Azərbaycanca AzərbaycancaDeutsch Deutsch日本語 日本語Lietuvos Lietuvosසිංහල සිංහලTürkçe TürkçeУкраїнська УкраїнськаUnited State United State
Destek
www.wikipedia.tr-tr.nina.az
  • Vikipedi

Cinsiyet Gelişim Endeksi CGE GDI cinsiyet eşitliğini ölçmek için tasarlanmış bir endekstir GDI Gender Empowerment Measur

Cinsiyet Gelişim Endeksi

Cinsiyet Gelişim Endeksi
www.wikipedia.tr-tr.nina.azhttps://www.wikipedia.tr-tr.nina.az
TikTok Jeton Satışı

Cinsiyet Gelişim Endeksi (CGE)(GDI), cinsiyet eşitliğini ölçmek için tasarlanmış bir endekstir.

GDI, Gender Empowerment Measure (GEM) ile birlikte 1995 yılında Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı tarafından yazılan İnsani Gelişme Raporunda tanıtıldı. Bu ölçümlerin amacı, İnsani Gelişme Endeksi'ne (İGE) toplumsal cinsiyete duyarlı bir boyut eklemekti. Sonuç olarak oluşturdukları ilk ölçüm GDI idi. GDI, "İGE'nin üç bileşenindeki mevcut cinsiyet farklarının insani gelişme etkisini açıklayan, dağılıma duyarlı bir ölçü" olarak tanımlanır (Klasen 243). Dağılım duyarlılığı, GDI'nin yalnızca belirli bir ülkedeki huzur ve refahın ortalama veya genel seviyesini dikkate almadığı, aynı zamanda bu huzur ve refahın toplum içindeki farklı gruplar arasında nasıl dağıldığına da odaklandığı anlamına gelir. İGE ve GDI (ayrıca GEM), gayri safi yurtiçi hasıla (GSYİH) ve gayri safi milli hasıla (GSMH) gibi daha geleneksel genel gelire dayalı kalkınma ölçütlerine rakip olacak şekilde oluşturuldu.

Tanım ve hesaplama

GDI genellikle "İGE'nin toplumsal cinsiyete duyarlı bir uzantısı" olarak kabul edilir (Klasen 245). Yaşam beklentisi, eğitim ve gelirlerdeki cinsiyet farklarını ele alıyor. Yaşam beklentisi, yetişkin okuryazarlığı, okula kayıt ve kişi başına düşen gelirin logaritmik dönüşümlerini içeren İnsani Gelişme Endeksinin (İGE) herhangi bir kategorisindeki cinsiyet farkları için bir gelişme puanı cezası oluşturan bir "eşitsizlikten kaçınma" cezası kullanır. . Yaşam beklentisi açısından GDI, kadınların erkeklerden ortalama beş yıl daha uzun yaşayacağını varsayar. Ek olarak, gelir açısından, GDI gelir boşluklarını gerçek kazanılan gelir açısından dikkate alır. GDI, İGE puanından bağımsız olarak kullanılamaz ve bu nedenle tek başına cinsiyet eşitsizliğinin bir göstergesi olarak kullanılamaz. Yalnızca İGE ile GDI arasındaki boşluk gerçekten doğru bir şekilde değerlendirilebilir; GDI tek başına cinsiyet eşitsizliğinin bağımsız bir ölçüsü değildir.

Cinsiyet Gelişim Endeksi (2018)

image
Cinsiyet Gelişim Endeksi'nin 1 ila 5. grubundaki ülkeleri gösteren dünya haritası (2019'da yayınlanan 2018 verilerine dayanmaktadır). Grup 1'deki ülkeler cinsiyet eşitliğine en yakın ülkelerken, Grup 5'tekiler en uzaktadır (yani, en büyük cinsiyet eşitsizliğine sahiptir).
  Grup 1
  Grup 2
  Grup 3
  Grup 4
  Grup 5
  Veri yok

Aşağıda, 2018'de toplanan ve 2019'da yayınlanan verilere dayanan Cinsiyet Gelişim Endeksi'ne göre ülkelerin bir listesi bulunmaktadır. Ülkeler, İGE değerlerinde cinsiyet eşitliğinden mutlak sapmaya göre 1'den (cinsiyet eşitliğine en yakın) beş gruba ayrılmıştır. 5'e (cinsiyet eşitliğinden en uzak). Bu, gruplandırmanın, kadınları tercih edenlerin yanı sıra erkekleri destekleyen cinsiyet farklarını eşit şekilde dikkate aldığı anlamına gelir.

2018

rank

Country Gender Development Index Group Human Development Index

(women)

Human Development Index

(men)

1 image Kuveyt 0.999271313598908 1 0.802241545091312 0.802826553883562
2 image Kazakistan 0.998616111258415 1 0.814121946939387 0.815250162460792
3 image Trinidad ve Tobago 1.00211774602851 1 0.797989701033099 0.796303332812547
4 image Slovenya 1.00257442927832 1 0.901787072451453 0.899471446823739
5 image Vietnam 1.00272297523169 1 0.693389879484458 0.691506923259876
6 image Burundi 1.00324890931813 1 0.421654103634997 0.420288624008154
7 image Dominik Cumhuriyeti 1.00339001174288 1 0.744042111285307 0.741528321567516
8 image Filipinler 1.00369597615498 1 0.712223593546365 0.709600925446362
9 image Tayland 0.995480861692473 1 0.762715746885023 0.766178212194142
10 image Panama 1.00461251995559 1 0.793862458409325 0.790217564125534
11 image Ukrayna 0.995122669191676 1 0.745224174704749 0.748876694076404
12 image Brezilya 0.995109362655928 1 0.757109191363106 0.760830135636948
13 image Moldova 1.00705674095832 1 0.713558080174709 0.70855797012558
14 image Bulgaristan 0.992621622836447 1 0.811903568014688 0.817938627706547
15 image Slovakya 0.992371676979385 1 0.852080306845641 0.858630215484618
16 image Polonya 1.00854973881397 1 0.874194924380356 0.86678414632122
17 image ABD 0.99144743381844 1 0.914844606387427 0.922736370262227
18 image Namibya 1.0094706476123 1 0.647427874518634 0.641353838321097
19 image Norveç 0.990437581014824 1 0.94564679665501 0.954776772187986
20 image Finlandiya 0.989817373600636 1 0.919751993696064 0.929213830982077
21 image Barbados 1.01032361432783 1 0.816388101546477 0.808046144788592
22 image Belarus 1.010339927488 1 0.819686875325532 0.811298111679611
23 image Botsvana 0.989531869461814 1 0.723041706146159 0.730690671478228
24 image Kanada 0.989058149729888 1 0.915888363975847 0.926020744307072
25 image Hırvatistan 0.98859213038971 1 0.832316431348996 0.841920955835336
26 image Singapur 0.98814794506132 1 0.929356109430028 0.940503002687878
27 image Arjantin 0.987919014775328 1 0.817640023795134 0.827638714880978
28 image Venezuela 1.01272311153934 1 0.728475070383083 0.719323043073244
29 image Brunei 0.986891147195856 1 0.836720430865344 0.847834569438376
30 image Nikaragua 1.01321583363332 1 0.654849103183038 0.646307609342023
31 image Kolombiya 0.986296673191879 1 0.754714364824177 0.765200152588724
32 image Romanya 0.986261546538915 1 0.809420161886165 0.820695245319724
33 image Jamaika 0.986030910048998 1 0.718965693897112 0.729151273626285
34 image Rusya 1.01499805083001 1 0.828317933961805 0.816078349396287
35 image Fransa 0.98439750467821 1 0.883037148032378 0.897033102822659
36 image Estonya 1.01574985871536 1 0.885869263158098 0.872133287105225
37 image Güney Afrika 0.984153359434317 1 0.698296318804934 0.709540146473014
38 image Portekiz 0.984006569463407 1 0.842559344988258 0.856253780345916
39 image Uruguay 1.01607193850868 1 0.809691228698831 0.79688376187934
40 image Macaristan 0.983855072217788 1 0.836374771060734 0.850099567180554
41 image Yeşil Burun Adaları 0.98384439453558 1 0.644164225448235 0.654741978534431
42 image Kıbrıs Cumhuriyeti 0.983090727880394 1 0.864740933228215 0.879614575444782
43 image Çekya 0.983021479607738 1 0.881578351276749 0.896804769340881
44 image Belize 0.982811514946144 1 0.712983445231243 0.725452881237674
45 image İsveç 0.981817713523961 1 0.927549412691099 0.944726704269694
46 image İspanya 0.98068365758681 1 0.881897607495364 0.899268179573288
47 image Danimarka 0.980461996197969 1 0.920118047343707 0.938453556498605
48 image Ekvador 0.979876022499264 1 0.747701339556282 0.763057083128946
49 image Gürcistan 0.978843828928938 1 0.774556381501532 0.791297200442139
50 image Kosta Rika 0.977136852016496 1 0.781504112645575 0.799789825788274
51 image Japonya 0.976487130681848 1 0.901210670433948 0.92291095511383
52 image Sırbistan 0.976372480770375 1 0.789117394155053 0.808213473542829
53 image Avustralya 0.975113503181452 1 0.925664958786577 0.949289447604262
54 image İrlanda 0.974930720274505 2 0.928842297989999 0.9527264642235
55 image Saint Lucia 0.974776845288729 2 0.734104181262105 0.753099732323518
56 image Lesotho 1.02554956311433 2 0.522151801801454 0.50914341011059
57 image Mauritius 0.973598560971563 2 0.781958849986583 0.803163522762666
58 image Guyana 0.973439493655793 2 0.655984723050024 0.673883407572098
59 image Ermenistan 0.972097105538784 2 0.745713315885668 0.767118132166803
60 image Litvanya 1.02801557456846 2 0.880350319739633 0.856358932216745
61 image Belçika 0.971637285832976 2 0.904498199776896 0.93090108105668
62 image Surinam 0.971619589838185 2 0.710079630808469 0.730820619751736
63 image İsrail 0.971565636624078 2 0.89085212219952 0.916924280375936
64 image Malezya 0.971535181068249 2 0.791500865872141 0.814690894674394
65 image Arnavutluk 0.971302380112087 2 0.778864159321813 0.801876094684266
66 image Honduras 0.970407383075693 2 0.611426703399936 0.630072188303048
67 image Lüksemburg 0.970263947573514 2 0.893206480322808 0.920580922909261
68 image Letonya 1.03040141727652 2 0.86528356437401 0.839753856959034
69 image Moğolistan 1.03051247212425 2 0.745684609993285 0.723605613871095
70 image El Salvador 0.969303900072772 2 0.65414310778579 0.67485863591045
71 image Almanya 0.968046731183915 2 0.922788125514936 0.953247499102003
72 image Paraguay 0.968014313475195 2 0.710081665159304 0.733544592548527
73 image İtalya 0.967274986133354 2 0.865859235918938 0.895153134663575
74 image Birleşik Krallık 0.96671693364499 2 0.903526469774669 0.934633953672392
75 image Hollanda 0.966586563190941 2 0.915682504422063 0.94733626484437
76 image İzlanda 0.966035360302579 2 0.921422694662473 0.953818806771077
77 image Karadağ 0.965505839872185 2 0.800863981950797 0.829476062057601
78 image Birleşik Arap Emirlikleri 0.965148016786254 2 0.831679159131191 0.861711514364929
79 image Malta 0.964573668396 2 0.867003905508653 0.898846748481537
80 image Yeni Zelanda 0.963450079812055 2 0.901877659315533 0.936091737613916
81 image  İsviçre 0.963384994370094 2 0.924302891740428 0.959432518818482
82 image Hong Kong 0.96331458591632 2 0.91883629861405 0.953827868951074
83 image Avusturya 0.962992625875126 2 0.894949094941461 0.929341586731435
84 image Yunanistan 0.96272210220035 2 0.854140900297802 0.887214387563783
85 image Esvatini 0.962280698092814 2 0.594969468404531 0.618290972253447
86 image Şili 0.961896022109213 2 0.827637034592205 0.860422556668226
87 image Çin 0.960737178700119 2 0.7411723134053 0.771462091649362
88 image Kırgızistan 0.959354156976191 2 0.655758696158308 0.683541830084114
89 image Meksika 0.957251775460597 2 0.747167434728433 0.780533871947035
90 image Katar 1.04338023447896 2 0.87328373892252 0.836975543588494
91 image Myanmar 0.953281245175706 2 0.566167394183869 0.593914332259327
92 image Peru 0.951068629111926 2 0.73835574021778 0.776343281249042
93 image Zambiya 0.949346763894446 3 0.575199531528163 0.60588981118823
94 image Küba 0.94847909440168 3 0.752740766990656 0.793629265456294
95 image Kuzey Makedonya 0.946858477421388 3 0.736774749145141 0.778125524261687
96 image Madagaskar 0.946436637249011 3 0.504225253132795 0.532761764800671
97 image Tonga 0.944301733548051 3 0.691914784976437 0.732726373779583
98 image Guatemala 0.943001743676744 3 0.628457412659945 0.666443531917134
99 image Ruanda 0.942983702163843 3 0.519691032216798 0.551113482687214
100 image Umman 0.942644918586126 3 0.792879654368817 0.841122291899752
– World average 0.941430799701876 – 0.706980962068851 0.750964343096414
101 image Azerbaycan 0.94043401604125 3 0.728006586417231 0.774117666948894
102 image Maldivler 0.938974186367784 3 0.689217295551526 0.734010908454909
103 image Özbekistan 0.938530667537194 3 0.685437015702195 0.730329907599989
104 image Sri Lanka 0.937501402709405 3 0.749425007262443 0.799385478354042
105 image Endonezya 0.937278216882204 3 0.681319036769408 0.726912270548411
106 image Bahreyn 0.936580181665306 3 0.799753662146286 0.853908376242029
107 image Bolivya 0.936071128421922 3 0.677681643411889 0.723963834408994
108 image Tanzanya 0.93556520183438 3 0.509116716427692 0.54418090308346
109 image Güney Kore 0.933514804909621 3 0.869859990274136 0.931811671008637
110 image Kenya 0.93334124890745 3 0.553446092043308 0.592972926773739
111 image Libya 0.930834633256552 3 0.670350699455828 0.720160891640427
112 image Kongo Cumhuriyeti 0.930508381323755 3 0.590608226344738 0.63471564383389
113 image Malavi 0.929979500928547 3 0.466256425669024 0.501362046371437
114 image Laos 0.929388949637999 3 0.580896379268115 0.625030434775856
115 image Zimbabve 0.924865126473049 4 0.540217146902477 0.584103704896499
116 image Türkiye 0.923845887665176 4 0.770530112179602 0.834046156904971
117 image Bosna-Hersek 0.92376150833791 4 0.735305564655512 0.795990694587958
118 image Kamboçya 0.919132552991075 4 0.556669111249323 0.605646170879042
119 image Gabon 0.917044836281997 4 0.668897563298245 0.72940551741197
120 image Gana 0.912066262295093 4 0.567120060412223 0.621796994206474
121 image Angola 0.901852522177659 4 0.545524138209497 0.60489284533157
122 image Mozambik 0.901399241057088 4 0.42171001631638 0.467839329243092
123 image São Tomé ve Príncipe 0.899721720272795 5 0.571432940029916 0.635121868411333
124 image Doğu Timor 0.899338643290567 5 0.589475390655512 0.655454310846352
125 image Liberya 0.898619930984625 5 0.437938141035413 0.487345234548226
126 image Tunus 0.898516211947261 5 0.68930089658175 0.767154657218593
127 image   Nepal 0.897374748629354 5 0.548886325033576 0.611657867431575
128 image Bangladeş 0.895463713494037 5 0.574538067712771 0.64160954715961
129 image Bhutan 0.893345815434905 5 0.580503137357053 0.649807865361129
130 image Lübnan 0.890577064263023 5 0.678454800871403 0.761814814344947
131 image Haiti 0.890365827551326 5 0.477397671690552 0.536181485090781
132 image Komorlar 0.888069540927266 5 0.504017390629825 0.567542706288025
133 image Benin 0.883486835760026 5 0.485715005319931 0.549770506656267
134 image Sierra Leone 0.882483208929897 5 0.410599830153055 0.465277782056556
135 image Suudi Arabistan 0.879136805709795 5 0.784333088515893 0.892162725325372
136 image Mısır 0.878316588012583 5 0.64266778257163 0.731704024884503
137 image Burkina Faso 0.874690316250611 5 0.403149171515835 0.460905035789063
138 image İran 0.873999741121421 5 0.726849370286313 0.831635681440477
139 image Senegal 0.87347139391351 5 0.475960252557682 0.544906514253643
140 image Filistin 0.871346924588787 5 0.623519218495938 0.71558090227976
141 image Kamerun 0.86892158600649 5 0.522007757584777 0.600753584663367
142 image Ürdün 0.868301159101109 5 0.654288917853024 0.753527633811249
143 image Nijerya 0.867675972564795 5 0.491676192340555 0.566658761896094
144 image Cezayir 0.864588565403417 5 0.684971930096163 0.792251895879002
145 image Uganda 0.86268775649487 5 0.48376445336274 0.56076425070444
146 image Moritanya 0.852934961025278 5 0.479113168207732 0.561722980181056
147 image Kongo DC 0.844045244422387 5 0.418857464866842 0.496250014599019
148 image Etiyopya 0.843899175273984 5 0.42770052294657 0.506814718485429
149 image Güney Sudan 0.838915228792041 5 0.368735499184939 0.439538449809623
150 image Sudan 0.836500123073206 5 0.456500034277483 0.545726200972158
151 image Fas 0.832807050749792 5 0.602993983556629 0.724050046182658
152 image Gambiya 0.832110339375305 5 0.415697194375194 0.499569798264101
153 image Hindistan 0.828659271423645 5 0.573650381208353 0.692263275136976
154 image Togo 0.817890855118709 5 0.458991965749326 0.561189751513615
155 image Mali 0.807099598839839 5 0.380140424771307 0.470995680480746
156 image Gine 0.80606657004618 5 0.41342656240414 0.512893820147453
157 image Tacikistan 0.798555909314393 5 0.561341006774011 0.702945154154523
158 image Fildişi Sahili 0.796251100904936 5 0.445376820642565 0.559342172508641
159 image Orta Afrika Cumhuriyeti 0.795444752528615 5 0.335149259100481 0.421335684263534
160 image Suriye 0.79532319946114 5 0.457372222910504 0.57507718022106
161 image Irak 0.789324230426714 5 0.587352897134761 0.744121204561571
162 image Çad 0.774452360811538 5 0.347398235861034 0.448572763723
163 image Pakistan 0.746878273640409 5 0.464284284133844 0.621633136911112
164 image Afganistan 0.722861973965333 5 0.410756365978411 0.568236234263597
165 image Yemen 0.457536126892644 5 0.244873082377673 0.5351994476168
166 image Nijer 0.298179843688684 5 0.129771161871938 0.435211046684383

Tartışmalar

Genel tartışmalar

1995'te oluşturulmasından bu yana, Cinsiyet Gelişim Endeksinin (GDI) farklı ülkeler arasında yeterli karşılaştırmalar yapma ve cinsiyete duyarlı kalkınmayı teşvik etme konusundaki güvenilirliği ve kullanışlılığı hakkında birçok tartışma ortaya çıktı. GDI, yalnızca İnsani Gelişme Endeksi puanlarıyla birlikte kullanılabileceğinden, aslında bu şekilde yorumlanması amaçlanmadığında, genellikle yanlışlıkla cinsiyet eşitsizliklerinin bağımsız bir ölçüsü olarak yorumlandığı için özellikle eleştirilir. Ek olarak, GDI'yi hesaplamak için gerekli olan veriler çoğu ülkede her zaman hazır bulunmayabilir ve bu da ölçünün tekdüze ve uluslararası olarak hesaplanmasını çok zorlaştırır. Ayrıca, bir ölçümde bu kadar çok farklı gelişimsel etkinin birleşiminin karışık sonuçlara yol açabileceği ve belki de GDI'nin (ve GEM'in) aslında ortaya koyduğundan daha fazlasını sakladığına dair endişeler var.

Yaşam beklentisi ayarlamasını çevreleyen tartışmalar

Daha spesifik olarak, GDI'nın yaşam beklentisi bileşeni hakkında pek çok tartışma olmuştur. Daha önce belirtildiği gibi, GDI yaşam beklentisi bölümü, kadınların erkeklerden normalde beş yıl daha uzun yaşayacağını varsaymak için ayarlanmıştır. Bu hüküm tartışıldı ve GDI'nin gerçekten gerçek eşitliği teşvik etmek isteseydi, biyolojik bir avantaj olarak kabul edilip edilmemesine rağmen, kadınlar ve erkekler için aynı yaşam beklentisini elde etmeye çalışacağı iddia edildi. Bununla birlikte, bu, politika sonuçları açısından paradoksal görünebilir, çünkü teorik olarak, bu ancak erkeklere ayrıcalıklı muamele sağlayarak, kadınlara karşı etkili bir şekilde ayrımcılık yaparak başarılabilir. Yine de BM, kadınlara ve kız çocuklarına yalnızca sağlık sorunları için değil, aynı zamanda eğitim veya iş fırsatları için de ayrıcalıklı muamele sağlayan bir dizi strateji ve plan sunmaktadır. Ayrıca, GDI'nin cinsiyete dayalı kürtajı hesaba katmadığı, yani bir ülkeye cinsiyet eşitsizliği nedeniyle verilen cezanın, nüfusun daha azını etkilediği için daha az olduğu iddia edildi (bkz. Sen, Missing Women).

Gelir uçurumlarını çevreleyen tartışmalar

GDI'yi çevreleyen bir başka tartışma alanı da gelir uçurumları alanıdır. GDI, gelir boşluklarını gerçek kazanılan gelir açısından ele alır. Bunun sorunlu olduğu söyleniyor çünkü genellikle erkekler kadınlardan daha fazla para kazanıyor olabilir ama gelirleri paylaşılıyor. Ek olarak, GDI, bakım işinin yanı sıra kayıt dışı sektörde yapılan diğer işlerin (temizlik, yemek pişirme, ev işleri ve çocuk bakımı gibi) değerini dikkate almadığı için eleştirilmiştir. GDI'ye yönelik bir başka eleştiri de, cinsiyeti yalnızca eşitsizlik faktörü olarak dikkate almasıdır; bununla birlikte, çok önemli olabilecek sınıf, bölge veya ırk arasındaki eşitsizliği dikkate almaz. GDI'nin gelir açığı kısmına yönelik bir başka eleştiri de, büyük ölçüde gayri safi yurtiçi hasıla (GSYİH) ve gayri safi milli hasılaya (GSMH) bağımlı olmasıdır. Çoğu ülke için, kazanılan gelir farkı, cinsiyete ilişkin cezanın %90'ından fazlasını oluşturmaktadır.

Önerilen alternatifler

Halis Akder tarafından 1994 yılında önerildiği gibi, Cinsiyet Gelişim Endeksi'ne (GDI) alternatif olarak erkek ve kadın İnsani Gelişme Endeksi'nin (İGE) ayrı ayrı hesaplanması olabilir. Önerilen başka bir alternatif de, GDI ile olduğu gibi İGE ile karşılaştırılmak yerine, doğrudan cinsiyet eşitsizliğinin bir ölçüsü olarak yorumlanabilecek Cinsiyet Uçurumu Ölçüsüdür. İnsani gelişmedeki kadın-erkek farklarının ortalamasını alır ve kazanılan gelir yerine işgücüne katılımda cinsiyet farkını kullanır. 2010 İnsani Gelişme Raporu'nda, GDI'nın bazı eksikliklerini gidermek için GDI'ya bir başka alternatif, yani Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi (CEE) önerildi. Bu yeni deneysel önlem üç boyut içerir: Üreme Sağlığı, Güçlendirme ve İşgücü Piyasasına Katılım.

Ayrıca bakınız

Endeksler

  • (GPI)
  • Global Peace Index
  • (Green GDP)
  • (GNW)
  • (HPI)
  • Human Development Index (HDI)
  • (Index of sustainable economic welfare)
  • Legatum Prosperity Index
  • (MDGs)
  • BLI
  • (WHR)
  • (WVS)

Dış bağlantılar

  • UNDP page on the Gender Development Index 18 Mayıs 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde .

Kaynakça

  1. ^ Klasen S. UNDP's Gender-Related Measures: Some Conceptual Problems and Possible Solutions. Journal of Human Development [serial online]. July 2006;7(2):243-274. Available from: EconLit with Full Text, Ipswich, MA. Accessed September 26, 2011.
  2. ^ Klasen, Stephan1; Schuler, Dana. Reforming the Gender-Related Development Index and the Gender Empowerment Measure: Implementing Some Specific Proposals. Feminist Economics. January 2011 (1) 1 - 30
  3. ^ Nations, United. "Gender Development Index (GDI)". United Nations Development Programme - Human Development Reports. 11 Aralık 2019 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 12 Aralık 2019. 

wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar

Cinsiyet Gelisim Endeksi CGE GDI cinsiyet esitligini olcmek icin tasarlanmis bir endekstir GDI Gender Empowerment Measure GEM ile birlikte 1995 yilinda Birlesmis Milletler Kalkinma Programi tarafindan yazilan Insani Gelisme Raporunda tanitildi Bu olcumlerin amaci Insani Gelisme Endeksi ne IGE toplumsal cinsiyete duyarli bir boyut eklemekti Sonuc olarak olusturduklari ilk olcum GDI idi GDI IGE nin uc bilesenindeki mevcut cinsiyet farklarinin insani gelisme etkisini aciklayan dagilima duyarli bir olcu olarak tanimlanir Klasen 243 Dagilim duyarliligi GDI nin yalnizca belirli bir ulkedeki huzur ve refahin ortalama veya genel seviyesini dikkate almadigi ayni zamanda bu huzur ve refahin toplum icindeki farkli gruplar arasinda nasil dagildigina da odaklandigi anlamina gelir IGE ve GDI ayrica GEM gayri safi yurtici hasila GSYIH ve gayri safi milli hasila GSMH gibi daha geleneksel genel gelire dayali kalkinma olcutlerine rakip olacak sekilde olusturuldu Tanim ve hesaplamaGDI genellikle IGE nin toplumsal cinsiyete duyarli bir uzantisi olarak kabul edilir Klasen 245 Yasam beklentisi egitim ve gelirlerdeki cinsiyet farklarini ele aliyor Yasam beklentisi yetiskin okuryazarligi okula kayit ve kisi basina dusen gelirin logaritmik donusumlerini iceren Insani Gelisme Endeksinin IGE herhangi bir kategorisindeki cinsiyet farklari icin bir gelisme puani cezasi olusturan bir esitsizlikten kacinma cezasi kullanir Yasam beklentisi acisindan GDI kadinlarin erkeklerden ortalama bes yil daha uzun yasayacagini varsayar Ek olarak gelir acisindan GDI gelir bosluklarini gercek kazanilan gelir acisindan dikkate alir GDI IGE puanindan bagimsiz olarak kullanilamaz ve bu nedenle tek basina cinsiyet esitsizliginin bir gostergesi olarak kullanilamaz Yalnizca IGE ile GDI arasindaki bosluk gercekten dogru bir sekilde degerlendirilebilir GDI tek basina cinsiyet esitsizliginin bagimsiz bir olcusu degildir Cinsiyet Gelisim Endeksi 2018 Cinsiyet Gelisim Endeksi nin 1 ila 5 grubundaki ulkeleri gosteren dunya haritasi 2019 da yayinlanan 2018 verilerine dayanmaktadir Grup 1 deki ulkeler cinsiyet esitligine en yakin ulkelerken Grup 5 tekiler en uzaktadir yani en buyuk cinsiyet esitsizligine sahiptir Grup 1 Grup 2 Grup 3 Grup 4 Grup 5 Veri yok Asagida 2018 de toplanan ve 2019 da yayinlanan verilere dayanan Cinsiyet Gelisim Endeksi ne gore ulkelerin bir listesi bulunmaktadir Ulkeler IGE degerlerinde cinsiyet esitliginden mutlak sapmaya gore 1 den cinsiyet esitligine en yakin bes gruba ayrilmistir 5 e cinsiyet esitliginden en uzak Bu gruplandirmanin kadinlari tercih edenlerin yani sira erkekleri destekleyen cinsiyet farklarini esit sekilde dikkate aldigi anlamina gelir 2018 rank Country Gender Development Index Group Human Development Index women Human Development Index men 1 Kuveyt 0 999271313598908 1 0 802241545091312 0 8028265538835622 Kazakistan 0 998616111258415 1 0 814121946939387 0 8152501624607923 Trinidad ve Tobago 1 00211774602851 1 0 797989701033099 0 7963033328125474 Slovenya 1 00257442927832 1 0 901787072451453 0 8994714468237395 Vietnam 1 00272297523169 1 0 693389879484458 0 6915069232598766 Burundi 1 00324890931813 1 0 421654103634997 0 4202886240081547 Dominik Cumhuriyeti 1 00339001174288 1 0 744042111285307 0 7415283215675168 Filipinler 1 00369597615498 1 0 712223593546365 0 7096009254463629 Tayland 0 995480861692473 1 0 762715746885023 0 76617821219414210 Panama 1 00461251995559 1 0 793862458409325 0 79021756412553411 Ukrayna 0 995122669191676 1 0 745224174704749 0 74887669407640412 Brezilya 0 995109362655928 1 0 757109191363106 0 76083013563694813 Moldova 1 00705674095832 1 0 713558080174709 0 7085579701255814 Bulgaristan 0 992621622836447 1 0 811903568014688 0 81793862770654715 Slovakya 0 992371676979385 1 0 852080306845641 0 85863021548461816 Polonya 1 00854973881397 1 0 874194924380356 0 8667841463212217 ABD 0 99144743381844 1 0 914844606387427 0 92273637026222718 Namibya 1 0094706476123 1 0 647427874518634 0 64135383832109719 Norvec 0 990437581014824 1 0 94564679665501 0 95477677218798620 Finlandiya 0 989817373600636 1 0 919751993696064 0 92921383098207721 Barbados 1 01032361432783 1 0 816388101546477 0 80804614478859222 Belarus 1 010339927488 1 0 819686875325532 0 81129811167961123 Botsvana 0 989531869461814 1 0 723041706146159 0 73069067147822824 Kanada 0 989058149729888 1 0 915888363975847 0 92602074430707225 Hirvatistan 0 98859213038971 1 0 832316431348996 0 84192095583533626 Singapur 0 98814794506132 1 0 929356109430028 0 94050300268787827 Arjantin 0 987919014775328 1 0 817640023795134 0 82763871488097828 Venezuela 1 01272311153934 1 0 728475070383083 0 71932304307324429 Brunei 0 986891147195856 1 0 836720430865344 0 84783456943837630 Nikaragua 1 01321583363332 1 0 654849103183038 0 64630760934202331 Kolombiya 0 986296673191879 1 0 754714364824177 0 76520015258872432 Romanya 0 986261546538915 1 0 809420161886165 0 82069524531972433 Jamaika 0 986030910048998 1 0 718965693897112 0 72915127362628534 Rusya 1 01499805083001 1 0 828317933961805 0 81607834939628735 Fransa 0 98439750467821 1 0 883037148032378 0 89703310282265936 Estonya 1 01574985871536 1 0 885869263158098 0 87213328710522537 Guney Afrika 0 984153359434317 1 0 698296318804934 0 70954014647301438 Portekiz 0 984006569463407 1 0 842559344988258 0 85625378034591639 Uruguay 1 01607193850868 1 0 809691228698831 0 7968837618793440 Macaristan 0 983855072217788 1 0 836374771060734 0 85009956718055441 Yesil Burun Adalari 0 98384439453558 1 0 644164225448235 0 65474197853443142 Kibris Cumhuriyeti 0 983090727880394 1 0 864740933228215 0 87961457544478243 Cekya 0 983021479607738 1 0 881578351276749 0 89680476934088144 Belize 0 982811514946144 1 0 712983445231243 0 72545288123767445 Isvec 0 981817713523961 1 0 927549412691099 0 94472670426969446 Ispanya 0 98068365758681 1 0 881897607495364 0 89926817957328847 Danimarka 0 980461996197969 1 0 920118047343707 0 93845355649860548 Ekvador 0 979876022499264 1 0 747701339556282 0 76305708312894649 Gurcistan 0 978843828928938 1 0 774556381501532 0 79129720044213950 Kosta Rika 0 977136852016496 1 0 781504112645575 0 79978982578827451 Japonya 0 976487130681848 1 0 901210670433948 0 9229109551138352 Sirbistan 0 976372480770375 1 0 789117394155053 0 80821347354282953 Avustralya 0 975113503181452 1 0 925664958786577 0 94928944760426254 Irlanda 0 974930720274505 2 0 928842297989999 0 952726464223555 Saint Lucia 0 974776845288729 2 0 734104181262105 0 75309973232351856 Lesotho 1 02554956311433 2 0 522151801801454 0 5091434101105957 Mauritius 0 973598560971563 2 0 781958849986583 0 80316352276266658 Guyana 0 973439493655793 2 0 655984723050024 0 67388340757209859 Ermenistan 0 972097105538784 2 0 745713315885668 0 76711813216680360 Litvanya 1 02801557456846 2 0 880350319739633 0 85635893221674561 Belcika 0 971637285832976 2 0 904498199776896 0 9309010810566862 Surinam 0 971619589838185 2 0 710079630808469 0 73082061975173663 Israil 0 971565636624078 2 0 89085212219952 0 91692428037593664 Malezya 0 971535181068249 2 0 791500865872141 0 81469089467439465 Arnavutluk 0 971302380112087 2 0 778864159321813 0 80187609468426666 Honduras 0 970407383075693 2 0 611426703399936 0 63007218830304867 Luksemburg 0 970263947573514 2 0 893206480322808 0 92058092290926168 Letonya 1 03040141727652 2 0 86528356437401 0 83975385695903469 Mogolistan 1 03051247212425 2 0 745684609993285 0 72360561387109570 El Salvador 0 969303900072772 2 0 65414310778579 0 6748586359104571 Almanya 0 968046731183915 2 0 922788125514936 0 95324749910200372 Paraguay 0 968014313475195 2 0 710081665159304 0 73354459254852773 Italya 0 967274986133354 2 0 865859235918938 0 89515313466357574 Birlesik Krallik 0 96671693364499 2 0 903526469774669 0 93463395367239275 Hollanda 0 966586563190941 2 0 915682504422063 0 9473362648443776 Izlanda 0 966035360302579 2 0 921422694662473 0 95381880677107777 Karadag 0 965505839872185 2 0 800863981950797 0 82947606205760178 Birlesik Arap Emirlikleri 0 965148016786254 2 0 831679159131191 0 86171151436492979 Malta 0 964573668396 2 0 867003905508653 0 89884674848153780 Yeni Zelanda 0 963450079812055 2 0 901877659315533 0 93609173761391681 Isvicre 0 963384994370094 2 0 924302891740428 0 95943251881848282 Hong Kong 0 96331458591632 2 0 91883629861405 0 95382786895107483 Avusturya 0 962992625875126 2 0 894949094941461 0 92934158673143584 Yunanistan 0 96272210220035 2 0 854140900297802 0 88721438756378385 Esvatini 0 962280698092814 2 0 594969468404531 0 61829097225344786 Sili 0 961896022109213 2 0 827637034592205 0 86042255666822687 Cin 0 960737178700119 2 0 7411723134053 0 77146209164936288 Kirgizistan 0 959354156976191 2 0 655758696158308 0 68354183008411489 Meksika 0 957251775460597 2 0 747167434728433 0 78053387194703590 Katar 1 04338023447896 2 0 87328373892252 0 83697554358849491 Myanmar 0 953281245175706 2 0 566167394183869 0 59391433225932792 Peru 0 951068629111926 2 0 73835574021778 0 77634328124904293 Zambiya 0 949346763894446 3 0 575199531528163 0 6058898111882394 Kuba 0 94847909440168 3 0 752740766990656 0 79362926545629495 Kuzey Makedonya 0 946858477421388 3 0 736774749145141 0 77812552426168796 Madagaskar 0 946436637249011 3 0 504225253132795 0 53276176480067197 Tonga 0 944301733548051 3 0 691914784976437 0 73272637377958398 Guatemala 0 943001743676744 3 0 628457412659945 0 66644353191713499 Ruanda 0 942983702163843 3 0 519691032216798 0 551113482687214100 Umman 0 942644918586126 3 0 792879654368817 0 841122291899752 World average 0 941430799701876 0 706980962068851 0 750964343096414101 Azerbaycan 0 94043401604125 3 0 728006586417231 0 774117666948894102 Maldivler 0 938974186367784 3 0 689217295551526 0 734010908454909103 Ozbekistan 0 938530667537194 3 0 685437015702195 0 730329907599989104 Sri Lanka 0 937501402709405 3 0 749425007262443 0 799385478354042105 Endonezya 0 937278216882204 3 0 681319036769408 0 726912270548411106 Bahreyn 0 936580181665306 3 0 799753662146286 0 853908376242029107 Bolivya 0 936071128421922 3 0 677681643411889 0 723963834408994108 Tanzanya 0 93556520183438 3 0 509116716427692 0 54418090308346109 Guney Kore 0 933514804909621 3 0 869859990274136 0 931811671008637110 Kenya 0 93334124890745 3 0 553446092043308 0 592972926773739111 Libya 0 930834633256552 3 0 670350699455828 0 720160891640427112 Kongo Cumhuriyeti 0 930508381323755 3 0 590608226344738 0 63471564383389113 Malavi 0 929979500928547 3 0 466256425669024 0 501362046371437114 Laos 0 929388949637999 3 0 580896379268115 0 625030434775856115 Zimbabve 0 924865126473049 4 0 540217146902477 0 584103704896499116 Turkiye 0 923845887665176 4 0 770530112179602 0 834046156904971117 Bosna Hersek 0 92376150833791 4 0 735305564655512 0 795990694587958118 Kambocya 0 919132552991075 4 0 556669111249323 0 605646170879042119 Gabon 0 917044836281997 4 0 668897563298245 0 72940551741197120 Gana 0 912066262295093 4 0 567120060412223 0 621796994206474121 Angola 0 901852522177659 4 0 545524138209497 0 60489284533157122 Mozambik 0 901399241057088 4 0 42171001631638 0 467839329243092123 Sao Tome ve Principe 0 899721720272795 5 0 571432940029916 0 635121868411333124 Dogu Timor 0 899338643290567 5 0 589475390655512 0 655454310846352125 Liberya 0 898619930984625 5 0 437938141035413 0 487345234548226126 Tunus 0 898516211947261 5 0 68930089658175 0 767154657218593127 Nepal 0 897374748629354 5 0 548886325033576 0 611657867431575128 Banglades 0 895463713494037 5 0 574538067712771 0 64160954715961129 Bhutan 0 893345815434905 5 0 580503137357053 0 649807865361129130 Lubnan 0 890577064263023 5 0 678454800871403 0 761814814344947131 Haiti 0 890365827551326 5 0 477397671690552 0 536181485090781132 Komorlar 0 888069540927266 5 0 504017390629825 0 567542706288025133 Benin 0 883486835760026 5 0 485715005319931 0 549770506656267134 Sierra Leone 0 882483208929897 5 0 410599830153055 0 465277782056556135 Suudi Arabistan 0 879136805709795 5 0 784333088515893 0 892162725325372136 Misir 0 878316588012583 5 0 64266778257163 0 731704024884503137 Burkina Faso 0 874690316250611 5 0 403149171515835 0 460905035789063138 Iran 0 873999741121421 5 0 726849370286313 0 831635681440477139 Senegal 0 87347139391351 5 0 475960252557682 0 544906514253643140 Filistin 0 871346924588787 5 0 623519218495938 0 71558090227976141 Kamerun 0 86892158600649 5 0 522007757584777 0 600753584663367142 Urdun 0 868301159101109 5 0 654288917853024 0 753527633811249143 Nijerya 0 867675972564795 5 0 491676192340555 0 566658761896094144 Cezayir 0 864588565403417 5 0 684971930096163 0 792251895879002145 Uganda 0 86268775649487 5 0 48376445336274 0 56076425070444146 Moritanya 0 852934961025278 5 0 479113168207732 0 561722980181056147 Kongo DC 0 844045244422387 5 0 418857464866842 0 496250014599019148 Etiyopya 0 843899175273984 5 0 42770052294657 0 506814718485429149 Guney Sudan 0 838915228792041 5 0 368735499184939 0 439538449809623150 Sudan 0 836500123073206 5 0 456500034277483 0 545726200972158151 Fas 0 832807050749792 5 0 602993983556629 0 724050046182658152 Gambiya 0 832110339375305 5 0 415697194375194 0 499569798264101153 Hindistan 0 828659271423645 5 0 573650381208353 0 692263275136976154 Togo 0 817890855118709 5 0 458991965749326 0 561189751513615155 Mali 0 807099598839839 5 0 380140424771307 0 470995680480746156 Gine 0 80606657004618 5 0 41342656240414 0 512893820147453157 Tacikistan 0 798555909314393 5 0 561341006774011 0 702945154154523158 Fildisi Sahili 0 796251100904936 5 0 445376820642565 0 559342172508641159 Orta Afrika Cumhuriyeti 0 795444752528615 5 0 335149259100481 0 421335684263534160 Suriye 0 79532319946114 5 0 457372222910504 0 57507718022106161 Irak 0 789324230426714 5 0 587352897134761 0 744121204561571162 Cad 0 774452360811538 5 0 347398235861034 0 448572763723163 Pakistan 0 746878273640409 5 0 464284284133844 0 621633136911112164 Afganistan 0 722861973965333 5 0 410756365978411 0 568236234263597165 Yemen 0 457536126892644 5 0 244873082377673 0 5351994476168166 Nijer 0 298179843688684 5 0 129771161871938 0 435211046684383TartismalarGenel tartismalar 1995 te olusturulmasindan bu yana Cinsiyet Gelisim Endeksinin GDI farkli ulkeler arasinda yeterli karsilastirmalar yapma ve cinsiyete duyarli kalkinmayi tesvik etme konusundaki guvenilirligi ve kullanisliligi hakkinda bircok tartisma ortaya cikti GDI yalnizca Insani Gelisme Endeksi puanlariyla birlikte kullanilabileceginden aslinda bu sekilde yorumlanmasi amaclanmadiginda genellikle yanlislikla cinsiyet esitsizliklerinin bagimsiz bir olcusu olarak yorumlandigi icin ozellikle elestirilir Ek olarak GDI yi hesaplamak icin gerekli olan veriler cogu ulkede her zaman hazir bulunmayabilir ve bu da olcunun tekduze ve uluslararasi olarak hesaplanmasini cok zorlastirir Ayrica bir olcumde bu kadar cok farkli gelisimsel etkinin birlesiminin karisik sonuclara yol acabilecegi ve belki de GDI nin ve GEM in aslinda ortaya koydugundan daha fazlasini sakladigina dair endiseler var Yasam beklentisi ayarlamasini cevreleyen tartismalar Daha spesifik olarak GDI nin yasam beklentisi bileseni hakkinda pek cok tartisma olmustur Daha once belirtildigi gibi GDI yasam beklentisi bolumu kadinlarin erkeklerden normalde bes yil daha uzun yasayacagini varsaymak icin ayarlanmistir Bu hukum tartisildi ve GDI nin gercekten gercek esitligi tesvik etmek isteseydi biyolojik bir avantaj olarak kabul edilip edilmemesine ragmen kadinlar ve erkekler icin ayni yasam beklentisini elde etmeye calisacagi iddia edildi Bununla birlikte bu politika sonuclari acisindan paradoksal gorunebilir cunku teorik olarak bu ancak erkeklere ayricalikli muamele saglayarak kadinlara karsi etkili bir sekilde ayrimcilik yaparak basarilabilir Yine de BM kadinlara ve kiz cocuklarina yalnizca saglik sorunlari icin degil ayni zamanda egitim veya is firsatlari icin de ayricalikli muamele saglayan bir dizi strateji ve plan sunmaktadir Ayrica GDI nin cinsiyete dayali kurtaji hesaba katmadigi yani bir ulkeye cinsiyet esitsizligi nedeniyle verilen cezanin nufusun daha azini etkiledigi icin daha az oldugu iddia edildi bkz Sen Missing Women Gelir ucurumlarini cevreleyen tartismalar GDI yi cevreleyen bir baska tartisma alani da gelir ucurumlari alanidir GDI gelir bosluklarini gercek kazanilan gelir acisindan ele alir Bunun sorunlu oldugu soyleniyor cunku genellikle erkekler kadinlardan daha fazla para kazaniyor olabilir ama gelirleri paylasiliyor Ek olarak GDI bakim isinin yani sira kayit disi sektorde yapilan diger islerin temizlik yemek pisirme ev isleri ve cocuk bakimi gibi degerini dikkate almadigi icin elestirilmistir GDI ye yonelik bir baska elestiri de cinsiyeti yalnizca esitsizlik faktoru olarak dikkate almasidir bununla birlikte cok onemli olabilecek sinif bolge veya irk arasindaki esitsizligi dikkate almaz GDI nin gelir acigi kismina yonelik bir baska elestiri de buyuk olcude gayri safi yurtici hasila GSYIH ve gayri safi milli hasilaya GSMH bagimli olmasidir Cogu ulke icin kazanilan gelir farki cinsiyete iliskin cezanin 90 indan fazlasini olusturmaktadir Onerilen alternatiflerHalis Akder tarafindan 1994 yilinda onerildigi gibi Cinsiyet Gelisim Endeksi ne GDI alternatif olarak erkek ve kadin Insani Gelisme Endeksi nin IGE ayri ayri hesaplanmasi olabilir Onerilen baska bir alternatif de GDI ile oldugu gibi IGE ile karsilastirilmak yerine dogrudan cinsiyet esitsizliginin bir olcusu olarak yorumlanabilecek Cinsiyet Ucurumu Olcusudur Insani gelismedeki kadin erkek farklarinin ortalamasini alir ve kazanilan gelir yerine isgucune katilimda cinsiyet farkini kullanir 2010 Insani Gelisme Raporu nda GDI nin bazi eksikliklerini gidermek icin GDI ya bir baska alternatif yani Cinsiyet Esitsizligi Endeksi CEE onerildi Bu yeni deneysel onlem uc boyut icerir Ureme Sagligi Guclendirme ve Isgucu Piyasasina Katilim Ayrica bakinizEndeksler GPI Global Peace Index Green GDP GNW HPI Human Development Index HDI Index of sustainable economic welfare Legatum Prosperity Index MDGs BLI WHR WVS Dis baglantilarUNDP page on the Gender Development Index 18 Mayis 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde Kaynakca Klasen S UNDP s Gender Related Measures Some Conceptual Problems and Possible Solutions Journal of Human Development serial online July 2006 7 2 243 274 Available from EconLit with Full Text Ipswich MA Accessed September 26 2011 Klasen Stephan1 Schuler Dana Reforming the Gender Related Development Index and the Gender Empowerment Measure Implementing Some Specific Proposals Feminist Economics January 2011 1 1 30 Nations United Gender Development Index GDI United Nations Development Programme Human Development Reports 11 Aralik 2019 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 12 Aralik 2019

Yayın tarihi: Temmuz 13, 2024, 10:08 am
En çok okunan
  • Ocak 06, 2026

    Lolworth

  • Ocak 05, 2026

    Loffre

  • Ocak 06, 2026

    Lode, Cambridgeshire

  • Ocak 04, 2026

    Locquignol

  • Ocak 06, 2026

    Love (dizi)

Günlük

  • Adana

  • Gülse Birsel

  • Tolga Çevik

  • 1880

  • Thomas Edison

  • Sultanahmet Meydanı

  • Auschwitz-Birkenau

  • Almanya

  • Sait Faik Abasıyanık

  • Nevruz

NiNa.Az - Stüdyo

  • Vikipedi

Bültene üye ol

Mail listemize abone olarak bizden her zaman en son haberleri alacaksınız.
Temasta ol
Bize Ulaşın
DMCA Sitemap Feeds
© 2019 nina.az - Her hakkı saklıdır.
Telif hakkı: Dadaş Mammedov
Üst