| Lekit Kilisesi | |
|---|---|
![]() | |
| Yerel ad az: Ləkit məbədi | |
| Konum | , Kah, Azerbaycan |
| Kuruluşu | VII. yüzyıl |
| İlk kullanım amacı | Alban Havari Kilisesi |
Lekit Kilisesi, Lekit Tapınağı ya da Dairesel Tapınak, Kah şehrindeki Lekit köyüne 1 km uzaklıkta bulunan eski bir Alban tapınağıdır.
Tarihi
| ]Yapı teknikleri açısından kiliseyi inceleyen uzmanlar kilisenin yapımını 4.-6. yüzyıllara tarihlendirmektedir. Lekit Tapınağı, Güney Kafkas tetrakonk planlı yapıların oluşumuna temel teşkil etmiştir. Kilise, eski bir Zerdüşt tapınağının temelleri üzerine inşa edilmiştir. Tapınağın bilimsel incelemesi ve restorasyonu, 20. yüzyılın 40'lı yıllarında P. D. Baranovsky'nin önderliğinde gerçekleştirildi. Tapınak çevresindeki alan ormandan temizlendi ve yıkılmakta olan duvarlardan biri güçlendirildi.
Farklı araştırmacılar tapınağın inşa tarihi hakkında farklı görüşler dile getirmişlerdir. Rus bilim insanı P. D. Baranovsky tapınağı 7. yüzyıla tarihlendirmektedir. K. M. Memmedzade, Lekit Kilisesi'nin Kilisedağ Kilisesi'nden sonraki dönemde, yaklaşık olarak 6. yüzyılın ortalarında inşa edildiğini belirtmektedir. Lekit Kilisesi üzerine yapılan araştırmaları analiz eden ve yapının Güney Kafkasya ülkeleri mimarisindeki yerini belirlemeye çalışan A. Y. Kazaryan, konuya daha ayrıntılı bir yaklaşım getirmiş ve sonuç olarak tapınağın 7. yüzyılın 70–80'li yıllarında inşa edildiğini belirtmiştir. Bu tarih, mantıksal açıdan en isabetli tarihleme olarak kabul edilmektedir.
5.–7. yüzyıllar, Albanya ile Ermenistan arasında yakın ve dostane ilişkilerin sürdüğü bir dönemdi. Moisey Kalankatli'nin Albanya Tarihi'ne göre, bu süreçte Alban Çarı Cavanşir(637–680) Ermenistan'a iki önemli tarihî ziyaret gerçekleştirmiştir. İlk ziyaret, 652 yılında Divin'e giderken Vagharshapatta (Üçkilise) Bizans İmparatoru II. Konstans ile yaptığı görüşmedir. İkinci ziyaret ise, Aziz Giorgi'nin şehit edildiği kabul edilen olayların ardından Bağdat'ta Arap Halifesi ile yapılan görüşmelerden sonra, Ermeni Katolikosu Nerses'in daveti üzerine Üçkilise'de inşa edilen Zvartnots (Cennet Melekleri) Katedrali'nin kutsama törenine katılımıdır.
Bu törende Zvartnots'un ihtişamından etkilenen Cavanşir'in, "imparatorun başkentte benzer bir kilisenin inşasında kendisini takip etmeleri için inşaatçılarına emir vermesi" nedeniyle, kendi ülkesinde de benzer bir tapınak inşa ettirmek amacıyla Nerses'ten birkaç usta istemiş olması ihtimal dışı değildir. Bu ziyaretin arifesinde Cavanşir, damadı olan Ermeni soylusu Grigor Mamikonian ve eşi Ermeni prensesi, aynı zamanda aslen Alban prensesi olan Elena Mehrani tarafından yeni inşa edilmiş Aruç Sarayı'nda kabul edilmiştir.
Tüm Ermenilerin Vaftizcisi ve Kutsal Aydınlatıcı Aziz Giorgi'ye ait kalıntıların, Grigor Mamikonian'ın girişimiyle Zvartnots Katedrali'ne yerleştirildiği bilinmektedir. Bu nedenle Cavanşir'in halefi ve yeğeni Varaz Trdat, Albanlar tarafından Hristiyanlığı getiren kişi olarak büyük saygı gören bu azizin kalıntılarından bir parçayı elde etmek amacıyla Karabağ piskoposu Grigor Mmaikonian'ı görevlendirmiştir. Ermeni hanı bu talebi başlangıçta kabul etmemiştir; ancak eşi Elena'nın araya girmesi sonucunda Aziz Giorgi'nin çene kemiğinin bir parçası Albanya'ya gönderilmiş ve onun adına inşa edilen katedrale yerleştirilmiştir.
Böylece, Cavaniir, Aydınlatıcı Giorgi'nin adını taşıyan Lekit Kilisesi'nin inşası emrini vermiş olsa da, tapınağın inşası Alban prensi Varaz Trdat'ın hükümdarlığı döneminde, Alban Katolikosu Eleazar'ın doğrudan katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Lekit köyünün inşaat yeri olarak seçilmesi, o sırada Katolikosluk makamında bulunan Eleazar'ın, bu göreve atanmadan önce Şeki Piskoposu olması ve Lekit'in de bu piskoposluğun sınırları içinde yer alması gerçeğiyle açıklanmaktadır
- Kilise kalıntıları
-
Lekit Kilisesi'nin günümüze kadar ulaşan kısmı dış duvarlarıdır. -
Lekit Kilisesi'nin doğu kapısının iç görünümü. -
Lekit Kilisesi'nin iç sütunlarından birinin günümüze ulaşan bir parçası. -
Lekit Kilisesi'nin özenle yontulmuş taş kapı çerçevesinin kalıntıları. -
Lekit Kilisesi'nin batı tarafındaki odanın kalıntıları
Kaynakça
| ]- ^ Гияси, Д.А. (1947). Архитектура Азербайджана. Эпоха Низами. Москва - Баку: Государственное архитектурное издательство Академии архитектуры СССР.
- ^ Барановский, П. (1947). Памятники в селениях Кум и Лекит. М – Б: ААЭН. s. 33.
- ^ Məmmədzadə, K. M. (1978). Azərbaycanda inşaat sənəti. Bakı: Elm. s. 31.
- ^ Ələkbər K. Ələkbərov, Murtuzəli S. Hacıyev (2015). "А.Ю.Казарян - "Албанская церковь в Леките и ее место в архитектуре стран Закавказья" (Религия и культура)". Albania Caucasica (məqalələr toplusu) (PDF). 1 (Rusça). Moskva: Институт востоковедения РАН. ss. 238-251. ISBN
|isbn=değerini kontrol edin: invalid character (). 26 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 22 Kasım 2024. - ^ a b c "Мовсес Каланкатуаци (Мовсес Каганкатваци), "ИСТОРИЯ СТРАНЫ АЛУАНК". В 3-х книгах. Перевод с древнеармянского Ш.В.Смбатяна - КНИГА ВТОРАЯ". www.vehi.net. 13 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2024.
- ^ Токарский, Николай Михайлович (1961). Архитектура Армении IV—XIV вв (Rusça). Ереван: Армгосиздат. ss. 140-141. ISBN
|isbn=değerini kontrol edin: invalid character (). 14 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2024. - ^ Степан Хачатурович, Мнацаканян (1971). Звартноц: памятник армянского зодчества VII века (PDF) (Rusça). Москва: Искусство. ss. 62-65.
Bibliyografya
| ]- Караахмедова, А.А. (1975), Христианские памятники Кавказской Албании (Алазаньская долина), ИАН АзССР, серия истории, философии и права
- Караахмедова, А.А. (1986), О некоторых памятниках митраизма на территории Кавказской Албании
- Мамедова, Гюльчохра (2004), Зодчество Кавказской Албании, Баку: Чашыоглу
- Мамедова, Гюльчохра (1985), Христианское култовое зодчество Кавказской Албании эпохи раннего средневековья, Баку: Элм
Ayrıca bakınız
| ]wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Vikipedi ozgur ansiklopedi Lekit KilisesiYerel ad az Lekit mebediKonum Kah AzerbaycanKurulusuVII yuzyilIlk kullanim amaciAlban Havari Kilisesi Lekit Kilisesi Lekit Tapinagi ya da Dairesel Tapinak Kah sehrindeki Lekit koyune 1 km uzaklikta bulunan eski bir Alban tapinagidir Tarihi span Yapi teknikleri acisindan kiliseyi inceleyen uzmanlar kilisenin yapimini 4 6 yuzyillara tarihlendirmektedir Lekit Tapinagi Guney Kafkas tetrakonk planli yapilarin olusumuna temel teskil etmistir Kilise eski bir Zerdust tapinaginin temelleri uzerine insa edilmistir Tapinagin bilimsel incelemesi ve restorasyonu 20 yuzyilin 40 li yillarinda P D Baranovsky nin onderliginde gerceklestirildi Tapinak cevresindeki alan ormandan temizlendi ve yikilmakta olan duvarlardan biri guclendirildi Farkli arastirmacilar tapinagin insa tarihi hakkinda farkli gorusler dile getirmislerdir Rus bilim insani P D Baranovsky tapinagi 7 yuzyila tarihlendirmektedir K M Memmedzade Lekit Kilisesi nin Kilisedag Kilisesi nden sonraki donemde yaklasik olarak 6 yuzyilin ortalarinda insa edildigini belirtmektedir Lekit Kilisesi uzerine yapilan arastirmalari analiz eden ve yapinin Guney Kafkasya ulkeleri mimarisindeki yerini belirlemeye calisan A Y Kazaryan konuya daha ayrintili bir yaklasim getirmis ve sonuc olarak tapinagin 7 yuzyilin 70 80 li yillarinda insa edildigini belirtmistir Bu tarih mantiksal acidan en isabetli tarihleme olarak kabul edilmektedir 5 7 yuzyillar Albanya ile Ermenistan arasinda yakin ve dostane iliskilerin surdugu bir donemdi Moisey Kalankatli nin Albanya Tarihi ne gore bu surecte Alban Cari Cavansir 637 680 Ermenistan a iki onemli tarihi ziyaret gerceklestirmistir Ilk ziyaret 652 yilinda Divin e giderken Vagharshapatta Uckilise Bizans Imparatoru II Konstans ile yaptigi gorusmedir Ikinci ziyaret ise Aziz Giorgi nin sehit edildigi kabul edilen olaylarin ardindan Bagdat ta Arap Halifesi ile yapilan gorusmelerden sonra Ermeni Katolikosu Nerses in daveti uzerine Uckilise de insa edilen Zvartnots Cennet Melekleri Katedrali nin kutsama torenine katilimidir Bu torende Zvartnots un ihtisamindan etkilenen Cavansir in imparatorun baskentte benzer bir kilisenin insasinda kendisini takip etmeleri icin insaatcilarina emir vermesi nedeniyle kendi ulkesinde de benzer bir tapinak insa ettirmek amaciyla Nerses ten birkac usta istemis olmasi ihtimal disi degildir Bu ziyaretin arifesinde Cavansir damadi olan Ermeni soylusu Grigor Mamikonian ve esi Ermeni prensesi ayni zamanda aslen Alban prensesi olan Elena Mehrani tarafindan yeni insa edilmis Aruc Sarayi nda kabul edilmistir Tum Ermenilerin Vaftizcisi ve Kutsal Aydinlatici Aziz Giorgi ye ait kalintilarin Grigor Mamikonian in girisimiyle Zvartnots Katedrali ne yerlestirildigi bilinmektedir Bu nedenle Cavansir in halefi ve yegeni Varaz Trdat Albanlar tarafindan Hristiyanligi getiren kisi olarak buyuk saygi goren bu azizin kalintilarindan bir parcayi elde etmek amaciyla Karabag piskoposu Grigor Mmaikonian i gorevlendirmistir Ermeni hani bu talebi baslangicta kabul etmemistir ancak esi Elena nin araya girmesi sonucunda Aziz Giorgi nin cene kemiginin bir parcasi Albanya ya gonderilmis ve onun adina insa edilen katedrale yerlestirilmistir Boylece Cavaniir Aydinlatici Giorgi nin adini tasiyan Lekit Kilisesi nin insasi emrini vermis olsa da tapinagin insasi Alban prensi Varaz Trdat in hukumdarligi doneminde Alban Katolikosu Eleazar in dogrudan katilimiyla gerceklestirilmistir Lekit koyunun insaat yeri olarak secilmesi o sirada Katolikosluk makaminda bulunan Eleazar in bu goreve atanmadan once Seki Piskoposu olmasi ve Lekit in de bu piskoposlugun sinirlari icinde yer almasi gercegiyle aciklanmaktadir Kilise kalintilari Lekit Kilisesi nin gunumuze kadar ulasan kismi dis duvarlaridir Lekit Kilisesi nin dogu kapisinin ic gorunumu Lekit Kilisesi nin ic sutunlarindan birinin gunumuze ulasan bir parcasi Lekit Kilisesi nin ozenle yontulmus tas kapi cercevesinin kalintilari Lekit Kilisesi nin bati tarafindaki odanin kalintilariKaynakca span Giyasi D A 1947 Arhitektura Azerbajdzhana Epoha Nizami Moskva Baku Gosudarstvennoe arhitekturnoe izdatelstvo Akademii arhitektury SSSR erisim tarihi kullanmak icin url gerekiyor yardim Baranovskij P 1947 Pamyatniki v seleniyah Kum i Lekit M B AAEN s 33 Memmedzade K M 1978 Azerbaycanda insaat seneti Baki Elm s 31 Elekber K Elekberov Murtuzeli S Haciyev 2015 A Yu Kazaryan Albanskaya cerkov v Lekite i ee mesto v arhitekture stran Zakavkazya Religiya i kultura Albania Caucasica meqaleler toplusu PDF 1 Rusca Moskva Institut vostokovedeniya RAN ss 238 251 ISBN ISBN 978 5 89282 642 6 isbn degerini kontrol edin invalid character yardim 26 Ekim 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi PDF Erisim tarihi 22 Kasim 2024 a b c Movses Kalankatuaci Movses Kagankatvaci ISTORIYa STRANY ALUANK V 3 h knigah Perevod s drevnearmyanskogo Sh V Smbatyana KNIGA VTORAYa www vehi net 13 Aralik 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 10 Aralik 2024 Tokarskij Nikolaj Mihajlovich 1961 Arhitektura Armenii IV XIV vv Rusca Erevan Armgosizdat ss 140 141 ISBN ISBN 978 5 02 037563 5 isbn degerini kontrol edin invalid character yardim 14 Aralik 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 10 Aralik 2024 Stepan Hachaturovich Mnacakanyan 1971 Zvartnoc pamyatnik armyanskogo zodchestva VII veka PDF Rusca Moskva Iskusstvo ss 62 65 Bibliyografya span Karaahmedova A A 1975 Hristianskie pamyatniki Kavkazskoj Albanii Alazanskaya dolina IAN AzSSR seriya istorii filosofii i prava Karaahmedova A A 1986 O nekotoryh pamyatnikah mitraizma na territorii Kavkazskoj Albanii Mamedova Gyulchohra 2004 Zodchestvo Kavkazskoj Albanii Baku Chashyoglu Mamedova Gyulchohra 1985 Hristianskoe kultovoe zodchestvo Kavkazskoj Albanii epohi rannego srednevekovya Baku Elm Ayrica bakiniz span Alban Havari KilisesigdKafkas Albanyasi nin KiliseleriMingecevir M Yelisey Kum Gavurkale Mazimcay Tazekent Lekit Kilisedag A Yelisey Mamruh Besikdag Gedebey Eyriveng Kirmizi Kilise Eski Pipan Pipan Kabizdere Zeyzid Talalar Kurtarici Ak Hac Kategoriler 4 yuzyilda tamamlanan kiliseler5 yuzyilda tamamlanan kiliselerGizli kategoriler Komut dosyasi hatalari iceren sayfalarKB1 hatalari erisimtarihi varken URL yokKB1 hatalari ISBN

