Benî Rezîn Emirliği طائفة بني رزين Şentemeriyetüşşark Emirliği | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1012-1104 | |||||||||||
![]() Benî Rezîn Emirliği, y. 1037. | |||||||||||
| Başkent | (Albarracín) | ||||||||||
| Yaygın dil(ler) | Arapça, Berberi dilleri, Mozarapça, İbranice | ||||||||||
| Resmî din | İslam, Hristiyanlık, Yahudilik | ||||||||||
| Hükûmet | Monarşi | ||||||||||
| Emir | |||||||||||
| |||||||||||
| Tarihî dönem | Orta Çağ | ||||||||||
| |||||||||||
| Para birimi | Dirhem, Dinar | ||||||||||
| |||||||||||
| Günümüzdeki durumu | İspanya | ||||||||||
Benî Rezîn Emirliği ya da Şentemeriyetüşşark Emirliği, (Arapça: طائفة بني رزين) (İspanyolca: Taifa de Albarracín), İber Yarımadası'nın doğusunda yer alan bir berberi taifa devletiydi. Emirlik, Benî Rezîn hanedanı tarafından kuruldu (1012) ve Murâbıtlar tarafından fethedilene kadar varlığını sürdürdü (1104).
10.yüzyıl
| ]Benî Rezîn, berberilerine mensup bir kabileydi. Adını, Tarık bin Ziyad ile birlikte Endülüs'ün fethine katılan Rezîn el-Bernusî den aldı.
Kabile önce Kurtuba’ya (Córdoba) yerleşti, sonra Sehle (vilayet) yönetimini üstlendiler. Burası Kûnke (Cuenca) dağlarında bulunan (Santa Maria de Oriente) şehrinin de bulunduğu bir bölgeydi. Sehletü Benî Rezîn adı verilen bölge günümüzde Albarracin adıyla tanınmaktadır.
11.yüzyıl
| ]II. Hişâm ve başvezir () döneminde yapılan savaşlara katılan Benî Rezîn, Mansûr’un ölümünü (1002) takip eden ve Endülüs Emevî hilâfetinin yıkılışına kadar süren karışıklıklar boyunca bölgedeki hâkimiyetini ve itibarını korudu. Kabile, Süleyman el-Müstaîn’in halife olarak tanınmasından sonra 1012 yılında liderleri önderliğinde bağımsızlığını ilân etti.
Ölümünün ardından (1045) yerine oğlu geçti. Cebrü’d-devle lakabıyla tahta oturan Ebû Mervân komşularıyla iyi ilişkiler kurdu ve emirliğin refah düzeyi arttı. Ancak 1085 yılında Tuleytula’nın (Toledo) düşmesinden sonra VI. Alfonso’ya vergi ödemek zorunda kaldı. Zellâka Muharebesi’nin ardından kısa süreli bir bağımsızlığa kavuştu ancak bu sefer de El Cid’e vergi ödemek zorunda kaldı. Hristiyanların bölgede güçlenmesi ve ağır vergiler onu Murâbıtlar’la ittifak yapmaya zorladı. 58 yıl hüküm süren Ebû Mervân 1103 yılında vefat etti. Yerine geçen oğlu Murâbıtlar’ın Endülüs’e hâkim olmasıyla sadece bir yıl hükümdarlık yapabildi. Benî Rezîn emirliği 1104 yılında feshedildi.
Benî Rezîn, Endülüs'ün diğer taifelerinden uzak durarak kendini izole etmeyi başarmıştı. Emirliğin istikrarı ve son hükümdar hariç hepsinin uzun ömürlü olması, bu ailenin bölgedeki köklü hakimiyetine ve sınır savunmasına alışmış bir askeri yapıya sahip olmalarından kaynaklanmaktadır. Emirlik ticaret yollarının kesiştiği bir yerde bulunuyordu ve bu sebebiyle refah içinde yaşadılar.



12.yüzyıl
| ], Murâbıtlar'ın Mürsiye (Murcia) valisiydi. Murâbıtlar ve Muvahhidler arasında devam eden savaştan faydalanarak Doğu Endülüs'ün büyük bir kısmını ele geçirdi.
Muvahhidlerin galibiyetiyle sonuçlanan savaşta (1147) yeni , İbn Merdenîş'in itaat etmesini istedi. İspanyol asıllı bir hristiyan iken Müslümanlığı seçen (Müvelledûn) İbn Merdenîş bu teklifi reddetti ve hristiyanlarla ittifak kurdu. 1167 yılında, eskiden Benî Rezîn Emirliği olarak geçen yerleri, 'nun vasal'ı olan adında bir soyluya bıraktı.
Böylece, Kastilya Krallığı ile Aragon Krallığı arasında, Navarra Krallığı'na bağlı egemen bir bölge olan Sehletü Benî Rezîn (Santa María de Aben Razín)'de kurulmuş oldu.
Taifa Emirleri
| ]Benî Rezîn
| ]- : 1012–1045
- : 1045–1103
- : 1103–1104
Ayrıca bakınız
| ]Dış bağlantılar
| ]:
- Hüzeyl b. Abdülmelik 12 Mart 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İspanyolca)
- Ebû Mervân Abdülmelik b. Hüzeyl 12 Mart 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İspanyolca)
- Yahyâ b. Abdülmelik 12 Mart 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İspanyolca)
Notlar
| ]Kaynakça
| ]- ^ Zwartjes, Otto (2006). "Andalus". Versteegh, Kees (Ed.). Encyclopedia of Arabic Language and Linguistics. Brill Academic Publisher. s. 58.
- ^ Kennedy, Hugh (11 Haziran 2014). Muslim Spain and Portugal: A Political History of Al-Andalus (İngilizce). Routledge. ISBN . 14 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mart 2025.
- ^ a b Özdemir 2018, s. 168.
- ^ a b c "Soha Abboud-Haggar, REZÎN (Benî Rezîn), İslam Ansiklopedisi". 29 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2024.
- ^ "Mehmet Özdemir, ŞENTEMERİYE, İslam Ansiklopedisi". 13 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2025.
- ^ "Mehmet Özdemir, İBN MERDENÎŞ, İslam Ansiklopedisi". 5 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2025.
- ^ ; Sabau y Blanco, José Sabau y Blanco (1818). Historia general de España (İspanyolca). 7. Imprenta de Leonardo Nuñez de Vargas. s. 97.
Referans
| ]wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Koordinatlar 40 24 00 N 1 27 00 W 40 4000 K 1 4500 B 40 4000 1 4500 Vikipedi ozgur ansiklopedi Beni Rezin Emirligiطائفة بني رزين Sentemeriyetussark Emirligi1012 1104Beni Rezin Emirligi y 1037 Baskent en Albarracin Yaygin dil ler Arapca Berberi dilleri Mozarapca IbraniceResmi dinIslam Hristiyanlik YahudilikHukumetMonarsiEmir 1012 1045 1045 1103 1103 1104Tarihi donemOrta Cag Kurtuba halifeligin zayiflamasi1012 Murabitlar tarafindan fethedilmesi1104Para birimiDirhem DinarOnculler ArdillarEndulus Emevi Devleti MurabitlarGunumuzdeki durumuIspanya Beni Rezin Emirligi ya da Sentemeriyetussark Emirligi Arapca طائفة بني رزين Ispanyolca Taifa de Albarracin Iber Yarimadasi nin dogusunda yer alan bir berberi taifa devletiydi Emirlik Beni Rezin hanedani tarafindan kuruldu 1012 ve Murabitlar tarafindan fethedilene kadar varligini surdurdu 1104 10 yuzyil span Beni Rezin en berberilerine mensup bir kabileydi Adini Tarik bin Ziyad ile birlikte Endulus un fethine katilan Rezin el Bernusi den aldi Kabile once Kurtuba ya Cordoba yerlesti sonra Sehle en vilayet yonetimini ustlendiler Burasi Kunke Cuenca daglarinda bulunan Santa Maria de Oriente sehrinin de bulundugu bir bolgeydi Sehletu Beni Rezin adi verilen bolge gunumuzde Albarracin adiyla taninmaktadir 11 yuzyil span II Hisam ve basvezir en en doneminde yapilan savaslara katilan Beni Rezin Mansur un olumunu 1002 takip eden ve Endulus Emevi hilafetinin yikilisina kadar suren karisikliklar boyunca bolgedeki hakimiyetini ve itibarini korudu Kabile Suleyman el Mustain en in halife olarak taninmasindan sonra 1012 yilinda liderleri onderliginde bagimsizligini ilan etti Olumunun ardindan 1045 yerine oglu gecti Cebru d devle lakabiyla tahta oturan Ebu Mervan komsulariyla iyi iliskiler kurdu ve emirligin refah duzeyi artti Ancak 1085 yilinda Tuleytula nin Toledo dusmesinden sonra VI Alfonso ya vergi odemek zorunda kaldi Zellaka Muharebesi nin ardindan kisa sureli bir bagimsizliga kavustu ancak bu sefer de El Cid e vergi odemek zorunda kaldi Hristiyanlarin bolgede guclenmesi ve agir vergiler onu Murabitlar la ittifak yapmaya zorladi 58 yil hukum suren Ebu Mervan 1103 yilinda vefat etti Yerine gecen oglu Murabitlar in Endulus e hakim olmasiyla sadece bir yil hukumdarlik yapabildi Beni Rezin emirligi 1104 yilinda feshedildi Beni Rezin Endulus un diger taifelerinden uzak durarak kendini izole etmeyi basarmisti Emirligin istikrari ve son hukumdar haric hepsinin uzun omurlu olmasi bu ailenin bolgedeki koklu hakimiyetine ve sinir savunmasina alismis bir askeri yapiya sahip olmalarindan kaynaklanmaktadir Emirlik ticaret yollarinin kesistigi bir yerde bulunuyordu ve bu sebebiyle refah icinde yasadilar Alcazaba surlari AlbarracinAlkazar Saray surlari AlbarracinIbn Merdenis in ele gecirdigi topraklar12 yuzyil span en Murabitlar in Mursiye Murcia valisiydi Murabitlar ve Muvahhidler arasinda devam eden savastan faydalanarak Dogu Endulus un buyuk bir kismini ele gecirdi Muvahhidlerin galibiyetiyle sonuclanan savasta 1147 yeni en Ibn Merdenis in itaat etmesini istedi Ispanyol asilli bir hristiyan iken Muslumanligi secen Muvelledun Ibn Merdenis bu teklifi reddetti ve hristiyanlarla ittifak kurdu 1167 yilinda eskiden Beni Rezin Emirligi olarak gecen yerleri en nun vasal i olan en adinda bir soyluya birakti Boylece Kastilya Kralligi ile Aragon Kralligi arasinda Navarra Kralligi na bagli egemen bir bolge olan Sehletu Beni Rezin Santa Maria de Aben Razin de en kurulmus oldu Taifa Emirleri span Beni Rezin span 1012 1045 1045 1103 1103 1104Ayrica bakiniz span Sunni hanedanlar listesiDis baglantilar span en Huzeyl b Abdulmelik 12 Mart 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Ispanyolca Ebu Mervan Abdulmelik b Huzeyl 12 Mart 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Ispanyolca Yahya b Abdulmelik 12 Mart 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Ispanyolca Notlar span Beni Asla olarak da bilinmektedir Ibnu l Asla olarak da bilinmektedir Kaynakca span Zwartjes Otto 2006 Andalus Versteegh Kees Ed Encyclopedia of Arabic Language and Linguistics Brill Academic Publisher s 58 Kennedy Hugh 11 Haziran 2014 Muslim Spain and Portugal A Political History of Al Andalus Ingilizce Routledge ISBN 9781317870418 14 Subat 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 13 Mart 2025 a b Ozdemir 2018 s 168 a b c Soha Abboud Haggar REZIN Beni Rezin Islam Ansiklopedisi 29 Ekim 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 10 Aralik 2024 Mehmet Ozdemir SENTEMERIYE Islam Ansiklopedisi 13 Haziran 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 5 Ocak 2025 Mehmet Ozdemir IBN MERDENIS Islam Ansiklopedisi 5 Ocak 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 5 Ocak 2025 Sabau y Blanco Jose Sabau y Blanco 1818 Historia general de Espana Ispanyolca 7 Imprenta de Leonardo Nunez de Vargas s 97 Referans span Ozdemir Mehmet Ed 2018 Islam Tarihi ve Medeniyeti Cilt 4 Endulus Siyer Yayinlari ISBN 9786057558343 Kremp Martin 1996 Die Kleinkonige des islamischen Spanien Texte zur Geschichte der Taifas des Andalus im 11 Jahrhundert Almanca Mediterranea Frankfurt Main ISBN 3 00 000464 5 Wikimedia Commons ta Taifa of Albarracin ile ilgili ortam dosyalari mevcuttur gtdIber Yarimadasi nda kurulan Taifa Devletleri11 yuzyilBeni Rezin Albarracin Ceziretulhadra Algeciras Meriye Emirligi Almeria I II Elbunt Alpuente Erkus Arcos Batalyevs Badajoz Karmune Carmona Cordoba Daniye Denia Girnata Granada Laride Lleida Lisbon Lorca Maleka Malaga I II Mallorca Mirtule Mertola Molina Mevrur Moron Mursiye Murcia I II Murviedro ve Sagunto Niebla Runde Ronda Saltes ve Huelva Santa Maria do Algarve Isbiliye Seville Silves Tuleytula Toledo I II Turtuse Tortosa I II Belensiye Valencia I II Sarakusta Zaragoza 12 yuzyilMeriye Emirligi Almeria III Batalyevs Badajoz II Beja ve Evora Karmune Carmona II Constantina ve Hornachuelos Guadix ve Baza Jaen I II Jerez Maleka Malaga III Mirtule Mertola II III Mursiye Murcia III IV Niebla II Purchena Santarem Segura Silves II Tavira Tejada Belensiye Valencia III 13 yuzyil Arjona Baeza Daniye Denia II Lorca II Maleka Malaga IV Menorca Mursiye Murcia V Niebla III Orihuela Belensiye Valencia IV Kategoriler Tavaif i MulukBeni Rezin EmirligiBerberi hanedanlari1012 de kurulan olusumlar1104 te feshedilmis olusumlar11 yuzyilda Endulus12 yuzyilda Endulus11 yuzyilda Endulus te kurulan olusumlar12 yuzyilda Endulus te feshedilmis olusumlarEndulus Ozerk Bolgesi tarihiTarihteki Avrupa daki Musluman devletleriGizli kategoriler Webarsiv sablonu wayback baglantilariCommons kategori baglantisi Vikiveri de tanimli olan sayfalar
