Vikipedi özgür ansiklopedi Kilisedağ KilisesiYerel ad az Kilsədağ kilsəsiKonumBüyük Emili Kebele AzerbaycanKuruluşuIV V

Vikipedi ozgur ansiklopedi Kilisedag KilisesiYerel ad az Kilsedag kilsesiKonumBuyuk Emili Kebele AzerbaycanKurulusuIV V yuzyillar Kilisedag Kilisesi Kebele rayonundaki Buyuk Emili koyunde bulunan eski bir Alban kilisesidir Bazi arastirmacilara gore kilise eski bir Mitra tapinaginin temelleri uzerine insa edilmistir Kilise 1971 yilinda Kebele rayonundaki Buyuk Emili koyunde kesfedilmistir Kilisedag Kilisesi Kafkas Albanyasi ve genel olarak Guney Kafkasya dakidiger dairesel planli tapinaklardan ayrilmasini saglayan bir dizi ozgun ozellige sahiptir Kilisenin ana yapisi kuzeydogu ve guneydogu taraflarinda bulunan iki dairesel yapi ile birlestirilmistir Tarihi span Kilisedag daki Mitra Tapinagi Mitra savasci gocebelerin ve bariscil ciftcilerin tanrisi olarak kabul edilirdi iki katli bir duzenlemeye sahip merkezi kubbeli bir yapidir Tapinagin dis duvar yuzeyi kenarlari esit olmayan on iki koseli bir plan seklinde duzenlenmisken ic yuzeyi 10 4 metre capinda silindirik bir mekan olusturmaktadir Icteki ikinci daire sekiz sutun icin bir kaide sutun tabani islevi gormustur Bu sutunlar kubbeli ikinci katin tamburunu tasimakta olup kubbeli daire gokyuzunun yani Mitra nin sembolu olarak yorumlanmaktadir Ana giris tapinagin bati cephesindeki ana kompozisyonel cikinti uzerinde yer alirken iki yan giris ise kuzey ve guney cephelerinde bulunmaktaydi Dogu cephesinde simetrik olarak yerlestirilmis dairesel planli iki oda bulunmaktaydi bunlar tanri Mitra nin iki anlamini yansitan kutsal alanlardi Tapinak antik mimarinin belirli bir etkisi altinda insa edilmistir Tapinak kiliseye donusturuldukten sonra ana mimari ozellikleri korunmus pagan dunya gorusunu yansitan duvar desenlerine dokunulmamis sadece Hristiyan dini doktrinine uygun olarak tapinaga bir apsis eklenmistir Arastirma span Tapinak 1971 yilinda Kebele rayonundaki Buyuk Emili koyunde kesfedildi Yapinin gunumuze ulasan duvarlarinin yuksekligi yaklasik iki metredir Yapi dairesel sekildedir ve gorunum olarak iki katli merkezi kubbeli bir yapiya sahiptir Bu tur tapinaklar dunyada sadece alti yerde kesfedilmis ve incelenmistir Bunlar Suriye deki Bosra tapinagi 511 512 Turkiye deki Ani sehrindeki 1001 1020 Azerbaycan in Kah rayonundaki Lekit 6 yuzyil Ermenistan daki Ishani ve Zvartnos ve Turkiye deki Gurcu Bana tapinaklaridir Kilisenin bati girisi Pastophoria nin Kalintilari 2020 2023 yillari arasinda ANAS Arkeoloji Etnografya ve Antropoloji Enstitusu Alban Arastirmalari Bilim Merkezi tarafindan anit alaninda arkeolojik arastirmalar yurutuldu Bolgedeki ilk arkeolojik gozlemler sonucunda dairesel tapinak kompleksiyle dogrudan iliskili binalarin kalintilari kaydedildi Kuzeyden guneye 26 metre uzunlugunda dogudan batiya ise 12 50 metre genisliginde olan Kilisedag Tapinak Kompleksi alaninda yurutulen arkeolojik arastirmalar sirasinda dikkat cekici mimari unsurlar ortaya cikarilmistir Kompleksin kuzey ve guney kesimlerinde oval planli bir kamu yapisina ait kalintilar tespit edilmis bu yapinin yaklasik 21 metre uzunlugunda 12 metre genisliginde ve duvar kalinliginin 1 40 metre oldugu belirlenmistir Alanda gerceklestirilen kazilarda ayrica Gec Antik Cag Erken Orta Cag ile Orta Cag a tarihlenen cok sayida seramik cam ve cini parcasi ele gecirilmistir Arkeolojik kesif gezisinin baskani Natig Alyshov a gore Bolgede ele gecirilen maddi kultur ornekleri dairesel tapinak kompleksinin cevresinde antik ve erken Orta Cag donemlerinde kale tipi bir yerlesimin bulundugunu gostermektedir Arastirmalar sirasinda dagin eteginde insa edilen bu kale yerlesiminin terasli bir duzenlemeye sahip oldugu ve savunma duvarinin varliginin tespit edildigi belirlenmistir Kaynakca span Azerbaycab Tarixi yeddi cildde Baki 2007 II cild a b c d e Karahmedova A A 1975 O nekotoryh pamyatnikah mitraizma na territorii Kavkazskoj Albanii IAN AzSSR seriya istorii filosofii i prava 1 R M Vaidov K M Mamedzade N M Guliev Novyj pamyatnik arhitektury Kavkazskoj Albanii Arheologicheskie otkrytiya Moskva 1972 seh 487 Vseobshaya istoriya arhitektury t 3 Moskva 1966 seh 73 V M Arutyunyan Gorod Ani Erevan 1964 seh 59 P D Baranovskij Pamyatniki v seleniyah Kum i Lekit AAEN M B 1947 seh 33 R J Agababyan Kompoziciya kupolnyh sooruzhenij Gruzii i Armenii Erevan 1950 seh 32 G N Chubinashvili N P Severov Puti Gruzinskoj arhitektury Tiflis 1936 seh 69 a b c Nakhiyev Alakhber Nasirli Toghrul Kilsedag mebed kompleksinde arxeoloji tedqiqat isleri yekunlasib science gov az Azerice 22 Haziran 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 22 Haziran 2024 Arxeoloq alim Kilsedag mebedi etrafinda antik ve ilk orta esrlerde salinmis qala tipli yasayis meskeni olub AzerTac 31 Ekim 2023 31 Ekim 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 22 Haziran 2024 Bibliyografya span R M Vaidov K M Mamedzade P I Guliev 1972 Novyj pamyatnik arhitektury Kavkazskoj Albanii Moskva Nauka KB1 bakim Birden fazla ad yazar listesi link Mamedova Gyulchohra 2004 Zodchestvo Kavkazskoj Albanii Baku Chashyoglu Mamedova Gyulchohra 1985 Hristianskoe kultovoe zodchestvo Kavkazskoj Albanii epohi rannego srednevekovya Baku Elm gdKafkas Albanyasi nin KiliseleriMingecevir M Yelisey Kum Gavurkale Mazimcay Tazekent Lekit Kilisedag A Yelisey Mamruh Besikdag Gedebey Eyriveng Kirmizi Kilise Eski Pipan Pipan Kabizdere Zeyzid Talalar Kurtarici Ak Hac Kategoriler 5 yuzyilda tamamlanan kiliseler4 yuzyilda tamamlanan kiliselerGizli kategoriler Komut dosyasi hatalari iceren sayfalarKB1 bakim Birden fazla ad yazar listesi