Azerice: Hacı Sultanəli məscidi | |
![]() | |
![]() | |
| Genel bilgiler | |
|---|---|
| Mimari tarz | |
| Konum | Bakü, Azerbaycan |
| Adres | S.Askerov Sokağı, 75 |
| Koordinatlar | 40°22′44″K 49°49′47″D / 40.37889°K 49.82972°D |
| Yaptıran | |
| Başlama | 1904 |
| Tamamlanma | 1910 |
| Yenileme | 2000-2001 |
| Teknik ayrıntılar | |
| Zemin alanı | kireç taşı |
| Minare sayısı | 1 |
Hacı Sultanali Camii (Azerice: Hacı Sultanəli məscidi), 20. yüzyılın başlarına ait tarihi ve mimari bir anıt olan bir camidir. Azerbaycan'ın Bakü şehrinde yer almaktadır.
Cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu'nun 2 Ağustos 2001 tarihli 132 sayılı kararıyla milli öneme sahip taşınmaz tarihi ve kültürel anıtlar listesine dahil edilmiştir.
Tarihçe
| ]Erken dönemler
| ]
Cami, 1904-1910 yılları arasında milyoner 'un fonuyla inşa edilmiştir. Caminin mimarı Ziver bey Ahmedbeyov'dur.
Cami iki katlıdır. Üst kat kadınlar, alt kat ise erkekler içindir. Caminin planı karedir. Caminin yüksekliği 23 metre, minaresinin yüksekliği ise 35 metredir. Caminin ilk başlarda minaresi yoktu. Mevcut minare 1995-1996 yıllarında inşa edilmiştir. Kubbesi gökyüzü rengindedir ve 12 penceresi vardır. Caminin iç kısmı 12 sütun ve kemerden oluşmaktadır.
Minarenin inşası sırasında yapılan kazılarda, Kafkas İslam Ordusu'ndan Ahmed adlı bir askerin mezarı, minarenin dibinde bulundu. Askerin 1918 yılında o zamanki adıyla "Karamelni" bölgesinde Ermeni Daşnaklarla yapılan bir savaşta öldüğüne inanılıyor. Merhumun ruhuna saygı göstergesi olarak, cami avlusuna gömülmüştü. İnşaat çalışmaları sırasında merhumun kalıntıları toplanarak minarenin dibine yeniden gömüldü ve bir anıt plaketi dikildi.
Sovyet işgalinden sonra, 1928 yılında resmen din karşıtı mücadeleye başlandı. O yılın Aralık ayında, Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Komitesi birçok cami, kilise ve sinagogu eğitim amaçlı kullanılmak üzere kulüplerin envanterine devretti. 1917'de Azerbaycan'da 3.000 cami varken, bu sayı 1927'de 1.700'e, 1933'te ise 17'ye düştü. Hacı Sultanali Camii de bu dönemde ibadete kapatıldı. Bina bir süre Özel Bilimsel Üretim Atölyesi tarafından kullanılmıştır. Üretim atölyesi caminin birinci katında, Bilimsel Tasarım Bürosu ise ikinci katında yer almaktadır. Sovyet döneminde cami "Azkonsert" tarafından da kullanılmıştır. Ancak kullanım süresi boyunca caminin dış görünüşüne veya iç mekanına herhangi bir zarar verilmemiştir.
Bağımsızlıktan sonra
| ]
Azerbaycan bağımsızlığını yeniden kazandıktan sonra cami, inananlar tarafından kullanılmaya başlandı. Nisan 2000'de camide yeniden inşa ve restorasyon çalışmaları başladı. Ekim 2001'de restorasyon çalışmaları tamamlandı ve cami kullanıma açıldı. Restorasyon çalışmaları sırasında, binanın birinci katına sonradan eklenen odaların bölmeleri söküldü, payandaların, kornişlerin, mihrapların ve diğerlerinin yüzeyleri temizlendi ve sonradan eklenen asma kat kaldırıldı. Caminin tuğla zemini, kapıları ve pencereleri dolgu ve boyadan temizlenerek restore edildi. İkinci kata çıkan merdiven iç mekana uygun olarak inşa edildi, ahşap ek yapılar söküldü ve zemin kireç taşı ile kaplandı. İkinci kata sonradan eklenen duvarlar sökülerek alçı veya alçı beton bölmelerle değiştirildi. Binanın kuzey cephesi, kancalarla tutturulmuş demir ağ üzerine kireç taşı ile kaplandı.
Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu'nun 2 Ağustos 2001 tarihli 132 sayılı Kararı ile yerel öneme sahip taşınmaz tarihi ve kültürel anıtlar listesine dahil edilmiştir.
Galeri
| ]Ayrıca bakınız
| ]Kaynakça
| ]- ^ a b c Azərbaycan Respublikası Məscidlərinin Ensiklopediyası (PDF) (Azerice). Bakı: Beynəlxalq Əlhuda. 2001. s. 52. ISBN . 23 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.
- ^ Zahiroğlu, Elçin (10 Mart 2023). "Bakıda milyonçunun tarixi binası yerlə yeksan edilib - Video". axar.az (Azerice). 12 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2024.
- ^ Abdullayeva, S. (24 Eylül 2013). "Azərbaycandakı məscidlər: mənəviyyat və tarixi-memarlıq abidələri". anl.az (Azerice). 27 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Eylül 2021.
- ^ Фатуллаев-Фигаров, Шамиль Сейфулла оглы. Архитектурная энциклопедия Баку. — Baku : Международная Академия Архитектуры Стран Востока, 1998. — P. 331—333.
- ^ "Старые мечети Баку (список)". 25 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Aralık 2020.
- ^ "Bakı şəhəri Hacı Sultanəli məscidi". sirat.az. 18 Ocak 2022. 24 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2024.
- ^ a b c d e f g "Hacı Soltanəli Məscidi". irs.gov.az. 23 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2024.
- ^ "Hacı Sultanəli" məscidi 7 Ocak 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (DQİDK)
- ^ "Hacı Sultanəli məscidi". scara.gov.az. 5 Nisan 2020. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2024.
- ^ Arif Yunusov (2004). Ислам в Азербайджане (PDF). Bakı: Zaman. s. 78. ISBN . 5 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 14 Aralık 2022.
- ^ "Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 2 avqust Tarixli 132 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmişdir" (PDF) (Azerice). mct.gov.az. 2 Ağustos 2001. 7 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2022.
Dış bağlantılar
| ]wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Koordinatlar 40 22 44 K 49 49 47 D 40 37889 K 49 82972 D 40 37889 49 82972 Vikipedi ozgur ansiklopedi Haci Sultanali CamiiAzerice Haci Sultaneli mescidiGenel bilgilerMimari tarzKonumBaku AzerbaycanAdresS Askerov Sokagi 75Koordinatlar40 22 44 K 49 49 47 D 40 37889 K 49 82972 D 40 37889 49 82972YaptiranBaslama1904Tamamlanma1910Yenileme2000 2001Teknik ayrintilarZemin alanikirec tasiMinare sayisi1 Haci Sultanali Camii Azerice Haci Sultaneli mescidi 20 yuzyilin baslarina ait tarihi ve mimari bir anit olan bir camidir Azerbaycan in Baku sehrinde yer almaktadir Cami Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu nun 2 Agustos 2001 tarihli 132 sayili karariyla milli oneme sahip tasinmaz tarihi ve kulturel anitlar listesine dahil edilmistir Tarihce span Erken donemler span Cami 1904 1910 yillari arasinda milyoner un fonuyla insa edilmistir Caminin mimari Ziver bey Ahmedbeyov dur Cami iki katlidir Ust kat kadinlar alt kat ise erkekler icindir Caminin plani karedir Caminin yuksekligi 23 metre minaresinin yuksekligi ise 35 metredir Caminin ilk baslarda minaresi yoktu Mevcut minare 1995 1996 yillarinda insa edilmistir Kubbesi gokyuzu rengindedir ve 12 penceresi vardir Caminin ic kismi 12 sutun ve kemerden olusmaktadir Minarenin insasi sirasinda yapilan kazilarda Kafkas Islam Ordusu ndan Ahmed adli bir askerin mezari minarenin dibinde bulundu Askerin 1918 yilinda o zamanki adiyla Karamelni bolgesinde Ermeni Dasnaklarla yapilan bir savasta oldugune inaniliyor Merhumun ruhuna saygi gostergesi olarak cami avlusuna gomulmustu Insaat calismalari sirasinda merhumun kalintilari toplanarak minarenin dibine yeniden gomuldu ve bir anit plaketi dikildi Sovyet isgalinden sonra 1928 yilinda resmen din karsiti mucadeleye baslandi O yilin Aralik ayinda Azerbaycan Komunist Partisi Merkez Komitesi bircok cami kilise ve sinagogu egitim amacli kullanilmak uzere kuluplerin envanterine devretti 1917 de Azerbaycan da 3 000 cami varken bu sayi 1927 de 1 700 e 1933 te ise 17 ye dustu Haci Sultanali Camii de bu donemde ibadete kapatildi Bina bir sure Ozel Bilimsel Uretim Atolyesi tarafindan kullanilmistir Uretim atolyesi caminin birinci katinda Bilimsel Tasarim Burosu ise ikinci katinda yer almaktadir Sovyet doneminde cami Azkonsert tarafindan da kullanilmistir Ancak kullanim suresi boyunca caminin dis gorunusune veya ic mekanina herhangi bir zarar verilmemistir Bagimsizliktan sonra span Haci Sultanali Camii nde yas toreni 1 Temmuz 2025 Azerbaycan bagimsizligini yeniden kazandiktan sonra cami inananlar tarafindan kullanilmaya baslandi Nisan 2000 de camide yeniden insa ve restorasyon calismalari basladi Ekim 2001 de restorasyon calismalari tamamlandi ve cami kullanima acildi Restorasyon calismalari sirasinda binanin birinci katina sonradan eklenen odalarin bolmeleri sokuldu payandalarin kornislerin mihraplarin ve digerlerinin yuzeyleri temizlendi ve sonradan eklenen asma kat kaldirildi Caminin tugla zemini kapilari ve pencereleri dolgu ve boyadan temizlenerek restore edildi Ikinci kata cikan merdiven ic mekana uygun olarak insa edildi ahsap ek yapilar sokuldu ve zemin kirec tasi ile kaplandi Ikinci kata sonradan eklenen duvarlar sokulerek alci veya alci beton bolmelerle degistirildi Binanin kuzey cephesi kancalarla tutturulmus demir ag uzerine kirec tasi ile kaplandi Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu nun 2 Agustos 2001 tarihli 132 sayili Karari ile yerel oneme sahip tasinmaz tarihi ve kulturel anitlar listesine dahil edilmistir Galeri span Ayrica bakiniz span Azerbaycan da Islam Azerbaycan daki camiler listesi Baku deki camiler listesiKaynakca span a b c Azerbaycan Respublikasi Mescidlerinin Ensiklopediyasi PDF Azerice Baki Beynelxalq Elhuda 2001 s 52 ISBN 964 8121 59 1 23 Temmuz 2021 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Zahiroglu Elcin 10 Mart 2023 Bakida milyoncunun tarixi binasi yerle yeksan edilib Video axar az Azerice 12 Mart 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 29 Agustos 2024 Abdullayeva S 24 Eylul 2013 Azerbaycandaki mescidler meneviyyat ve tarixi memarliq abideleri anl az Azerice 27 Temmuz 2018 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 1 Eylul 2021 Fatullaev Figarov Shamil Sejfulla ogly Arhitekturnaya enciklopediya Baku Baku Mezhdunarodnaya Akademiya Arhitektury Stran Vostoka 1998 P 331 333 Starye mecheti Baku spisok 25 Ekim 2018 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 6 Aralik 2020 Baki seheri Haci Sultaneli mescidi sirat az 18 Ocak 2022 24 Eylul 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 29 Agustos 2024 a b c d e f g Haci Soltaneli Mescidi irs gov az 23 Temmuz 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 29 Agustos 2024 Haci Sultaneli mescidi 7 Ocak 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi DQIDK Haci Sultaneli mescidi scara gov az 5 Nisan 2020 Erisim tarihi 29 Agustos 2024 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link Arif Yunusov 2004 Islam v Azerbajdzhane PDF Baki Zaman s 78 ISBN 9952 8052 0 9 5 Temmuz 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi PDF Erisim tarihi 14 Aralik 2022 Azerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin 2001 ci il 2 avqust Tarixli 132 nomreli qerari ile tesdiq edilmisdir PDF Azerice mct gov az 2 Agustos 2001 7 Temmuz 2021 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 14 Aralik 2022 Dis baglantilar span Wikimedia Commons ta Haci Sultanali Camii ile ilgili ortam dosyalari mevcuttur gtdAzerbaycan da camilerAbseronAsur Mescidi Baba Kuhi Bakuvi Mescidi Baku Ulu Camii Beyler Camii Bibiheybet Camii Cin Camii Ajdarbey Camii Haci Bani Camii Haci Heybet Mescidi Haci Kayib Mescidi Haci Sultanali Camii Haydar Camii Hanlar Mescidi Hidir Mescidi Hz Ali Camii Imam Huseyin Camii Keykubad Camii Medrese Mescidi Muhammed Camii Mirza Ahmed Mescidi Molla Ahmed Camii Sah Mescidi Seyh Ibrahim Mescidi Sehitlik Camii Taze Pir Camii Buzovna Cuma Camii Nizameddin Camii Ramana Camii Tuba Sahi CamiiAranHuseyniyye Camii Ozan Sah Abbas Sahsevenler Camii Zarrabi CamiiSirvanSirvan SalyanAbulfazlil Abbas CamiiKarabagAsagi Govher Aga Camii Col Kale Camii Haci Yusuflu Camii Kuyuluk Camii Mamay Camii Merdinli Camii Saatli Seyitli Camii Yukari Govher Aga Camii Hoca Mercanli Camii Agdam Cuma Ibrahim Camii NahcivanNahcivan Cuma Ambaras Camii Cilovhanli Camii VenendKuba Hacmaz Erdebil Haci Cafer Hil Rustov Camii Gilehli Imam Ali Seki Han Omer Efendi Kisa Minareli Seki CumaLenkeran AstaraKucuk Pazar Camii Haci Teymur Camii Kategoriler Baku deki camiler1910 da tamamlanan yapilarBaku deki gorulecek yerlerGizli kategoriler Webarsiv sablonu wayback baglantilariArsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddelerVikiveri de OSM iliski kimligi olmayan bilgi kutusu icin harita isaretleyiciCommons kategori baglantisi Vikiveri de tanimli olan sayfalarKartographer uzantisini kullanan sayfalar





