| Hristiyan eskatolojisi |
|---|
| Hristiyanlık |
Apokatastasis (Yunanca: ἀποκατάστασις, romanize: apokatástasis, ayrıca apocatastasis olarak da yazılır), yaratılışın mükemmellik durumuna geri döndürülmesidir.Hristiyanlıkta, terim genellikle Origenes ile ilişkilendirilen, lanetliler ve Şeytan da dahil olmak üzere herkesin nihai kurtuluşunu içeren bir tür Hristiyan evrenselciliğine atıfta bulunur.Yeni Ahit (Elçilerin İşleri 3:21), "her şeyin apokatastasisi"nden bahseder. Apokatastasis'in dogmatik statüsü tartışmalıdır ve Nissalı Gregor gibi bazı ortodoks babalar apokatastasisi öğrettiler ve asla kınanmadılar.
| serilerinden |
| Evrenselcilik |
|---|
![]() |
Apokatastasis, 543 yılında Konstantinopolis Sinodu tarafından kesin olarak lanet ve dalalet kabul edilerek Anathema sit olarak kınanmıştır.
Etimoloji
| ]Apokatastasis, "yeniden inşa etmek" anlamına gelen Yunanca apokathistemi fiilinden türemiş olsa da, ilk olarak Zerdüştlük'te yaratılışın üçüncü zamanı olarak ortaya çıkmıştır. Bu döneme wizarishn veya tarihin sonu denirdi; kötülüğün yok edildiği ve dünyanın orijinal durumuna geri getirildiği ayrılık ve çözüm zamanı. Apokatastasis fikri, gök cisimlerinin belirli bir süre sonra orijinal konumlarına dönmeleri fikrini içeren eski kozmik döngü kavramından türetilmiş olabilir.
Tanım
| ]A Greek-English Lexicon'daki (yani Liddell–Scott–Jones, tanımların ve referansların genişletilmesiyle) giriş, aşağıdaki kullanım örneklerini verir:
ἀποκατάστᾰσις , εως, ἡ, restorasyon, yeniden kuruluş;
- "τοῦ ἐνδεοῦς" Aristoteles MM, 1205a4; doğası gereği εἰς φύσιν kimliği. 1204b 36, 1205b 11;
- bir pozisyona dönüş, Epikurus, Epistolae, 1, s.8 U.;
- özellikle askeri oluşumlar, bir hareketin tersine çevrilmesi, , Tacticus, 10.1, 10:6, vb.; genellikle
- her şeyin "πάντων" Elçilerin İşleri, 3.21;
- ruhların, Proclus, Institutio Theologica, 199.
- vücudun eski haline döndürülmesi "τῆς φύσιος ἐς τὸ ἀρχαῖον" Aretaeus CD 1.5; hastalıktan iyileşme, SA 1.10;
- "τῶν ὁμήρων εἰς τὰς πατρίδας" Polibios 3.99.6; εἰς ἀ. ἐλθεῖν, bir şehrin işlerinin restorasyonuna yönelik, 4.23.1;
Astrolojik kullanımları:
- ἀ. ἄστρων yıldızların önceki yılda olduğu gibi gökyüzündeki aynı yere geri dönmesi, Plütark 2.937f, Diodoros 12.36, vb., özellikle gezgin 'nın Sotik döngüsünün tamamlanmasıyla Sirius'un geri döndürülmesi;
- kozmik döngünün periyodik dönüşü, 2.184,190; yani ekinoksların presesyonunun yaklaşık 26.000 yıllık döngüsünün, yani sözde "Büyük Yıl"ın tamamlanması;
- bir gezegenin, önceki bir çağda işgal edilen göklerdeki bir yere dönüşü, ap. Cat.Cod.Astr. 7.120,121; ancak, burçlar devrimi, Paulus Alexandrinus Paul.Al.T.1; karşıt: antapokatastasis ἀνταπ. (bkz.), . ap. Cat.Cod.Astr.2.196.9;
- Güneş ve ayın tutulmadan sonra yeniden canlanması, Platon Axiochus 370b.
Bu kelime papirüslerde oldukça yaygındır.
Stoacılık
| ]George Edward Moore'a göre apokatastasis, ilk olarak erken Stoacı düşüncede, özellikle de Hrisippos tarafından uygun şekilde kavramsallaştırılmıştır. Gezegenlerin ve yıldızların uygun göksel burçlarına, yani orijinal konumlarına dönmeleri (apokatastasis), evrende bir yangına (ekpyrosis) yol açacaktır. Orijinal konumun, gök cisimlerinin Yengeç burcuyla hizalanmasından oluştuğuna inanılıyordu. Daha sonra ateşten yeniden doğuş başlayacak ve bu dönüşümlü yıkım ve yeniden yaratım döngüsü ilahi bir Logos ile ilişkilendirilmiştir. Antapokatastasis, yıldızların ve gezegenlerin Oğlak burcuyla hizalandığı ve evrensel bir tufanla yıkımı işaret eden bir karşı-tekrarlamadır.
Stoacılar, Zeus'u evreni oluşturan, dönüşümlü olarak genişleyen ve daralan bir ateşle özdeşleştirdiler. Genişlemesi, Zeus'un düşüncelerini dışa doğru çevirmesi ve bunun sonucunda maddi kozmosun yaratılması olarak, daralması ise apokatastasis, Zeus'un kendi içine dönmesi olarak tanımlandı.Leibniz, hem Stoacı anlayışını hem de Origenes'in felsefesine ilişkin anlayışını, ölümünden kısa bir süre önce yazdığı Apokatastasis ve Apokatastasis panton (1715) adlı iki denemede inceledi.
Yahudilik
| ]Eski Ahit'te "geri yüklemek" veya "geri dönmek" kavramı, Malaki 4:6'da kullanılan yaygın İbranice fiil שוב'dur,Septuaginta'da apokatastasis fiil biçiminin tek kullanımıdır. Bu, Eyüp'ün talihinin "geri getirilmesi" anlamında kullanılır ve ayrıca esirlerin kurtarılması veya geri gönderilmesi ve Kudüs'ün yeniden kurulması anlamında da kullanılır.
Bu, Hasidik Yahudilik'teki "" kavramına benzer.
Hristiyanlık
| ]Yeni Ahit
| ]Apokatastasis kelimesi Yeni Ahit'te yalnızca bir kez, Elçilerin İşleri 3:21'de geçer.Petrus, engelli bir dilenciyi iyileştirdi ve ardından şaşkın izleyicilere seslendi. Vaazında İsa'yı Yahudi bağlamına, 'nın yerine getirenine yerleştirdi ve şöyle dedi:
[19] Bunun için tövbe edin ve dönün ki, günahlarınız silinsin; çünkü Rabbin huzurundan ferahlık zamanları gelecektir.
[20] Ve size önceden vaaz edilen İsa Mesih'i gönderecektir.
[21] Tanrı'nın, dünyanın başlangıcından beri bütün kutsal peygamberlerinin ağzından bildirdiği her şeyin yeniden kurulacağı zamana dek, gökler O'nu kabul edecektir.
— Elçilerin İşleri 3:19–21
Dilbilgisi açısından, ilgi zamiri "ὧν" ("ki", çoğul hali), "χρόνων" ("zamanların") veya "πάντων" ("her şeyin" veya "her şeyin") anlamına gelebilir; bu da Tanrı'nın bahsettiği zamanları veya Tanrı'nın bahsettiği her şeyi ifade ettiği anlamına gelir.
Petrus'un "Tanrı'nın bahsettiği her şeyin apokatastasisi" ifadesini kullanmasının genel görüşü, bunun İsrail Krallığı'nın ve/veya Aden Bahçesi'nin yeniden kurulmasına atıfta bulunduğu ve "var olmuş her şeye" atıfta bulunmadığıdır.
Apokatastasis'in sözlü biçimi Septuaginta'da bulunur: Malaki 3:23 (yani Malaki 4:6); İlyas'ın çocukların kalplerini babalarına "döndürdüğüne" dair bir kehanet; Malaki'yi yankılayan Matta 17:11'de ("her şeyi eski haline getirecek") ve İbraniler 13:19'da ("size daha çabuk geri dönebilmem için").
On dokuzuncu yüzyıl Alman ilahiyatçısı , "'her şeyin apokatastasisi'nin, Mesih'in öğretisiyle dinin evrensel olarak düzeltilmesi anlamına geldiğini ve 'yenilenme zamanlarının' yenilenme günü, Mesih'in zamanları olduğunu" yorumladı.
Patristik Hristiyanlık
| ]
Apokatastasis'in Patristik Hristiyanlıktaki önemi şu anda tartışmalı bir konudur. Özellikle, evrensel kurtuluşun en önemli savunucusu olarak sıklıkla anılan Origenes'in böyle bir öğretiyi öğretip öğretmediği veya böyle bir öğretiye inanıp inanmadığı sorgulanmaktadır.
Frederick W. Norris, Origenes'in evrensel kurtuluş meselesinde aldığı pozisyonların çoğu zaman çelişkili göründüğünü ileri sürer. Daha sonra Origenes'in hiçbir zaman münhasır kurtuluşu veya evrensel kurtuluşu vurgulamaya karar vermediğini, her iki durumu da kesinlikle dışladığını yazar ve bu nedenle Origenes'in kurtuluş görüşünü daha büyük bir etkinlik için ekonomik olarak 'açık' tuttuğu sonucuna varır. Öte yandan , Patristik eskatoloji el kitabında Origenes'in tüm insanların nihai kurtuluşuna güçlü bir şekilde inandığını ve bazen buna apokatastasis adını verdiğini savundu. Daha yakın zamanda, önde gelen Patristik bilgin Ilaria Ramelli, Origenes'in yalnızca apokatastasis doktrinini benimsemekle kalmadığı, aynı zamanda bunun tüm teolojik ve felsefi düşüncesinin merkezinde yer aldığı sonucuna varmıştır. "Origenes'in düşüncesinde apokatastasis doktrini, onun antropolojisi, eskatolojisi, teolojisi, tarih felsefesi, teodisi ve tefsiri ile iç içe geçmiştir; Origenes'in düşüncesini ciddiye alan ve onu derinlemesine kavrayan herhangi biri için apokatastasis teorisini geri kalan her şeyden ayırıp onu reddetmek ve geri kalanını kabul etmek imkansızdır."
İskenderiye okulu, ilk Hristiyan eğitim merkezi, genel olarak apokatastasisi onaylamış ve yeni inancı diğerlerinden açıklayıp farklılaştırırken bazı Platoncu terminoloji ve fikirleri Hristiyanlığa uyarlamış gibi görünüyor.Nissalı Gregor'un da evrensel bir kurtarıcı apokatastasisi benimsediği anlaşılıyor, ancak Maspero, Gregor'un yalnızca evrensel dirilişten bahsettiğini ve evrensel kurtuluştan bahsetmediğini ileri sürüyor. Apokatastasis biçimindeki evrensel kurtuluş, 'de de görülür, bu Ambrosiaster, Milano'lu Ambrosius'a atfedilir. Nenizili Gregorios, bir karara varmadan bunu tartışmıştır.
Sonunda, Origenes yerel konsillerde erken kilise boyunca kınanmaya başlandı, ancak apokatastasis özel olarak değil. Bu durum altıncı yüzyılda kesin olarak değişti. Konstantinopolis'in yerel bir Sinodu (543), bir apokatastasis biçimini Anathema olarak kınadı ve Anathema resmen Konstantinopolis'in Beşinci Ekümenik Konseyi'ne (553) sunuldu. Apokatastasis terimi, 553'te Origenes'e karşı çıkarılan 15 anathema'nın 14.'sünde geçmektedir: "Eğer biri ... bu sözde apokatastasis'te, sahte önceden varoluşta olduğu gibi, yalnızca ruhların var olmaya devam edeceğini söylerse: anathema olsun."
Konstantinovsky (2009),Konstantinopolis Sinodu'ndan (543) önceki Hristiyan yazılarında apokatastasis kullanımının ve "" ile Pontuslu Evagrius'a karşı ilan edilen aforozların (553) tarafsız olduğunu ve esas olarak Elçilerin İşleri 3:21'de Petrus'un "söylenen her şeyin genel olarak geri verilmesi"ne (restitutio omnium quae locutus est Deus) benzer kavramlara atıfta bulunduğunu ve örneğin şimdiye kadar var olan tüm ruhların evrensel uzlaştırılmasına atıfta bulunmadığını belirtmektedir.
Gnostisizm
| ]Gnostik Filip İncili (muhtemelen M.S. 180-350 yılları arasında yazılmıştır) terimin kendisini içerir ancak evrensel uzlaşmayı öğretmez:
Bir yeniden doğuş ve yeniden doğuş imgesi vardır. Elbette imge aracılığıyla yeniden doğmak gerekir. Hangisi? Diriliş. İmge, imge aracılığıyla yeniden yükselmelidir. Gelin odası ve imge, imge aracılığıyla gerçeğe girmelidir: bu, yeniden doğuştur (apokatastasis). Baba, Oğul ve Kutsal Ruh'un adını ortaya çıkaranlar bunu yapmakla kalmamalı, aynı zamanda bunları sizin için ortaya koymuş olmalıdırlar. Eğer biri bunları elde etmezse, "Hristiyan" adı da ondan alınacaktır.
Erken Hristiyanlık
| ]
İskenderiyeli Klement (yaklaşık 150 - yaklaşık 215) genellikle apokatastasis terimini evrenin veya tüm Hristiyanların "yeniden canlandırılması" yerine "gnostik" Hristiyanların "yeniden canlandırılması" anlamında kullanır, ancak bunun evrensel sonuçları vardır. Origenes'in duruşu tartışmalıdır; bazı eserler onun apokatastasis'in , hatta tüm ruhların ve tinlerin mutlak eşitliğini içereceğini öğrettiğini söyler.Nissalı Gregor'un apokatastasis kavramının da evrensel kurtuluşu içerdiği iddia edilir, ancak diğer açılardan Origenes'inkinden farklıdır.
Erken dönem Hristiyan teolojik kullanımında apokatastasis, Tanrı'nın kötülüğe karşı eskatolojik zaferi olarak ifade edilmiş ve bir araf durumunu gerektirdiğine inanılmıştır. Kelime o zamanlar hala çok esnekti, ancak 6. yüzyılın ortalarında, günümüzde genellikle ifade edildiği gibi, evrensel kurtuluşun özel olarak doktrinini ifade etmek için kullanılan neredeyse teknik bir terim haline geldi.
İtirafçı Maximos, Tanrı'nın "evrensel" kurtuluş planını, kötüler için nihai ceza uyarılarıyla birlikte özetledi. Apokatastasis'i üç restorasyona ayırdı: erdemli bireyin, doğanın ve ruhun günahkâr güçlerinin restorasyonu. Bunlardan sonuncusu, günahkârların bile Tanrı hakkında net bir bilgiye kavuşacağı anlamına gelse de, Maximos, onların erdemlilerle aynı Tanrı bilgisine ulaşamayacaklarına ve bu nedenle bir anlamda sonsuza dek cezalandırılacaklarına inanmış gibi görünüyor.
Luthercilik
| ]Apokatastasis'in Vulgata çevirisi, "in tempora restitutionis omnium quae locutus est Deus" ("Tanrı'nın bahsettiği her şeyin iadesi"), Luther tarafından yaratılışın iade günü anlamında kullanılmıştır, ancak Luther'in teolojisinde iade günü aynı zamanda diriliş ve yargı günüydü, kötülerin iadesi değil.Luther'in İncili'nde Yunanca apokatastasis'i Almanca herwiedergebracht werde; "geri getirilecek" ile çevirdi. Bu anlam Lutherci vaazlarda kullanılmaya devam etti.
Luther, şeytanların eninde sonunda kutsanacaklarına dair inancını açıkça reddetti.
19. yüzyıl Evrenselciliği
| ]19. ve 20. yüzyılın başlarında, (1829), Thomas Whittemore (1830), (1899) ve (1911) gibi Evrenselciler tarafından yayımlanan birkaç tarihçe, evrensel uzlaşmaya olan inancın erken Hristiyanlıkta ve Reformasyon'da bulunduğunu savundu ve Evrenselci inançları Origenes, İskenderiyeli Klement ve diğerlerine atfetti.
Günümüzde
| ]Son zamanlarda yazılanlarda apokatastasis genel olarak evrensel bir uzlaşma biçimini içerdiği şeklinde anlaşılıyor; ancak bu anlayışın Origen'e ve diğer Kilise Babalarına atfedilmesi zorunlu değil.
- Augustin Gretillat, Exposé de théologie systématique'de (1892), apokatastasisi evrensel uzlaşma olarak tanımladı.
- Heinrich Köstlin'in 'nde tercüme edilen Realencyklopädie für protestantische Theologie (1896) adlı eseri apokatastasisi evrensel uzlaşma olarak tanımladı.
- 1911 Katolik Ansiklopedisi apokatastasisi "teoloji tarihinde, tüm özgür yaratıkların kurtuluş lütfuna ortak olacağı bir zamanın geleceğini öğreten doktrine verilen isim" olarak tanımlamıştır; özel bir şekilde, şeytanlar ve kayıp ruhlar."
- Maurice Canney, Dinler Ansiklopedisi (1921): "Apocatastasis, tüm insanların dönüştürüleceği ve sonsuz mutluluğa kabul edileceği doktrinini ifade eden teolojik bir terim haline geldi".
- Albrecht Oepke, Yeni Ahit İlahiyat Sözlüğü (1933): "Apokatastasis, kişilerin dönüşümünü değil, yalnızca şeylerin yeniden oluşturulmasını veya kurulmasını ifade eder."
- Profesör Constantinos A. Patrides, Şeytanın Kurtuluşu adlı eserinde apokatastasisin tarihini incelemiştir.
- G.C. Berkouwer, Mesih'in Dönüşü (1972), "Apocatastasis?" başlığı altında evrensel uzlaşma konusuna, "bazen teknik olarak apocatastasis olarak da bilinir", özel bir bölüm ayırmıştır.
- John Meyendorff, Bizans İlahiyatı: Tarihsel Eğilimler ve Doktrinel Temalar (1987) adlı eserinde apokatastasisi "tüm yaratılışın ve tüm insanlığın eninde sonunda orijinal mutluluk durumlarına 'geri döndürüleceği' fikri" olarak tanımlamıştır.
- Michael McGarry, Yahudi-Hristiyan Diyaloğu Sözlüğü'nde (1995) apokatastasisi "evrenselcilik genel teolojisinin belirli bir Hristiyan ifadesi ... zamanın sonunda tüm yaratıkların -inananlar ve günahkarlar- Mesih'te yeniden inşa edileceği inancı" olarak tanımlamıştır.
- Peter Stravinskas, Our Sunday Visitor's Catholic Encyclopedia (1998) adlı eserinde apokatastasis hakkındaki kısa makalede ve Catholic Dictionary (1993) adlı eserinde daha da kısa bir maddede bunu "düşmüş melekler ve tövbe etmeyen günahkarlar da dahil olmak üzere tüm akıl sahibi yaratıkların kurtulduğuna" inanmak olarak tanımlıyor.
- Stravinskas, apokatastasis'i evrenselcilik veya evrensel uzlaşmayla özdeşleştirir ve bazı eski kaynaklar da aynı şeyi yapar. Ayrıca, apokatastasis'i tartışmayan iki yeni çalışma, "evrenselcilik" kelimesinin türetildiği kaynak olarak ilgili Yunanca kelimeyi verir. Ancak çoğu yazar, apokatastasis'i evrensel uzlaşmayla özdeşleştirmez. González, "tüm yaratılışın orijinal haline döneceğine inanmadan evrenselci görüşlere sahip olmanın mümkün olduğu" noktasında bir ayrım olduğunu belirtir.
- Hem Ludlow hem de McGarry,apokatastasis kelimesinin bugün genellikle evrensel kurtuluşun belirli bir doktrinini ifade ettiği şeklinde anlaşıldığını, evrenselciliğin tüm versiyonlarını ifade etmediğini belirtmektedir.
- Kısa Bir İlahiyat Sözlüğü (2000), apokatastasisi "tüm meleklerin ve insanların, hatta iblislerin ve lanetlilerin bile eninde sonunda kurtulacağı teorisi" olarak tanımlıyor.
- Morwenna Ludlow (2001), Evrensel Kurtuluş: Nissalı Gregor ve Karl Rahner'in Düşüncesinde Eskatoloji adlı eserinde, anlamın 6. yüzyılın ortalarına kadar oldukça esnek olmasına rağmen, "apokatastasis kelimesinin artık genellikle evrensel kurtuluşun özel olarak bir doktrinini ifade etmek için kullanıldığını" yazmaktadır.
- Peter L. Berger, İnanç Soruları (2003) adlı kitabında apokatastasisi "sonunda herkesin kurtulacağına ve tüm yaratılışın Tanrı ile uzlaştırılacağına dair inanç" olarak adlandırıyor.
- Rus Hıristiyan evrenselci mistik Nikolay Berdyaev, 1952 tarihli "Ortodoksluğun Gerçeği" yazısında geçtiği üzere "İskenderiyeli Klemens'ten İtirafçı Maximus'a kadar Doğu Kilisesi öğretmenlerinin büyük bir kısmı, evrensel kurtuluş ve diriliş inancı olan Apokatastasis'in taraftarıydı. Bu, (çağdaş) Rus din düşüncesinin karakteristik bir özelliğidir. Ortodoks düşünce, İlahi adalet fikri tarafından hiçbir zaman bastırılmamış ve İlahi sevgi fikrini asla unutmamıştır. Esas olarak, insanı İlahi adalet bakış açısıyla değil, insanın ve kozmosun başkalaşımı ve Tanrısallaştırılması fikriyle tanımlamıştır." demiştir.
Ayrıca bakınız
| ]Kaynakça
| ]- Özel
- ^ John Bowker (ed.), "Apocatastasis", The Concise Oxford Dictionary of World Religions (Oxford University Press, 2000).
- ^ Ramelli, The Christian Doctrine of Apokatastasis, 1-24.
- ^ Morwenna Ludlow (2005), "Apocatastasis", Oxford Dictionary of the Christian Church, Oxford University Press, ISBN , Apocatastasis. The Greek name (ἀποκατάστασις) for the doctrine that ultimately all free moral creatures—angels, men, and devils—will share in the grace of salvation; cf. article "Universalism".
- ^ a b González, Justo L. (1 Ocak 2005). Essential Theological Terms (İngilizce). Westminster John Knox Press. s. 12. ISBN .
- ^ Akin, Daniel L. (2007). A Theology for the Church (İngilizce). B&H Publishing Group. s. 878. ISBN .
- ^ "oremus Bible Browser : Acts 3:21". bible.oremus.org. 21 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2025.
- ^ Kimel, Fr Aidan (31 Mayıs 2020). "Did the Fifth Ecumenical Council Condemn Universal Salvation?". Eclectic Orthodoxy (İngilizce). 27 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2025.
- ^ "Universal Salvation: Eschatology in the Thought of Gregory of Nyssa and Karl Rahner". 2 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ Latince alıntı: "Si quis dicit aut sentit, ad tempus esse daemonum et impiorum hominum supplicium, eiusque finem aliquando futurum, sive restutüsyonem et redintegrationem esse (ön) daemonum aut impiorum hominum, an. s." DS 211'de aktarıldığı gibi, yapabilir. 9. Türkçe çeviriye bakınız: "Eğer biri iblislerin ya da dinsiz adamların cezalandırılmasının geçici olduğunu ve bir süre sonra sona ereceğini, yani iblislerin ya da dinsiz adamların tamamen geri geleceğini söylerse ya da iddia ederse, bırakın ona lanet olsun."
- ^ a b Glassé, Cyril (2001). The new encyclopedia of Islam. Internet Archive. Walnut Creek, CA : AltaMira Press. ISBN .
- ^ Rose, Jenny (2014). Zoroastrianism: An Introduction. London: I.B. Tauris. s. 111. ISBN .
- ^ Irwin, John (2017). The Poetry of Weldon Kees: Vanishing as Presence. Baltimore, Maryland: JHU Press. s. 40. ISBN .
- ^ "Sirius". www.gautschy.ch. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2025.
- ^ "Word Frequency Information". www.perseus.tufts.edu. 28 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2025.
- ^ Moore, Edward (2005), Origen of Alexandria and St. Maximus the Confessor, Universal-Publishers, ss. 25–27.
- ^ "Origen of Alexandria | Internet Encyclopedia of Philosophy" (İngilizce). 6 Ağustos 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2025.
- ^ "Edward Moore : Origen of Alexandria and apokatastasis: Some Notes on the Development of a Noble Notion - Quodlibet Journal". www.quodlibet.net (İngilizce). 14 Şubat 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2025.
- ^ Coudert, Allison (1995), Leibniz and the Kabbalah, s. 110,
Having initially accepted the idea of apocatastasis in the pre-Origen and primarily Stoic sense that this world and everything in it was bound to return again and again in endless cycles of repetition, Leibniz came to embrace Origen's wholly…
- ^ "Μαλαχίας - Κεφάλαιο 4 - Malachi - The Septuagint: LXX". www.septuagint.bible (İngilizce). 25 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2025.
- ^ "H7725 - šûḇ - Strong's Hebrew Lexicon (kjv)". Blue Letter Bible (İngilizce). 29 Ağustos 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2025.
- ^ Wistrich, Robert S. (1 Haziran 1994). "Michael Löwy. Redemption and Utopia: Jewish Libertarian Thought in Central Europe; A Study in Elective Affinity. Translated by Hope Heaney. Stanford: Stanford University Press. 1992. Pp. 276. $35.00". The American Historical Review. 99 (3): 940-940. doi:10.1086/ahr/99.3.940. ISSN 1937-5239.
- ^ Greek: ὃν δεῖ οὐρανὸν μὲν δέξασθαι ἄχρι χρόνων ἀποκαταστάσεως πάντων ὧν ἐλάλησεν ὁ θεὸς διὰ στόματος τῶν ἁγίων ἀπ᾿ αἰῶνος αὐτοῦ προφητῶν. Vulgate: quem oportet caelum quidem suscipere usque in tempora restitutionis omnium quae locutus est Deus per os sanctorum suorum a saeculo prophetarum.
- ^ Bock, Darrell L (2007), Acts,
The relative pronoun ὧν (hon, of which) could refer back to "the seasons" of which God spoke (Bauernfeind 1980: 69) or to "all things" of which God spoke (so Conzelmann 1987: 29; Barrett 1994: 206, nearest referent).
- ^ Fitzmyer, The Acts of the Apostles, The Anchor Yale Bible Commentaries, ss. 283–293.
- ^ McClintock, John (1879). Cyclopaedia of Biblical, Theological, and Ecclesiastical Literature (İngilizce). Harper.
- ^ Crouzel, Henri (1990), Origen, s. 285.
- ^ Root, JR (2001), "Universalism", in Elwell, WA (ed.), EDT (2nd ed.), Grand Rapids: Baker.
- ^ Scott, Mark S. M. (2012). Journey back to God: Origen on the problem of evil. American Academy of Religion academy series. New York: Oxford University Press. ISBN .
- ^ "Apokatastasis", The Westminster Handbook to Origen, 2004
- ^ McGuckin, John Anthony (1 Ocak 2004). The Westminster Handbook to Origen (İngilizce). Presbyterian Publishing Corporation. s. 59-62. ISBN .
- ^ McGuckin, John Anthony, (Ed.) (2004). The Westminster handbook to Origen. 1st ed. Louisville, Ky.: Westminster John Knox Press. ISBN .
- ^ Demarest, Bruce, "On apokatastasis", The Evangelical Dictionary of Theology, TP, s. 67.
- ^ Tripolitis, Antonía (Mart 1995). "The Hope of the Early Church: A Handbook of Patristic Eschatology. By Brian E. Daley. New York: Cambridge University Press, 1991. xiv + 300 pp. $49.50". Church History. 64 (1): 91-92. doi:10.2307/3168664. ISSN 0009-6407.
- ^ "15. Origen, Eusebius, the Doctrine of Apokatastasis, and Its Relation to Christology, Ilaria Ramelli". chs.harvard.edu (İngilizce). 12 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2025.
- ^ Lawson. Pillars of Grace. s. 25.
- ^ "CATHOLIC ENCYCLOPEDIA: Origen and Origenism". www.newadvent.org. 16 Ağustos 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2025.
- ^ "CATHOLIC ENCYCLOPEDIA: Clement of Alexandria". www.newadvent.org. 9 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2025.
- ^ Ludlow, Morwenna (7 Aralık 2000). Universal Salvation:Eschatology in the Thought of Gregory of Nyssa and Karl Rahner: Eschatology in the Thought of Gregory of Nyssa and Karl Rahner (İngilizce). Clarendon Press. s. 30-37. ISBN .
- ^ Hans Boersma: Embodiment and Virtue (Oxford 2013)
- ^ J.A. McGuckin: "Eschatological Horizons in the Cappadocian Fathers" in Apocalyptic Thought in Early Christianity (Grand Rapids 2009)
- ^ Constantine Tsirpanlis: "The Concept of Universal Salvation in Gregory of Nyssa" in Greek Patristic Theology I (New York 1979)
- ^ Maspero, Giulio (30 Mayıs 2004). "Lo schema dell'exitus-reditus e l'apocatastasi in Gregorio di Nissa". Annales theologici (İtalyanca). 18 (1): 85-110. ISSN 1972-4934.
- ^ Hanson, J. W. (1 Ocak 2007). Universalism (İngilizce). Lulu.com. s. 78. ISBN .
- ^ "Philip Schaff: NPNF2-14. The Seven Ecumenical Councils - Christian Classics Ethereal Library". www.ccel.org. 18 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2025.
- ^ Konstantinovsky (2009), Evagrius Ponticus: the making of a gnostic, s. 171.
- ^ Itter, Andrew C (2009), Esoteric teaching in the Stromateis of Clement of Alexandria, p. 200,
Clement uses the term apokatastasis and its cognates generally to refer to the gnostic elect rather than to an eschatological restoration of the universe, or to a restoration of the faithful as a whole. Where he does mention or imply a restoration of the whole it is through the medium of the restoration of the gnostic. …Hence, while some uses of apokatastasis appear to refer simply to the gnostic elect, by extension, they have universal implications.
- ^ Benedetto & Duke 2008, s. 37: "Origen (186–284) theorized the apokatastasis as a recovery of the prehistoric stasis, or rest, enjoyed by spiritual creatures before their fall and embodiment…. Gregory of Nyssa (335–395) shared Origen's faith of all creatures being saved but argued that the final restoration would be a return not to a prehistorical unity but to that ultimate perfection that God originally projected for humanity."
- ^ "CHURCH FATHERS: Apology Against Rufinus, Book II (Jerome)". www.newadvent.org. 17 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2025.
- ^ Benedetto & Duke 2008, s. 37c: "Origen (186–284) theorized the apokatastasis as a recovery of the prehistoric stasis, or rest, enjoyed by spiritual creatures before their fall and embodiment…. Gregory of Nyssa (335–395) shared Origen's faith of all creatures being saved but argued that the final restoration would be a return not to a prehistorical unity but to that ultimate perfection that God originally projected for humanity."
- ^ Benedetto, Robert; Duke, James O (2008), The New Westminster Dictionary of Church History, vol. 1, s. 37b
- ^ Benedetto, Robert; Duke, James O (2008), The New Westminster Dictionary of Church History, vol. 1 s. 37
- ^ Benedetto, Robert; Duke, James O (2008), The New Westminster Dictionary of Church History, vol. 1, s. 37d.
- ^ Hudson, Nancy J. (1 Mart 2007). Becoming God: The Doctrine of Theosis in Nicholas of Cusa (İngilizce). Catholic University of America Press. s. 33. ISBN .
- ^ Luther, Martin (1861), Exegetica opera latina (in Latin), Elsperger, p. 432,
Si autem Pater est futurus perpetuo, ergo semper manet pater, semper generat filios usque ad diem illum restitutionis omnium…
- ^ "Die gantze Heilige Schrifft: Deudsch". lutherbibel.net. 19 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2025.
- ^ Beste, Wilhelm (1886), Die bedeutendsten Kanzelredner,
Der Herr Matthesius hat drei Stunden vor seinem seligen Abschiede eine ganze Predigt von diesem Wort gethan. Gottlob, der jüngste Tag ist dies restitutionis omnium. Da wird uns der Herr Jesus Alles wieder an die Seite setzen,…
- ^ Luther, Martin (1841). Dr. Martin Luther's sämmtliche Werke (Almanca). C. Heyder.
- ^ Ellingsen, Mark (1 Ocak 2000). Reclaiming Our Roots -- Volume 2: Martin Luther to Martin Luther King (İngilizce). A&C Black. s. 58. ISBN .
- ^ Gretillat, Augustin (1892), Exposé de théologie systématique (in French)
- ^ Köstlin, Heinrich Adolf (1896), "Apokatastasis", Realencyklopädie für protestantische Theologie (in German), vol. I, Leipzig: J. C. Hinrichs, s. 617
- ^ "Apocatastasis - Original Catholic Encyclopedia". oce.catholic.com (İngilizce). 20 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2025.
- ^ Maurice Arthur Canney (1921). An Encyclopaedia of Religions (İngilizce). unknown library. E.P. Dutton & co.
- ^ Oepke, Albrecht (1933), "Apokatastasis", in Kittel (ed.), Theological Dictionary of the New Testament (article)
- ^ Patrides, C. A. (1967). "The Salvation of Satan". Journal of the History of Ideas. 28 (4): 467-478. doi:10.2307/2708524. ISSN 0022-5037.
- ^ Berkouwer, G. C. (26 Şubat 1972). The Return of Christ (İngilizce). Wm. B. Eerdmans Publishing. s. 387-423. ISBN .
- ^ Meyendorff, John (1979). Byzantine Theology: Historical Trends and Doctrinal Themes (İngilizce). Fordham University Press. s. 222. ISBN .
- ^ a b Klenicki, Leon; Wigoder, Geoffrey (1995). A Dictionary of the Jewish-Christian Dialogue (İngilizce). Paulist Press. s. 229. ISBN .
- ^ Stravinskas, Peter M. J. (1998), "apocastasis", Catholic Encyclopedia, Our Sunday Visitor, s. 86, ISBN .
- ^ Stravinskas, Peter M. J. (1993), "apocastasis", Catholic Dictionary, Our Sunday Visitor, s. 76, ISBN .
- ^ Walker, James K. (1 Nisan 2007). The Concise Guide to Today's Religions and Spirituality: Includes Hundreds of Definitions of*Sects, cults, and Occult Organizations *Alternative Spiritual Beliefs *Christian Denominations *Leaders, Teachings, and Practices (İngilizce). Harvest House Publishers. ISBN .
- ^ Chopra, Ramesh (Mart 2005). Encyclopaedic Dictionary Of Religion (İngilizce). Gyan Publishing House. s. 816. ISBN .
- ^ a b Ludlow, Morwenna (7 Aralık 2000). Universal Salvation:Eschatology in the Thought of Gregory of Nyssa and Karl Rahner: Eschatology in the Thought of Gregory of Nyssa and Karl Rahner (İngilizce). Clarendon Press. s. 38. ISBN .
- ^ O'Collins, Gerald; Farrugia, Edward G. (1 Ocak 2000). A Concise Dictionary of Theology (İngilizce). A&C Black. s. 14-15. ISBN .
- ^ Berger, Peter L.; Berger, Peter (15 Nisan 2008). Questions of Faith: A Skeptical Affirmation of Christianity (İngilizce). Wiley. s. 154. ISBN .
- Genel
- Benedetto, Robert; Duke, James O (2008), The New Westminster Dictionary of Church History, 1.
- Itter, Andrew C (2009), Esoteric teaching in the Stromateis of Clement of Alexandria.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Vikipedi ozgur ansiklopedi Hristiyan eskatolojisiZit inanclarTarihselcilik Vahiy yorumlari Futurizm Dispensasyonalizm Preterizm IdealizmMilenyumculukAmilenyumculuk Postmilenyumculuk Premilenyumculuk Prewrath rapture DispensasyonalizmKitab i Mukaddes metinleriDaniel Yetmis Hafta Sinoptik Inciller Zeytin Dagi Soylevi Pavlus un mektuplari 2 Selanikliler Vahiy KitabiSahte yazitlarHanokAnahtar terimlerApokalipse Apokatastasis Armageddon Ates golu Buyuk Babil Buyuk Dinden Donme Buyuk Sikinti Canavar Canavarin sayisi Cennetin Kralligi Cennetteki Savas Evrensel dirilis Gelecek dunya Gog ve Magog Gunah adami Iki tanik Ikinci gelis Katechon Kiyamet Kiyamet Kadini Mahserin Dort Atlisi Sahte Mesih Sahte peygamber Tasinma Yedi kase Yedi muhur Yeni Dunya Yeni Kudus Yikimin igrencligi Yikimin ogluHristiyanlikgtd Apokatastasis Yunanca ἀpokatastasis romanize apokatastasis ayrica apocatastasis olarak da yazilir yaratilisin mukemmellik durumuna geri dondurulmesidir Hristiyanlikta terim genellikle Origenes ile iliskilendirilen lanetliler ve Seytan da dahil olmak uzere herkesin nihai kurtulusunu iceren bir tur Hristiyan evrenselciligine atifta bulunur Yeni Ahit Elcilerin Isleri 3 21 her seyin apokatastasisi nden bahseder Apokatastasis in dogmatik statusu tartismalidir ve Nissali Gregor gibi bazi ortodoks babalar apokatastasisi ogrettiler ve asla kinanmadilar serilerindenEvrenselcilikFelsefiHristiyanInanclar Apokatastasis Kiliseler ve gruplarDiger dinlerBahailik SufizmSpirituelMistisizm Perennial felsefe Teozofigtd Apokatastasis 543 yilinda Konstantinopolis Sinodu tarafindan kesin olarak lanet ve dalalet kabul edilerek Anathema sit olarak kinanmistir Etimoloji span Apokatastasis yeniden insa etmek anlamina gelen Yunanca apokathistemi fiilinden turemis olsa da ilk olarak Zerdustluk te yaratilisin ucuncu zamani olarak ortaya cikmistir Bu doneme wizarishn veya tarihin sonu denirdi kotulugun yok edildigi ve dunyanin orijinal durumuna geri getirildigi ayrilik ve cozum zamani Apokatastasis fikri gok cisimlerinin belirli bir sure sonra orijinal konumlarina donmeleri fikrini iceren eski kozmik dongu kavramindan turetilmis olabilir Tanim span A Greek English Lexicon daki yani Liddell Scott Jones tanimlarin ve referanslarin genisletilmesiyle giris asagidaki kullanim orneklerini verir ἀpokatastᾰsis ews ἡ restorasyon yeniden kurulus toῦ ἐndeoῦs Aristoteles MM 1205a4 dogasi geregi eἰs fysin kimligi 1204b 36 1205b 11 bir pozisyona donus Epikurus Epistolae 1 s 8 U ozellikle askeri olusumlar bir hareketin tersine cevrilmesi Tacticus 10 1 10 6 vb genellikle her seyin pantwn Elcilerin Isleri 3 21 ruhlarin Proclus Institutio Theologica 199 vucudun eski haline dondurulmesi tῆs fysios ἐs tὸ ἀrxaῖon Aretaeus CD 1 5 hastaliktan iyilesme SA 1 10 tῶn ὁmhrwn eἰs tὰs patridas Polibios 3 99 6 eἰs ἀ ἐl8eῖn bir sehrin islerinin restorasyonuna yonelik 4 23 1 Astrolojik kullanimlari ἀ ἄstrwn yildizlarin onceki yilda oldugu gibi gokyuzundeki ayni yere geri donmesi Plutark 2 937f Diodoros 12 36 vb ozellikle gezgin nin Sotik dongusunun tamamlanmasiyla Sirius un geri dondurulmesi kozmik dongunun periyodik donusu 2 184 190 yani ekinokslarin presesyonunun yaklasik 26 000 yillik dongusunun yani sozde Buyuk Yil in tamamlanmasi bir gezegenin onceki bir cagda isgal edilen goklerdeki bir yere donusu ap Cat Cod Astr 7 120 121 ancak burclar devrimi Paulus Alexandrinus Paul Al T 1 karsit antapokatastasis ἀntap bkz ap Cat Cod Astr 2 196 9 Gunes ve ayin tutulmadan sonra yeniden canlanmasi Platon Axiochus 370b Bu kelime papiruslerde oldukca yaygindir Stoacilik span George Edward Moore a gore apokatastasis ilk olarak erken Stoaci dusuncede ozellikle de Hrisippos tarafindan uygun sekilde kavramsallastirilmistir Gezegenlerin ve yildizlarin uygun goksel burclarina yani orijinal konumlarina donmeleri apokatastasis evrende bir yangina ekpyrosis yol acacaktir Orijinal konumun gok cisimlerinin Yengec burcuyla hizalanmasindan olustuguna inaniliyordu Daha sonra atesten yeniden dogus baslayacak ve bu donusumlu yikim ve yeniden yaratim dongusu ilahi bir Logos ile iliskilendirilmistir Antapokatastasis yildizlarin ve gezegenlerin Oglak burcuyla hizalandigi ve evrensel bir tufanla yikimi isaret eden bir karsi tekrarlamadir Stoacilar Zeus u evreni olusturan donusumlu olarak genisleyen ve daralan bir atesle ozdeslestirdiler Genislemesi Zeus un dusuncelerini disa dogru cevirmesi ve bunun sonucunda maddi kozmosun yaratilmasi olarak daralmasi ise apokatastasis Zeus un kendi icine donmesi olarak tanimlandi Leibniz hem Stoaci anlayisini hem de Origenes in felsefesine iliskin anlayisini olumunden kisa bir sure once yazdigi Apokatastasis ve Apokatastasis panton 1715 adli iki denemede inceledi Yahudilik span Eski Ahit te geri yuklemek veya geri donmek kavrami Malaki 4 6 da kullanilan yaygin Ibranice fiil שוב dur Septuaginta da apokatastasis fiil biciminin tek kullanimidir Bu Eyup un talihinin geri getirilmesi anlaminda kullanilir ve ayrica esirlerin kurtarilmasi veya geri gonderilmesi ve Kudus un yeniden kurulmasi anlaminda da kullanilir Bu Hasidik Yahudilik teki kavramina benzer Hristiyanlik span Yeni Ahit span Apokatastasis kelimesi Yeni Ahit te yalnizca bir kez Elcilerin Isleri 3 21 de gecer Petrus engelli bir dilenciyi iyilestirdi ve ardindan saskin izleyicilere seslendi Vaazinda Isa yi Yahudi baglamina nin yerine getirenine yerlestirdi ve soyle dedi 19 Bunun icin tovbe edin ve donun ki gunahlariniz silinsin cunku Rabbin huzurundan ferahlik zamanlari gelecektir 20 Ve size onceden vaaz edilen Isa Mesih i gonderecektir 21 Tanri nin dunyanin baslangicindan beri butun kutsal peygamberlerinin agzindan bildirdigi her seyin yeniden kurulacagi zamana dek gokler O nu kabul edecektir Elcilerin Isleri 3 19 21 Dilbilgisi acisindan ilgi zamiri ὧn ki cogul hali xronwn zamanlarin veya pantwn her seyin veya her seyin anlamina gelebilir bu da Tanri nin bahsettigi zamanlari veya Tanri nin bahsettigi her seyi ifade ettigi anlamina gelir Petrus un Tanri nin bahsettigi her seyin apokatastasisi ifadesini kullanmasinin genel gorusu bunun Israil Kralligi nin ve veya Aden Bahcesi nin yeniden kurulmasina atifta bulundugu ve var olmus her seye atifta bulunmadigidir Apokatastasis in sozlu bicimi Septuaginta da bulunur Malaki 3 23 yani Malaki 4 6 Ilyas in cocuklarin kalplerini babalarina dondurdugune dair bir kehanet Malaki yi yankilayan Matta 17 11 de her seyi eski haline getirecek ve Ibraniler 13 19 da size daha cabuk geri donebilmem icin On dokuzuncu yuzyil Alman ilahiyatcisi her seyin apokatastasisi nin Mesih in ogretisiyle dinin evrensel olarak duzeltilmesi anlamina geldigini ve yenilenme zamanlarinin yenilenme gunu Mesih in zamanlari oldugunu yorumladi Patristik Hristiyanlik span Hristiyanlikta apokatastasis Origenes ile iliskilendirilir Apokatastasis in Patristik Hristiyanliktaki onemi su anda tartismali bir konudur Ozellikle evrensel kurtulusun en onemli savunucusu olarak siklikla anilan Origenes in boyle bir ogretiyi ogretip ogretmedigi veya boyle bir ogretiye inanip inanmadigi sorgulanmaktadir Frederick W Norris Origenes in evrensel kurtulus meselesinde aldigi pozisyonlarin cogu zaman celiskili gorundugunu ileri surer Daha sonra Origenes in hicbir zaman munhasir kurtulusu veya evrensel kurtulusu vurgulamaya karar vermedigini her iki durumu da kesinlikle disladigini yazar ve bu nedenle Origenes in kurtulus gorusunu daha buyuk bir etkinlik icin ekonomik olarak acik tuttugu sonucuna varir Ote yandan Patristik eskatoloji el kitabinda Origenes in tum insanlarin nihai kurtulusuna guclu bir sekilde inandigini ve bazen buna apokatastasis adini verdigini savundu Daha yakin zamanda onde gelen Patristik bilgin Ilaria Ramelli Origenes in yalnizca apokatastasis doktrinini benimsemekle kalmadigi ayni zamanda bunun tum teolojik ve felsefi dusuncesinin merkezinde yer aldigi sonucuna varmistir Origenes in dusuncesinde apokatastasis doktrini onun antropolojisi eskatolojisi teolojisi tarih felsefesi teodisi ve tefsiri ile ic ice gecmistir Origenes in dusuncesini ciddiye alan ve onu derinlemesine kavrayan herhangi biri icin apokatastasis teorisini geri kalan her seyden ayirip onu reddetmek ve geri kalanini kabul etmek imkansizdir Iskenderiye okulu ilk Hristiyan egitim merkezi genel olarak apokatastasisi onaylamis ve yeni inanci digerlerinden aciklayip farklilastirirken bazi Platoncu terminoloji ve fikirleri Hristiyanliga uyarlamis gibi gorunuyor Nissali Gregor un da evrensel bir kurtarici apokatastasisi benimsedigi anlasiliyor ancak Maspero Gregor un yalnizca evrensel dirilisten bahsettigini ve evrensel kurtulustan bahsetmedigini ileri suruyor Apokatastasis bicimindeki evrensel kurtulus de de gorulur bu Ambrosiaster Milano lu Ambrosius a atfedilir Nenizili Gregorios bir karara varmadan bunu tartismistir Sonunda Origenes yerel konsillerde erken kilise boyunca kinanmaya baslandi ancak apokatastasis ozel olarak degil Bu durum altinci yuzyilda kesin olarak degisti Konstantinopolis in yerel bir Sinodu 543 bir apokatastasis bicimini Anathema olarak kinadi ve Anathema resmen Konstantinopolis in Besinci Ekumenik Konseyi ne 553 sunuldu Apokatastasis terimi 553 te Origenes e karsi cikarilan 15 anathema nin 14 sunde gecmektedir Eger biri bu sozde apokatastasis te sahte onceden varolusta oldugu gibi yalnizca ruhlarin var olmaya devam edecegini soylerse anathema olsun Konstantinovsky 2009 Konstantinopolis Sinodu ndan 543 onceki Hristiyan yazilarinda apokatastasis kullaniminin ve ile Pontuslu Evagrius a karsi ilan edilen aforozlarin 553 tarafsiz oldugunu ve esas olarak Elcilerin Isleri 3 21 de Petrus un soylenen her seyin genel olarak geri verilmesi ne restitutio omnium quae locutus est Deus benzer kavramlara atifta bulundugunu ve ornegin simdiye kadar var olan tum ruhlarin evrensel uzlastirilmasina atifta bulunmadigini belirtmektedir Gnostisizm span Gnostik Filip Incili muhtemelen M S 180 350 yillari arasinda yazilmistir terimin kendisini icerir ancak evrensel uzlasmayi ogretmez Bir yeniden dogus ve yeniden dogus imgesi vardir Elbette imge araciligiyla yeniden dogmak gerekir Hangisi Dirilis Imge imge araciligiyla yeniden yukselmelidir Gelin odasi ve imge imge araciligiyla gercege girmelidir bu yeniden dogustur apokatastasis Baba Ogul ve Kutsal Ruh un adini ortaya cikaranlar bunu yapmakla kalmamali ayni zamanda bunlari sizin icin ortaya koymus olmalidirlar Eger biri bunlari elde etmezse Hristiyan adi da ondan alinacaktir Erken Hristiyanlik span Nissali Gregor a gore apokatastasis kavrami evrensel kurtulusu icerir ancak diger acilardan Origenes inkinden farklidir Iskenderiyeli Klement yaklasik 150 yaklasik 215 genellikle apokatastasis terimini evrenin veya tum Hristiyanlarin yeniden canlandirilmasi yerine gnostik Hristiyanlarin yeniden canlandirilmasi anlaminda kullanir ancak bunun evrensel sonuclari vardir Origenes in durusu tartismalidir bazi eserler onun apokatastasis in hatta tum ruhlarin ve tinlerin mutlak esitligini icerecegini ogrettigini soyler Nissali Gregor un apokatastasis kavraminin da evrensel kurtulusu icerdigi iddia edilir ancak diger acilardan Origenes inkinden farklidir Erken donem Hristiyan teolojik kullaniminda apokatastasis Tanri nin kotuluge karsi eskatolojik zaferi olarak ifade edilmis ve bir araf durumunu gerektirdigine inanilmistir Kelime o zamanlar hala cok esnekti ancak 6 yuzyilin ortalarinda gunumuzde genellikle ifade edildigi gibi evrensel kurtulusun ozel olarak doktrinini ifade etmek icin kullanilan neredeyse teknik bir terim haline geldi Itirafci Maximos Tanri nin evrensel kurtulus planini kotuler icin nihai ceza uyarilariyla birlikte ozetledi Apokatastasis i uc restorasyona ayirdi erdemli bireyin doganin ve ruhun gunahkar guclerinin restorasyonu Bunlardan sonuncusu gunahkarlarin bile Tanri hakkinda net bir bilgiye kavusacagi anlamina gelse de Maximos onlarin erdemlilerle ayni Tanri bilgisine ulasamayacaklarina ve bu nedenle bir anlamda sonsuza dek cezalandirilacaklarina inanmis gibi gorunuyor Luthercilik span Apokatastasis in Vulgata cevirisi in tempora restitutionis omnium quae locutus est Deus Tanri nin bahsettigi her seyin iadesi Luther tarafindan yaratilisin iade gunu anlaminda kullanilmistir ancak Luther in teolojisinde iade gunu ayni zamanda dirilis ve yargi gunuydu kotulerin iadesi degil Luther in Incili nde Yunanca apokatastasis i Almanca herwiedergebracht werde geri getirilecek ile cevirdi Bu anlam Lutherci vaazlarda kullanilmaya devam etti Luther seytanlarin eninde sonunda kutsanacaklarina dair inancini acikca reddetti 19 yuzyil Evrenselciligi span 19 ve 20 yuzyilin baslarinda 1829 Thomas Whittemore 1830 1899 ve 1911 gibi Evrenselciler tarafindan yayimlanan birkac tarihce evrensel uzlasmaya olan inancin erken Hristiyanlikta ve Reformasyon da bulundugunu savundu ve Evrenselci inanclari Origenes Iskenderiyeli Klement ve digerlerine atfetti Gunumuzde span Son zamanlarda yazilanlarda apokatastasis genel olarak evrensel bir uzlasma bicimini icerdigi seklinde anlasiliyor ancak bu anlayisin Origen e ve diger Kilise Babalarina atfedilmesi zorunlu degil Augustin Gretillat Expose de theologie systematique de 1892 apokatastasisi evrensel uzlasma olarak tanimladi Heinrich Kostlin in nde tercume edilen Realencyklopadie fur protestantische Theologie 1896 adli eseri apokatastasisi evrensel uzlasma olarak tanimladi 1911 Katolik Ansiklopedisi apokatastasisi teoloji tarihinde tum ozgur yaratiklarin kurtulus lutfuna ortak olacagi bir zamanin gelecegini ogreten doktrine verilen isim olarak tanimlamistir ozel bir sekilde seytanlar ve kayip ruhlar Maurice Canney Dinler Ansiklopedisi 1921 Apocatastasis tum insanlarin donusturulecegi ve sonsuz mutluluga kabul edilecegi doktrinini ifade eden teolojik bir terim haline geldi Albrecht Oepke Yeni Ahit Ilahiyat Sozlugu 1933 Apokatastasis kisilerin donusumunu degil yalnizca seylerin yeniden olusturulmasini veya kurulmasini ifade eder Profesor Constantinos A Patrides Seytanin Kurtulusu adli eserinde apokatastasisin tarihini incelemistir G C Berkouwer Mesih in Donusu 1972 Apocatastasis basligi altinda evrensel uzlasma konusuna bazen teknik olarak apocatastasis olarak da bilinir ozel bir bolum ayirmistir John Meyendorff Bizans Ilahiyati Tarihsel Egilimler ve Doktrinel Temalar 1987 adli eserinde apokatastasisi tum yaratilisin ve tum insanligin eninde sonunda orijinal mutluluk durumlarina geri dondurulecegi fikri olarak tanimlamistir Michael McGarry Yahudi Hristiyan Diyalogu Sozlugu nde 1995 apokatastasisi evrenselcilik genel teolojisinin belirli bir Hristiyan ifadesi zamanin sonunda tum yaratiklarin inananlar ve gunahkarlar Mesih te yeniden insa edilecegi inanci olarak tanimlamistir Peter Stravinskas Our Sunday Visitor s Catholic Encyclopedia 1998 adli eserinde apokatastasis hakkindaki kisa makalede ve Catholic Dictionary 1993 adli eserinde daha da kisa bir maddede bunu dusmus melekler ve tovbe etmeyen gunahkarlar da dahil olmak uzere tum akil sahibi yaratiklarin kurtulduguna inanmak olarak tanimliyor Stravinskas apokatastasis i evrenselcilik veya evrensel uzlasmayla ozdeslestirir ve bazi eski kaynaklar da ayni seyi yapar Ayrica apokatastasis i tartismayan iki yeni calisma evrenselcilik kelimesinin turetildigi kaynak olarak ilgili Yunanca kelimeyi verir Ancak cogu yazar apokatastasis i evrensel uzlasmayla ozdeslestirmez Gonzalez tum yaratilisin orijinal haline donecegine inanmadan evrenselci goruslere sahip olmanin mumkun oldugu noktasinda bir ayrim oldugunu belirtir Hem Ludlow hem de McGarry apokatastasis kelimesinin bugun genellikle evrensel kurtulusun belirli bir doktrinini ifade ettigi seklinde anlasildigini evrenselciligin tum versiyonlarini ifade etmedigini belirtmektedir Kisa Bir Ilahiyat Sozlugu 2000 apokatastasisi tum meleklerin ve insanlarin hatta iblislerin ve lanetlilerin bile eninde sonunda kurtulacagi teorisi olarak tanimliyor Morwenna Ludlow 2001 Evrensel Kurtulus Nissali Gregor ve Karl Rahner in Dusuncesinde Eskatoloji adli eserinde anlamin 6 yuzyilin ortalarina kadar oldukca esnek olmasina ragmen apokatastasis kelimesinin artik genellikle evrensel kurtulusun ozel olarak bir doktrinini ifade etmek icin kullanildigini yazmaktadir Peter L Berger Inanc Sorulari 2003 adli kitabinda apokatastasisi sonunda herkesin kurtulacagina ve tum yaratilisin Tanri ile uzlastirilacagina dair inanc olarak adlandiriyor Rus Hiristiyan evrenselci mistik Nikolay Berdyaev 1952 tarihli Ortodokslugun Gercegi yazisinda gectigi uzere Iskenderiyeli Klemens ten Itirafci Maximus a kadar Dogu Kilisesi ogretmenlerinin buyuk bir kismi evrensel kurtulus ve dirilis inanci olan Apokatastasis in taraftariydi Bu cagdas Rus din dusuncesinin karakteristik bir ozelligidir Ortodoks dusunce Ilahi adalet fikri tarafindan hicbir zaman bastirilmamis ve Ilahi sevgi fikrini asla unutmamistir Esas olarak insani Ilahi adalet bakis acisiyla degil insanin ve kozmosun baskalasimi ve Tanrisallastirilmasi fikriyle tanimlamistir demistir Ayrica bakiniz span Monad felsefe Panenteizm Kotuluk problemi Origenes Nissali Gregor Hristiyan evrenselciligiKaynakca span Ozel John Bowker ed Apocatastasis The Concise Oxford Dictionary of World Religions Oxford University Press 2000 Ramelli The Christian Doctrine of Apokatastasis 1 24 Morwenna Ludlow 2005 Apocatastasis Oxford Dictionary of the Christian Church Oxford University Press ISBN 978 0 19 280290 3 Apocatastasis The Greek name ἀpokatastasis for the doctrine that ultimately all free moral creatures angels men and devils will share in the grace of salvation cf article Universalism a b Gonzalez Justo L 1 Ocak 2005 Essential Theological Terms Ingilizce Westminster John Knox Press s 12 ISBN 978 0 664 22810 1 Akin Daniel L 2007 A Theology for the Church Ingilizce B amp H Publishing Group s 878 ISBN 978 0 8054 2640 3 oremus Bible Browser Acts 3 21 bible oremus org 21 Mart 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 13 Agustos 2025 Kimel Fr Aidan 31 Mayis 2020 Did the Fifth Ecumenical Council Condemn Universal Salvation Eclectic Orthodoxy Ingilizce 27 Haziran 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 13 Agustos 2025 Universal Salvation Eschatology in the Thought of Gregory of Nyssa and Karl Rahner 2 Temmuz 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi Latince alinti Si quis dicit aut sentit ad tempus esse daemonum et impiorum hominum supplicium eiusque finem aliquando futurum sive restutusyonem et redintegrationem esse on daemonum aut impiorum hominum an s DS 211 de aktarildigi gibi yapabilir 9 Turkce ceviriye bakiniz Eger biri iblislerin ya da dinsiz adamlarin cezalandirilmasinin gecici oldugunu ve bir sure sonra sona erecegini yani iblislerin ya da dinsiz adamlarin tamamen geri gelecegini soylerse ya da iddia ederse birakin ona lanet olsun a b Glasse Cyril 2001 The new encyclopedia of Islam Internet Archive Walnut Creek CA AltaMira Press ISBN 978 0 7591 0189 0 Rose Jenny 2014 Zoroastrianism An Introduction London I B Tauris s 111 ISBN 978 1 84885 087 3 Irwin John 2017 The Poetry of Weldon Kees Vanishing as Presence Baltimore Maryland JHU Press s 40 ISBN 978 1 4214 2261 9 Sirius www gautschy ch Erisim tarihi 14 Agustos 2025 Word Frequency Information www perseus tufts edu 28 Aralik 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 13 Agustos 2025 Moore Edward 2005 Origen of Alexandria and St Maximus the Confessor Universal Publishers ss 25 27 Origen of Alexandria Internet Encyclopedia of Philosophy Ingilizce 6 Agustos 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 14 Agustos 2025 Edward Moore Origen of Alexandria and apokatastasis Some Notes on the Development of a Noble Notion Quodlibet Journal www quodlibet net Ingilizce 14 Subat 2010 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 14 Agustos 2025 Coudert Allison 1995 Leibniz and the Kabbalah s 110 Having initially accepted the idea of apocatastasis in the pre Origen and primarily Stoic sense that this world and everything in it was bound to return again and again in endless cycles of repetition Leibniz came to embrace Origen s wholly Malaxias Kefalaio 4 Malachi The Septuagint LXX www septuagint bible Ingilizce 25 Haziran 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 14 Agustos 2025 H7725 suḇ Strong s Hebrew Lexicon kjv Blue Letter Bible Ingilizce 29 Agustos 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 14 Agustos 2025 Wistrich Robert S 1 Haziran 1994 Michael Lowy Redemption and Utopia Jewish Libertarian Thought in Central Europe A Study in Elective Affinity Translated by Hope Heaney Stanford Stanford University Press 1992 Pp 276 35 00 The American Historical Review 99 3 940 940 doi 10 1086 ahr 99 3 940 ISSN 1937 5239 Greek ὃn deῖ oὐranὸn mὲn de3as8ai ἄxri xronwn ἀpokatastasews pantwn ὧn ἐlalhsen ὁ 8eὸs diὰ stomatos tῶn ἁgiwn ἀp aἰῶnos aὐtoῦ profhtῶn Vulgate quem oportet caelum quidem suscipere usque in tempora restitutionis omnium quae locutus est Deus per os sanctorum suorum a saeculo prophetarum Bock Darrell L 2007 Acts The relative pronoun ὧn hon of which could refer back to the seasons of which God spoke Bauernfeind 1980 69 or to all things of which God spoke so Conzelmann 1987 29 Barrett 1994 206 nearest referent Fitzmyer The Acts of the Apostles The Anchor Yale Bible Commentaries ss 283 293 McClintock John 1879 Cyclopaedia of Biblical Theological and Ecclesiastical Literature Ingilizce Harper Crouzel Henri 1990 Origen s 285 Root JR 2001 Universalism in Elwell WA ed EDT 2nd ed Grand Rapids Baker Scott Mark S M 2012 Journey back to God Origen on the problem of evil American Academy of Religion academy series New York Oxford University Press ISBN 978 0 19 984114 1 Apokatastasis The Westminster Handbook to Origen 2004 McGuckin John Anthony 1 Ocak 2004 The Westminster Handbook to Origen Ingilizce Presbyterian Publishing Corporation s 59 62 ISBN 978 0 664 22472 1 McGuckin John Anthony Ed 2004 The Westminster handbook to Origen 1st ed Louisville Ky Westminster John Knox Press ISBN 978 0 664 22472 1 Demarest Bruce On apokatastasis The Evangelical Dictionary of Theology TP s 67 Tripolitis Antonia Mart 1995 The Hope of the Early Church A Handbook of Patristic Eschatology By Brian E Daley New York Cambridge University Press 1991 xiv 300 pp 49 50 Church History 64 1 91 92 doi 10 2307 3168664 ISSN 0009 6407 15 Origen Eusebius the Doctrine of Apokatastasis and Its Relation to Christology Ilaria Ramelli chs harvard edu Ingilizce 12 Kasim 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 15 Agustos 2025 Lawson Pillars of Grace s 25 CATHOLIC ENCYCLOPEDIA Origen and Origenism www newadvent org 16 Agustos 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 15 Agustos 2025 CATHOLIC ENCYCLOPEDIA Clement of Alexandria www newadvent org 9 Temmuz 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 15 Agustos 2025 Ludlow Morwenna 7 Aralik 2000 Universal Salvation Eschatology in the Thought of Gregory of Nyssa and Karl Rahner Eschatology in the Thought of Gregory of Nyssa and Karl Rahner Ingilizce Clarendon Press s 30 37 ISBN 978 0 19 827022 5 Hans Boersma Embodiment and Virtue Oxford 2013 J A McGuckin Eschatological Horizons in the Cappadocian Fathers in Apocalyptic Thought in Early Christianity Grand Rapids 2009 Constantine Tsirpanlis The Concept of Universal Salvation in Gregory of Nyssa in Greek Patristic Theology I New York 1979 Maspero Giulio 30 Mayis 2004 Lo schema dell exitus reditus e l apocatastasi in Gregorio di Nissa Annales theologici Italyanca 18 1 85 110 ISSN 1972 4934 Hanson J W 1 Ocak 2007 Universalism Ingilizce Lulu com s 78 ISBN 978 0 935461 31 2 Philip Schaff NPNF2 14 The Seven Ecumenical Councils Christian Classics Ethereal Library www ccel org 18 Haziran 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 15 Agustos 2025 Konstantinovsky 2009 Evagrius Ponticus the making of a gnostic s 171 Itter Andrew C 2009 Esoteric teaching in the Stromateis of Clement of Alexandria p 200 Clement uses the term apokatastasis and its cognates generally to refer to the gnostic elect rather than to an eschatological restoration of the universe or to a restoration of the faithful as a whole Where he does mention or imply a restoration of the whole it is through the medium of the restoration of the gnostic Hence while some uses of apokatastasis appear to refer simply to the gnostic elect by extension they have universal implications Benedetto amp Duke 2008 s 37 Origen 186 284 theorized the apokatastasis as a recovery of the prehistoric stasis or rest enjoyed by spiritual creatures before their fall and embodiment Gregory of Nyssa 335 395 shared Origen s faith of all creatures being saved but argued that the final restoration would be a return not to a prehistorical unity but to that ultimate perfection that God originally projected for humanity CHURCH FATHERS Apology Against Rufinus Book II Jerome www newadvent org 17 Temmuz 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 14 Agustos 2025 Benedetto amp Duke 2008 s 37c Origen 186 284 theorized the apokatastasis as a recovery of the prehistoric stasis or rest enjoyed by spiritual creatures before their fall and embodiment Gregory of Nyssa 335 395 shared Origen s faith of all creatures being saved but argued that the final restoration would be a return not to a prehistorical unity but to that ultimate perfection that God originally projected for humanity Benedetto Robert Duke James O 2008 The New Westminster Dictionary of Church History vol 1 s 37b Benedetto Robert Duke James O 2008 The New Westminster Dictionary of Church History vol 1 s 37 Benedetto Robert Duke James O 2008 The New Westminster Dictionary of Church History vol 1 s 37d Hudson Nancy J 1 Mart 2007 Becoming God The Doctrine of Theosis in Nicholas of Cusa Ingilizce Catholic University of America Press s 33 ISBN 978 0 8132 1472 6 Luther Martin 1861 Exegetica opera latina in Latin Elsperger p 432 Si autem Pater est futurus perpetuo ergo semper manet pater semper generat filios usque ad diem illum restitutionis omnium Die gantze Heilige Schrifft Deudsch lutherbibel net 19 Temmuz 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 14 Agustos 2025 Beste Wilhelm 1886 Die bedeutendsten Kanzelredner Der Herr Matthesius hat drei Stunden vor seinem seligen Abschiede eine ganze Predigt von diesem Wort gethan Gottlob der jungste Tag ist dies restitutionis omnium Da wird uns der Herr Jesus Alles wieder an die Seite setzen Luther Martin 1841 Dr Martin Luther s sammtliche Werke Almanca C Heyder Ellingsen Mark 1 Ocak 2000 Reclaiming Our Roots Volume 2 Martin Luther to Martin Luther King Ingilizce A amp C Black s 58 ISBN 978 1 56338 292 5 Gretillat Augustin 1892 Expose de theologie systematique in French Kostlin Heinrich Adolf 1896 Apokatastasis Realencyklopadie fur protestantische Theologie in German vol I Leipzig J C Hinrichs s 617 Apocatastasis Original Catholic Encyclopedia oce catholic com Ingilizce 20 Eylul 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 15 Agustos 2025 Maurice Arthur Canney 1921 An Encyclopaedia of Religions Ingilizce unknown library E P Dutton amp co Oepke Albrecht 1933 Apokatastasis in Kittel ed Theological Dictionary of the New Testament article Patrides C A 1967 The Salvation of Satan Journal of the History of Ideas 28 4 467 478 doi 10 2307 2708524 ISSN 0022 5037 Berkouwer G C 26 Subat 1972 The Return of Christ Ingilizce Wm B Eerdmans Publishing s 387 423 ISBN 978 0 8028 4812 3 Meyendorff John 1979 Byzantine Theology Historical Trends and Doctrinal Themes Ingilizce Fordham University Press s 222 ISBN 978 0 8232 0967 5 a b Klenicki Leon Wigoder Geoffrey 1995 A Dictionary of the Jewish Christian Dialogue Ingilizce Paulist Press s 229 ISBN 978 0 8091 3582 0 Stravinskas Peter M J 1998 apocastasis Catholic Encyclopedia Our Sunday Visitor s 86 ISBN Stravinskas Peter M J 1993 apocastasis Catholic Dictionary Our Sunday Visitor s 76 ISBN 0 87973 390 X Walker James K 1 Nisan 2007 The Concise Guide to Today s Religions and Spirituality Includes Hundreds of Definitions of Sects cults and Occult Organizations Alternative Spiritual Beliefs Christian Denominations Leaders Teachings and Practices Ingilizce Harvest House Publishers ISBN 978 0 7369 2011 7 Chopra Ramesh Mart 2005 Encyclopaedic Dictionary Of Religion Ingilizce Gyan Publishing House s 816 ISBN 978 81 8205 203 1 a b Ludlow Morwenna 7 Aralik 2000 Universal Salvation Eschatology in the Thought of Gregory of Nyssa and Karl Rahner Eschatology in the Thought of Gregory of Nyssa and Karl Rahner Ingilizce Clarendon Press s 38 ISBN 978 0 19 827022 5 O Collins Gerald Farrugia Edward G 1 Ocak 2000 A Concise Dictionary of Theology Ingilizce A amp C Black s 14 15 ISBN 978 0 567 08354 8 Berger Peter L Berger Peter 15 Nisan 2008 Questions of Faith A Skeptical Affirmation of Christianity Ingilizce Wiley s 154 ISBN 978 1 4051 4354 7 GenelBenedetto Robert Duke James O 2008 The New Westminster Dictionary of Church History 1 Itter Andrew C 2009 Esoteric teaching in the Stromateis of Clement of Alexandria gtdKiyametDinlere goreIslamiyetAhir zaman Mehdi Deccal Sufyani Dabbetu l arz Ye cuc ve Me cucHristiyanlikApokalipse Apokatastasis Armageddon Ates golu Buyuk Babil Buyuk Dinden Donme Canavar Canavarin sayisi Cennetin Kralligi Cennetteki Savas Daniel Kitabi Yetmis Hafta Kehaneti Yikimin igrencligi Evrensel dirilis Futurizm Gelecek dunya Gog ve Magog Idealizm Ikinci Gelis Iki tanik Katechon Kiyamet Kadini Mahserin Dort Atlisi Milenyumculuk Preterizm Sahte Mesih Gunah adami Sahte peygamber Tarihselcilik Vahiy Kitabi nin tarihselci yorumlari Tasinma Vahiy Kitabi Yedi kase Yedi muhur Yeni Dunya Yeni Kudus Yikimin oglu Zeytin Dagi Soylevi Buyuk Sikinti Kabbala Reenkarnasyon Ye cuc ve Me cucDiger dinlerMaya kiyameti Kalganci RagnarokBiyolojikPandemi Yok olma olayiAstronomikBuyuk Cokus Gama isin patlamasi Jeomanyetik firtina Proton bozunmasi Tackure kutle atimi Carpma olaylari Potansiyel olarak tehlikeli cisim Dunya ya yakin cisim Yetim gezegen Dunya ya yakin supernova Gunes puskurtusu Hipernova MikronovaTeknolojikKimyasal savas Nukleer savas Nukleer holokost Kiyamet Gunu Saati Mikro kara delik Yapay zekanin kontrolu devralmasi Yapay genel zekadan kaynaklanan varolussal risk Teknolojik tekillikDigerEskatoloji Araf Cennet CehennemgtdOlumden sonra yasamIbrahimi dinlerYahudilikGan Eden Gehinnom SeolHristiyanlikAden Aden Bahcesi Apokatastasis Araf Cennet Cennetteki Savas Cennetin Kralligi Cehennem Limbo Evrensel dirilis Gelecek dunya Tasinma Yeni Kudus Yeni DunyaIslamAhiret Sirat Berzah Islam da cehennem Islam da cennet Sidretu l muntehaMormonizmAvrupa mitolojileriKeltAnnwn Tir na n OgFinnikManalaAsgard Folkvangr Valhalla GimleYunanHades Elision Erebos Orcus Asfodel TartarusIriyBudizmNirvanaAdi Seṣa KailashSihizmTaoizmCinTianJaponcaYomiZerdustlukCinvat KoprusuTengrizmUcmag TamagDigerleriOrta AmerikanXibalbaOva KizilderilileriKotulugun olmadigi topraklarVikaTeozofiNirvanaEski MisirDuat Kategoriler Elcilerin IsleriYeni Ahit te gecen Yunanca sozcukler ve ifadelerHristiyan eskatolojisiHristiyan kurtulus bilimiAntik HristiyanlikHristiyan evrenselciligiHristiyan terminolojisiDini felsefi kavramlar
