| Yaşlı Aristaios | |
|---|---|
| Doğumu | MÖ 370 Samos, Yunanistan |
| Ölümü | MÖ 300 |
| Çağı | Helenistik Dönem |
| Bölgesi | Antik Yunan |
| İlgi alanları | Matematik |
Yaşlı Aristaios (Yunanca: Ἀρισταῖος ὁ Πρεσβύτερος; MÖ 370 - 300) konik kesitleri üzerinde çalışan ve Öklid'in çağdaşı olan Yunan matematikçi.
Hayatı
| ]Aristaios, Menaikhmos'tan sonra yaşadı ve Öklid'in daha yaşlı bir çağdaşı idi. Hayatı hakkında çok az şey biliniyor, ama kesinlikle Iamblikhos'un bahsettiği Pisagor'un damadı değildi. Onunla ilgili ana kaynağımız olan Pappos’un Koleksiyon’unda (Kitap VII) Pappos, ona Yaşlı Aristaios diyor, bu yüzden muhtemelen kendisinden sonra aynı adı taşıyan bir matematikçi daha vardı.
Çalışmaları
| ]Aristaios'a Pappos tarafından kullanılan ancak kaybolan Cisim yerleri ilgili beş kitap (İngilizce: Five Books Concerning Solid Loci) adlı eser için Pappos’tan büyük övgü aldı. Ayrıca Beş Düzgün Katı Cismin Karşılaştırılması Hakkında (İngilizce: Concerning the Comparison of Five Regular Solids) adlı kitabı da yazmış olabilir. Bu kitap da kayboldu; bunu bugün Yunan matematikçi Hypsikles'ın referansıyla biliyoruz. Pappos ayrıca, Aristaios'un "dar açılı, dik açılı ve geniş açılı koninin kesiti" terimlerini tanıttığını da bildirmektedir.
Hem Aristaios hem de Öklid'in konikler üzerindeki çalışmaları, yaklaşık 200 yıl sonra, Apollonios tarafından daha da geliştirildi. Apollonius'un bu çalışması, Aristaios ve Öklid tarafından geliştirilen konik teorisini geçersiz kıldı.
Heath’in notlarında (1921), İskenderiye'de yaşayan Hypsicles ayrıca Aristaios'un “Beş şeklin karşılaştırılması (İngilizce: Comparison of the five figures)” adlı bir çalışmasında, aynı daire hem on iki yüzlünün beşgenini hem de aynı küre içindeki yirmi yüzlünün üçgenini çevrelediğini kanıtladığını söylemektedir. Ancak bu Aristaios'un Öklid'in en yaşlı çağdaşı ve Cisim Yerleri (İngilizce: Solid Loci) eserinin yazarı Aristaios'uyla aynı olup olmadığını bilmiyoruz.
Rönesans'ta Pappos ve Apollonios'un eserleri yeniden keşfedildiğinde, 17. yüzyılda (Vinzenco Viviani 1645, Gilles Personne de Roberval) ve daha sonra (Hieronymus Zeuthen) Aristaios'un çalışmalarını yeniden inşa etmek için de çalışmalar yapılmıştır.
Notlar
| ]- ^ Michel Chasles (1989), Jacques Gabay (Ed.), Aperçu historique sur l'origine et le développement des méthodes en géométrie (Fransızca), Paris, s. 7, ISBN
- ^ Thomas Little Heath (1908). "The thirteen books of Euclid's Elements". 8 Aralık 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi.
Konuyla ilgili yayınlar
| ]- Vogel, Kurt (1970). "Aristaeus" (PDF). Dictionary of Scientific Biography. 1. New York: Charles Scribner's Sons. ss. 245-246. ISBN . 7 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 16 Şubat 2021.
Kaynakça
| ]- "Aristaeus the Elder". 17 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Şubat 2021.
- O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F., "Aristaeus the Elder", MacTutor Matematik Tarihi arşivi
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Vikipedi ozgur ansiklopedi Yasli AristaiosDogumuMO 370 Samos YunanistanOlumuMO 300CagiHelenistik DonemBolgesiAntik YunanIlgi alanlariMatematik Yasli Aristaios Yunanca Ἀristaῖos ὁ Presbyteros MO 370 300 konik kesitleri uzerinde calisan ve Oklid in cagdasi olan Yunan matematikci Hayati span Aristaios Menaikhmos tan sonra yasadi ve Oklid in daha yasli bir cagdasi idi Hayati hakkinda cok az sey biliniyor ama kesinlikle Iamblikhos un bahsettigi Pisagor un damadi degildi Onunla ilgili ana kaynagimiz olan Pappos un Koleksiyon unda Kitap VII Pappos ona Yasli Aristaios diyor bu yuzden muhtemelen kendisinden sonra ayni adi tasiyan bir matematikci daha vardi Calismalari span Aristaios a Pappos tarafindan kullanilan ancak kaybolan Cisim yerleri ilgili bes kitap Ingilizce Five Books Concerning Solid Loci adli eser icin Pappos tan buyuk ovgu aldi Ayrica Bes Duzgun Kati Cismin Karsilastirilmasi Hakkinda Ingilizce Concerning the Comparison of Five Regular Solids adli kitabi da yazmis olabilir Bu kitap da kayboldu bunu bugun Yunan matematikci Hypsikles in referansiyla biliyoruz Pappos ayrica Aristaios un dar acili dik acili ve genis acili koninin kesiti terimlerini tanittigini da bildirmektedir Hem Aristaios hem de Oklid in konikler uzerindeki calismalari yaklasik 200 yil sonra Apollonios tarafindan daha da gelistirildi Apollonius un bu calismasi Aristaios ve Oklid tarafindan gelistirilen konik teorisini gecersiz kildi Heath in notlarinda 1921 Iskenderiye de yasayan Hypsicles ayrica Aristaios un Bes seklin karsilastirilmasi Ingilizce Comparison of the five figures adli bir calismasinda ayni daire hem on iki yuzlunun besgenini hem de ayni kure icindeki yirmi yuzlunun ucgenini cevreledigini kanitladigini soylemektedir Ancak bu Aristaios un Oklid in en yasli cagdasi ve Cisim Yerleri Ingilizce Solid Loci eserinin yazari Aristaios uyla ayni olup olmadigini bilmiyoruz Ronesans ta Pappos ve Apollonios un eserleri yeniden kesfedildiginde 17 yuzyilda Vinzenco Viviani 1645 Gilles Personne de Roberval ve daha sonra Hieronymus Zeuthen Aristaios un calismalarini yeniden insa etmek icin de calismalar yapilmistir Notlar span Michel Chasles 1989 Jacques Gabay Ed Apercu historique sur l origine et le developpement des methodes en geometrie Fransizca Paris s 7 ISBN 2 87647 057 8 Thomas Little Heath 1908 The thirteen books of Euclid s Elements 8 Aralik 2010 tarihinde kaynagindan arsivlendi Konuyla ilgili yayinlar span Vogel Kurt 1970 Aristaeus PDF Dictionary of Scientific Biography 1 New York Charles Scribner s Sons ss 245 246 ISBN 0 684 10114 9 7 Subat 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi PDF Erisim tarihi 16 Subat 2021 Kaynakca span Aristaeus the Elder 17 Ekim 2019 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 16 Subat 2021 O Connor John J Robertson Edmund F Aristaeus the Elder MacTutor Matematik Tarihi arsivi gtdAntik Yunan matematigiMatematikciler Zaman Cizelgesi Anaksagoras Antemios Apollonios Arkhytas Aristaios Aristarkos Arsimet Autolykos Bion Boethius Brison Kallippos Karpos Kleomedes Konon Ktesibios Demokritos Dikaiarkhos Diokles Diophantos Dinostratus Dionisodoros Domninus Eleali Zenon Eratosthenes Eudemos Eudoksos Eutokios Geminus Heliodoros Iskenderiyeli Heron Khrysippos Hipparkhos Hippasos Hippias Hipokrat Hipatia Hipsikles Isidoros Matematikci Leo Leon Marinos Melissa Menaikhmos Menelaos Metrodoros Nikomakhos Nikomedes Nikoteles Oenopides Euklides Pappos Perseus Philolaos Philon Laodikyali Philonides Porphyrios Poseidonios Proklos Batlamyus Pisagor Serenus Simplikios Sosigenes Sporus Thales Theaitetos Theano Teodoros Theodosios Iskenderiyeli Theon Smirnali Theon Timaridas Ksenokrates Sidonlu Zenon ZenodorosYapitlarAlmagest Arithmetika Data Oklid Elemanlar Oklid MerkezlerPlaton Akademisi Kirene Iskenderiye KutuphanesiEtkilendikleriBabil matematigi Eski Misir matematigiEtkiledikleri Orta Cag Islam matematigiProblemler Daireyi karelestirme Kupu iki katina cikarma Kavramlar TanimlarDiyofantus denklemi Cevrel cember Altin oran Yunan rakamlari Tukenme yontemi Platonik katilar Hipokrat ayi Cetvel ve pergelle yapilan cizimler Ucgen merkeziBulgularAciortay teoremi Dis aci teoremi Oklid algoritmasi Oklid teoremi Geometrik ortalama teoremi Mentese teoremi Cevre aci teoremi Kesisme teoremi Pisagor teoremi Thales teoremi Gnomon teoremi Apollonius teoremi Aristarkus esitsizligi Crossbar Pasch teoremi Heron formulu Irrasyonel sayilar Menelaus teoremi Pappus un alan teoremi Batlamyus esitsizligi Batlamyus kirisler tablosu Batlamyus teoremi Theodorus sarmaliAntik Yunan matematikcilerinin zaman cizelgesi Otorite kontroluGND 102381321 SUDOC 243193505 VIAF 398542 Kategoriler Antik Yunan matematikcilerMO 4 yuzyilda YunanlarGizli kategoriler Yinelenen sablon degiskenleri kullanan sayfalarTurkce Vikipedi ve Vikiveride resmi olmayan maddelerGND tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriSUDOC tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriVIAF tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri
