| Hristiyan eskatolojisi |
|---|
| Hristiyanlık |
Milenyumculuk veya milenyalizm (Latince mille 'bin' annus 'yıl') veya kilyazm (Grekçe eş anlamlısı), Hristiyanlıkta bazı dini mezhepler tarafından benimsenen bir inançtır. Bu inanca göre, Son Yargı ve gelecekteki kalıcı "sonsuzluk" durumundan önce Dünya'da bir Mesih Çağı (sözde Hristiyan Milenyumu) kurulacaktır.Mesih'in kendisi kral olarak hüküm sürecek ve hayata geri çağrılan azizler de dahil olmak üzere tüm doğrular buna katılacaktır. Bu krallığın sonunda azizler Mesih'le birlikte cennete girecek, aynı zamanda diriltilen kötüler ise sonsuz lanetlenmeye mahkûm edilecektir. Mesih ve azizlerinin yeryüzündeki bu görkemli saltanatının süresi sıklıkla bin yıl olarak verilir. Bu nedenle yaygın olarak "milenyum" olarak bilinirken, krallığın gelecekte gerçekleşeceğine olan inanç "milenyumculuk" olarak adlandırılır.
Hem Hristiyanlık hem de Yahudilik, Tanrı'nın yeryüzünde bir krallığının yakın olduğu düşüncesi gibi milenyumcu öğretileri içeren mesihçi hareketler üretmiştir. Bu milenyumcu hareketler genellikle önemli toplumsal huzursuzluklara yol açmıştır.
Milenyumculuğa benzerlikler Zerdüştçülük'te de vardır. Zerdüştçülük, her biri sapkınlık ve yıkım felaketiyle sonuçlanacak olan ardışık bin yıllık dönemleri tanımlar ve son bin yılın sonunda kötülüğün ve kötülük ruhunun muzaffer bir barış kralı tarafından yok edilmesine kadar devam eder.
Bilim insanları, hem dini hem de seküler çeşitli diğer toplumsal ve politik hareketleri de milenyumcu metaforlarla ilişkilendirdiler.
Etimoloji
| ]Milenyumculuk kavramı milenyum kelimesinden türetilmiştir. Milenyum kelimesi Latince "mille", "bin" ve "annus", "yıl" kelimelerinden türemiştir. Kilyazm kelimesi ise "bin" Yunanca "chilia" kelimesinden türetilmiştir.
Hıristiyanlık
| ]Hristiyan millenyumcu düşüncesinin çoğu, özellikle Vahiy Kitabı'na, Vahiy 20'ye dayanır.Vahiy 20, gökten büyük bir zincir ve dipsiz bir kuyunun anahtarıyla inen ve ejderhayı (Şeytan) yakalayıp bin yıl boyunca hapseden bir meleğin vizyonunu anlatır:
Ejderhayı, o eski yılanı, yani İblis ve Şeytan'ı yakaladı, bin yıllığına bağladı, çukura attı, üzerini kapatıp mühürledi. Böylece milenyum tamamlanıncaya kadar milletleri bir daha saptıramayacaktı. Bundan sonra, bir süre için serbest bırakılması gerekiyordu.
— Vahiy 20:2–3
Vahiy Kitabı daha sonra tahtlarda oturan bir dizi yargıcı ve Yuhanna'nın, İsa lehine tanıklık ettikleri ve canavarın işaretini reddettikleri için başları kesilenlerin ruhlarına dair vizyonunu anlatır. Bu ruhlar:
Dirildiler ve Mesih'le birlikte bin yıl hüküm sürdüler. (Ölülerin geri kalanı bin yıl tamamlanana kadar dirilmediler.) Bu ilk diriliştir. İlk dirilişe katılanlar kutsanmış ve kutsaldır. Bunlar üzerinde ikinci ölümün hiçbir yetkisi yoktur. Onlar Tanrı'nın ve Mesih'in kâhinleri olacaklar ve O'nunla birlikte bin yıl hüküm sürecekler.
— Vahiy 20:4–6
İlk kilise
| ]
Premilenyumculuk
| ]İsa'dan sonraki ilk yüzyıllarda, Kilise'de hem Doğu'da hem de Batı'da çeşitli milenyumculuk (chiliasm) biçimleri bulunmaktaydı. İlk Kilise tarafından savunulan premilenyumculuk "" olarak adlandırılır ve ilk kilisede Hierapolisli Papias,İrinaios, Iustinus,Tertullianus,Polikarp,Pseudo-Barnabas,Olimposlu Methodius, Lactantius,,Antakyalı Teofilos,Sardisli Melito,Romalı Hipolit, ,, Sextus Julius Africanus, Tatianus ve tarafından desteklenmiştir. Ancak, 'un binyıl öncesi görüşleri muhtemelen Kilise'de binyıl öncesinin reddedilmesini etkilemiştir, çünkü Montanizm bir sapkınlık olarak görülüyordu.
Amilenyumculuk
| ]2. yüzyılda, (Yuhanna'nın tüm yazılarını reddedenler) amilenyumcuydu, tıpkı 3. yüzyılın ilk çeyreğinde 'un da olduğu gibi.Platonculuğun etkisiyle, İskenderiyeli Klement ve Origenes premilenyumculuğu reddettiler. Aynı şekilde, İskenderiyeli Diyonisyus (ö. 264) Vahiy'in Yuhanna tarafından yazılmadığını ve kelimesi kelimesine yorumlanamayacağını savundu; kendisi amilenyumcuydu.
Teolojisinde kiliastik eğilimler taşıyan Iustinus (ö. 165), adlı eserinin 80. bölümünde farklı görüşlerden bahseder:
"Ben ve birçokları bu görüşteyiz [premilenyumculuk] ve bunun gerçekleşeceğine inanıyoruz, bunu kesinlikle biliyorsunuz; ancak diğer yandan, saf ve dindar inanca sahip olan ve gerçek Hıristiyan olan birçok kişinin başka türlü düşündüğünü de size bildirdim."
Augustinus ilk dönemlerinde premilenyumculuğu savundu, ancak daha sonra amilenyumculuğa yöneldi ve bu görüş Papa I. Gregorius ile birlikte popülerleşti.

Katolik Ansiklopedisi, 2. yüzyılda çeşitli Gnostik inançların savunucularının (kendileri sapkınlık olarak kabul edilir) milenyumculuğu da reddettiğini belirtiyor.
Reformasyon ve ötesi
| ]Protestan Reformu'ndan (yaklaşık 1517) sonra, olayların gelecekteki sırasına ilişkin Hristiyan görüşleri çeşitlendi. Özellikle, Mesih'in dirileri ve ölüleri yargılamak üzere geri döneceğini, Şeytan'ın 1000 yıl boyunca kilit altında tutulacağını, ancak daha sonra Tanrı ve Azizlerine karşı son bir savaş başlatmak üzere dünyaya salınacağını söyleyen Vahiy Kitabı'ndaki pasajlara yeni bir vurgu yapıldı. Önceki Katolik ve Ortodoks ilahiyatçıların bunun gerçekte ne anlama geldiğine dair net veya fikir birliği olan bir görüşleri yoktu (sadece dünyanın sonunun beklenmedik bir şekilde, "geceleyin gelen bir hırsız gibi" gelmesi kavramı ve "Sahte Mesih" kavramı neredeyse evrensel olarak benimseniyordu). Milenyumcu teoriler, bu "Şeytan'ın zincirlerle bağlı olduğu 1000 yılın" nasıl olacağını açıklamaya çalışır.
Hristiyan eskatolojisiyle ilgili olarak, özellikle Protestanlık içinde, Premilenyumculuk, Postmilenyumculuk ve Amilenyumculuk gibi çeşitli binyılcılık türleri mevcuttur. İlk ikisi, "binyıllık Krallık" ile Mesih'in ikinci gelişi arasındaki ilişkiye dair farklı görüşlere atıfta bulunur.
Premilenyumculuk, Mesih'in ikinci gelişinin milenyumdan önce geldiğini ve dolayısıyla İkinci Geliş'i Son Yargı'dan ayırdığını düşünür. Bu görüşe göre, "Mesih'in saltanatı" fiziksel olarak yeryüzünde olacaktır.
Postmilenyumculuk, Mesih'in ikinci gelişini binyıldan sonra ve son yargıyla aynı zamana denk gelen bir gelişme olarak görür. Bu görüşe göre, "Mesih'in saltanatı" (binyıl boyunca) kilise içinde ve kilise aracılığıyla manevi olacaktır.

Amilenyumculuk, 1000 yıllık krallığın, "Mesih'in saltanatı"nın kilise içinde ve aracılığıyla geçerli olduğu Vahiy 20:1–6'da mecazi olarak tanımlandığını ileri sürer. Dolayısıyla, bu görüş gelecekte bir bin yıllık saltanatı savunmasa da, Mesih'in dönüşüyle birlikte Yeni Gökler ve Yeni Dünya'nın ortaya çıkacağını savunur.
19. ve 20. yüzyıllar
| ]Katolik Kilisesi
| ]Katolik Kilisesi, aşağıdaki örneklerde görüldüğü gibi milenyumculuğu şiddetle kınamaktadır:
Sahte Mesih'in aldatmacası, tarih içinde, ancak eskatolojik yargı yoluyla tarihin ötesinde gerçekleştirilebilecek olan mesihçi umudun gerçekleştirileceği iddiası her ortaya atıldığında, dünyada şekillenmeye başlar. Kilise, krallığın bu şekilde tahrifatının milenyumculuk adı altında geliştirilmiş biçimlerini, özellikle de seküler mesihçiliğin "özünde sapkın" siyasi biçimini bile reddetmiştir.
— Joseph Alois Ratzinger, Katolik Kilisesi Katekizmi, 1995
İncil Öğrencisi hareketi
| ], Pastör Charles Taze Russell'ın 1886'da yayınlanan serisinin Birinci Cildinde yer alan "Çağların İlahi Planı" adlı eserde ifade edilen görüşlere dayanan bir milenyumculuk hareketidir. (Bu seri, 1927'den beri tarafından yayınlanmaya devam etmektedir.) İncil Öğrencisi hareketi, geçmişte ve günümüzde, daha önce göksel bir çağrı almamış her insanın, Binyıl boyunca yeryüzünde sonsuz yaşam kazanması için evrensel bir fırsat olacağına inanır.
Yehova şahitleri
| ]Yehova Şahitleri, Mesih'in yeryüzünün kralı olarak 1.000 yıl boyunca gökten hüküm süreceğine ve (144.000 yükselmiş insanın) ona yardım edeceğine inanırlar. Onlara göre, bu 1.000 yıllık hükümranlık süresince yeryüzü, Cennet Bahçesi gibi bir cennete dönüşecek ve insanlar, Adem ve Havva'nın kaybettiği mükemmelliğe geri döneceklerdir.
Yüce Tanrı Kilisesi
| ]olarak da bilinen , öğretilerinde, Kitab-ı Mukaddes'deki Vahiy Kitabı'nda kehanet edilen felaketleri takip edecek olan Milenyum Krallığı Çağı'ndan bahseder.
Yeni Apostolik Reformasyon
| ]Pentekostal hareketin büyük bir kısmının, milenyum öncesi inançlara, Sahte Mesih'in yükselişine ve İkinci Geliş'ten önce dünyanın çöküşüne yönelmesine rağmen, 'un odak noktası "iyimser" bir eskatolojidir. Son zamanlara dair kehanetlerin çoğunun çoktan gerçekleştiğini ve günümüz peygamberleri ile elçilerinin ilahi otoriteye sahip olduğunu savunur; kıyamet, itaatkâr Hristiyanların ruhsal savaşlar kullanarak ve toplumun tüm kesimlerini Hristiyan inançlarıyla uyumlu hale getirerek () İkinci Geliş'i gerçekleştirecekleri bir dönem olacaktır.
Yahudilik
| ]Milenyumcu düşünce ilk olarak çalkantılı İkinci Tapınak döneminin Yahudi apokrif edebiyatında ortaya çıktı.
Gerschom Scholem, Sabbatai Sevi, the mistical messiah (1626–1676) adlı kitabında orta çağ ve erken modern Yahudi milenyumcu öğretilerini ele alıyor ve bu kitap, Sabbatai Sevi'nin (1626–1676) kendini ilan eden mesihliğine (1648) odaklanan 17. yüzyıl hareketine odaklanıyor.
İslâm
| ]Muhammed, Ehl-i Beyt'inden bir adamın gelip dünyayı bütün adaletsizlik ve zulümden kurtaracağını bildirmiştir. O, Mehdi olarak bilinecektir.
Müslümanlar ayrıca İsa'nın Mehdi ile birlikte geleceğine ve onunla birlikte zulüm ve adaletsizliğe karşı savaşacağına, Mehdi'nin Kıyamet Günü'nden önce bir süre hüküm süreceğine inanırlar. Mehdi, Sünni kitaplarda, Sünen-i Ebu Davud 4285, Sünen-i İbn Mace 4083 ve Sahih-i Müslim 2913'te geçmektedir.
Şii ve Sünni Müslümanlar Mehdi'nin tam olarak kim olduğu konusunda farklı görüşlere sahiptir. Her ikisi de onun insanlığı adaletsizlik ve zulümden kurtarmak için İsa ile birlikte geleceği konusunda hemfikir olsa da; Sünniler Mehdi'nin henüz doğmadığına inanırken, Şiiler onun şu anda hayatta ve gayba halinde olduğuna inanırlar.
Bahailik İnancı
| ]Bahá'u'lláh, Kitáb-i-Íqán'da Tanrı'nın "Tanrı Şehri"ni yaklaşık her bin yılda bir yenileyeceğini belirtmiştir ve özellikle Bahá'u'lláh'ın 'nden itibaren 1.000 yıl (1852-2852) içinde ortaya çıkmayacağını, ancak Bahá'u'lláh'ın mesajının yetkisinin 500.000 yıla kadar sürebileceğini belirtmiştir.
Teozofi
| ]Teozofist , Mesih'in veya Dünya Öğretmeni'nin "MS 2025'ten bir süre sonra" geri döneceğini ve bunun Hristiyanlıktaki Mesih'in İkinci Gelişi kavramının New Age eşdeğeri olacağını öğretmiştir. Bahsettiği Dünya Öğretmeni'nin, diğer Teozofistler tarafından en çok Maitreya olarak bilinen o ruhsal varlıkla aynı olduğuna dikkat edilmelidir.
Toplumsal hareketler
| ]Belirli bir milenyumculuk biçimi olan binyılcı toplumsal hareketlerin temelinde bin yıllık bir döngü kavramı yatar. Bazen bu iki terim eşanlamlı olarak kullanılır, ancak puristler bunun tamamen doğru olmadığını düşünürler. Milenyumcu toplumsal hareketlerin dini bir temele sahip olması gerekmez, ancak ütopik veya distopik olabilen bir kıyamet vizyonuna sahip olmaları gerekir. Binyılcı toplumsal hareketlerle ilişkilendirilenler "şiddete eğilimlidir" bazı binyılcılık türleri şiddetle bağlantılıdır.
İlerici milenyumculukta, "toplumsal düzenin dönüşümü kademelidir ve insanlar bu dönüşümü teşvik etmede rol oynarlar".
Felaket getiren milenyumculuk, "mevcut toplumsal düzeni geri dönülmez biçimde yozlaşmış olarak görür ve bu düzenin tamamen yıkılması, yeni, tanrısal bir düzenin inşasının habercisi olarak gereklidir".
Ancak, milenyumculuk ile şiddet arasındaki bağlantı sorunlu olabilir, çünkü zaman ilerledikçe yeni dini hareketler felaket görüşünden uzaklaşabilir.
Nazizm
| ]Üç çağ sisteminin ve genel olarak milenyumculuğun en tartışmalı yorumu, Adolf Hitler'in vizyonunda bin yıl süreceğini (Tausendjähriges Reich) ancak nihayetinde yalnızca 12 yıl (1933-1945) sürdüğünü ileri süren "Üçüncü Reich" (Drittes Reich) ile ilgilidir.
Alman düşünür Arthur Moeller van den Bruck, "Üçüncü Reich" ifadesini ortaya attı ve 1923'te Das Dritte Reich adlı bir kitap yayınladı. Alman tarihine dönüp baktığında, iki ayrı dönem ayırt etti ve bunları 12. yüzyıl İtalyan ilahiyatçısı 'in çağlarıyla özdeşleştirdi:
- Kutsal Roma İmparatorluğu (MS 800'de Şarlman ile başlayarak): "Birinci Reich", Baba Çağı ve
- Alman İmparatorluğu, Hohenzollern Hanedanlığı (1871–1918): "İkinci Reich", Oğul Çağı.
Meşrutiyetçiliğin, parlamentarizmin ve hatta pasifizmin egemen olduğu Weimar Cumhuriyeti'nden (1918'den itibaren) sonra, bunları şunlar izleyecekti:
- "Üçüncü Reich", Kutsal Ruh Çağı.
Van den Bruck, 1922'de Hitler'le tanıştığında ondan etkilenmemiş ve Nazi Partisi'ne katılmamış olsa da, Naziler iktidara geldiklerinde kurmak istedikleri totaliter devleti tanımlamak için "Üçüncü Reich" terimini benimsediler ve 1933'te bunu başardılar. Ancak daha sonra Nazi yetkilileri, 1939 yazında Alman basınında "Üçüncü Reich" teriminin gayrı resmi kullanımını yasaklayarak, basına yalnızca "Alman İmparatorluğu", "Büyük Alman İmparatorluğu" ve "Ulusal Sosyalist Almanya" gibi daha resmi terimlerin kullanılmasını emretti.
Üçüncü Reich'ın ilk dönemlerinde birçok Alman, Hitler'den Alman Mesihi olarak bahsediyordu; özellikle de Nürnberg mitinglerini yönettiğinde, bu mitingler her yıl (1933-1938) Nürnberg'deki Eylül ekinoksundan biraz önce düzenlenmeye başlandı.
Hitler, 27 Kasım 1937'de yaptığı bir konuşmada Berlin'in büyük bir bölümünün yıkılıp yeniden inşa edilmesi planlarını şöyle yorumladı:
[...] Bir Tausendjährigen Volk mit Tausendjähriger Geschichtlicher ve Kültürel Vergangenheit für die vor ihm liegende unabsehbare Zukunft ve bir ebenbürtige tausendjährige Stadt zu bauen [...].
[...] bin yıllık tarihi ve kültürel geçmişi olan, bin yıllık bir halka layık [görkemle] bin yıllık bir şehir inşa etmek, onun bitmeyen [şanlı] geleceği için [...]
Adolf Hitler'in bin yıllık bir saltanat uygulama girişiminin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından Vatikan, bin yıllık iddiaların güvenli bir şekilde öğretilemeyeceğini ve Vahiy'deki (aynı zamanda Kıyamet olarak da bilinir) ilgili kutsal yazıların ruhani bir bakış açısıyla anlaşılması gerektiğini belirten resmi bir açıklama yayınladı. Katolik yazar Bernard LeFrois şöyle yazmıştı:
Milenyum: [...] Kutsal Ofis (21 Temmuz 1944) Mesih'in İkinci Gelişinde, nihai ve evrensel yargıdan önce yalnızca bazı azizleriyle (ölülerden dirilmiş) görünür bir şekilde hüküm süreceğinin güvenli bir şekilde öğretilemeyeceğini kararlaştırdığından, manevi bir binyıl Vahiy 20:4–6'da görülebilir. Aziz Yuhanna, Şeytan'ın faaliyetinin ve azizlerin gökte Mesih'le ve yeryüzündeki Kilisesi'ndeki manevi saltanatının bir özetini verir.
—
Ütopyacılık
| ]Hristiyanlığın ilk dönemlerindeki milenyumculuk kavramları, sonraki yüzyıllarda yalnızca dinsel kaygıların çok ötesinde sonuçlar doğurdu; çeşitli teorisyenler bunları ütopya fikirleriyle harmanlayıp geliştirdiler.
Erken milenyum düşüncesinin ardından Üç Çağ felsefesi gelişti. İtalyan rahip ve ilahiyatçı (ö. 1202), tüm insanlık tarihini üç çağın bir ardışıklığı olarak görüyordu:
- Baba Çağı (Eski Ahit)
- Oğul Çağı (Yeni Ahit)
- Kutsal Ruh Çağı (İsa'nın, Kutsal Üçlü'nün üçüncü kişisi olan Paraklit'i sadıklara rehberlik etmek üzere geride bırakarak göğe yükseldiği çağ)
Kutsal Ruh Çağı'nın yaklaşık 1260'ta başlayacağına ve o tarihten itibaren tüm inananların, Kıyamet Günü gezegenimizin tarihine son verene kadar bin yıl boyunca, mistik bir şekilde değişmiş ve Tanrı'ya övgü dolu keşişler olarak yaşayacaklarına inanılıyordu?
'in tarihsel zaman ayrımları, Üç Çağ felsefesini astrolojik terminolojiye dönüştüren ve Kuzey yarımküre ilkbahar ekinoksunu (zodyakın farklı takımyıldızlarıyla) ilişkilendiren New Age hareketini de büyük ölçüde etkilemiştir. Bu senaryoda, Baba Çağı, olarak yeniden düzenlenmiş, Oğul Çağı, olmuş ve Kutsal Ruh Çağı da, Kova New Age olarak adlandırılmıştır. Günümüzde "" olarak adlandırılan dönemin, insanlık için bir dizi büyük değişimin gelişimine tanıklık edeceği varsayılmaktadır ve bu durum, milenyumculuğun bazı tezahürlerinin tipik özelliklerini yansıtmaktadır.
Ayrıca bakınız
| ]- Binyılcılık
- Hristiyan eskatolojisi
- Hristiyan Siyonizm
- Birinci Efes Konsili
- Yeni dinî hareket
- Preterizm
- Sahte Mesih
- Mesih Çağı
Kaynakça
| ]Özel
- ^ "9145 Messianic age - Dictionary of Bible Themes - Bible Gateway". www.biblegateway.com (İngilizce). Erişim tarihi: 11 Ağustos 2025.
- ^ "CATHOLIC ENCYCLOPEDIA: Millennium and Millenarianism". www.newadvent.org. 23 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2025.
- ^ Some examples are given by Gerschom Scholem in Sabbatai Sevi, the mystical messiah (London: Routledge, 1973). The whole book profiles a Jewish group of this kind centered on the person of Sabbatai Zevi, but in part 1 Scholem also gives a number of comparable Christian examples, e.g. ss. 100–101.
- ^ "Definition of MILLENNIUM". www.merriam-webster.com (İngilizce). 5 Ağustos 2025. 23 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2025.
- ^ "Definition of CHILIAD". www.merriam-webster.com (İngilizce). 25 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2025.
- ^ a b c d "Bible (King James)/Revelation - Wikisource, the free online library". en.wikisource.org (İngilizce). 26 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2025.
- ^ "Vahiy 20:1-3". kutsalkitap.info.tr. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2025.
- ^ Bulman, Raymond F. "Theology Today - Vol 53, No. 4 - January 1997 - ARTICLE - Paul Tillich and the Millenialist Heritage". theologytoday.ptsem.edu. 3 Ocak 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2025.
- ^ Blomberg, Craig L.; Chung, Sung Wook (1 Şubat 2009). A Case for Historic Premillennialism: An Alternative to "Left Behind" Eschatology (İngilizce). Baker Academic. ISBN .
- ^ Kingsbury, Jack Dean; Davies, W. D.; Allison, Dale C. (1991). "A Critical and Exegetical Commentary on the Gospel According to Saint Matthew. Volume I: Introduction and Commentary on Matthew I-VII". Journal of Biblical Literature. 110 (2): 344. doi:10.2307/3267098. ISSN 0021-9231.
- ^ "Historic Premillennialism | Monergism". www.monergism.com. 14 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2025.
- ^ Chung, Sung Wook; Mathewson, David L. (27 Ağustos 2018). Models of Premillennialism (İngilizce). Wipf and Stock Publishers. s. 12. ISBN .
- ^ Chung, Sung Wook; Mathewson, David L. (27 Ağustos 2018). Models of Premillennialism (İngilizce). Wipf and Stock Publishers. s. 16. ISBN .
- ^ "Philip Schaff: ANF01. The Apostolic Fathers with Justin Martyr and Irenaeus - Christian Classics Ethereal Library". www.ccel.org. 31 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2025.
- ^ Insruct. adv. Gentium Deos, ss. 43, 44.
- ^ According to the Encyclopedia of the Early Church "Commodian (mid 3rd century) takes up the theme of the 7000 years, the last of which is the millennium (Instr. II 35, 8 ff.)." M. Simonetti, "Millenarism," s. 560.
- ^ Against Marcion, book 3, chapter 25
- ^ Simonetti writes in the Encyclopedia of the Early Church "We know that Melito was also a millenarian" regarding Jerome's reference to him as a chiliast. M. Simonetti, "Millenarism," s. 560.
- ^ Note this is Victorinus of Pettau not Marcus Piav(v)onius Victorinus the Gaelic Emperor
- ^ In his Commentary on Revelation and from the fragment De Fabrica Mundi (Part of a commentary on Genesis). Jerome identifies him as a premillennialist.
- ^ a b Foster, K. Neill; Fessenden, David E. (1 Şubat 2007). Essays on Premillennialism: A Modern Reaffirmation of an Ancient Doctrine (İngilizce). Moody Publishers. s. 14. ISBN .
- ^ Foster, K. Neill; Fessenden, David E. (1 Şubat 2007). Essays on Premillennialism: A Modern Reaffirmation of an Ancient Doctrine (İngilizce). Moody Publishers. s. 14. ISBN .
- ^ Eusebius, 3.28.1–2
- ^ De Principiis, 2.11.2–3
- ^ Eusebius, Church History, 7.24.3; 7.25
- ^ a b "Philip Schaff: ANF01. The Apostolic Fathers with Justin Martyr and Irenaeus - Christian Classics Ethereal Library". www.ccel.org. 10 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2025.
- ^ Olson, Roger E. (2005). The SCM Press A-Z of Evangelical Theology (İngilizce). Hymns Ancient and Modern Ltd. s. 146. ISBN .
- ^ G., FOLLIET (1956). "La typologie du sabbat chez saint Augustin. Son interprètation millénariste entre 389 et 400" (Fransızca). ISSN 0035-2012. 18 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi11 Ağustos 2025.
- ^ Kirsch, J.P. Transcribed by Donald J. Boon. Millennium and Millenarianism
- ^ Catechism of the Catholic Church. Imprimatur Potest +Joseph Cardinal Ratzinger. Doubleday, New York, 1995, s. 194.
- ^ Studies in the Scriptures, Volume One, The Divine Plan of the Ages, Study IX, "Ransom and Restitution," ss. 149–152
- ^ "Who Goes to Heaven? | Bible Questions". JW.ORG (İngilizce). 29 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2025.
- ^ Dunn, Emily (1 Eylül 2015). Lightning from the East: Heterodoxy and Christianity in Contemporary China (İngilizce). BRILL. s. 96. ISBN .
- ^ "Profetiene om Donald Trump, USA og NAR-bevegelsen: En kritisk undersøkelse av profetier om Donald Trump, USA og Guds rike innen New Apostolic Reformation-bevegelsen" (PDF). 17 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 11 Ağustos 2025.
- ^ "A New 'Reformation' That Many Don't Realize They've Joined". Biola Magazine - Biola University Blogs (İngilizce). 31 Aralık 2015. 10 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2025.
- ^ Wessinger, Catherine (Temmuz 2016). The Oxford Handbook of Millennialism (İngilizce). Oxford University Press. s. 254. ISBN .
- ^ Gerschom Scholem, Sabbatai Sevi, the mystical messiah (London: Routledge, 1973). Scholem also gives examples of other Jewish millennialist movements.
- ^ "Sunan Abi Dawud 4285 - The Promised Deliverer (Kitab Al-Mahdi) - كتاب المهدى - Sunnah.com - Sayings and Teachings of Prophet Muhammad (صلى الله عليه و سلم)". sunnah.com. 21 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2025.
- ^ "Bahá'í Reference Library - The Kitáb-i-Íqán, Pages 161-200". reference.bahai.org. 5 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2025.
- ^ McMullen, Michael (2000). The Bahá'í: The Religious Construction of a Global Identity (İngilizce). Rutgers University Press. s. 7. ISBN .
- ^ "Bahá'í Reference Library - The Kitáb-i-Aqdas, Pages 19-34". reference.bahai.org. 26 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2025.
- ^ Bailey, Alice A. The Externalisation of the Hierarchy, New York: 1957 Lucis Publishing Co., s. 530
- ^ Bailey, Alice A. The Reappearance of the Christ, New York: 1948 Lucis Publishing Co.
- ^ a b c Lewis, James R. (2004). The Oxford Handbook of New Religious Movements (İngilizce). OUP USA. s. 148. ISBN .
- ^ Wessinger, Catherine (Temmuz 2016). The Oxford Handbook of Millennialism (İngilizce). Oxford University Press. s. 224. ISBN .
- ^ Lewis, James R. (2004). The Oxford handbook of new religious movements. Oxford handbooks. New York: Oxford university press. ISBN .
- ^ Schmitz-Berning, Cornelia (2000). Vokabular des Nationalsozialismus (Almanca). de Gruyter. s. 607. ISBN .
- ^ Culleton, Rev Fr R. Gerald (2009). The Reign of Antichrist (İngilizce). TAN Books. s. 9. ISBN .
- ^ Bogdan, Henrik; Starr, Martin P. (5 Eylül 2012). Aleister Crowley and Western Esotericism (İngilizce). Oxford University Press. ISBN .
- ^ Newport, Kenneth G. C.; Gribben, Crawford (2006). Expecting the End: Millennialism in Social and Historical Context (İngilizce). Baylor University Press. s. 11. ISBN .
Genel
- Barkun, Michael. Disaster and the Millennium (Yale University Press, 1974) ()
- Case, Shirley J. The Millennial Hope, The University of Chicago Press, 1918.
- Cohn, Norman. : Revolutionary Millenarians and Mystical Anarchists of the Middle Ages, (2nd ed. Yale University Press, 1970).
- Desroches, Henri, Fransızca: Dieux d'hommes. Dictionnaire des messianismes et millénarismes de l'ère chrétienne, The Hague: Mouton, 1969,
- Ellwood, Robert. "Nazism as a Millennialist Movement", in Catherine Wessinger (ed.), Millennialism, Persecution, and Violence: Historical Cases (, 2000). ( or )
- Fenn, Richard K. The End of Time: Religion, Ritual, and the Forging of the Soul (Pilgrim Press, 1997). ( or )
- Hall, John R. Apocalypse: From Antiquity to the Empire of Modernity, (Cambridge, UK: Polity 2009). ( [pb] and )
- Kaplan, Jeffrey. Radical Religion in America: Millenarian Movements from the Far Right to the Children of Noah (, 1997). ( or )
- Landes, Richard. Heaven on Earth: The Varieties of the Millennial Experience, (Oxford University Press 2011)
- Pasquier, Cyril. Approches du millénium: Et si Irénée de Lyon avait raison?, (Münster, Aschendorff Verlag, Studia Oecumenica Friburgensia 103, 2021, 807 s.). ()
- Pentecost, J. Dwight. Things to Come: A study in Biblical Eschatology (, 1958) and .
- Redles, David. Hitler's Millennial Reich: Apocalyptic Belief and the Search for Salvation (, 2005). ( or )
- Stone, Jon R., ed. Expecting Armageddon: Essential Readings in Failed Prophecy (Routledge, 2000). ()
- . (1999) [1993]. The Millenarian World of Early Mormonism. Urbana: .
- Wessinger, Catherine. ed. The Oxford Handbook of Millennialism (Oxford University Press, 2011) 768 s. online review
- Wistrich, Robert. Hitler's Apocalypse: Jews and the Nazi Legacy (St. Martin's Press, 1985). ()
- Wojcik, Daniel (1997). The End of the World as We Know It: Faith, Fatalism, and Apocalypse in America. . ISBN .
Dış bağlantılar
| ]- Catholic Encyclopedia "Millennium and Millenarianism"
- Anthology of Chiliasm and Chillegorism (Compiler V.Sterkh)
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Vikipedi ozgur ansiklopedi Utopya olan Binyilcilik ile karistirilmamalidir Ibrahimi dinlerde Mesih in yeryuzundeki saltanatina genel bir bakis icin bkz Mesih Cagi Bu madde Hristiyanlik kavrami hakkindadir 32 32 Milenyum kusagi icin Milenyaller sayfasina bakiniz Hristiyan eskatolojisiZit inanclarTarihselcilik Vahiy yorumlari Futurizm Dispensasyonalizm Preterizm IdealizmMilenyumculukAmilenyumculuk Postmilenyumculuk Premilenyumculuk Prewrath rapture Posttribulation rapture DispensasyonalizmKitab i Mukaddes metinleriDaniel Yetmis Hafta Sinoptik Inciller Zeytin Dagi Soylevi Markos 13 Matta 24 Koyunlar ve Keciler Pavlus un mektuplari 2 Selanikliler Yuhanna literaturu Vahiy Kitabi Olaylar PsodoepigrafiHanok 2 EzraAnahtar terimlerApokalipse Apokatastasis Armageddon Ates golu Buyuk Babil Buyuk Dinden Donme Buyuk Sikinti Canavar Canavarin sayisi Cennetin Kralligi Cennetteki Savas Evrensel dirilis Gelecek dunya Gog ve Magog Gunah adami Iki tanik Ikinci gelis Katechon Kiyamet Kiyamet Kadini Mahserin Dort Atlisi Sahte Mesih Sahte peygamber Tasinma Yedi kase Yedi muhur Yeni Dunya Yeni Kudus Yikimin igrencligi Yikimin ogluHristiyanlikgtd Milenyumculuk veya milenyalizm Latince mille bin annus yil veya kilyazm Grekce es anlamlisi Hristiyanlikta bazi dini mezhepler tarafindan benimsenen bir inanctir Bu inanca gore Son Yargi ve gelecekteki kalici sonsuzluk durumundan once Dunya da bir Mesih Cagi sozde Hristiyan Milenyumu kurulacaktir 91 1 93 Mesih in kendisi kral olarak hukum surecek ve hayata geri cagrilan azizler de dahil olmak uzere tum dogrular buna katilacaktir Bu kralligin sonunda azizler Mesih le birlikte cennete girecek ayni zamanda diriltilen kotuler ise sonsuz lanetlenmeye mahkum edilecektir Mesih ve azizlerinin yeryuzundeki bu gorkemli saltanatinin suresi siklikla bin yil olarak verilir Bu nedenle yaygin olarak milenyum olarak bilinirken kralligin gelecekte gerceklesecegine olan inanc milenyumculuk olarak adlandirilir 91 2 93 Hem Hristiyanlik hem de Yahudilik Tanri nin yeryuzunde bir kralliginin yakin oldugu dusuncesi gibi milenyumcu ogretileri iceren mesihci hareketler uretmistir Bu milenyumcu hareketler genellikle onemli toplumsal huzursuzluklara yol acmistir 91 3 93 Milenyumculuga benzerlikler Zerdustculuk te de vardir Zerdustculuk her biri sapkinlik ve yikim felaketiyle sonuclanacak olan ardisik bin yillik donemleri tanimlar ve son bin yilin sonunda kotulugun ve kotuluk ruhunun muzaffer bir baris krali tarafindan yok edilmesine kadar devam eder Bilim insanlari hem dini hem de sekuler cesitli diger toplumsal ve politik hareketleri de milenyumcu metaforlarla iliskilendirdiler Etimoloji degistir kaynagi degistir Milenyumculuk kavrami milenyum kelimesinden turetilmistir Milenyum kelimesi Latince mille bin ve annus yil kelimelerinden turemistir 91 4 93 Kilyazm kelimesi ise bin Yunanca chilia kelimesinden turetilmistir 91 5 93 Hiristiyanlik degistir kaynagi degistir Hristiyan millenyumcu dusuncesinin cogu ozellikle Vahiy Kitabi na Vahiy 20 ye dayanir 91 6 93 91 7 93 Vahiy 20 gokten buyuk bir zincir ve dipsiz bir kuyunun anahtariyla inen ve ejderhayi Seytan yakalayip bin yil boyunca hapseden bir melegin vizyonunu anlatir Ejderhayi o eski yilani yani Iblis ve Seytan i yakaladi bin yilligina bagladi cukura atti uzerini kapatip muhurledi Boylece milenyum tamamlanincaya kadar milletleri bir daha saptiramayacakti Bundan sonra bir sure icin serbest birakilmasi gerekiyordu Vahiy 20 2 3 91 6 93 Vahiy Kitabi daha sonra tahtlarda oturan bir dizi yargici ve Yuhanna nin Isa lehine taniklik ettikleri ve canavarin isaretini reddettikleri icin baslari kesilenlerin ruhlarina dair vizyonunu anlatir Bu ruhlar Dirildiler ve Mesih le birlikte bin yil hukum surduler Olulerin geri kalani bin yil tamamlanana kadar dirilmediler Bu ilk dirilistir Ilk dirilise katilanlar kutsanmis ve kutsaldir Bunlar uzerinde ikinci olumun hicbir yetkisi yoktur Onlar Tanri nin ve Mesih in kahinleri olacaklar ve O nunla birlikte bin yil hukum surecekler Vahiy 20 4 6 91 6 93 Ilk kilise degistir kaynagi degistir Milenyumculuk ve dallari Premilenyumculuk degistir kaynagi degistir Isa dan sonraki ilk yuzyillarda Kilise de hem Dogu da hem de Bati da cesitli milenyumculuk chiliasm bicimleri bulunmaktaydi 91 8 93 Ilk Kilise tarafindan savunulan premilenyumculuk tarihi premilenyumculuk olarak adlandirilir 91 9 93 ve ilk kilisede Hierapolisli Papias 91 10 93 Irinaios Iustinus 91 11 93 Tertullianus 91 12 93 Polikarp 91 13 93 Pseudo Barnabas 91 14 93 Olimposlu Methodius Lactantius 91 15 93 Commodianus 91 16 93 Antakyali Teofilos 91 17 93 Sardisli Melito 91 18 93 Romali Hipolit Pettaulu Victorinus 91 19 93 91 20 93 Nepos Sextus Julius Africanus Tatianus 91 21 93 ve Montanus 91 22 93 tarafindan desteklenmistir Ancak Montanus un binyil oncesi gorusleri muhtemelen Kilise de binyil oncesinin reddedilmesini etkilemistir cunku Montanizm bir sapkinlik olarak goruluyordu 91 21 93 Amilenyumculuk degistir kaynagi degistir 2 yuzyilda Aloji Yuhanna nin tum yazilarini reddedenler amilenyumcuydu tipki 3 yuzyilin ilk ceyreginde Caius un da oldugu gibi 91 23 93 Platonculugun etkisiyle Iskenderiyeli Klement ve Origenes premilenyumculugu reddettiler 91 24 93 Ayni sekilde Iskenderiyeli Diyonisyus o 264 Vahiy in Yuhanna tarafindan yazilmadigini ve kelimesi kelimesine yorumlanamayacagini savundu kendisi amilenyumcuydu 91 25 93 Teolojisinde kiliastik egilimler tasiyan Iustinus o 165 Yahudi Trypho ile Diyalog adli eserinin 80 bolumunde farkli goruslerden bahseder 91 26 93 Ben ve bircoklari bu gorusteyiz premilenyumculuk ve bunun gerceklesecegine inaniyoruz bunu kesinlikle biliyorsunuz ancak diger yandan saf ve dindar inanca sahip olan ve gercek Hiristiyan olan bircok kisinin baska turlu dusundugunu de size bildirdim 91 26 93 Augustinus ilk donemlerinde premilenyumculugu savundu ancak daha sonra amilenyumculuga yoneldi ve bu gorus Papa I Gregorius ile birlikte populerlesti 91 27 93 91 28 93 Yuhanna nin Kiyameti olan Milenyum Kralligi nin bir modelidir Ust ucte birlik kisim gece Milenyum Kralligi donemini temsil eder Katolik Ansiklopedisi 2 yuzyilda cesitli Gnostik inanclarin savunucularinin kendileri sapkinlik olarak kabul edilir milenyumculugu da reddettigini belirtiyor 91 29 93 Reformasyon ve otesi degistir kaynagi degistir Protestan Reformu ndan yaklasik 1517 sonra olaylarin gelecekteki sirasina iliskin Hristiyan gorusleri cesitlendi Ozellikle Mesih in dirileri ve oluleri yargilamak uzere geri donecegini Seytan in 1000 yil boyunca kilit altinda tutulacagini ancak daha sonra Tanri ve Azizlerine karsi son bir savas baslatmak uzere dunyaya salinacagini soyleyen Vahiy Kitabi ndaki pasajlara yeni bir vurgu yapildi 91 6 93 Onceki Katolik ve Ortodoks ilahiyatcilarin bunun gercekte ne anlama geldigine dair net veya fikir birligi olan bir gorusleri yoktu sadece dunyanin sonunun beklenmedik bir sekilde geceleyin gelen bir hirsiz gibi gelmesi kavrami ve Sahte Mesih kavrami neredeyse evrensel olarak benimseniyordu Milenyumcu teoriler bu Seytan in zincirlerle bagli oldugu 1000 yilin nasil olacagini aciklamaya calisir Hristiyan eskatolojisiyle ilgili olarak ozellikle Protestanlik icinde Premilenyumculuk Postmilenyumculuk ve Amilenyumculuk gibi cesitli binyilcilik turleri mevcuttur Ilk ikisi binyillik Krallik ile Mesih in ikinci gelisi arasindaki iliskiye dair farkli goruslere atifta bulunur Premilenyumculuk Mesih in ikinci gelisinin milenyumdan once geldigini ve dolayisiyla Ikinci Gelis i Son Yargi dan ayirdigini dusunur Bu goruse gore Mesih in saltanati fiziksel olarak yeryuzunde olacaktir Postmilenyumculuk Mesih in ikinci gelisini binyildan sonra ve son yargiyla ayni zamana denk gelen bir gelisme olarak gorur Bu goruse gore Mesih in saltanati binyil boyunca kilise icinde ve kilise araciligiyla manevi olacaktir Hiristiyan bin yillik yorumlarinin karsilastirilmasi Amilenyumculuk 1000 yillik kralligin Mesih in saltanati nin kilise icinde ve araciligiyla gecerli oldugu Vahiy 20 1 6 da mecazi olarak tanimlandigini ileri surer Dolayisiyla bu gorus gelecekte bir bin yillik saltanati savunmasa da Mesih in donusuyle birlikte Yeni Gokler ve Yeni Dunya nin ortaya cikacagini savunur 19 ve 20 yuzyillar degistir kaynagi degistir Katolik Kilisesi degistir kaynagi degistir Katolik Kilisesi asagidaki orneklerde goruldugu gibi milenyumculugu siddetle kinamaktadir Sahte Mesih in aldatmacasi tarih icinde ancak eskatolojik yargi yoluyla tarihin otesinde gerceklestirilebilecek olan mesihci umudun gerceklestirilecegi iddiasi her ortaya atildiginda dunyada sekillenmeye baslar Kilise kralligin bu sekilde tahrifatinin milenyumculuk adi altinda gelistirilmis bicimlerini ozellikle de sekuler mesihciligin ozunde sapkin siyasi bicimini bile reddetmistir Joseph Alois Ratzinger Katolik Kilisesi Katekizmi 1995 91 30 93 Incil Ogrencisi hareketi degistir kaynagi degistir Incil Ogrencisi hareketi Pastor Charles Taze Russell in 1886 da yayinlanan Kutsal Yazilar Uzerine Calismalar serisinin Birinci Cildinde yer alan Caglarin Ilahi Plani adli eserde ifade edilen goruslere dayanan bir milenyumculuk hareketidir Bu seri 1927 den beri Dawn Bible Students Association tarafindan yayinlanmaya devam etmektedir Incil Ogrencisi hareketi gecmiste ve gunumuzde daha once goksel bir cagri almamis her insanin Binyil boyunca yeryuzunde sonsuz yasam kazanmasi icin evrensel bir firsat olacagina inanir 91 31 93 Yehova sahitleri degistir kaynagi degistir Yehova Sahitleri Mesih in yeryuzunun krali olarak 1 000 yil boyunca gokten hukum surecegine ve 144 000 yukselmis insanin ona yardim edecegine inanirlar Onlara gore bu 1 000 yillik hukumranlik suresince yeryuzu Cennet Bahcesi gibi bir cennete donusecek ve insanlar Adem ve Havva nin kaybettigi mukemmellige geri doneceklerdir 91 32 93 Yuce Tanri Kilisesi degistir kaynagi degistir Dogu Simsegi olarak da bilinen Yuce Tanri Kilisesi ogretilerinde Kitab i Mukaddes deki Vahiy Kitabi nda kehanet edilen felaketleri takip edecek olan Milenyum Kralligi Cagi ndan bahseder 91 33 93 Yeni Apostolik Reformasyon degistir kaynagi degistir Pentekostal hareketin buyuk bir kisminin milenyum oncesi inanclara Sahte Mesih in yukselisine ve Ikinci Gelis ten once dunyanin cokusune yonelmesine ragmen Yeni Apostolik Reformasyon un odak noktasi iyimser bir eskatolojidir Son zamanlara dair kehanetlerin cogunun coktan gerceklestigini ve gunumuz peygamberleri ile elcilerinin ilahi otoriteye sahip oldugunu savunur kiyamet itaatkar Hristiyanlarin ruhsal savaslar kullanarak ve toplumun tum kesimlerini Hristiyan inanclariyla uyumlu hale getirerek Yedi Dag Emri Ikinci Gelis i gerceklestirecekleri bir donem olacaktir 91 34 93 91 35 93 Yahudilik degistir kaynagi degistir Milenyumcu dusunce ilk olarak calkantili Ikinci Tapinak doneminin Yahudi apokrif edebiyatinda ortaya cikti 91 36 93 Gerschom Scholem Sabbatai Sevi the mistical messiah 1626 1676 adli kitabinda orta cag ve erken modern Yahudi milenyumcu ogretilerini ele aliyor ve bu kitap Sabbatai Sevi nin 1626 1676 kendini ilan eden mesihligine 1648 odaklanan 17 yuzyil hareketine odaklaniyor 91 37 93 Islam degistir kaynagi degistir Ayrica bakiniz Islam da kiyamet Muhammed Ehl i Beyt inden bir adamin gelip dunyayi butun adaletsizlik ve zulumden kurtaracagini bildirmistir 91 38 93 O Mehdi olarak bilinecektir Muslumanlar ayrica Isa nin Mehdi ile birlikte gelecegine ve onunla birlikte zulum ve adaletsizlige karsi savasacagina Mehdi nin Kiyamet Gunu nden once bir sure hukum surecegine inanirlar Mehdi Sunni kitaplarda Sunen i Ebu Davud 4285 Sunen i Ibn Mace 4083 ve Sahih i Muslim 2913 te gecmektedir Sii ve Sunni Muslumanlar Mehdi nin tam olarak kim oldugu konusunda farkli goruslere sahiptir Her ikisi de onun insanligi adaletsizlik ve zulumden kurtarmak icin Isa ile birlikte gelecegi konusunda hemfikir olsa da Sunniler Mehdi nin henuz dogmadigina inanirken Siiler onun su anda hayatta ve gayba halinde olduguna inanirlar Bahailik Inanci degistir kaynagi degistir Ayrica bakiniz Asamali vahiy Bahaʼi Baha u llah Kitab i Iqan da Tanri nin Tanri Sehri ni yaklasik her bin yilda bir yenileyecegini belirtmistir 91 39 93 ve ozellikle Tanri nin yeni bir Tezahurunun Baha u llah in Donemi nden itibaren 1 000 yil 1852 2852 icinde ortaya cikmayacagini ancak Baha u llah in mesajinin yetkisinin 500 000 yila kadar surebilecegini belirtmistir 91 40 93 91 41 93 Teozofi degistir kaynagi degistir Teozofist Alice Bailey Mesih in veya Dunya Ogretmeni nin MS 2025 ten bir sure sonra geri donecegini ve bunun Hristiyanliktaki Mesih in Ikinci Gelisi kavraminin New Age esdegeri olacagini ogretmistir Bahsettigi Dunya Ogretmeni nin diger Teozofistler tarafindan en cok Maitreya olarak bilinen o ruhsal varlikla ayni olduguna dikkat edilmelidir 91 42 93 91 43 93 Toplumsal hareketler degistir kaynagi degistir Belirli bir milenyumculuk bicimi olan binyilci toplumsal hareketlerin temelinde bin yillik bir dongu kavrami yatar Bazen bu iki terim esanlamli olarak kullanilir ancak puristler bunun tamamen dogru olmadigini dusunurler Milenyumcu toplumsal hareketlerin dini bir temele sahip olmasi gerekmez ancak utopik veya distopik olabilen bir kiyamet vizyonuna sahip olmalari gerekir Binyilci toplumsal hareketlerle iliskilendirilenler siddete egilimlidir 91 44 93 bazi binyilcilik turleri siddetle baglantilidir 91 45 93 Ilerici milenyumculukta toplumsal duzenin donusumu kademelidir ve insanlar bu donusumu tesvik etmede rol oynarlar 91 44 93 Felaket getiren milenyumculuk mevcut toplumsal duzeni geri donulmez bicimde yozlasmis olarak gorur ve bu duzenin tamamen yikilmasi yeni tanrisal bir duzenin insasinin habercisi olarak gereklidir 91 44 93 Ancak milenyumculuk ile siddet arasindaki baglanti sorunlu olabilir cunku zaman ilerledikce yeni dini hareketler felaket gorusunden uzaklasabilir 91 46 93 Nazizm degistir kaynagi degistir Uc cag sisteminin ve genel olarak milenyumculugun en tartismali yorumu Adolf Hitler in vizyonunda bin yil surecegini Tausendjahriges Reich ancak nihayetinde yalnizca 12 yil 1933 1945 surdugunu ileri suren Ucuncu Reich Drittes Reich ile ilgilidir Alman dusunur Arthur Moeller van den Bruck Ucuncu Reich ifadesini ortaya atti ve 1923 te Das Dritte Reich adli bir kitap yayinladi Alman tarihine donup baktiginda iki ayri donem ayirt etti ve bunlari 12 yuzyil Italyan ilahiyatcisi Fiore li Joachim in caglariyla ozdeslestirdi Kutsal Roma Imparatorlugu MS 800 de Sarlman ile baslayarak Birinci Reich Baba Cagi ve Alman Imparatorlugu Hohenzollern Hanedanligi 1871 1918 Ikinci Reich Ogul Cagi Mesrutiyetciligin parlamentarizmin ve hatta pasifizmin egemen oldugu Weimar Cumhuriyeti nden 1918 den itibaren sonra bunlari sunlar izleyecekti Ucuncu Reich Kutsal Ruh Cagi Van den Bruck 1922 de Hitler le tanistiginda ondan etkilenmemis ve Nazi Partisi ne katilmamis olsa da Naziler iktidara geldiklerinde kurmak istedikleri totaliter devleti tanimlamak icin Ucuncu Reich terimini benimsediler ve 1933 te bunu basardilar Ancak daha sonra Nazi yetkilileri 1939 yazinda Alman basininda Ucuncu Reich teriminin gayri resmi kullanimini yasaklayarak basina yalnizca Alman Imparatorlugu Buyuk Alman Imparatorlugu ve Ulusal Sosyalist Almanya gibi daha resmi terimlerin kullanilmasini emretti 91 47 93 Ucuncu Reich in ilk donemlerinde bircok Alman Hitler den Alman Mesihi olarak bahsediyordu ozellikle de Nurnberg mitinglerini yonettiginde bu mitingler her yil 1933 1938 Nurnberg deki Eylul ekinoksundan biraz once duzenlenmeye baslandi Hitler 27 Kasim 1937 de yaptigi bir konusmada Berlin in buyuk bir bolumunun yikilip yeniden insa edilmesi planlarini soyle yorumladi Bir Tausendjahrigen Volk mit Tausendjahriger Geschichtlicher ve Kulturel Vergangenheit fur die vor ihm liegende unabsehbare Zukunft ve bir ebenburtige tausendjahrige Stadt zu bauen bin yillik tarihi ve kulturel gecmisi olan bin yillik bir halka layik gorkemle bin yillik bir sehir insa etmek onun bitmeyen sanli gelecegi icin Adolf Hitler in bin yillik bir saltanat uygulama girisiminin basarisizlikla sonuclanmasinin ardindan Vatikan bin yillik iddialarin guvenli bir sekilde ogretilemeyecegini ve Vahiy deki ayni zamanda Kiyamet olarak da bilinir ilgili kutsal yazilarin ruhani bir bakis acisiyla anlasilmasi gerektigini belirten resmi bir aciklama yayinladi Katolik yazar Bernard LeFrois soyle yazmisti Milenyum Kutsal Ofis 21 Temmuz 1944 Mesih in Ikinci Gelisinde nihai ve evrensel yargidan once yalnizca bazi azizleriyle olulerden dirilmis gorunur bir sekilde hukum sureceginin guvenli bir sekilde ogretilemeyecegini kararlastirdigindan manevi bir binyil Vahiy 20 4 6 da gorulebilir Aziz Yuhanna Seytan in faaliyetinin ve azizlerin gokte Mesih le ve yeryuzundeki Kilisesi ndeki manevi saltanatinin bir ozetini verir 91 48 93 Utopyacilik degistir kaynagi degistir Hristiyanligin ilk donemlerindeki milenyumculuk kavramlari sonraki yuzyillarda yalnizca dinsel kaygilarin cok otesinde sonuclar dogurdu cesitli teorisyenler bunlari utopya fikirleriyle harmanlayip gelistirdiler Erken milenyum dusuncesinin ardindan Uc Cag felsefesi gelisti Italyan rahip ve ilahiyatci Fiore li Joachim o 1202 tum insanlik tarihini uc cagin bir ardisikligi olarak goruyordu Baba Cagi Eski Ahit Ogul Cagi Yeni Ahit Kutsal Ruh Cagi Isa nin Kutsal Uclu nun ucuncu kisisi olan Paraklit i sadiklara rehberlik etmek uzere geride birakarak goge yukseldigi cag Kutsal Ruh Cagi nin yaklasik 1260 ta baslayacagina ve o tarihten itibaren tum inananlarin Kiyamet Gunu gezegenimizin tarihine son verene kadar bin yil boyunca mistik bir sekilde degismis ve Tanri ya ovgu dolu kesisler olarak yasayacaklarina inaniliyordu Fiore li Joachim in tarihsel zaman ayrimlari Uc Cag felsefesini astrolojik terminolojiye donusturen ve Kuzey yarimkure ilkbahar ekinoksunu zodyakin farkli takimyildizlariyla iliskilendiren New Age hareketini de buyuk olcude etkilemistir Bu senaryoda Baba Cagi Koc Cagi olarak yeniden duzenlenmis Ogul Cagi Balik Cagi olmus ve Kutsal Ruh Cagi da Kova New Age olarak adlandirilmistir Gunumuzde Kova Cagi olarak adlandirilan donemin insanlik icin bir dizi buyuk degisimin gelisimine taniklik edecegi varsayilmaktadir ve bu durum 91 49 93 milenyumculugun bazi tezahurlerinin tipik ozelliklerini yansitmaktadir 91 50 93 Ayrica bakiniz degistir kaynagi degistir Binyilcilik Hristiyan eskatolojisi Hristiyan Siyonizm Birinci Efes Konsili Kutsal Ruh Kultu Yeni dini hareket Preterizm Sahte Mesih Mesih Cagi Kaynakca degistir kaynagi degistir Ozel 9145 Messianic age Dictionary of Bible Themes Bible Gateway www biblegateway com Ingilizce Erisim tarihi 11 Agustos 2025 160 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link CATHOLIC ENCYCLOPEDIA Millennium and Millenarianism www newadvent org 23 Temmuz 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 12 Agustos 2025 160 Some examples are given by Gerschom Scholem in Sabbatai Sevi the mystical messiah London Routledge 1973 The whole book profiles a Jewish group of this kind centered on the person of Sabbatai Zevi but in part 1 Scholem also gives a number of comparable Christian examples e g ss 100 101 Definition of MILLENNIUM www merriam webster com Ingilizce 5 Agustos 2025 23 Temmuz 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 13 Agustos 2025 160 Definition of CHILIAD www merriam webster com Ingilizce 25 Mart 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 13 Agustos 2025 160 a b c d Bible King James Revelation Wikisource the free online library en wikisource org Ingilizce 26 Temmuz 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 11 Agustos 2025 160 Vahiy 20 1 3 kutsalkitap info tr Erisim tarihi 11 Agustos 2025 160 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link Bulman Raymond F Theology Today Vol 53 No 4 January 1997 ARTICLE Paul Tillich and the Millenialist Heritage theologytoday ptsem edu 3 Ocak 2005 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 11 Agustos 2025 160 Blomberg Craig L Chung Sung Wook 1 Subat 2009 A Case for Historic Premillennialism An Alternative to Left Behind Eschatology Ingilizce Baker Academic ISBN 160 978 1 4412 1056 2 160 Kingsbury Jack Dean Davies W D Allison Dale C 1991 A Critical and Exegetical Commentary on the Gospel According to Saint Matthew Volume I Introduction and Commentary on Matthew I VII Journal of Biblical Literature 110 2 344 doi 10 2307 3267098 ISSN 160 0021 9231 160 Historic Premillennialism Monergism www monergism com 14 Temmuz 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 11 Agustos 2025 160 Chung Sung Wook Mathewson David L 27 Agustos 2018 Models of Premillennialism Ingilizce Wipf and Stock Publishers s 160 12 ISBN 160 978 1 5326 3769 8 160 Chung Sung Wook Mathewson David L 27 Agustos 2018 Models of Premillennialism Ingilizce Wipf and Stock Publishers s 160 16 ISBN 160 978 1 5326 3771 1 160 Philip Schaff ANF01 The Apostolic Fathers with Justin Martyr and Irenaeus Christian Classics Ethereal Library www ccel org 31 Ocak 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 11 Agustos 2025 160 Insruct adv Gentium Deos ss 43 44 According to the Encyclopedia of the Early Church Commodian mid 3rd century takes up the theme of the 7000 years the last of which is the millennium Instr II 35 8 ff M Simonetti Millenarism s 560 Against Marcion book 3 chapter 25 Simonetti writes in the Encyclopedia of the Early Church We know that Melito was also a millenarian regarding Jerome s reference to him as a chiliast M Simonetti Millenarism s 560 Note this is Victorinus of Pettau not Marcus Piav v onius Victorinus the Gaelic Emperor In his Commentary on Revelation and from the fragment De Fabrica Mundi Part of a commentary on Genesis Jerome identifies him as a premillennialist a b Foster K Neill Fessenden David E 1 Subat 2007 Essays on Premillennialism A Modern Reaffirmation of an Ancient Doctrine Ingilizce Moody Publishers s 160 14 ISBN 160 978 1 60066 959 0 160 Foster K Neill Fessenden David E 1 Subat 2007 Essays on Premillennialism A Modern Reaffirmation of an Ancient Doctrine Ingilizce Moody Publishers s 160 14 ISBN 160 978 1 60066 959 0 160 Eusebius 3 28 1 2 De Principiis 2 11 2 3 Eusebius Church History 7 24 3 7 25 a b Philip Schaff ANF01 The Apostolic Fathers with Justin Martyr and Irenaeus Christian Classics Ethereal Library www ccel org 10 Mayis 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 11 Agustos 2025 160 Olson Roger E 2005 The SCM Press A Z of Evangelical Theology Ingilizce Hymns Ancient and Modern Ltd s 160 146 ISBN 160 978 0 334 04011 8 160 G FOLLIET 1956 La typologie du sabbat chez saint Augustin Son interpretation millenariste entre 389 et 400 Fransizca ISSN 160 0035 2012 18 Temmuz 2011 tarihinde kaynagindan arsivlendi11 Agustos 2025 160 Kirsch J P Transcribed by Donald J Boon Millennium and Millenarianism Catechism of the Catholic Church Imprimatur Potest Joseph Cardinal Ratzinger Doubleday New York 1995 s 194 Studies in the Scriptures Volume One The Divine Plan of the Ages Study IX Ransom and Restitution ss 149 152 Who Goes to Heaven Bible Questions JW ORG Ingilizce 29 Mayis 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 11 Agustos 2025 160 Dunn Emily 1 Eylul 2015 Lightning from the East Heterodoxy and Christianity in Contemporary China Ingilizce BRILL s 160 96 ISBN 160 978 90 04 29725 8 160 Profetiene om Donald Trump USA og NAR bevegelsen En kritisk undersokelse av profetier om Donald Trump USA og Guds rike innen New Apostolic Reformation bevegelsen PDF 17 Temmuz 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi PDF Erisim tarihi 11 Agustos 2025 160 A New Reformation That Many Don t Realize They ve Joined Biola Magazine Biola University Blogs Ingilizce 31 Aralik 2015 10 Temmuz 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 11 Agustos 2025 160 Wessinger Catherine Temmuz 2016 The Oxford Handbook of Millennialism Ingilizce Oxford University Press s 160 254 ISBN 160 978 0 19 061194 1 160 Gerschom Scholem Sabbatai Sevi the mystical messiah London Routledge 1973 Scholem also gives examples of other Jewish millennialist movements Sunan Abi Dawud 4285 The Promised Deliverer Kitab Al Mahdi كتاب المهدى Sunnah com Sayings and Teachings of Prophet Muhammad صلى الله عليه و سلم sunnah com 21 Nisan 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 12 Agustos 2025 160 Baha i Reference Library The Kitab i Iqan Pages 161 200 reference bahai org 5 Mayis 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 12 Agustos 2025 160 McMullen Michael 2000 The Baha i The Religious Construction of a Global Identity Ingilizce Rutgers University Press s 160 7 ISBN 160 978 0 8135 2836 6 160 Baha i Reference Library The Kitab i Aqdas Pages 19 34 reference bahai org 26 Subat 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 12 Agustos 2025 160 Bailey Alice A The Externalisation of the Hierarchy New York 1957 Lucis Publishing Co s 530 Bailey Alice A The Reappearance of the Christ New York 1948 Lucis Publishing Co a b c Lewis James R 2004 The Oxford Handbook of New Religious Movements Ingilizce OUP USA s 160 148 ISBN 160 978 0 19 536964 9 160 Wessinger Catherine Temmuz 2016 The Oxford Handbook of Millennialism Ingilizce Oxford University Press s 160 224 ISBN 160 978 0 19 061194 1 160 Lewis James R 2004 The Oxford handbook of new religious movements Oxford handbooks New York Oxford university press ISBN 160 978 0 19 514986 9 160 Schmitz Berning Cornelia 2000 Vokabular des Nationalsozialismus Almanca de Gruyter s 160 607 ISBN 160 978 3 11 016888 4 160 Culleton Rev Fr R Gerald 2009 The Reign of Antichrist Ingilizce TAN Books s 160 9 ISBN 160 978 1 5051 0291 8 160 Bogdan Henrik Starr Martin P 5 Eylul 2012 Aleister Crowley and Western Esotericism Ingilizce Oxford University Press ISBN 160 978 0 19 999606 3 160 Newport Kenneth G C Gribben Crawford 2006 Expecting the End Millennialism in Social and Historical Context Ingilizce Baylor University Press s 160 11 ISBN 160 978 1 932792 38 6 160 Genel Barkun Michael Disaster and the Millennium Yale University Press 1974 0 300 01725 1 Case Shirley J The Millennial Hope The University of Chicago Press 1918 Cohn Norman The Pursuit of the Millennium Revolutionary Millenarians and Mystical Anarchists of the Middle Ages 2nd ed Yale University Press 1970 Desroches Henri Fransizca 160 Dieux d hommes Dictionnaire des messianismes et millenarismes de l ere chretienne The Hague Mouton 1969 Ellwood Robert Nazism as a Millennialist Movement in Catherine Wessinger ed Millennialism Persecution and Violence Historical Cases Syracuse University Press 2000 0 8156 2809 9 or 0 8156 0599 4 Fenn Richard K The End of Time Religion Ritual and the Forging of the Soul Pilgrim Press 1997 0 8298 1206 7 or 0 281 04994 7 Hall John R Apocalypse From Antiquity to the Empire of Modernity Cambridge UK Polity 2009 978 0 7456 4509 4 pb and 978 0 7456 4508 7 Kaplan Jeffrey Radical Religion in America Millenarian Movements from the Far Right to the Children of Noah Syracuse University Press 1997 0 8156 2687 8 or 0 8156 0396 7 Landes Richard Heaven on Earth The Varieties of the Millennial Experience Oxford University Press 2011 Pasquier Cyril Approches du millenium Et si Irenee de Lyon avait raison Munster Aschendorff Verlag Studia Oecumenica Friburgensia 103 2021 807 s 978 3 402 12237 2 Pentecost J Dwight Things to Come A study in Biblical Eschatology Zondervan 1958 0 310 30890 9 and 978 0 310 30890 4 Redles David Hitler s Millennial Reich Apocalyptic Belief and the Search for Salvation New York University Press 2005 978 0 8147 7621 6 or 978 0 8147 7524 0 Stone Jon R ed Expecting Armageddon Essential Readings in Failed Prophecy Routledge 2000 0 415 92331 X Underwood Grant 1999 1993 The Millenarian World of Early Mormonism Urbana University of Illinois Press 978 0252068263 Wessinger Catherine ed The Oxford Handbook of Millennialism Oxford University Press 2011 768 s 160 978 0 19 530105 2 online review Wistrich Robert Hitler s Apocalypse Jews and the Nazi Legacy St Martin s Press 1985 0 312 38819 5 Wojcik Daniel 1997 The End of the World as We Know It Faith Fatalism and Apocalypse in America New York University Press ISBN 160 0 8147 9283 9 160 Dis baglantilar degistir kaynagi degistir Catholic Encyclopedia Millennium and Millenarianism Anthology of Chiliasm and Chillegorism Compiler V Sterkh gtdKiyametDinlere goreIslamiyetAhir zaman 160 32 Mehdi 160 32 Deccal 160 32 Sufyani 160 32 Dabbetu l arz 160 32 Ye cuc ve Me cucHristiyanlik2 Ezra 160 32 Apokalipse 160 32 Apokatastasis 160 32 Armageddon 160 32 Ates golu 160 32 Buyuk Babil 160 32 Buyuk Dinden Donme 160 32 Canavar 160 32 Canavarin sayisi 160 32 Cennetin Kralligi 160 32 Cennetteki Savas 160 32 Daniel Kitabi Yetmis Hafta Kehaneti 160 32 Yikimin igrencligi 160 32 Evrensel dirilis 160 32 Futurizm 160 32 Gelecek dunya 160 32 Gog ve Magog 160 32 Idealizm 160 32 Ikinci Gelis 160 32 Iki tanik 160 32 Katechon 160 32 Kiyamet Kadini 160 32 Mahserin Dort Atlisi 160 32 Milenyumculuk 160 32 Preterizm 160 32 Sahte Mesih Gunah adami 160 32 Sahte peygamber 160 32 Tarihselcilik Vahiy Kitabi nin tarihselci yorumlari 160 32 Tasinma 160 32 Vahiy Kitabi 160 32 Yedi kase 160 32 Yedi muhur 160 32 Yeni Dunya 160 32 Yeni Kudus 160 32 Yikimin oglu 160 32 Zeytin Dagi Soylevi Buyuk Sikinti YahudilikKabbala 160 32 Reenkarnasyon 160 32 Ye cuc ve Me cucDiger dinlerMaya kiyameti 160 32 Kalganci 160 32 RagnarokBiyolojikPandemi 160 32 Yok olma olayiAstronomikBuyuk Cokus 160 32 Gama isin patlamasi 160 32 Jeomanyetik firtina 160 32 Proton bozunmasi 160 32 Tackure kutle atimi 160 32 Carpma olaylari Potansiyel olarak tehlikeli cisim Dunya ya yakin cisim 160 32 Yetim gezegen 160 32 Dunya ya yakin supernova 160 32 Gunes puskurtusu 160 32 Hipernova 160 32 MikronovaTeknolojikKimyasal savas 160 32 Nukleer savas 160 32 Nukleer holokost 160 32 Kiyamet Gunu Saati 160 32 Mikro kara delik 160 32 Yapay zekanin kontrolu devralmasi 160 32 Yapay genel zekadan kaynaklanan varolussal risk 160 32 Teknolojik tekillikDigerEskatoloji 160 32 Araf 160 32 Cennet Cehennem Otorite kontroluLNB 000076738 NKC ph119166 https tr wikipedia org w index php title Milenyumculuk amp oldid 36197835 sayfasindan alinmistir Kategoriler Vahiy KitabiHristiyan eskatolojisiHristiyan terminolojisiGizli kategoriler Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddelerLNB tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriNKC tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri