Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
| Nizameddin Camii | |
|---|---|
 | |
| Yerel ad | |
| Konum | Emircan |
| En Yakın Şehir | Bakü |
| Alan | Surahanı rayonu |
Nizameddin Camii — Bakü’nün Emircan mahallesinde yer alan ve 14. yüzyıla ait bir camiidir.
Azerbaycan bağımsızlığını yeniden kazandıktan sonra bina, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu’nun 2 Ağustos 2001 tarihli 132 sayılı kararı ile ülke çapında önemli taşınmaz tarih ve kültür eserleri listesine dahil edilmiştir.
Hakkında
| ]Nizameddin Camii, 1329–1330 yıllarında Şirvanşahlar hakimiyeti döneminde Emircan’da inşa edilmiştir. Cami, Emir Nizameddin Kesrani tarafından yaptırılmıştır.
Cami, yontulmuş kireç taşlarıyla örülmüş ve beyaz renkle işlenmiştir. Dört giriş kapısının üçünün üzerinde taş kitabeler bulunmaktadır. İbadet salonunun iç ölçüleri 24x6 metre, yüksekliği ise 5 metredir. Caminin mihrap yüksekliği 2 metre olup, üzerinde birkaç yerde Arapça “Allah” yazıları bulunmaktadır. Caminin duvar kalınlığı 1 metre, yerden kubbeye kadar yüksekliği 7,5 metredir. Kubbenin çapı 6 metredir. Caminin minaresi yoktur; kubbenin yüksekliği cephe tarafında 1,5 metredir.
Caminin merkezi kısmının kapısının üzerinde Farsça bir beyit yazılıdır:
“Dünya bir eğlence, gösteriş, şan-şöhret ve ıstıraptan başka bir şey değildir.”
Kitabenin Arapça olarak yazılmış ikinci satırı şöyle okunur:
Bu Allah evinin inşasını azametli Fahreddin oğlu Emir Nizameddin Emirhac emretti. Hicri Kameri 730 (Miladi 1329–1330).
1384–1385 yıllarında Nizameddin Camii, Şerifeddin tarafından onarılmış ve caminin güney tarafına bakan avlusuna yeni bir portal inşa edilmiştir. Kapının üzerinde taş bir kitabe yer almaktadır. Arapça iki satır halinde kazınmış bu kitabede şöyle yazılıdır:
Bu yapının inşasını Nasreddin Kutluşah oğlu Şeyh Mahmud’un oğlu Şerifeddin emretti. Hicri Kameri 786 (Miladi 1384–1385).
Caminin üzerindeki diğer kitabelere dayanarak belirtmek gerekir ki, 1830–1831 yıllarında burada kapsamlı ve sağlam onarım çalışmaları yapılmış ve kuzey duvarının yanında yeni bir bölüm inşa edilmiştir. Caminin batı cephesinin kuzey tarafındaki kapı yerinin üstüne de iki yatay biçimli kitabe yerleştirilmiştir. Nasta‘lik hattıyla yazılmış üst kitabe, camiyi ustası Süleyman’ın onardığını göstermektedir. Mevcut verilerden anlaşıldığı üzere, her yapılan inşaat ve onarım çalışmasında caminin mimari unsurlarına yeni eklemeler yapılmış ve bu eklemeleri yapan kişilerin adları, yeni konulan kitabelerde yer almıştır. Bu eklemelerden biri de 1876 yılına rastlamaktadır. Bu tarihte cami, Fatma Hanım tarafından onarılmış ve güney tarafına genişletilmiştir. Kitabelerden birinin üstünde onarım ile ilgili şu bilgiler yer almaktadır:
Gerçekten de bu camiyi Hacı Resul kızı Fatma Hanım yaptırmıştır. Kitabeyi Muhammed Nağı yazmıştır. Hicri Kameri 1293 (Miladi 1876).
20. yüzyılın başlarında caminin yeniden onarıma ihtiyacı olmuş ve inşaat çalışmaları sırasında batı revakının ortasında, daha önce Nizameddin tarafından yaptırılan kapının önüne dört taş sütundan oluşan bir giriş alanı yapılmıştır. Bu konuda kapının üstünde Arap alfabesiyle yazılmış tek satırlık kitabede şunlar yazılıdır:
Bu portalı Rizvan oğlu Hacı Halef inşa etmiştir.
Cami kayalık bir zemin üzerine inşa edilmiştir. Altında bir bodrum bulunmaktadır. Muhtemel olarak bu bodrum, 19. yüzyılın başlarına kadar süren savaşlar ve baskınlar sırasında sığınak olarak kullanılmıştır. Ancak daha sonraları bu bodrum, türbe olarak hizmet vermiştir. Araştırmalar sırasında burada tabutlar ve insan iskeletlerine rastlanmıştır. 1920’den sonra türbe kapatılmış ve burada defin yapılması yasaklanmıştır.
Sovyet işgalinde
| ]Sovyet işgalinden sonra resmi olarak 1928’den itibaren dine karşı mücadele başlatılmıştır. Aynı yılın Aralık ayında Azerbaycan KP MK, birçok cami, kilise ve sinagogları eğitim ve kültürel amaçlarla kulüplerin kullanımına vermiştir. 1917’de Azerbaycan’da 3.000 cami varken, 1927’de bu sayı 1.700’e, 1933’te ise 17’ye düşmüştür.
İşgalden sonra cami kapatılmıştır.
Bağımsızlıktan sonra
| ]Azerbaycan bağımsızlığını yeniden kazandıktan sonra cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu’nun 2 Ağustos 2001 tarihli 132 sayılı kararı ile ülke çapında önemli taşınmaz tarih ve kültür eserleri listesine dahil edilmiştir.
2020 yılında Emircan mahallesinde yürütülen inşaat ve restorasyon çalışmaları sırasında Nizameddin Camii de restore edilmiştir.
Kaynakça
| ]- ^ a b c Azərbaycan Respublikası Məscidlərinin Ensiklopediyası (PDF). Baku: Beynəlxalq Əlhuda. 2001. s. 120. 23 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.
- ^ Cəbiyeva, Təranə (22 Kasım 2009). "XIV əsrin yadigarı Əmirhac türbəsi dağılmaq üzrədir". anl.az. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2023.
- ^ Aşurbəyli, Sara (1992). История города Баку: период средневековья (Rusça). Baku: Azərnəşr. s. 126. 21 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2023.
- ^ "Əmircan qəsəbəsinin ən qədim tarixi abidələrindən olan Nizaməddin məscidi | Bakuplus.az". web.archive.org. 20 Mart 2023. Archived from the original on 20 Mart 2023. Erişim tarihi: 3 Kasım 2023.
- ^ Nemətova, Məşədixanım (1956). Мечеть Низамеддина (Rusça). Bakı: Искусство Азербайджана.
- ^ Arif Yunusov (2004). Ислам в Азербайджане (PDF). Baku: Zaman. s. 78. 5 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 30 Aralık 2022.
- ^ "Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 2 avqust Tarixli 132 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmişdir" (PDF) (Azerice). mct.gov.az. 2 Ağustos 2001. 7 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Kasım 2023.
- ^ "Əmircanda məscidlər restavrasiya olunacaq". 525.az. 2 Eylül 2020. 4 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Kasım 2023.
- ^ "Nizaməddin məscidi təmirdən sonra- FOTOLAR". Azərbaycanın xəbər saytı - NEWS24.AZ (Azerice). 4 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Kasım 2023.
Dış bağlantılar
| ]- ""Bakü'de bodrumunda cesetler bulunan bir cami: "Oradan korkunç sesler geliyor..." - REPORTAJ". Lent.az (Azerice). Erişim tarihi: 5 Nisan 2025.
- ""Bodrumunda insan kemikleri bulunan Nizameddin Camii kontrol altına alındı."". Apa.az (Azerice). Erişim tarihi: 5 Nisan 2025.
- Bakü’de 7 asra tanıklık eden anıt – Emircan’daki kadim Nizameddin Camii. /AzTV
- Əmircan - Camiilerin Tarihi (Belgesel Film) / Fuad Ahundov
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Vikipedi ozgur ansiklopedi Nizameddin CamiiYerel adKonumEmircanEn Yakin SehirBakuAlanSurahani rayonu Nizameddin Camii Baku nun Emircan mahallesinde yer alan ve 14 yuzyila ait bir camiidir Azerbaycan bagimsizligini yeniden kazandiktan sonra bina Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu nun 2 Agustos 2001 tarihli 132 sayili karari ile ulke capinda onemli tasinmaz tarih ve kultur eserleri listesine dahil edilmistir Hakkinda span Nizameddin Camii 1329 1330 yillarinda Sirvansahlar hakimiyeti doneminde Emircan da insa edilmistir Cami Emir Nizameddin Kesrani tarafindan yaptirilmistir Cami yontulmus kirec taslariyla orulmus ve beyaz renkle islenmistir Dort giris kapisinin ucunun uzerinde tas kitabeler bulunmaktadir Ibadet salonunun ic olculeri 24x6 metre yuksekligi ise 5 metredir Caminin mihrap yuksekligi 2 metre olup uzerinde birkac yerde Arapca Allah yazilari bulunmaktadir Caminin duvar kalinligi 1 metre yerden kubbeye kadar yuksekligi 7 5 metredir Kubbenin capi 6 metredir Caminin minaresi yoktur kubbenin yuksekligi cephe tarafinda 1 5 metredir Caminin merkezi kisminin kapisinin uzerinde Farsca bir beyit yazilidir Dunya bir eglence gosteris san sohret ve istiraptan baska bir sey degildir Kitabenin Arapca olarak yazilmis ikinci satiri soyle okunur Bu Allah evinin insasini azametli Fahreddin oglu Emir Nizameddin Emirhac emretti Hicri Kameri 730 Miladi 1329 1330 1384 1385 yillarinda Nizameddin Camii Serifeddin tarafindan onarilmis ve caminin guney tarafina bakan avlusuna yeni bir portal insa edilmistir Kapinin uzerinde tas bir kitabe yer almaktadir Arapca iki satir halinde kazinmis bu kitabede soyle yazilidir Bu yapinin insasini Nasreddin Kutlusah oglu Seyh Mahmud un oglu Serifeddin emretti Hicri Kameri 786 Miladi 1384 1385 Caminin uzerindeki diger kitabelere dayanarak belirtmek gerekir ki 1830 1831 yillarinda burada kapsamli ve saglam onarim calismalari yapilmis ve kuzey duvarinin yaninda yeni bir bolum insa edilmistir Caminin bati cephesinin kuzey tarafindaki kapi yerinin ustune de iki yatay bicimli kitabe yerlestirilmistir Nasta lik hattiyla yazilmis ust kitabe camiyi ustasi Suleyman in onardigini gostermektedir Mevcut verilerden anlasildigi uzere her yapilan insaat ve onarim calismasinda caminin mimari unsurlarina yeni eklemeler yapilmis ve bu eklemeleri yapan kisilerin adlari yeni konulan kitabelerde yer almistir Bu eklemelerden biri de 1876 yilina rastlamaktadir Bu tarihte cami Fatma Hanim tarafindan onarilmis ve guney tarafina genisletilmistir Kitabelerden birinin ustunde onarim ile ilgili su bilgiler yer almaktadir Gercekten de bu camiyi Haci Resul kizi Fatma Hanim yaptirmistir Kitabeyi Muhammed Nagi yazmistir Hicri Kameri 1293 Miladi 1876 20 yuzyilin baslarinda caminin yeniden onarima ihtiyaci olmus ve insaat calismalari sirasinda bati revakinin ortasinda daha once Nizameddin tarafindan yaptirilan kapinin onune dort tas sutundan olusan bir giris alani yapilmistir Bu konuda kapinin ustunde Arap alfabesiyle yazilmis tek satirlik kitabede sunlar yazilidir Bu portali Rizvan oglu Haci Halef insa etmistir Cami kayalik bir zemin uzerine insa edilmistir Altinda bir bodrum bulunmaktadir Muhtemel olarak bu bodrum 19 yuzyilin baslarina kadar suren savaslar ve baskinlar sirasinda siginak olarak kullanilmistir Ancak daha sonralari bu bodrum turbe olarak hizmet vermistir Arastirmalar sirasinda burada tabutlar ve insan iskeletlerine rastlanmistir 1920 den sonra turbe kapatilmis ve burada defin yapilmasi yasaklanmistir Sovyet isgalinde span Sovyet isgalinden sonra resmi olarak 1928 den itibaren dine karsi mucadele baslatilmistir Ayni yilin Aralik ayinda Azerbaycan KP MK bircok cami kilise ve sinagoglari egitim ve kulturel amaclarla kuluplerin kullanimina vermistir 1917 de Azerbaycan da 3 000 cami varken 1927 de bu sayi 1 700 e 1933 te ise 17 ye dusmustur Isgalden sonra cami kapatilmistir Bagimsizliktan sonra span Azerbaycan bagimsizligini yeniden kazandiktan sonra cami Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu nun 2 Agustos 2001 tarihli 132 sayili karari ile ulke capinda onemli tasinmaz tarih ve kultur eserleri listesine dahil edilmistir 2020 yilinda Emircan mahallesinde yurutulen insaat ve restorasyon calismalari sirasinda Nizameddin Camii de restore edilmistir Kaynakca span a b c Azerbaycan Respublikasi Mescidlerinin Ensiklopediyasi PDF Baku Beynelxalq Elhuda 2001 s 120 23 Temmuz 2021 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Cebiyeva Terane 22 Kasim 2009 XIV esrin yadigari Emirhac turbesi dagilmaq uzredir anl az 4 Mart 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 3 Kasim 2023 Asurbeyli Sara 1992 Istoriya goroda Baku period srednevekovya Rusca Baku Azernesr s 126 21 Nisan 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 3 Kasim 2023 Emircan qesebesinin en qedim tarixi abidelerinden olan Nizameddin mescidi Bakuplus az web archive org 20 Mart 2023 Archived from the original on 20 Mart 2023 Erisim tarihi 3 Kasim 2023 KB1 bakim Uygun olmayan url link Nemetova Mesedixanim 1956 Mechet Nizameddina Rusca Baki Iskusstvo Azerbajdzhana Arif Yunusov 2004 Islam v Azerbajdzhane PDF Baku Zaman s 78 5 Temmuz 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi PDF Erisim tarihi 30 Aralik 2022 Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin 2001 ci il 2 avqust Tarixli 132 nomreli qerari ile tesdiq edilmisdir PDF Azerice mct gov az 2 Agustos 2001 7 Temmuz 2021 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 2 Kasim 2023 Emircanda mescidler restavrasiya olunacaq 525 az 2 Eylul 2020 4 Kasim 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 4 Kasim 2023 Nizameddin mescidi temirden sonra FOTOLAR Azerbaycanin xeber sayti NEWS24 AZ Azerice 4 Kasim 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 4 Kasim 2023 Dis baglantilar span Baku de bodrumunda cesetler bulunan bir cami Oradan korkunc sesler geliyor REPORTAJ Lent az Azerice Erisim tarihi 5 Nisan 2025 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link Bodrumunda insan kemikleri bulunan Nizameddin Camii kontrol altina alindi Apa az Azerice Erisim tarihi 5 Nisan 2025 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link Baku de 7 asra taniklik eden anit Emircan daki kadim Nizameddin Camii AzTV Emircan Camiilerin Tarihi Belgesel Film Fuad Ahundov Kategori Baku deki camilerGizli kategoriler KB1 bakim Uygun olmayan urlArsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler