Koordinatlar 41 37 00 K 00 38 00 D 41 61667 K 0 63333 D 41 61667 0 63333 Vikipedi özgür ansiklopedi Lâride Emirliğiطائفة

Koordinatlar 41 37 00 K 00 38 00 D 41 61667 K 0 63333 D 41 61667 0 63333 Vikipedi ozgur ansiklopedi Laride Emirligiطائفة لاردة 1046 1078 1081 1102Harita Sarakusta Emirligi nin en genis toprak sinirlarini gostermektedir y 1080 Laride yesil alanin yaklasik kuzeydogusunda yer almaktaydi BaskentLaride Lerida Yaygin dil ler Arapca Berberi dilleri Mozarapca IbraniceResmi dinIslam Hristiyanlik Mozarap Riti YahudilikHukumetMonarsiEmir Tarihi donemOrta Cag Murabitlar tarafindan fethedilmesi1102Para birimiDirhem DinarOnculler ArdillarSarakusta Emirligi MurabitlarGunumuzdeki durumuIspanya Laride Emirligi Arapca طائفة لاردة Ispanyolca Taifa de Lerida Iber Yarimadasi nin dogusunda yer alan Arap kokenli bir tayfa devletiydi Laride daha once Sarakusta Emirligi ne bagliydi ve bir vali tarafindan yonetiliyordu Ancak iki farkli donemde bagimsizligini ilan ederek 1046 1078 ve 1081 1102 1102 yilinda Murabitlar tarafindan fethedilene kadar varligini surdurdu Laride Emirligi gorselde Lerida daha once Sarakusta Emirligi ne bagli bir vali tarafindan yonetiliyorduTarihce span Kurtuba Halifeligi nin son doneminde Sarakusta en kabilesine mensup valiler tarafindan yonetiliyordu 1010 yilinda en Sarakusta valisi oldu Tutile Tudela ve Laride yi Lerida ele gecirerek Sarakusta ya bagladi ve bu bolgeleri halife adina yonetmeye basladi 1011 Kurtuba Halifeligi en 1009 1031 sirasinda once parcalandi sonra yikildi Munzir b Yahya et Tucibi bu donemde tam bagimsizligini ilan ederek 1018 yilinda Sarakusta Emirligi ni kurdu Laride valiligine ise Hudiler den en u atadi Suleyman son Tucibi liderinin 1038 yilinda oldurulmesiyle olusan karisikliktan faydalanarak halkin da destegini alip herhangi bir direnisle karsilasmadan sehri ele gecirdi Sagliginda Sarakusta Emirligi ni bes oglu arasinda paylastirdi ve her birini vali olarak atadi Kal atu Eyyub u Calatayud Muhammed e Veska yi Huesca Lubb a Tutile yi Tudela Munzir e ve Laride yi Lerida a verdi en i ise Sarakusta da Zaragoza yanina alarak varis ilan etti Suleyman in 1046 yilinda olumuyle kardesler bagimsizliklarini ilan ederek Ahmed in hukumdarligini tanimadilar Yusuf b Suleyman b Hud el Muzaffer 1046 1078 span Ahmed el Muktedir lakabiyla hukum susrmeye basladi ancak iktidarin ilk yillarinda kardesleriyle mucadele etmek zorunda kaldi Once Kal atu Eyyub u 1047 sonra Veska yi 1048 ve son olarak 1048 yilinda Tutile yi aldi Ancak kardesi Yusuf un elindeki Laride yi alamadi 1046 yilindan itibaren en en tum kardesleri haraca en bagladi 1064 yilinda Papa II Alexander in emriyle cok uluslu bir Hacli ordusu Yusuf un yonetiminde olan Berbester i Barbastro kusatti ve sehri ele gecirdi Berbester alindiktan sonra Endulus te daha once gorulmemis bir katliam yasandi Bu olayin ardindan diger emirlerin de katilimiyla Ahmed el Muktedir komutasinda birlesik bir Endulus ordusu kuruldu ve yaklasik dokuz ay sonra Berbester geri alindi 1065 Ahmed el Muktedir 1061 yilinda Turtuse Emirligi ni ve 1076 yilinda Daniye Emirligi ni ele gecirdikten sonra 1078 yilinda kardesi Yusuf un idaresindeki Laride yi de almayi basardi Boylece Sarakusta Emirligi tarihindeki en genis toprak sinirlarina ulasmis oldu Ahmed el Muktedir olmeden once 1082 1081 yilinda emirligi iki oglu arasinda paylastirdi en Sarakusta ve bati topraklarini alirken Munzir ise Laride ile guneydeki Daniye ve Turtuse yi aldi Munzir b Ahmed el Hacib 1081 1090 span en el Hacib lakabiyla hukum surmeye basladi Onun hukumdarliginda ciddi toprak kayiplari yasandi 1081 yilindaki bolunmenin ardindan Laride topraklari Hristiyanlarin surekli saldirilarina maruz kaldi Aragon krali en ve oglu en 1083 yilinda Graus u ele gecirdi Peter 1087 1093 yillari arasinda Estada Monzon ve en i aldi 1089 yilinda en en Balaguer i fethetti 1090 yilinda Munzir oldu ve yerine oglu Suleyman gecti Suleyman b Munzir b Hud 1090 1102 span en un naipleri taifayi kendi cikarlarina gore bolerek Daniye ve Turtuse yi alirken Suleyman a sadece Laride yi verdiler 1100 yilinda artik Aragon Krali olan Peter taifanin ikinci buyuk sehri olan Berbester ve Sarinena yi ele gecirdi 1101 yilinda es ve Albalate de Cinca nin alinmasiyla Aragonlular Laride onlerine kadar ilerledi Munzir ve oglu Suleyman hukumdarliklari boyunca Barselona Kontu en e ve Urgell Kontu en a harac odediler V Ermengol Eylul 1102 de Laride yi almaya calisan Murabitlar la yapilan en nda olduruldu Laride o yil Murabitlarin eline gecmis gibi gorunse de 1110 yilina kadar varligini surdurdugunu one suren kaynaklar da vardir Laride 1149 yilinda Katalanlar tarafindan en Muvahhidler tarafindan atanan valilerce yonetilmistir Taifa Emirleri span el Muzaffer 1046 1078 Sarakusta ya baglandi 1078 1081 en 1081 1090 Yusuf un yegeni en in oglu en 1090 1102 ya da 1110 Munzir in oglu Dis baglantilar span TDV Islam Ansiklopedisi Tucibiler 14 Ocak 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Hudiler 14 Ocak 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi en Suleyman b Hud el Mustain Billah 16 Subat 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Ispanyolca I Ahmed el Muktedir Billah 24 Ocak 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Ispanyolca Ayrica bakiniz span Sarakusta Emirligi Endulus Ispanya tarihi Sunni hanedanlar listesiKaynakca span Notlar Yabanci kaynaklarda Lerida Kralligi Ispanyolca Reino de Lerida olarak da gecer Dipnotlar Zwartjes Otto 2006 Andalus Versteegh Kees Ed Encyclopedia of Arabic Language and Linguistics Brill Academic Publisher s 58 Casim Avci KASI Beni Kasi Islam Ansiklopedisi 13 Temmuz 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 14 Mart 2025 Ozdemir 2018 s 169 a b c Bosch Vila 1986 s 683 Bisson 1986 ss 23 25 Ozdemir 2018 s 173 174 Martinez Diez 1999 ss 116 18 a b Stalls 1995 ss 14 16 a b Pita Merce 1974 s 76 Fletcher 1989 s 159 a b Reilly 1993 ss 105 7 Lladonosa i Pujol 1974 s 86 Miret i Sans 1904 s 39 Lladonosa i Pujol 1972 s 75 Mendonsa 2008 s 174 Kullanilan kaynaklarOzdemir Mehmet Ed 2018 Islam Tarihi ve Medeniyeti Cilt 4 Endulus Siyer Yayinlari ISBN 9786057558343 Kremp Martin 1996 Die Kleinkonige des islamischen Spanien Texte zur Geschichte der Taifas des Andalus im 11 Jahrhundert Mediterranea Frankfurt Main ISBN 3 00 000464 5 Almanca Bosworth C E 1996 The New Islamic Dynasties A Chronological and Genealogical Manual Edinburgh University Press s 20 Ingilizce Bisson Thomas N 1986 The Medieval Crown of Aragon A Short History Oxford Clarendon Press Ingilizce Bosch Vila Jacinto 1986 Larida The Encyclopaedia of Islam 5 Khe Mahi new bas Leiden Brill ss 682 83 Ingilizce 1989 The Quest for El Cid New York Alfred A Knopf Ingilizce Lladonosa i Pujol Josep 1972 Historia de Lleida 1 Lleida antiga Tarrega Katalanca Lladonosa i Pujol Josep 1974 Lerida medieval 1 Dilagro Ispanyolca Martinez Diez Gonzalo 1999 El Cid historico un estudio exhaustivo sobre el verdadero Rodrigo Diaz de Vivar Barcelona Editorial Planeta Ispanyolca Mendonsa Eugene L 2008 The Scripting of Domination in Medieval Catalonia An Anthropological View PDF Carolina Academic Press ISBN 978 1 59460 486 7 Ingilizce Miret i Sans Joaquim 1904 La casa condal de Urgell en Provenza Butlleti de la Reial Academia de Bones Lletres de Barcelona 2 9 Katalanca Mora Gine Xavier 2010 Un poble del comtat d Urgell Alberola Edicions de la Universitat de Lleida Katalanca Pita Merce Rodrigo 1974 Lerida arabe Lleida Dilagro Ediciones Ispanyolca Reilly Bernard F 1993 The Medieval Spains Cambridge University Press Ingilizce Stalls William Clay 1995 Possessing the Land Aragon s Expansion Into Islam s Ebro Frontier under Alfonso the Battler 1104 1134 Leiden Brill Ingilizce Turk Afif 1978 El reino de Zaragoza en el siglo XI de Cristo V de la Hegira Madrid Publicaciones del Instituto Egipcio de Estudios Islamicos Ispanyolca gtdIber Yarimadasi nda kurulan Taifa Devletleri11 yuzyilBeni Rezin Albarracin Ceziretulhadra Algeciras Meriye Emirligi Almeria I II Elbunt Alpuente Erkus Arcos Batalyevs Badajoz Karmune Carmona Cordoba Daniye Denia Girnata Granada Laride Lleida Lisbon Lorca Maleka Malaga I II Mallorca Mirtule Mertola Molina Mevrur Moron Mursiye Murcia I II Murviedro ve Sagunto Niebla Runde Ronda Saltes ve Huelva Santa Maria do Algarve Isbiliye Seville Silves Tuleytula Toledo I II Turtuse Tortosa I II Belensiye Valencia I II Sarakusta Zaragoza 12 yuzyilMeriye Emirligi Almeria III Batalyevs Badajoz II Beja ve Evora Karmune Carmona II Constantina ve Hornachuelos Guadix ve Baza Jaen I II Jerez Maleka Malaga III Mirtule Mertola II III Mursiye Murcia III IV Niebla II Purchena Santarem Segura Silves II Tavira Tejada Belensiye Valencia III 13 yuzyil Arjona Baeza Daniye Denia II Lorca II Maleka Malaga IV Menorca Mursiye Murcia V Niebla III Orihuela Belensiye Valencia IV Kategoriler Tavaif i MulukLaride EmirligiSarakusta Emirligi1046 da kurulan olusumlar1102 de feshedilmis olusumlar11 yuzyilda Endulus11 yuzyilda Endulus te kurulan olusumlar12 yuzyilda Endulus12 yuzyilda Endulus te feshedilmis olusumlarEndulus Ozerk Bolgesi tarihiTarihteki Avrupa daki Musluman devletleriAvrupa daki eski monarsilerGizli kategori Webarsiv sablonu wayback baglantilari