Vikipedi özgür ansiklopedi Tekerlekli sandalye ragbisi ilk adıyla murderball ABD de ise quad rugby olarak bilinir engell

Vikipedi ozgur ansiklopedi Tekerlekli sandalye ragbisi ilk adiyla murderball ABD de ise quad rugby olarak bilinir engelli sporcular icin takim sporudur Dunya genelinde yirmi besten fazla ulkede oynanmakta olup Paralimpik Oyunlari programinda yer almaktadir Oyunda sporcular topa ayakla vuramaz topu kucaginda tasiyarak hucum ederler Geleneksel ragbide kullanilan oval top yerine bu bransta voleybola benzeyen daha yuvarlak bir top kullanilmaktadir ABD de kullanilan ad tum sporcularin en az uc uzvunda islev kaybi bulunmasi zorunluluguna dayanmaktadir Oyuncularin cogu omurilik yaralanmasi gecirmistir ancak coklu amputasyon norolojik rahatsizliklar veya diger tibbi durumlarla da katilim mumkundur Sporculara islevselliklerine gore puan verilir ve bir takimin sahadaki toplam puani sekizi gecemez Tekerlekli sandalye ragbisi kapali salonlarda sert zeminli sahalarda oynanir ve tekerlekli sandalyeler arasindaki fiziksel temas oyunun temel unsurudur Kurallar tekerlekli sandalye basketbolu buz hokeyi hentbol ve ragbi birligi sporlarindan ogeler tasir Sporun uluslararasi yonetim organi 1993 te kurulan Uluslararasi Tekerlekli Sandalye Ragbisi Federasyonu dur IWRF Tarihce span Tekerlekli sandalye ragbisi kuadripleji yasayan sporcular icin 1976 yilinda Kanada nin Winnipeg Manitoba kentinde bes Kanadali tekerlekli sandalye sporcusu Gerry Terwin Duncan Campbell Randy Dueck Paul LeJeune ve Chris Sargent tarafindan gelistirildi O donemde tekerlekli sandalye kullanicilari icin en yaygin takim sporu tekerlekli sandalye basketboluydu Ancak basketbolun top surme ve potaya atis gibi ust uzuvlarda yuksek islevsellik gerektiren ozellikleri hem ust hem alt uzuvlarinda islev kaybi olan kuadriplejik sporculari cogunlukla destekleyici rollere indirgemekteydi Yeni spor dali sert ve temasli yapisi nedeniyle baslangicta murderball olum topu adiyla anildi bu sporcularin hem hucumda hem de savunmada aktif rol alabilmelerini saglamak icin tasarlandi Murderball 1979 da Brad Mikkelsen araciligiyla ABD ye tanitildi North Dakota Universitesi Engelli Ogrenci Hizmetleri nin destegiyle Wallbangers adinda ilk Amerikan takimi kuruldu ve 1982 de ilk Kuzey Amerika turnuvasi gerceklestirildi Ayni donemde 1982 yilinda Avustralya da yapilan Stoke Mandeville Oyunlari sirasinda Kanadali sporcularin davetiyle Avustralya takimiyla bir gosteri maci yapildi ve bu spor Avustralya da da hizla yayildi 1980 lerin sonlarinda sporun adi ABD disinda resmi olarak Murderball yerine Tekerlekli Sandalye Ragbisi Wheelchair Rugby olarak degistirildi ABD de ise Quad Rugby adi benimsendi Ilk uluslararasi turnuva 1989 da Toronto Kanada da Kanada ABD ve Buyuk Britanya nin katilimiyla yapildi Tekerlekli sandalye ragbisi 1990 yilinda Uluslararasi Stoke Mandeville Oyunlari nda gosteri sporu olarak yer aldi ve 1993 te Uluslararasi Stoke Mandeville Tekerlekli Sandalye Sporlari Federasyonu ISMWSF tarafindan resmi olarak tanindi Ayni yil sporun yonetim organi olarak Uluslararasi Tekerlekli Sandalye Ragbisi Federasyonu IWRF kuruldu Ilk Dunya Tekerlekli Sandalye Ragbisi Sampiyonasi 1995 te Nottwil Isvicre de duzenlendi ve spor 1996 Yaz Paralimpik Oyunlari nda Atlanta da gosteri bransi olarak yer aldi Tekerlekli sandalye ragbisi 2000 Yaz Paralimpik Oyunlari Sidney ile birlikte resmi madalya bransi oldu Gunumuzde yirmi besten fazla ulke bu sporu uluslararasi duzeyde uygulamakta bircok ulke ise gelistirme asamasinda bulunmaktadir Kurallar span Tekerlekli sandalye ragbisi sahasi Tekerlekli sandalye ragbisi en fazla on iki oyuncudan olusan iki takim arasinda oynanir Ayni anda sahada her takimdan yalnizca dort oyuncu bulunabilir Karma cinsiyetli bir spor oldugundan hem erkek hem de kadin sporcular ayni takimda oynayabilir Musabakalar 28 metre uzunlugunda ve 15 metre genisliginde standart basketbol sahasi olculerinde sert zeminli kapali salonlarda yapilir Sahada orta cizgi ve orta daire ile her iki ucta 8 metre genisliginde ve 1 75 metre derinliginde birer anahtar alan bulunmasi zorunludur Gol cizgisi uc cizginin anahtar alan icindeki kismidir ve her iki ucu koni seklinde isaretlenir Bir oyuncunun gol sayilabilmesi icin topa sahipken tekerlekli sandalyenin en az iki tekerleginin gol cizgisini gecmesi gerekir Savunma yapan takim kendi anahtar alaninda ayni anda ucten fazla oyuncu bulunduramaz Hucum oyunculari ise rakip anahtar alaninda on saniyeden fazla kalamaz Topa sahip olan bir oyuncu on saniye icinde topu sektirmek veya pas vermek zorundadir Takimlar topu kendi sahalarindan rakip sahaya tasimak icin on iki saniyeye hucumu tamamlamak icinse toplam kirk saniyeye sahiptir Tekerlekli sandalyeler arasinda fiziksel temas oyunun onemli bir parcasidir ancak arkadan carpma gibi tehlikeli temaslara izin verilmez Oyuncular arasinda dogrudan fiziksel temas yasaktir Faul yapan oyuncular savunma faulleri veya teknik fauller icin bir dakikalik ceza alir hucum faullerinde ise top kaybi uygulanir Bazi durumlarda ceza yerine gol verilebilir Yaygin fauller arasinda spinning rakibin sandalyesine ana aksin arkasindan carparak yatay veya dikey donmesine yol acma illegal el kullanimi rakibe el veya kolla vurma ve tutma rakibi elle veya kolla kavrayarak ya da uzerine duserek engelleme yer alir Musabakalar dort devreden olusur ve her devre sekiz dakika surer Normal surede esitlik olmasi halinde uc dakikalik uzatma devreleri oynanir Gol oldugunda ihlal ornegin topun saha disina cikmasi veya faul gerceklestiginde oyun saati durur Oyuncu degisiklikleri yalnizca oyun durdugunda yapilabilir Tipki engelsiz ragbi karsilasmalarinda oldugu gibi ust duzey tekerlekli sandalye ragbisi maclari hizli tempolu ve akicidir top surekli el degistirir ve oyun kesintisiz devam eder Ekipman span Boise Bombers tekerlekli sandalye ragbi takimi cesitli ekipmanlarini sergiledikleri yillik karsilasmasinin ardindan toplu halde Tekerlekli sandalye ragbisi manuel tekerlekli sandalye ile oynanir Kurallar tekerlekli sandalyeler icin ayrintili teknik sartnameler icerir Sporcular ozel olarak bu spor icin tasarlanmis sandalyeler kullanir One monte edilmis tampon rakip sandalyelere carpma ve onlari tutma amaci tasirken ana tekerleklerin on kismina yerlestirilmis kanatlar ise rakiplerin sandalyeyi durdurmasini veya kavramasini zorlastirir Tum sandalyelerde tekerlekleri korumak icin jant koruyucular ve devrilmeyi engellemek amaciyla arka kisimda devrilme onleyici aparat bulunmasi zorunludur Yeni baslayan sporcular veya gelismekte olan ulkelerdeki oyuncular gecici tampon ve kanatlar eklenmis standart sandalyelerle de oyuna katilabilmektedir Tekerlekli sandalye ragbisinde yuzeyi hafif puruzlu ve daha iyi kavrama saglayan soft touch tipinde resmi voleybol kullanilir Toplar genellikle voleybola gore daha fazla sisirilir bu da sekme ozelligini artirir 2013 2016 yillari arasinda sporda kullanilan resmi top Molten firmasinin WR58X modeliydi Sporcular ayrica top kontrolunu kolaylastirmak icin eldiven yapiskan malzemeler ve dogru oturusu saglamak amaciyla cesitli sabitleme kayislari gibi kisisel ekipmanlar da kullanmaktadir Siniflandirma span Bir sporcunun siniflandirma sureci sirasinda yapilan degerlendirme Tekerlekli sandalye ragbisinde oynayabilmek icin sporcularin hem ust hem de alt uzuvlarda islev kaybina yol acan bir engelinin bulunmasi gerekir Sporcularin buyuk cogunlugu omurilik yaralanmasina sahiptir Bunun disinda coklu amputasyon polio serebral palsi bazi kas distrofisi turleri veya Guillain Barre sendromu gibi norolojik rahatsizliklar da uygunluk kriterleri arasindadir Oyuncular islevsel duzeylerine gore siniflandirilir ve 0 5 en dusuk islevsel seviye ile 3 5 en yuksek seviye arasinda bir puan alir Bir takimin sahadaki dort oyuncusunun toplam puani sekizi gecemez Siniflandirma sureci sporcunun engel duzeyinin minimum kriterlere uyup uymadigini belirlemekle baslar Bu kriterler en az uc uzvu etkileyen bir norolojik engel veya tum uzuvlari etkileyen bir norolojik olmayan engel gerektirir Sporcular daha sonra ust uzuv ve govde kas gucunu ve hareket acikligini degerlendiren kas testlerinden gecirilir Elde edilen verilere gore puan atanir Genellikle siniflandirmanin dogrulanmasi icin sporcunun oyun sirasinda da gozlemlenmesi gerekir Sporcular kendilerine verilen siniflandirmayi uygun bulmazlarsa itiraz edebilir Fonksiyonel durumun uzun sureli olarak sabit oldugu gosterilirse kalici siniflandirma verilebilir Tekerlekli sandalye ragbisi siniflandirmalari tip egitimi almis kisiler tarafindan yapilir Bu kisiler genellikle hekim fizyoterapist veya ergoterapisttir Ayrica kas testleri ve siniflandirma yontemleri konusunda ozel egitim almalari gerekmektedir Ayrica bakiniz span Tekerlekli sandalye ragbi ligiNotlar span Wheelchair Rugby Rules WWR worldwheelchair rugby Ingilizce 19 Agustos 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 11 Eylul 2025 History of Wheelchair Rugby iwasf com International Wheelchair Rugby Federation About Our Sport www iwrf com 7 Agustos 2012 tarihinde kaynagindan arsivlendi Rugby 21 Temmuz 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi europaralympic org Official IWRF Molten Wheelchair Rugby Balls iwrf com 9 Subat 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi International Wheelchair Rugby Federation About Wheelchair Rugby 24 Nisan 2008 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 25 Nisan 2008 Kaynakca span International Wheelchair Rugby Federation Technical Commission 2006 International Rules for the Sport of Wheelchair Rugby 25 Agustos 2006 tarihinde kaynagindan arsivlendi International Wheelchair Rugby Federation Classification Commission 1999 International Wheelchair Rugby Classification Manual 2nd 14 Ocak 2011 tarihinde kaynagindan arsivlendi International Wheelchair Rugby Federation 2006 About Wheelchair Rugby 24 Nisan 2008 tarihinde kaynagindan arsivlendi16 Agustos 2006 International Paralympic Committee 2006 Wheelchair rugby About the sport 7 Mart 2006 tarihinde kaynagindan arsivlendi16 Agustos 2006 Pasadena Texans Wheelchair Rugby 2007 Pasadena Texans Wheelchair Rugby Dis baglantilar span Dunya Tekerlekli Sandalye Ragbisi WWR resmi sitesi Uluslararasi Tekerlekli Sandalye ve Ampute Sporlari Federasyonu IWAS resmi sitesi Uluslararasi Paralimpik Komitesi IPC tekerlekli sandalye ragbisi sayfasi IMDb de Tekerlekli sandalye ragbisigtdTakim sporlariBasket sporlariBasketbol plaj sagir 3x3 su tekerlekli sandalye Korfbol Netbol Fast5 tekerlekli sandalyeFutbol sporu cesitleriFutbol Ampute Plaj Futsal Hali saha Paralimpik Akulu tekerlekli sandalye Sokak Yuruyerek Avustralya futbolu Gal futboluKorumali futbol cesitleriAmerikan futbolu bayrak Arena futbolu Kanada futboluVolataOrta Cag futboluBa oyunu Calcio fiorentino Cuju Harpastum Kemari Soule Lelo burtiRagbi cesitleriRagbi ligi tekerlekli sandalye Ragbi birligi yedili tekerlekli sandalyeHentbol sporlariGolbol Hentbol plajTopa sopayla vurulan sporlarBeyzbol Kriket Over the line Rounders SoftbolSopa ve top sporlariHurling camogie Lakros ShintyHokey sporlariBandy Cim hokeyi Kizak hokeyi Florbol Buz hokeyi Inline hokey Sualti hokeyi Su alti buz hokeyi Tekerlekli paten hokeyiPolo sporlariBisiklet polosu Fil polosu Pato Polo Cevgan Segway polo Yak poloTopun file ustunden gectigi sporlarFistbol Ayak tenisi Jianzi Peteca Sepak takraw Tenis Voleybol kar plaj oturarakDiger sporlarAirsoft Angleball Bask topu frontenis jai alai xare Eton Fives Gateball Halat cekme Hornussen Indiaca Cirit Kokpar Korling Paintball Petank Bocce Boccia Cim topu Sualti ragbisi Ulama Ultimate Sutopu Tekerlekli sandalye ragbisi Sualti futbolu Yukigassen gtdDunya Oyunlari programindaki sporlarArtistik ve dans sporlariArtistik paten kayma Dans sporu Jimnastik Akrobatik jimnastik Aerobik jimnastik Parkour Ritmik jimnastik Trambolin TumblingTop sporlariPlaj hentbolu Kano polo Fistbol Florbol Inline hokey Korfbol Lakros kadinlar Raketbol Softbol SquashDovus sporlariJujutsu Karate Kickboks Muaythai SumoHassasiyet sporlariOkculuk Bilardo Boules sporlari BovlingKuvvet sporlariPowerlifting Halat cekmeTrend sporlarHava sporlari Parasut Kano maratonu Paletli yuzme Ultimate Kurtarma sporu Oryantiring Surat pateni Yol pateni Inline surat pateni Spor tirmanisi Su kayagi WakeboardEski resmi sporlarBadminton Beyzbol Plaj voleybolu Vucut gelistirme Olta atma Salon bisikleti Netbol Tekerlekli paten hokeyi Yedili ragbi Sambo Tekvando Triatlon Halter kadinlar Davetli sporlarDuathlon Bayrak futbolu Lakros erkekler Tekerlekli sandalye ragbisi Wushu Kategoriler Tekerlekli sandalye ragbisiKarisik sporlarRagbi birligiGizli kategori Webarsiv sablonu wayback baglantilari