Vikipedi özgür ansiklopedi Eski Pipan Bazilikası Azerice 160 Qədim Pipan bazilikası Avarca 160 Пипанил килисаKilisenin p

Vikipedi ozgur ansiklopedi Eski Pipan Bazilikasi Azerice 160 Qedim Pipan bazilikasi Avarca 160 Pipanil kilisaKilisenin planiTemel bilgilerKonumPinali Zakatala AzerbaycanInancHristiyanlikMezhepAlban Havari KilisesiAcilisVII VIII yuzyillar Eski Pipan Bazilikasi Av Pipanil kilisa Zagatala rayonundaki Pinali koyu yakinlarindaki bir ormanlik alanda bulunan ve 7 8 yuzyillara tarihlenen 91 1 93 91 2 93 uc nefli bazilika seklinde bir kilisedir Pinali koyunde tarihsel kaynaklarda Pipan olarak anilan yerlesimde bulunan iki bazilika arasinda kronolojik olarak daha erken tarihlenen yapidir Kilise binasi tek nefli bir merkez salon ve onu uc taraftan cevreleyen galerilerden olusmaktadir Salonun dogu kisminda zeminden biraz yuksekte bulunan birsunak apsisi yer almaktadir Apsisin her iki yaninda derin bir nis bulunmaktadir Salonun yari silindirik tonozunu iki pilaster destek uzerine oturan kemerler olusturmaktadir Tapinak nehir taslari ve kirec harci kullanilarak insa edilmis uzeri kiremit levhalarla ortulmustur Anitin hacimsel ve mekansal kompozisyonu 6 5 metre yuksekligindeki merkezi mekan buna bitisik daha alcak bir bati galerisi ile yari yer altina yerlestirilmis yan mekanlarin bir araya gelmesiyle sekillenmistir Tarihi degistir kaynagi degistir Arkeologlar tapinagin ana kilise salonunun temelini Kafkas Albanyasi erken Hristiyanlik donemine 3 4 yuzyillar tarihlendirirken galeri ve diger kisimlari 7 8 yuzyillara tarihlendirmektedirler 91 1 93 Mimari ozellikler degistir kaynagi degistir Kilise binasi tek nefli bir merkez salon ve onu uc taraftan cevreleyen galerilerden olusmaktadir 91 3 93 3 4 x 6 5 metre olculerindeki merkez salonun dogu kisminda zeminden biraz yuksekte bir sunak apsisi bulunmaktadir Apsisin her iki yaninda derin bir nis vardir Iki pilaster uzerine oturan duvar kemerleri salonun yari silindirik tonozunu desteklemektedir 91 3 93 Bati duvarinda bulunan giris merkez ekseninden biraz uzaktadir Salon dogu ve bati duvarlarinda bulunan iki dar pencere ile aydinlatilmaktadir 91 3 93 Merkezi salonun altinda dogu ve bati duvarlarindaki pencereler araciligiyla aydinlatilan yari yer alti konumunda ve ust mekanla benzer boyut ve yapisal ozellikler gosteren ikinci bir salon yer almaktadir 91 4 93 Yer alti salonunun yuksekligi 3 metredir 91 5 93 Yer alti salonuna kuzey ve guney taraflarinda iki dar tonozlu oda bitisiktir 91 5 93 G Memmedova bu odalarin Orta Cag da Alban kiliselerine eklenmeye baslanan yan odalar olarak kullanildigini one surmektedir 91 4 93 Bu mekanlarin uzunlamasina plani ile cift payandalar uzerine oturan duvar kemerlerine dayali tonozlu ortu sistemi uc nefli bazilikalarin yan neflerini cagristirmaktadir 91 4 93 Merkezi ve yan kisimlar arasinda onemli bir zemin yuksekligi farki bulunmaktadir Yan odalarda zemin ve duvarlar arasinda derz bulunmamasi binanin merkezi ve yan kisimlarinin farkli zamanlarda insa edildigini dusundurmektedir 91 4 93 Bati kesimde yer alan ve kemerli bir aciklikla yan mekanlardan ayrilan galeri niteligindeki nartekste bulunan bir merdiven ana kilise mekanina ulasimi saglamaktaydi 91 4 93 Tapinak nehir taslarindan ve kirec harcindan insa edilmis olup yuzeyi kiremit levhalarla kaplanmistir 91 4 93 Anitin hacim mekansal kompozisyonu 6 5 metre yuksekligindeki merkezi bolum gorece daha alcak bir bati galerisi ve yari yeralti niteligindeki yan mekanlarin bir araya gelmesiyle sekillenmistir 91 4 93 Erken Orta Cag Kafkas Albanyasi mimari geleneklerini yansitan tapinak sade ve kati bicim ozellikleriyle karakterize edilmekte olup dekoratif unsurlar neredeyse tamamen yoktur 91 4 93 Kilisenin mimarisinde kompozisyonel vurgu bati cephesinde plastiklik olusturan ve isik golge etkileri yaratan kemerli galeri uzerinde yogunlasmaktadir 91 4 93 G Memmedova Pipan bazilikalarinin kompozisyonel ozelliklerini analiz ederken bu yapilarin Kum Bazilikasi yla ile ideolojik bir iliski icinde degerlendirilebilecegini belirtmektedir 91 6 93 Bu iliski oncelikle ana ibadet mekaninin merkezde konumlanmasiyla kendini gostermektedir Pipan bazilikalarinda bu mekan tek nefli bir yapi sergilerken Kum Bazilikasi nda uc nefli bir duzen soz konusudur 91 6 93 Hem Kum hem de Pipan bazilikalarinda galeriler dogu ucta yan mekanlar seklinde cozumlenmistir Ancak aralarindaki temel fark Kum Bazilikasi ndaki galerilerin acik tonozlu koridorlar biciminde duzenlenmis olmasina karsilik Pipan bazilikalarinda galerilerin kapali olmasi ve cogu noktada masif duvarlarla sinirlandirilmis bulunmasidir 91 6 93 Kaynakca degistir kaynagi degistir a b Mamedova 2004 s 160 89 Karahmedova 1985 s 160 21 a b c Mamedova 2004 s 160 88 a b c d e f g h i Mamedova 2004 s 160 90 a b Karahmedova 1985 s 160 22 a b c Mamedova 2004 s 160 94 Bibliyografya degistir kaynagi degistir Mamedova Gyulchohra 2004 Zodchestvo Kavkazskoj Albanii Baku Chashyoglu 160 Karahmedova A A 1985 Hristianskie pamyatniki Kavkazskoj Albanii Baku Elm 160 gtdKafkas Albanyasi nin KiliseleriBideyiz Mingecevir M Yelisey Kum Gavurkale Mazimcay Tazekent Lekit Kateh Kilisedag Minkend bazilikasi A Yelisey Kabaktepe Mamruh Cicerveng Besikdag Gedebey Eyriveng Kirmizi Kilise Eski Pipan Pipan Kabizdere Zeyzid Vacar A Stepanos Talalar Harva Kurtarici M Stefan M Iohann Kavakaveng M Tanri anasi Ak Hac M Tanri anasi M Qriqoris Bri Meryem Ana Meryem Ana M Tanri anasi https tr wikipedia org w index php title Eski Pipan Bazilikasi amp oldid 36639473 sayfasindan alinmistir Kategori Alban Havari Kilisesi