| Datames | |
|---|---|
| |
| Kapadokya satrapı | |
| Görev süresi MÖ 380 - MÖ 362 | |
| Yerine geldiği | Ariaramnes |
| Yerine gelen | Ariamnes |
| Kişisel bilgiler | |
| Doğum | y. MÖ 407 |
| Ölüm | y. MÖ 362 |
| İlişkiler | (baba) Scythissa (anne) Ariamnis (oğul) Sysinas (oğul) |
| Askerî hizmeti | |
| Çatışma/savaşları | Büyük Satrap İsyanı |
Datamis (Eski Farsça: Dātama veya Dātāma, Aramice: Tadanmu, Grekçe: Δατάμης (MÖ 407 – MÖ 362), Tarkamuwa olarak da bilinen, MÖ 380'lerden MÖ 362'ye kadar Kapadokya (veya Kilikya; kanıtlar çelişkili) Ahameniş satraplığının valisi (satrap) olarak görev yapmış İranlı bir askeri liderdir. Doğum yeri Karya olup Camisares ile Paphlagonya'lı bir annenin oğludur. Babası II. Artakserkses döneminde Kilikya satrapıydı ve bu hükümdarın gözünde oldukça saygındı; Datames kralın korumalarından biri oldu ve bu görevinde Kadusi'ye karşı savaşta kendini gösterdikten sonra, bu savaşta ölen babasının yerine eyaletinin yönetimine atandı. Burada hem askeri yetenekleriyle hem de krala hizmetteki gayretiyle kendini gösterdi; Artaserhas'e isyan eden iki yetkiliyi, Paflagonya valisi Thyus'u ve Cataonia'lı Aspis'i boyun eğdirdi.
İsim
| ]"Datamis", Eski İran dilindeki *Dātama- veya *Dātāma- 'nın Helenleştirilmiş halidir; ya Dātamiθra ("Mithra'nın Armağanı") ya da *Data-ama ("kendisine güç verilen") kökenlidir. Bu isim Aramice'de Tadanmu olarak geçmektedir.
"Tarkumuwa"nın Luvi kökenli olduğu ve daha önce Çivi yazısında tarḫu-("fethetmek") ve mūwa ("güçlü") kelimelerinden Tarḫumūwa olarak kaydedildiği anlaşmaktadır.
Arka plan
| ]Datamis yaklaşık olarak y. MÖ 407 yılında doğmuşturAhameniş kralı II. Artaserhas (h. 404-358 MÖ) döneminde Kilikya'yı yöneten İranlı satrap Camisares'in oğludur. Camisares büyük olasılıkla Karya'ya yerleşmiş bir Pers soylu ailesindendi ve Genç Kiros'un isyanı sırasında II. Artakserks'in yanında yer alan soylulardan birisidir. Datamis'in annesi, MÖ 401'den önce Camisares ile evlenen İskitsa adında bir Paflagonya prensesiydi.
II. Artaserhas'a Karşı İsyan
| ]Sonuç olarak, II. Farnabazos'un başarısızlığının ardından, Pers kralı tarafından Mısır'ı geri almak için tasarlanmış bir ordunun başkomutanlığıyla görevlendirilmiştir; ancak Pers sarayındaki düşmanlarının entrikaları ve bunun sonucunda maruz kaldığı riskler, planını değiştirmesine ve krala olan bağlılığını reddetmesine neden olmuştur (MÖ yaklaşık 370). Emri altındaki birliklerle Kapadokya'ya çekilmiş ve Pers'ten isyan eden diğer satraplarla ("Satrap İsyanı") birleşmiştir.

Hellespont Frigyası satrapı Artabazos, krala sadık kalan generallerden biri olarak Pisidya'dan ona karşı ilerledi, ancak tamamen mağlup oldu. Datamis'in kazandığı büyük ün, Artaserhas'i onu boyun eğdirmek için azami çabayı göstermeye sevk etti, ancak ona karşı büyük bir orduyla gönderilen Autophradates ağır kayıplarla geri çekilmek zorunda kaldı. Bununla birlikte, sürekli olarak açık düşmanlara karşı zafer kazanan Datamis, sonunda ihanetin kurbanı oldu ve hayatına karşı kurulan sayısız komployu atlattıktan sonra, krala düşman gibi görünerek güvenini kazanan Ariobarzanis'in oğlu Mithridatis tarafından bir toplantıda suikaste uğramıştır.
Değerlendirme
| ]Datamis, yaşadığı dönemde cesareti ve savaşlardaki yeteneğiyle en yüksek itibara sahip olmuş ve bu da şöhretinin kişisel olarak çatışmaya girmediği Yunanlılar arasında bile yayılmasına neden olmuştur. Cornelius Nepos (hayatının tek bütünleşik anlatımını borçlu olduğumuz biyografik taslağının yazarı), onu Hamilcar ve Hannibal hariç, Yunan ve Romalı olmayan tüm generallerin en cesur ve en yeteneklisi olarak nitelendirir; ancak bize aktarılan anlatımlarda büyük bir karışıklık vardır ve Polyaenus tarafından kaydedilen anekdotları tarihindeki doğru yerine yerleştirmek zordur. Nepos'un anlattığı olayların kronolojisi de çok belirsizdir; ancak bu yazara ve Diodoros'a göre Datamis'in Artaserhas'ten önce, muhtemelen MÖ 362'de öldüğü anlaşılmaktadır.
Onun yerine oğlu Ariamnis (Eski Yunanca: Ἀριάμνης, Ariámnēs) geçmiş ve MÖ 362-330 yılları arasında Pers egemenliği altında Kapadokya satrapı olarak hüküm sürmüştür.
Kaynakça
| ]- Özel
- ^ a b Bing 1998, s. 41.
- ^ Sekunda 1988, s. 35; Schmitt 1994, ss. 115–117
- ^ Sekunda 1988, s. 35.
- ^ http://www.palaeolexicon.com/Word/Show/26285/
- ^ http://www.palaeolexicon.com/Word/Show/19033/
- ^ Weeden, Mark. “Names on Seals, Names in Texts. Who Were These People?” Luwian Identities, 2013.
- ^ Sekunda 1988, s. 38; Schmitt 1994, ss. 115–117
- ^ Bing 1998, s. 44; Sekunda 1988, s. 36
- ^ Bing 1998, s. 44; Sekunda 1988, s. 36
- ^ Sekunda 1988, s. 37.
- ^ Nepos, Datames, x; Diodorus Siculus, Bibliotheca, xv. 91; Polyaenus, Stratagemata, vii. 21, vii. 29
- Genel
- Bing, J. Daniel (1998). "Datames and Mazaeus: The Iconography of Revolt and Restoration in Cilicia". Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte. 47 (1): 41-76. JSTOR 4436493. ()
- Briant, Pierre (2002). From Cyrus to Alexander: A History of the Persian Empire. Eisenbrauns. ss. 1-1196. ISBN .
- (1994). "Datames". Yarshater, Ehsan (Ed.). Encyclopædia Iranica, Volume VII/2: Dastūr al-Afāżel–Dehqān I (İngilizce). Londra ve New York: Routledge & Kegan Paul. ss. 115–117. ISBN .
- (1988). "Some Notes on the Life of Datames". Iran. Taylor & Francis, Ltd. 26: 35-53. doi:10.2307/4299799. JSTOR 4299799. ()
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Vikipedi ozgur ansiklopedi DatamesKapadokya satrapiGorev suresi MO 380 MO 362Yerine geldigi AriaramnesYerine gelen AriamnesKisisel bilgilerDogum y MO 407Olum y MO 362Iliskiler baba Scythissa anne Ariamnis ogul Sysinas ogul Askeri hizmetiCatisma savaslari Buyuk Satrap Isyani Datamis Eski Farsca Datama veya Datama Aramice Tadanmu Grekce Datamhs MO 407 MO 362 Tarkamuwa olarak da bilinen MO 380 lerden MO 362 ye kadar Kapadokya veya Kilikya kanitlar celiskili Ahamenis satrapliginin valisi satrap olarak gorev yapmis Iranli bir askeri liderdir Dogum yeri Karya olup Camisares ile Paphlagonya li bir annenin ogludur Babasi II Artakserkses doneminde Kilikya satrapiydi ve bu hukumdarin gozunde oldukca saygindi Datames kralin korumalarindan biri oldu ve bu gorevinde Kadusi ye karsi savasta kendini gosterdikten sonra bu savasta olen babasinin yerine eyaletinin yonetimine atandi Burada hem askeri yetenekleriyle hem de krala hizmetteki gayretiyle kendini gosterdi Artaserhas e isyan eden iki yetkiliyi Paflagonya valisi Thyus u ve Cataonia li Aspis i boyun egdirdi Isim span Datamis Eski Iran dilindeki Datama veya Datama nin Helenlestirilmis halidir ya Datami8ra Mithra nin Armagani ya da Data ama kendisine guc verilen kokenlidir Bu isim Aramice de Tadanmu olarak gecmektedir Tarkumuwa nin Luvi kokenli oldugu ve daha once Civi yazisinda tarḫu fethetmek ve muwa guclu kelimelerinden Tarḫumuwa olarak kaydedildigi anlasmaktadir Arka plan span Datamis yaklasik olarak y MO 407 yilinda dogmusturAhamenis krali II Artaserhas h 404 358 MO doneminde Kilikya yi yoneten Iranli satrap Camisares in ogludur Camisares buyuk olasilikla Karya ya yerlesmis bir Pers soylu ailesindendi ve Genc Kiros un isyani sirasinda II Artakserks in yaninda yer alan soylulardan birisidir Datamis in annesi MO 401 den once Camisares ile evlenen Iskitsa adinda bir Paflagonya prensesiydi II Artaserhas a Karsi Isyan span Sonuc olarak II Farnabazos un basarisizliginin ardindan Pers krali tarafindan Misir i geri almak icin tasarlanmis bir ordunun baskomutanligiyla gorevlendirilmistir ancak Pers sarayindaki dusmanlarinin entrikalari ve bunun sonucunda maruz kaldigi riskler planini degistirmesine ve krala olan bagliligini reddetmesine neden olmustur MO yaklasik 370 Emri altindaki birliklerle Kapadokya ya cekilmis ve Pers ten isyan eden diger satraplarla Satrap Isyani birlesmistir Datamis Ahamenis Kapadokya sinin satrapiydi Hellespont Frigyasi satrapi Artabazos krala sadik kalan generallerden biri olarak Pisidya dan ona karsi ilerledi ancak tamamen maglup oldu Datamis in kazandigi buyuk un Artaserhas i onu boyun egdirmek icin azami cabayi gostermeye sevk etti ancak ona karsi buyuk bir orduyla gonderilen Autophradates agir kayiplarla geri cekilmek zorunda kaldi Bununla birlikte surekli olarak acik dusmanlara karsi zafer kazanan Datamis sonunda ihanetin kurbani oldu ve hayatina karsi kurulan sayisiz komployu atlattiktan sonra krala dusman gibi gorunerek guvenini kazanan Ariobarzanis in oglu Mithridatis tarafindan bir toplantida suikaste ugramistir Degerlendirme span Datamis yasadigi donemde cesareti ve savaslardaki yetenegiyle en yuksek itibara sahip olmus ve bu da sohretinin kisisel olarak catismaya girmedigi Yunanlilar arasinda bile yayilmasina neden olmustur Cornelius Nepos hayatinin tek butunlesik anlatimini borclu oldugumuz biyografik taslaginin yazari onu Hamilcar ve Hannibal haric Yunan ve Romali olmayan tum generallerin en cesur ve en yeteneklisi olarak nitelendirir ancak bize aktarilan anlatimlarda buyuk bir karisiklik vardir ve Polyaenus tarafindan kaydedilen anekdotlari tarihindeki dogru yerine yerlestirmek zordur Nepos un anlattigi olaylarin kronolojisi de cok belirsizdir ancak bu yazara ve Diodoros a gore Datamis in Artaserhas ten once muhtemelen MO 362 de oldugu anlasilmaktadir Onun yerine oglu Ariamnis Eski Yunanca Ἀriamnhs Ariamnes gecmis ve MO 362 330 yillari arasinda Pers egemenligi altinda Kapadokya satrapi olarak hukum surmustur Kaynakca span Ozel a b Bing 1998 s 41 Sekunda 1988 s 35 Schmitt 1994 ss 115 117 Sekunda 1988 s 35 http www palaeolexicon com Word Show 26285 http www palaeolexicon com Word Show 19033 Weeden Mark Names on Seals Names in Texts Who Were These People Luwian Identities 2013 Sekunda 1988 s 38 Schmitt 1994 ss 115 117 Bing 1998 s 44 Sekunda 1988 s 36 Bing 1998 s 44 Sekunda 1988 s 36 Sekunda 1988 s 37 Nepos Datames x Diodorus Siculus Bibliotheca xv 91 Polyaenus Stratagemata vii 21 vii 29 GenelWikimedia Commons ta Datamis ile ilgili ortam dosyalari mevcuttur Bing J Daniel 1998 Datames and Mazaeus The Iconography of Revolt and Restoration in Cilicia Historia Zeitschrift fur Alte Geschichte 47 1 41 76 JSTOR 4436493 kayit gerekli Briant Pierre 2002 From Cyrus to Alexander A History of the Persian Empire Eisenbrauns ss 1 1196 ISBN 9781575061207 1994 Datames Yarshater Ehsan Ed Encyclopaedia Iranica Volume VII 2 Dastur al Afazel Dehqan I Ingilizce Londra ve New York Routledge amp Kegan Paul ss 115 117 ISBN 978 1 56859 020 2 1988 Some Notes on the Life of Datames Iran Taylor amp Francis Ltd 26 35 53 doi 10 2307 4299799 JSTOR 4299799 kayit gerekli gdAhamenis hukumdarlarSoy agaci Ahamenis KralligiAhamenis Imparatorlugu Krallarin kraliAhamenis Ariaramnes Arsames Teispes I Kiros I Kambises II Kiros II Kambises Smerdis Gaumata I Darius I Serhas I Artaserhas II Serhas Sogdianus II Darius II Artaserhas III Artaserhas IV Artaserhas Arses III Darius V Artaserhas BessusLidya satraplariMazaris Harpagos Oroetus Bagaeus Tissafernis Genc Kiros Tissafernis TithrafstisHellespont Frigyasi satraplariMitrobatis Megabazos I Artabazos I Farnabazos II Farnakis II Farnabazos Ariobarzanis II Artabazos III FarnabazosKapadokya satraplariDatamis I Ariamnis I AriarathisKucuk Asya sehirlerinin Yunan valileriMiltiades Histiaeus Aristagoras Themistokles ArcheptolisLikya hanedanlariKheziga Kybernis Kuprlli Harpagus Teththiweibi Kheriga Kherei ArtembaresKarya hukumdarlariI Ligdamis Artemisia Pisindelis II Ligdamis satrap Ekatomnos Mausolos II Artemisia Idrieus Ada Piksodaros OrontobatesMakedonya krallariI Amintas I AleksandrosSur krallariMattan IV Boulomenus EvagorasSayda krallariAnysos Baana Abdashtart II Abdashtart IIIErmenistan satraplariI Orontes III Darius II OrontesMisir satraplariAhamenisBaktriya satraplariIstaspis Dadarsi BessusMedya satraplariHydarnes II Hydarnes AtropatKilikya satraplariII FarnabazosDiger bilinen satraplarMegabizos Suriye Ochus Hyrcania Aria Frigya Magna Parthia Persis Abulitis Susiana Babil Cogu bolgede Ahamenis hukumdarlarinin yerini MO 330 civarinda Helenistik satraplar ve Helenistik hukumdarlar almistir Kategoriler MO 4 yuzyilda IranlilarMO 362 de olenlerKapadokya da Ahamenis satraplarGizli kategoriler Turkce Vikipedi ile Vikiveride ayni resim olan maddelerCommons kategori baglantisi Vikiveri de tanimli olan sayfalarKayit gerektiren bir kaynaga sahip maddelerDogum yili bilinmeyenler
