Manurka Emirliği طائفة منورقة | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1228-1287 | |||||||||||
![]() İber Yarımadası ve Doğu Adaları, y. 1230 | |||||||||||
| Başkent | Manurka (Menorca) | ||||||||||
| Yaygın dil(ler) | Arapça, Berberi dilleri, Mozarapça, İbranice | ||||||||||
| Resmî din | İslam, Hristiyanlık (Mozarap Riti), Yahudilik | ||||||||||
| Hükûmet | Monarşi | ||||||||||
| Emir | |||||||||||
| |||||||||||
| Tarihî dönem | Orta Çağ | ||||||||||
| |||||||||||
| Para birimi | Dirhem, Dinar | ||||||||||
| |||||||||||
| Günümüzdeki durumu | İspanya | ||||||||||
Manurka Emirliği (Arapça: طائفة منورقة; İspanyolca: Taifa de Menorca), Balear Adaları'ndaki (el-Cezâirü'ş-Şarkıyye) Manurka (Menorca) adasında kurulmuş bir taifa devletiydi. 1231 yılında imzalanan ile Aragon Tacı'nın vasalı olarak varlığını sürdürdü.
Tarihçe
| ]Muvahhidler, el-Cezâirü'ş-Şarkıyye'yi (Doğu Adaları) bir eyalet olarak yönetiyordu. Dört adadan oluşan bu eyaletin en büyük adası ve idari merkezi Mayurka (Mallorca) idi. Diğer adalar ise büyüklük sırasına göre Manurka (Menorca), Yâbise (İbiza) ve el-Ferentîre (Formentera) idi.
Adaların Muvahhidler tarafından ele geçirilmesi
| ]Muvahhidler, Endülüs'te 1147 yılı itibarıyla hâkimiyet kurmuş olmalarına rağmen Doğu Adaları'na ancak 1203 yılında sahip olabildiler. Bunun sebebi, Murâbıtlar'a sadık ailesinin bölgede varlığını sürdürmesiydi. Nitekim uzun yıllar Kurtuba (Córdoba) valiliği yaparken, kardeşi 1126 yılında Doğu Adaları valisi oldu. Muhammed, Murâbıtlar'ın çöküş döneminde bağımsızlığını ilan ederek 1147 yılında Doğu Adaları'nda 'ni kurdu. Hristiyanlarla yaptığı ittifaklar sayesinde 1203 yılına kadar Muvahhidler'e karşı direnmeyi başardı.
Mayurka’nın Hristiyanlar Tarafından Fethi (1229–1231)
| ]Las Navas de Tolosa Savaşı (İkâb Savaşı) yenilgisinin ardından (1212) Muvahhidler, İber Yarımadası'nda ve Kuzey Afrika'da zayıflamaya başladı ve bu durum, Endülüs'te 'nin ortaya çıkmasına zemin hazırladı. İkâb Savaşı'nın ardından Reconquista hız kazandı; Kastilya kuvvetleri Endülüs'ün orta kesimlerini geri alırken Aragon Kralı , İber Yarımadası'nın doğusunda yer alan Belensiye ile Doğu Adaları'na yönelik bir sefer için hazırlıklara başladı.
1229 yılında I. James komutasındaki Haçlı filosu Mayurka'ya saldırdı. Doğu Adaları'nın son Muvahhid valisi , beklediği destek kuvvetlerinin ulaşmaması nedeniyle bu güçlü orduya daha fazla direnemedi ve adanın idari merkezi (Palma de Mallorca) Hristiyanların kontrolüne geçti. Ebû Yahyâ esir alındı ve 45 gün süren işkencenin ardından öldürüldü; şehir yağmalandı ve yaklaşık 24 bin Müslüman katledildi. Hayatta kalanlar ise Ebû Hafs b. Sîrî komutasındaki kuvvetlerle bir süre daha direnişi sürdürdü. Ancak Mayurka adası, 1231 yılında tamamen .


Yâbise (İbiza) ve el-Ferentîre (Formentera) adaları ise 1235 yılında kaybedildi.
Manurka Adası ve Ebû Osman Saîd b. Hakem
| ], 1226 yılında Manurka'ya önce vergi toplama memuru, ardından ordu komutanı olarak atandı. İkâb Savaşı'ndaki yenilginin ardından, tüm Endülüs'te olduğu gibi el-Cezâirü'ş-Şarkıyye'de de iç karışıklıklar baş gösterdi. Bu durumdan yararlanan Ebû Osman Saîd, adayı ele geçirdi. Olaylara müdahale edemeyen adalar valisi Ebû Yahyâ Muhammed, Ebû Osman Saîd'i Manurka Adası valisi olarak atamak zorunda kaldı. Ebû Osman Saîd, 1228 yılında bağımsızlığını ilan ederek Manurka Emirliği'ni kurdu.
Kral I. James'in Mayurka'yı fethetmesinin ardından Ebû Osman Saîd, çatışmaya girmek yerine kral ile anlaşmayı tercih etti. Halkıyla birlikte adada kalması ve adaya herhangi bir Hristiyan nüfusun yerleştirilmemesi şartıyla yıllık haraç ödemeyi teklif etti. I. James ayrıca o dönemde adanın idari merkezi olan Medine Manurka'da (Ciutadella) bir garnizon bulundurulmasını istedi. Bu şartın kabul edilmesi üzerine imzalandı (1231).
Kral I. James, 1276 yılında öldü ve vasiyeti gereği krallık üç oğlu arasında bölüştürüldü. Balear Adaları küçük oğlu James'e kaldı. James, burada adıyla 'nı kurdu ve vasallık Mallorca Krallığı'na geçmiş oldu.
Ebû Osman yaklaşık yarım yüzyıl boyunca hâkimiyetini sürdürdü. Onun ölümünün ardından (1281) yerine oğlu tahta çıktı. Ancak onun hükümdarlığı babası gibi sakin geçmedi. II. James, Aragon Krallığı'nı yöneten ağabeyi III. Pedro'nun zorlamasıyla Aragon'un vasalı oldu. Bu olayla başlayan çekişmelerin sürmesi üzerine Aragon ordusu, 1286 yılında Mallorca'ya saldırarak adayı bir süreliğine ele geçirdi. Tüm adaların kalıcı olarak Hristiyanlaştırılması amacıyla 17 Ocak 1287'de Manurka'ya yönelen Aragon kuvvetleri, adayı 21 Ocak 1287'de fethetti ve Müslüman nüfus sürgün edildi. Böylece Manurka Emirliği'nin varlığı sona erdi.
Ebû Ömer ibn Saîd ise ailesiyle birlikte önce Sebte'ye (Ceuta) geçti. Deniz yoluyla Tunus'a giderken gemisinin batması sonucu tüm ailesiyle birlikte hayatını kaybetti.
Taifa Emirleri
| ]- : 1228-1281
- : 1281-1287
Dış bağlantılar
| ]- TDV İslâm Ansiklopedisi:
- Mayurka 8 Ekim 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Benî Gāniye 12 Eylül 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Iberia: al-Andalus - MENORCA 6 Eylül 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
Ayrıca bakınız
| ]Kaynakça
| ]- Notlar
- Dipnotlar
- ^ Zwartjes, Otto (2006). "Andalus". Versteegh, Kees (Ed.). Encyclopedia of Arabic Language and Linguistics. Brill Academic Publisher. s. 58.
- ^ a b c d e "Lütfi Şeyban, Endülüs'te Reis Ebû Osman Saîd B. Hakem'in Menûrka Adası Valiliği, İstem". 25 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi14 Ocak 2026.
- ^ "Mehmet Özdemir, MAYURKA, İslam Ansiklopedisi". 8 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2026.
- ^ "Ali Kanber İlyas, Benî Gâniye Ailesinin Mağrib ve Endülüs'te Muvahhidler Devleti'ne Karşi Siyasî-Askerî Mücadelesi,Yakın Doğu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi". 15 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi15 Ocak 2026.
- Kullanılan kaynaklar
- Özdemir, Mehmet, (Ed.) (2018). İslam Tarihi ve Medeniyeti Cilt 4, Endülüs. Siyer Yayınları. ISBN .
- Kremp, Martin (1996). Die Kleinkönige des islamischen Spanien. Texte zur Geschichte der Taifas des Andalus im 11. Jahrhundert. Mediterranea, Frankfurt/Main. ISBN . (Almanca)
- Bosworth, C. E. (1996). The New Islamic Dynasties: A Chronological and Genealogical Manual. Edinburgh University Press. s. 20. (İngilizce)
- (2014). Muslim Spain and Portugal: A Political History of al-Andalus. Routledge. ISBN . (İngilizce)
- Şeyban, Lütfi (2009). "Endülüs'te Reis Ebû Osman Saîd B. Hakem'in Menûrka Adası Valiliği" (PDF). İstem, 14. ss. 101-10614 Ocak 2026.
- İlyas, Ali Kanber (2018). "Benî Gâniye Ailesinin Mağrib ve Endülüs'te Muvahhidler Devleti'ne Karşi Siyasî-Askerî Mücadelesi" (PDF). Yakın Doğu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 4 (2). ss. 317-34615 Ocak 2026.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Koordinatlar 39 58 K 4 05 D 39 967 K 4 083 D 39 967 4 083 Vikipedi ozgur ansiklopedi Manurka Emirligiطائفة منورقة1228 1287Iber Yarimadasi ve Dogu Adalari y 1230BaskentManurka Menorca Yaygin dil ler Arapca Berberi dilleri Mozarapca IbraniceResmi dinIslam Hristiyanlik Mozarap Riti YahudilikHukumetMonarsiEmir 1228 1281Ebu Osman Said b Hakem 1281 1287Ebu Omer ibn SaidTarihi donemOrta Cag Muvahhidler in zayiflamasi1228 1231 Aragon Taci tarafindan fethedilmesi1287Para birimiDirhem DinarOnculler ArdillarMuvahhidler Aragon TaciGunumuzdeki durumuIspanya Manurka Emirligi Arapca طائفة منورقة Ispanyolca Taifa de Menorca Balear Adalari ndaki el Cezairu s Sarkiyye Manurka Menorca adasinda kurulmus bir taifa devletiydi 1231 yilinda imzalanan en ile Aragon Taci nin vasali olarak varligini surdurdu Tarihce span Muvahhidler el Cezairu s Sarkiyye yi Dogu Adalari bir eyalet olarak yonetiyordu Dort adadan olusan bu eyaletin en buyuk adasi ve idari merkezi Mayurka Mallorca idi Diger adalar ise buyukluk sirasina gore Manurka Menorca Yabise Ibiza ve el Ferentire Formentera idi Adalarin Muvahhidler tarafindan ele gecirilmesi span Muvahhidler Endulus te 1147 yili itibariyla hakimiyet kurmus olmalarina ragmen Dogu Adalari na ancak 1203 yilinda sahip olabildiler Bunun sebebi Murabitlar a sadik en ailesinin bolgede varligini surdurmesiydi Nitekim en uzun yillar Kurtuba Cordoba valiligi yaparken kardesi es 1126 yilinda Dogu Adalari valisi oldu Muhammed Murabitlar in cokus doneminde bagimsizligini ilan ederek 1147 yilinda Dogu Adalari nda ni kurdu Hristiyanlarla yaptigi ittifaklar sayesinde 1203 yilina kadar Muvahhidler e karsi direnmeyi basardi Mayurka nin Hristiyanlar Tarafindan Fethi 1229 1231 span Las Navas de Tolosa Savasi Ikab Savasi yenilgisinin ardindan 1212 Muvahhidler Iber Yarimadasi nda ve Kuzey Afrika da zayiflamaya basladi ve bu durum Endulus te es nin ortaya cikmasina zemin hazirladi Ikab Savasi nin ardindan Reconquista hiz kazandi Kastilya kuvvetleri Endulus un orta kesimlerini geri alirken Aragon Krali en Iber Yarimadasi nin dogusunda yer alan Belensiye ile Dogu Adalari na yonelik bir sefer icin hazirliklara basladi 1229 yilinda I James komutasindaki Hacli filosu Mayurka ya saldirdi Dogu Adalari nin son Muvahhid valisi en bekledigi destek kuvvetlerinin ulasmamasi nedeniyle bu guclu orduya daha fazla direnemedi ve adanin idari merkezi es Palma de Mallorca Hristiyanlarin kontrolune gecti Ebu Yahya esir alindi ve 45 gun suren iskencenin ardindan olduruldu sehir yagmalandi ve yaklasik 24 bin Musluman katledildi Hayatta kalanlar ise Ebu Hafs b Siri komutasindaki kuvvetlerle bir sure daha direnisi surdurdu Ancak Mayurka adasi 1231 yilinda tamamen en Manurka Piri Reis haritasiAragon Krali en sagda 1229 daki Mayurka Mallorca fethi sirasinda Yabise Ibiza ve el Ferentire Formentera adalari ise 1235 yilinda kaybedildi Manurka Adasi ve Ebu Osman Said b Hakem span en 1226 yilinda Manurka ya once vergi toplama memuru ardindan ordu komutani olarak atandi Ikab Savasi ndaki yenilginin ardindan tum Endulus te oldugu gibi el Cezairu s Sarkiyye de de ic karisikliklar bas gosterdi Bu durumdan yararlanan Ebu Osman Said adayi ele gecirdi Olaylara mudahale edemeyen adalar valisi Ebu Yahya Muhammed Ebu Osman Said i Manurka Adasi valisi olarak atamak zorunda kaldi Ebu Osman Said 1228 yilinda bagimsizligini ilan ederek Manurka Emirligi ni kurdu Kral I James in Mayurka yi fethetmesinin ardindan Ebu Osman Said catismaya girmek yerine kral ile anlasmayi tercih etti Halkiyla birlikte adada kalmasi ve adaya herhangi bir Hristiyan nufusun yerlestirilmemesi sartiyla yillik harac odemeyi teklif etti I James ayrica o donemde adanin idari merkezi olan Medine Manurka da Ciutadella bir garnizon bulundurulmasini istedi Bu sartin kabul edilmesi uzerine en imzalandi 1231 Kral I James 1276 yilinda oldu ve vasiyeti geregi krallik uc oglu arasinda bolusturuldu Balear Adalari kucuk oglu James e kaldi James burada en adiyla en ni kurdu ve vasallik Mallorca Kralligi na gecmis oldu Ebu Osman yaklasik yarim yuzyil boyunca hakimiyetini surdurdu Onun olumunun ardindan 1281 yerine oglu en tahta cikti Ancak onun hukumdarligi babasi gibi sakin gecmedi II James Aragon Kralligi ni yoneten agabeyi III Pedro nun zorlamasiyla Aragon un vasali oldu Bu olayla baslayan cekismelerin surmesi uzerine Aragon ordusu 1286 yilinda Mallorca ya saldirarak adayi bir sureligine ele gecirdi Tum adalarin kalici olarak Hristiyanlastirilmasi amaciyla 17 Ocak 1287 de Manurka ya yonelen Aragon kuvvetleri adayi 21 Ocak 1287 de fethetti ve Musluman nufus surgun edildi Boylece Manurka Emirligi nin varligi sona erdi Ebu Omer ibn Said ise ailesiyle birlikte once Sebte ye Ceuta gecti Deniz yoluyla Tunus a giderken gemisinin batmasi sonucu tum ailesiyle birlikte hayatini kaybetti Taifa Emirleri span en 1228 1281 en 1281 1287Dis baglantilar span TDV Islam Ansiklopedisi Mayurka 8 Ekim 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Beni Ganiye 12 Eylul 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Iberia al Andalus MENORCA 6 Eylul 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Ingilizce Ayrica bakiniz span en en es Endulus Ispanya tarihi Sunni hanedanlar listesiKaynakca span Notlar Dipnotlar Zwartjes Otto 2006 Andalus Versteegh Kees Ed Encyclopedia of Arabic Language and Linguistics Brill Academic Publisher s 58 a b c d e Lutfi Seyban Endulus te Reis Ebu Osman Said B Hakem in Menurka Adasi Valiligi Istem 25 Mart 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi14 Ocak 2026 Mehmet Ozdemir MAYURKA Islam Ansiklopedisi 8 Ekim 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 5 Ocak 2026 Ali Kanber Ilyas Beni Ganiye Ailesinin Magrib ve Endulus te Muvahhidler Devleti ne Karsi Siyasi Askeri Mucadelesi Yakin Dogu Universitesi Ilahiyat Fakultesi Dergisi 15 Ocak 2026 tarihinde kaynagindan arsivlendi15 Ocak 2026 Kullanilan kaynaklarOzdemir Mehmet Ed 2018 Islam Tarihi ve Medeniyeti Cilt 4 Endulus Siyer Yayinlari ISBN 9786057558343 Kremp Martin 1996 Die Kleinkonige des islamischen Spanien Texte zur Geschichte der Taifas des Andalus im 11 Jahrhundert Mediterranea Frankfurt Main ISBN 3 00 000464 5 Almanca Bosworth C E 1996 The New Islamic Dynasties A Chronological and Genealogical Manual Edinburgh University Press s 20 Ingilizce 2014 Muslim Spain and Portugal A Political History of al Andalus Routledge ISBN 9781317870401 Ingilizce Seyban Lutfi 2009 Endulus te Reis Ebu Osman Said B Hakem in Menurka Adasi Valiligi PDF Istem 14 ss 101 10614 Ocak 2026 Ilyas Ali Kanber 2018 Beni Ganiye Ailesinin Magrib ve Endulus te Muvahhidler Devleti ne Karsi Siyasi Askeri Mucadelesi PDF Yakin Dogu Universitesi Ilahiyat Fakultesi Dergisi 4 2 ss 317 34615 Ocak 2026 gtdIber Yarimadasi nda kurulan Taifa Devletleri11 yuzyilBeni Rezin Albarracin Ceziretulhadra Algeciras Meriye Emirligi Almeria I II Elbunt Alpuente Erkus Arcos Batalyevs Badajoz Karmune Carmona Cordoba Daniye Denia Girnata Granada Laride Lleida Usbune Lisbon Lorca Maleka Malaga I II Mallorca Mirtule Mertola Molina Molina Mevrur Moron Mursiye Murcia I II Murviedro ve Sagunto Leble Niebla Runde Ronda Saltes ve Huelva Santa Maria do Algarve Isbiliye Seville Silves Tuleytula Toledo I II Turtuse Tortosa I II Belensiye Valencia I II Sarakusta Zaragoza 12 yuzyilMeriye Emirligi Almeria III Erkus Arcos Batalyevs Badajoz II Beja ve Evora Karmune Carmona II Constantina ve Hornachuelos Guadix ve Baza Jaen I II Seris Jerez Maleka Malaga III Mirtule Mertola II III Mursiye Murcia III IV Leble Niebla II Purchena Santarem Segura Silves II Tavira Tejada Belensiye Valencia III 13 yuzyil Arjona Beyyase Baeza Daniye Denia II Lorca II Maleka Malaga IV Manurka Menorca Mursiye Murcia V Leble Niebla III Uryule Orihuela Belensiye Valencia IV Kategoriler Tavaif i Muluk1228 de kurulan olusumlar1287 de feshedilmis olusumlar13 yuzyilda Endulus13 yuzyilda Endulus te kurulan olusumlarEndulus Ozerk Bolgesi tarihiTarihteki Avrupa daki Musluman devletleriAvrupa daki eski monarsilerGizli kategori Webarsiv sablonu wayback baglantilari
