Hüseyniyyə Məscidi | |
![]() 2019'daki görüntüsü | |
![]() | |
| Diğer ad(lar) | Tatlar Camii |
|---|---|
| Genel bilgiler | |
| Durum | Kütüphane olarak restore edildi. |
| Mimari tarz | Azerbaycan mimarisi (Arran Mimarlık Okulu) |
| Konum | Gence, Azerbaycan |
| Koordinatlar | 40°40′52″K 46°21′27″D / 40.68111°K 46.35750°D |
| Tamamlanma | 1825 |
| Teknik ayrıntılar | |
| Minare sayısı | 2 |
Hüseyniyye Camii (Azerice: Hüseyniyyə Məscidi), diğer adıyla Tatlar Camii (Azerice: Tatlar Məscidi),Azerbaycan'ın Gence şehrinde bulunan eski bir cami ve tarihî mimari anıttır. 1825 yılında Arran Mimarlık Okulu üslubunda inşa edilen yapı, 20. yüzyılın başlarından itibaren ibadet işlevini yitirerek kütüphane olarak kullanılmaya başlandı.
Tarihi
| ]Hüseyniyye Camii, 1825 yılında İran prensi Bahman Mirza'nın kızı Sabiyya Hanım'ın maddi desteğiyle inşa edildi. Cami, özellikle İran'dan gelen inananlar ve ziyaretçiler tarafından da kullanıldı, bu nedenle yerel halk arasında zamanla "Tat Camii" adıyla anılmaya başlandı. Ancak mevcut kaynaklara göre yapının özgün adı "Hüseyniyye"dir. Caminin mihrabının üzerinde üç kitabın günümüze kadar korunduğu bilinmektedir. Bunlardan birinin Türkçeye çevrilmiş hali şöyledir:
“Bu caminin temeli, Prens Barman Mirza'nın kızı Sabiyya Hanım'ın mülkiyetinde ve masrafları kendisine ait olarak atılmıştır. Burada yaşayan diğer cömert mülk sahipleri de binanın inşasına yatırım yapmışlardır.”
19. yüzyılın sonlarında Hüseyniyye Camii, Aleksandr Puşkin'in doğumunun 100. yılı dolayısıyla geçici olarak kütüphane işleviyle kullanılmaya başlandı; ancak bu uygulama uzun sürmedi ve yapı yeniden ibadete açıldı. 1920 yılında kütüphane faaliyetleri bu kez "Nizami-Puşkin" adıyla yeniden başlatıldı. Azerbaycan Halk Ressamı Toğrul Nerimanbeyov, Nizâmî-i Gencevî'nin yıldönümü arifesinde binanın iç duvarına Nizamî ve Puşkin'in büyük portrelerini yaptı. Kütüphane, daha sonra Azerbaycanlı şair Nizami Gencevî'nin adını aldı ve günümüzde yaklaşık 10.000 kitaptan oluşan bir koleksiyona sahiptir.
Mimari yapısı
| ]Mescit binası, kırmızı tuğla ve dere taşından inşa edildi. Yapı, küçük ve büyük pencerelere sahip ibadet mekânı ile birlikte birkaç bölümden oluşmaktadır. Yapının iç mekânında, mihraba yakın olan duvarın batı kesiminde bitkisel bezemelerin bulunduğu tespit edildi. Bazı araştırmacılar, iç mekânda bitkisel süslemelerin yer alması ve pencerelerin nispeten büyük ölçülerde olması nedeniyle yapının başlangıçta mescit olarak değil, medrese veya konukevi gibi farklı bir işlevle inşa edilmiş olabileceğini ileri sürmektedir. Doğu mimarisinde dinî yapıların bitkisel motiflerle süslenmesinin yaygın olmaması, bu görüşün temel dayanaklarından biridir. Bununla birlikte yapı, uzun bir dönem boyunca mescit olarak kullanıldı. Mihrap alınlığında yer alan yazıtlar da bu durumu doğrulamaktadır. Yapının mihrabı, kıble eksenine göre hafif sapmalı bir konumda yer almaktadır. Bu durum, minberin batı tarafında bulunan kitabede Azerbaycan Türkçesiyle yazılmış bir şiirde açıklanmaktadır:
Birçok mimarın çalışmasıyla ustalar inatçılaştı,
Her biri kendi süsünü yaptı, sonunda kıble yönü eğri oldu.
Mihrap, parmak ucu kadar sola doğru eğildi,
Çünkü kıblenin eğri düşmesiyle tarih de hatalı kaydedildi.
Ayrıca bakınız
| ]Kaynakça
| ]- ^ "Gəncənin Şah Abbas və Hüseyniyyə məscidlərinin mövcud vəziyyəti ilə tanışlıq" (Azerice). Azərbaycan Respublikası Gəncə şəhər İcra Hakimiyyəti. 6 Mart 2025. Erişim tarihi: 7 Ocak 2026.
- ^ Atlay, Kaan (5 Ocak 2024). "Hüseyniyye Camii". Kültür Envanteri. Erişim tarihi: 7 Ocak 2026.
- ^ "Gəncənin tarixi irsi olan Hüseyniyyə mədrəsəsi..." Day.Az (Azerice). 4 Temmuz 2014. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2022.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Koordinatlar 40 40 52 K 46 21 27 D 40 68111 K 46 35750 D 40 68111 46 35750 Vikipedi ozgur ansiklopedi Huseyniyye CamiiHuseyniyye Mescidi2019 daki goruntusuDiger ad lar Tatlar CamiiGenel bilgilerDurumKutuphane olarak restore edildi Mimari tarzAzerbaycan mimarisi Arran Mimarlik Okulu KonumGence AzerbaycanKoordinatlar40 40 52 K 46 21 27 D 40 68111 K 46 35750 D 40 68111 46 35750Tamamlanma1825Teknik ayrintilarMinare sayisi2 Huseyniyye Camii Azerice Huseyniyye Mescidi diger adiyla Tatlar Camii Azerice Tatlar Mescidi Azerbaycan in Gence sehrinde bulunan eski bir cami ve tarihi mimari anittir 1825 yilinda Arran Mimarlik Okulu uslubunda insa edilen yapi 20 yuzyilin baslarindan itibaren ibadet islevini yitirerek kutuphane olarak kullanilmaya baslandi Tarihi span Huseyniyye Camii 1825 yilinda Iran prensi Bahman Mirza nin kizi Sabiyya Hanim in maddi destegiyle insa edildi Cami ozellikle Iran dan gelen inananlar ve ziyaretciler tarafindan da kullanildi bu nedenle yerel halk arasinda zamanla Tat Camii adiyla anilmaya baslandi Ancak mevcut kaynaklara gore yapinin ozgun adi Huseyniyye dir Caminin mihrabinin uzerinde uc kitabin gunumuze kadar korundugu bilinmektedir Bunlardan birinin Turkceye cevrilmis hali soyledir Bu caminin temeli Prens Barman Mirza nin kizi Sabiyya Hanim in mulkiyetinde ve masraflari kendisine ait olarak atilmistir Burada yasayan diger comert mulk sahipleri de binanin insasina yatirim yapmislardir 19 yuzyilin sonlarinda Huseyniyye Camii Aleksandr Puskin in dogumunun 100 yili dolayisiyla gecici olarak kutuphane isleviyle kullanilmaya baslandi ancak bu uygulama uzun surmedi ve yapi yeniden ibadete acildi 1920 yilinda kutuphane faaliyetleri bu kez Nizami Puskin adiyla yeniden baslatildi Azerbaycan Halk Ressami Togrul Nerimanbeyov Nizami i Gencevi nin yildonumu arifesinde binanin ic duvarina Nizami ve Puskin in buyuk portrelerini yapti Kutuphane daha sonra Azerbaycanli sair Nizami Gencevi nin adini aldi ve gunumuzde yaklasik 10 000 kitaptan olusan bir koleksiyona sahiptir Mimari yapisi span Mescit binasi kirmizi tugla ve dere tasindan insa edildi Yapi kucuk ve buyuk pencerelere sahip ibadet mekani ile birlikte birkac bolumden olusmaktadir Yapinin ic mekaninda mihraba yakin olan duvarin bati kesiminde bitkisel bezemelerin bulundugu tespit edildi Bazi arastirmacilar ic mekanda bitkisel suslemelerin yer almasi ve pencerelerin nispeten buyuk olculerde olmasi nedeniyle yapinin baslangicta mescit olarak degil medrese veya konukevi gibi farkli bir islevle insa edilmis olabilecegini ileri surmektedir Dogu mimarisinde dini yapilarin bitkisel motiflerle suslenmesinin yaygin olmamasi bu gorusun temel dayanaklarindan biridir Bununla birlikte yapi uzun bir donem boyunca mescit olarak kullanildi Mihrap alinliginda yer alan yazitlar da bu durumu dogrulamaktadir Yapinin mihrabi kible eksenine gore hafif sapmali bir konumda yer almaktadir Bu durum minberin bati tarafinda bulunan kitabede Azerbaycan Turkcesiyle yazilmis bir siirde aciklanmaktadir Bircok mimarin calismasiyla ustalar inatcilasti Her biri kendi susunu yapti sonunda kible yonu egri oldu Mihrap parmak ucu kadar sola dogru egildi Cunku kiblenin egri dusmesiyle tarih de hatali kaydedildi Ayrica bakiniz span Azerbaycan da Islam Azerbaycan daki camiler listesiKaynakca span Gencenin Sah Abbas ve Huseyniyye mescidlerinin movcud veziyyeti ile tanisliq Azerice Azerbaycan Respublikasi Gence seher Icra Hakimiyyeti 6 Mart 2025 Erisim tarihi 7 Ocak 2026 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link Atlay Kaan 5 Ocak 2024 Huseyniyye Camii Kultur Envanteri Erisim tarihi 7 Ocak 2026 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link Gencenin tarixi irsi olan Huseyniyye medresesi Day Az Azerice 4 Temmuz 2014 Erisim tarihi 2 Agustos 2022 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link gtdAzerbaycan da camilerAbseronAsur Mescidi Baba Kuhi Bakuvi Mescidi Baku Ulu Camii Beyler Camii Bibiheybet Camii Cin Camii Ajdarbey Camii Haci Bani Camii Haci Heybet Mescidi Haci Kayib Mescidi Haci Sultanali Camii Haydar Camii Hanlar Mescidi Hidir Mescidi Hz Ali Camii Imam Huseyin Camii Keykubad Camii Medrese Mescidi Muhammed Camii Mirza Ahmed Mescidi Molla Ahmed Camii Sah Mescidi Seyh Ibrahim Mescidi Sehitlik Camii Taze Pir Camii Buzovna Cuma Camii Nizameddin Camii Ramana Camii Tuba Sahi CamiiAranHuseyniyye Camii Ozan Sah Abbas Sahsevenler Camii Zarrabi CamiiSirvanSirvan SalyanAbulfazlil Abbas CamiiKarabagAsagi Govher Aga Camii Col Kale Camii Haci Yusuflu Camii Kuyuluk Camii Mamay Camii Merdinli Camii Saatli Seyitli Camii Yukari Govher Aga Camii Hoca Mercanli Camii Agdam Cuma Ibrahim Camii NahcivanNahcivan Cuma Ambaras Camii Cilovhanli Camii VenendKuba Hacmaz Erdebil Haci Cafer Hil Rustov Camii Gilehli Imam Ali Seki Han Omer Efendi Kisa Minareli Seki CumaLenkeran AstaraKucuk Pazar Camii Haci Teymur Camii Otorite kontrolukulturenvanteri com 262161 Kategoriler 1820 lerde tamamlanan camiler1825 te tamamlanan dini yapilarGence deki yapilarAzerbaycan daki kutuphanelerAzerbaycan daki anitlarGizli kategoriler Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddelerVikiveri de OSM iliski kimligi olmayan bilgi kutusu icin harita isaretleyiciTurkce Vikipedi ile Vikiveride ayni resim olan maddelerKulturenvanteri tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriKartographer uzantisini kullanan sayfalar

