Vikipedi özgür ansiklopedi Zaloğlu Rüstem sayfasından yönlendirildi Başlığın diğer anlamları için Rüstem anlam ayrımı sa

Vikipedi ozgur ansiklopedi Zaloglu Rustem sayfasindan yonlendirildi Basligin diger anlamlari icin Rustem anlam ayrimi sayfasina bakiniz Cihan Pehlivani RustemرستمRustem ejderhayi olduruyor Adel AdiliOkunusFarsca telaffuz 160 rosˈtaem DogumZabul 91 1 93 OlumKabilistanOlum 160 sebebiUvey kardesi Sahhad in komplosuyla zehirli mizraklarla dolu bir kuyuya dustu ve Kabilistan da olduruldu Taninma nedeniYedi Gorev Suhrab ile muharebesi Isfendiyar ile muharebesi killing Dev i SepidCocuk lar Suhrab Faramarz Siyavus evlatlik Banu Goshasp In Banu Goshasp Nama Ebeveyn ler Rudaba anne Zal baba Akraba lar Sam buyukbaba Zavara kardes Sahhad uvey kardes Suhrab ve Rustem in dovusu Sah Tahmasp in Sehname sinden y 1522 Rustem Farsca 160 رستم Farsca telaffuz 160 rosˈtaem Iran mitolojisinde Zal ve Rudaba nin oglu olan efsanevi bir Iran kahramanidir Hayati ve calismalari 10 yuzyil Iranli sair Firdevsi tarafindan Sehname de veya Krallar Destani nda olumsuzlestirilmistir Sehname Islam oncesi Iran folklorunu ve tarihini icerir Ancak anlatinin kokenleri cok daha eskiye dayanmaktadir 91 2 93 Sehname de Rustem ve selefleri Sistan in gunumuzde Iran ve Afganistan Marzbanlaridir Rustem diger efsanevi Iran kahramani Isfendiyar ile yaptigi trajik mucadele ve Mazandaran a modern Mazenderan Eyaleti ile karistirilmamalidir yaptigi seferle taninir Ayrica Yedi Gorev hikayesiyle de bilinir Rustem her zaman Iranli kahramanlarin kutsal savascilarin en guclusu olarak temsil edilmistir ve yer aldigi bolumlerin atmosferi Part Imparatorlugu nu guclu bir sekilde animsatmaktadir Efsanevi aygir Rahs a biner ve savaslarda Babr e Bayan adinda ozel bir kiyafet giyer Kokeni degistir kaynagi degistir Sehname anlatisi Rustem hakkinda kesin bilgi kaynagi olsa da Firdevsi bu karakteri icat etmemistir Rustem hikayeleri Pars ta yedinci yuzyildan beri populerdi ve muhtemelen Dogu Iran dili konusulan bolgelerde cok daha eski zamanlardan kaynaklanmaktadir Kendisi meshur zin i palang veya panter derisi giysisini giyer Simdiye kadar incelenen materyal Rustam efsanesinin en gec yedinci yuzyilda Bati Iran da ve sekizinci yuzyilin baslarinda Dogu Iran topraklarinda tamamen olusmus ve iyi bilindigini kanitlamaktadir Frantz Grenet bazi yeni yayinlarinda Kuzey Afganistan daki Rag i Bibi kaya kabartmasinda I Sapur un MS 240 272 tokasinda tasvir edilen simurgh figurunde ve dorduncu yuzyilin ilk yarisina atfedilen Dogu Sasani gumus bir tabakta tasvir edilen bir prensin tayi egitmesi sahnesinde birkac yuzyil oncesine ait resimsel gondermeler bulmaya calismistir Nicholas Sims Williams Yunanca yaziyla porlaggozino olarak yazilan Purlang zin kisisel adina neredeyse kesin olarak dorduncu yuzyilda Sasaniler yonetimi altinda yazilmis bir Baktriya belgesinde atifta bulunarak bunun panter derili adam olarak cevrilebilecegini ve Rustam in zin i palang ina acik bir gonderme oldugunu iddia etmistir Bu ismin ilk unsuru Baktriya dilinde panter veya leopar anlamina gelen kelimedir 91 3 93 Arka plan degistir kaynagi degistir Penciken in duvar resimlerinde Rustem MS 7 8 yuzyil Alkon Hunlari tarzinda uzun bir kafatasiyla tasvir edilmistir 91 4 93 91 5 93 91 6 93 91 7 93 Sahname de Rustem kabaca gunumuz Afganistan inin guneyindeki Zabul vilayetine karsilik gelen tarihi bir bolge olan Zabulistanlidir Annesi Rudaba Kabil prensesiydi Rustem sampiyonlarin sampiyonudur ve Sehname nin en populer ve tartismasiz en ustaca yaratilmis bolumlerinden bazilarini olusturan sayisiz hikayede yer alir Sahname de Rustem dedesi Sam gibi hem sadik bir askeri general hem de Pers Keyaniler icin kral yapici olarak gorev yapar Daha kucuk bir cocukken dedesi Neriman in oglu Sam a ait olan gurzle Kral Menucehr in cildirmis beyaz filini tek bir darbeyle oldurur Ardindan efsanevi aygiri Rahs i evcillestirir Rustem in adinin etimolojisi Ortak Iran dilindeki rautas taxma nehir kadar guclu yani nehir kadar guclu 91 8 93 kelimesinden gelmektedir Rustem in annesi Rudaba o Nehir Suyu 91 8 93 ve babasi ise beyaz sacli Zal dir Dogumu ve erken yasami degistir kaynagi degistir Rustem in annesi Kabil prensesi Rudaba essiz guzelligiyle taniniyordu ve Rustem in babasi Zal di Zal Pers in en guclu savascilarindan ve bircok isyankar kabileyi fetheden ve Zabulistan i yoneten buyuk bir generaldi Zal bilgeligiyle taniniyordu ve at uzerinde binme ve savasma konusunda rakipi yoktu Bir keresinde sevgilisi Rudaba ile evlenmek icin Imparator Manucehr in onayini almak amaciyla yeteneklerini sergilemisti Pers mitolojisinde Rudaba nin Rustem i dogururken cektigi sancilar bebegin olaganustu buyuklugu nedeniyle cok uzamisti oyle ki sevgilisi ve kocasi Zal karisinin dogum sirasinda oleceginden emin olmustu Rudaba gercekten de olum dosegindeyken Zal Simurg u cagirmaya karar verdi ve Simurg da ona sezaryen ameliyati Rustemzad nasil yapilacagini ogretti boylece hem Rudaba hem de cocuk kurtuldu Zal in babasi Sam torununun dogumunu ogrenince Rustem i gormeye kostu ve cok sevindi Rustem Zal tarafindan buyutuldu ve savas konusunda egitildi Rustem tek basina azgin bir fili oldurunce babasi onu ilk askeri gorevine gonderdi Rustem in gorevi buyuk dedesi Nariman in bir zamanlar kusattigi ve savasta olduruldugu Sipand Dagi nin zirvesindeki kaleyi ele gecirmekti Rustem kaleyi ele gecirdi dusmani yendi hazinesini yagmaladi ve basarisini babasi Zal e ve dedesi Sam a bildirdi Heft Han degistir kaynagi degistir Ana madde Rustem in Yedi Gorevi Rustem Esfandiyar i olduruyor Ortacag Pers minyaturu Mazandaran Devleri tarafindan esir alinan asiri ozguvenli hukumdari Kaykavus u kurtarmak icin kahramanca bir yolculuga cikar Bu yolculuga Rustem in Yedi Gorevi adi verilir Rustem efsaneleri ile buyuk Irlandali kahraman Cu Chulainn e ait efsaneler arasinda bazi benzerlikler vardir Her ikisi de gencken vahsi bir canavari yener ogullarini savasta oldururler Rustem ve Suhrab Hildebrandslied de de bulunan bir motif savasta neredeyse yenilmezdirler ve son nefeslerinde katillerini oldururken ihanetle oldurulurler 91 9 93 Iki Pers kahramani Rustem ve Esfandiyar Herkul un Gorevleri ile ortak hikayelere sahiptir 91 10 93 Alternatif gorusler degistir kaynagi degistir Kraliyet Orta Asya Dernegi tarafindan Kraliyet Orta Asya Dernegi Dergisi nde Rustwm ile Dev i Sepid Beyaz Seytan arasindaki mucadelenin Persler ile kuzey Hazar eyaletlerinden gelen isgalciler arasindaki bir mucadeleyi temsil ettigi yazilmistir 91 11 93 Olumu degistir kaynagi degistir Ana madde Rustem ve Sahhad Sehname de Sam in Rustem in dedesi soyundan gelen kahramanlarin yasam surelerinin cok uzun oldugu anlatilir ve Rustem in yasam suresi de bu kaliba uyar Kiskanc uvey kardesi Sahhad tarafindan zehirli mizraklarla dolu bir kuyuya atilarak olduruldugu sirada alti yuz yasina ulasmistir Bu olayda Rustem in sadik ati Rahs ve kahramanin kardesi Zavareh de oldurulur Soyu ve diger iliskileri degistir kaynagi degistir Rustem ve Kaykavus kalede Rustem Samangan prensesi Tahmineh ile Suhrab adinda bir oglu oldu bu ogul Keykavus zamaninda babasi tarafindan kazara olduruldu Rustem daha sonra Banu Goshasp Nama dan Banu Goshasp adinda bir kiz cocugu dunyaya getirdi bu kizin Faramarz adinda bir oz kardesi vardi ve ikisi de Turan ve Hindistan da unlu kahramanlar oldular Goshasp Giv ile evliliginden Bijan adinda bir ogul dunyaya getirdi Rustem in ayrica Sahhad adinda onu surekli kiskanan ve olumune sebep olan bir uvey kardesi de vardi Rustem kadar unlu olan ati Rahs da ilahi koruma sayesinde Rustem gibi inanilmaz uzun bir omur surdu ve Rustem ile ayni anda oldu Tarihsel temel degistir kaynagi degistir Ernst Herzfeld Gondofaris Hanedani nin Part Imparatorlugu nun bes onde gelen ailesinden en yuksek rutbelisi olan ve kraliyet ordularina komuta etme ve tac giyme toreninde kralin basina taci koyma hakkina sahip olan Suren Hanedani ni temsil ettigini savunmustur Muhtemelen MO 129 civarinda ozellikle Hint Iskitler Sacaraucae Eski Farsca Sakaravaka gocebe Saka veya Saraucae ve Toharlar gibi gocebe halklar Part Imparatorlugu nun dogu sinirina saldirdiginda savunma Part imparatorlari tarafindan Surenlere emanet edilmisti ve Surenler sonunda sadece Hint Iskitler i puskurtmekle kalmayip onlari Arahosia ve Pencap a kadar takip etmislerdir bu olay muhtemelen Gnaeus Pompeius Trogus un Onsoz 42 interitus Saraucarum unu Sacaraucae nin yok olusu temsil etmektedir Bu olaylarin yankilari kismen Sahname ye dahil edilmis ancak bir zamanlar Tarih i Sistan da bahsedilen Garsaspnam ve Mesudi tarafindan alintilanan Ketab al Sakisaran gibi bagimsiz destanlar olarak da gunumuze ulasmis olan Sistan dongusunun efsanelerinde korunmustur Bunlar kahraman Garshasp ve onun soyundan gelenler Nariman Sam Zal veya Dastan in ve hepsinden onemlisi de Dastan in oglu Rustem in yaptiklarini anlatir Sikkelerden ve tarihten bilinen Hint Part isimlerini muhtemelen onursal unvanlar olan destandaki isimlerle iliskilendirmek zordur cunku yakin zamanda bildirilen bir gumus sikke Gondofaris i Yunanca yaziyla Hyndopharres olarak yazilmistir Sam lakapli olarak tanimlar Elbette tek bir hukumdar birden fazla boyle unvan almis olabilir ve tarihi isimler sonraki nesillerde tekrarlanabilir 91 12 93 Soyagaci degistir kaynagi degistir GarshaspMardas NarimanDahhak SamMehrab KaboliSindukht ZalRudaabeh ShaghadRustemTahmineh FaramarzSuhrab Galeri degistir kaynagi degistir Rustem in yedi gorevini ve diger basarilarini anlatan Babur donemi el yazmalari Rustem in yedi gorevinden ucuncusu Rustem bir ejderhayi oldurur Rustem Cin in Haqan ini filinin uzerinden cekip cikariyor Rustem Ashkabus u vuruyor Rustem in yedi gorevinden sonuncusu Rustem Beyaz Seytan i oldurur Rustem Bizhan i cukurdan kurtariyor Populer ve geleneksel kulturde degistir kaynagi degistir Rustem kelimesi ozellikle Farsca Urduca Hintce ve genel olarak Farsca konusulan kulturlerdeki guresciler icin fiziksel gucle es anlamlidir Ornegin Buyuk Gama halk arasinda Rustam e Hind veya Hindistan in Rustem i olarak anilirdi Rustem Turkiye den Hindistan a kadar Farscadan etkilenmis kulturlerde populer bir isim olmaya devam etmektedir Afganistan da Rustem in adi Rustem dan daha iyidir diye bir Dari atasozu vardir Edward Zellem soyle aciklamistir Bu atasozu bir kisinin adi veya itibari gercek yeteneklerinden daha iyi oldugunda kullanilir 91 13 93 Kaynakca degistir kaynagi degistir Ozel Rostam life story explained based on Shahname Book 26 Mart 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 10 Ocak 2023 160 Bivar A D H 2000 The Role of Allegory in the Persian Epic Bulletin of the Asia Institute 14 19 26 ISSN 160 0890 4464 160 Sims Williams Nicholas Sims Williams Ursula Yaz 2014 Rustam and his zin i palang Iran Nameh 29 2 252 3 14 Mart 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi9 Agustos 2020 160 Rezakhani Khodadad 15 Mart 2017 ReOrienting the Sasanians East Iran in Late Antiquity Ingilizce Edinburgh University Press s 160 124 ISBN 160 978 1 4744 0030 5 160 A Silk Road Renaissance Archaeology Magazine www archaeology org 160 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link It is possible that the Sogdian aristocratic culture of that time preserved some memory of the glorious days of Khingila the first Hephthalite conqueror of India The profile of Rustam shown on different paintings at Pendzhikent is very distinct from the other depictions in the Sogdian art and resembles the Hephthalite prototypes The portraits feature narrow skulls V shaped eyebrows hooked noses and heavy jaws and thus closely resemble some portraits of Khingila on the coins Grenet 2002 218 219 Kurbanov Aydogdy 2014 THE HEPHTHALITES ICONOGRAPHICAL MATERIALS PDF Tyragetia 317 334 160 Grenet Frantz 2003 Regional interaction in Central Asia and Northwest India in the Kidarite and Hephthalite periods Indo Iranian Languages and Peoples Ingilizce 218 160 a b Sims Williams Nicholas Sims Williams Ursula Yaz 2014 Rustam and his zin i palang Iran Nameh 29 2 250 1 14 Mart 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi9 Agustos 2020 160 Connell Monette The Medieval Hero Christian and Muslim Traditions Saarsbruck 2008 Connell Monette The Medieval Hero Christian and Muslim Traditions Saarsbruck 2008 pp 227 28 Journal of the Royal Central Asian Society By Royal Central Asian Society Rustem at Encyclopaedia Iranica p 161 Zellem Edward 2015 Zarbul Masalha 151 Afghan Dari Proverbs 3rd ed Cultures Direct Press 2015 Genel Gazerani Saghi 2015 The Sistani Cycle of Epics and Iran s National History On the Margins of Historiography BRILL ss 160 1 250 ISBN 160 9789004282964 160 Rezakhani Khodadad 2017 East Iran in Late Antiquity ReOrienting the Sasanians East Iran in Late Antiquity Edinburgh University Press ss 160 1 256 ISBN 160 9781474400305 JSTOR 160 10 3366 j ctt1g04zr8 160 kayit gerekli Dis baglantilar degistir kaynagi degistir Wikimedia Commons ta Rustem ile ilgili ortam dosyalari mevcuttur Vikikaynak ta Shah Nameh ile ilgili metin bulabilirsiniz Shahnameh by Hakim Abol Qasem Ferdowsi Tusi the complete work 64 Epics in Persian ParsTech 3 Temmuz 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi This work can be freely downloaded File size compiled in the form of an HTML help file 1 4 MB Iraj Bashiri Characters of Ferdowsi s Shahnameh Iran Chamber Society 2003 Shahnameh English translation by Helen Zimmern Shahnameh Helen Zimmern translation Shahnameh Arthur and Edmond Warner translation New Translation of Persian Book of Kings March 2006 from NPR and The Epic of Iran April 2006 from The New York Times Also on 14 May 2006 Washington Post Pulitzer Prize winning book critic Michael Dirda reviewed Dick Davis s translation Shahnameh The Persian Book of Kings This marvelous translation of an ancient Persian classic brings these stories alive for a new audience The illustrated three volume slipcase edition of this translation is 0 934211 97 3 Fars kaynaklar Complete Persian text Shahnameh website gtdFirdevsi nin SehnamesiKarakterlerPisdadilerKeyumars Huseng Tehmures Cemsid Feridun Irec Menucehr Nevzer Zav KirsabKeyanilerKeykubad Keykavus Keyhusrev Luhrasb Gustasb Behmen HumayKarakterlerSiyamek Mardas Sehrasb Abtin Kayanus Kave Aras Selm Tur Qobad Qaren Tous Gostaham Neriman Sam Zal Rustem Suhrab Isfendiyar Pashotan Faramarz Fariborz Siyavus Farud Zangay i Shavaran Kashvad Goudarz Rohham Hojir Behram Giv Bizhan Japasp Garshasp Gorgin Zavara Shaghad Rustem FerruhzadKadinFaranak Arnavaz Shahrnaz Sindukht Rudaba Sudabeh Tahmina Gordafarid Farangis Manizheh KatayounTaylilarMardas Dahhak Mehrab KaboliTuryalilarZadashm Peseng Aghrirat Garsivaz Efrasiyab Tageuo Shideh Arjasp Viseh Piran Houman Barman Nastihan BiderafshKabileler ve ailelerKashvadian House of Goudarz House of Viseh House of Nowzar Sasani Hanedani House of SamCanlilar ve hayvanlarAkvan Div Khazawran i Div Arzhang Div Div e Sepid Koulad Ghandi Huma kusu Simurg Rahs Shabdiz ShabrangYerlerIran Turan Zabulistan Sistan Kabil Belh Tizpon Istahr Mazandaran Hara Dagi Demavend Dagi Tammisha Kasa Roud YapilarGonbadan Castle Dez i Roein White Castle Bahman Castle Dez i Alanan Kang dezEl yazmalariBaysonghor Shahnameh Shahnameh of Shah Tahmasp Florence Shahnameh Shahnameh of Rashida Windsor Shahnameh Great Mongol Shahnameh or Demotte Shahnameh of Ghavam al DinAyrica bakinizDakiki Ebu Mansuri Sahname Derafs Kavyani Babr e Bayan Zal and Rudabeh Rostam and Sohrab Rustem in Yedi Gorevi Davazdah Rokh Husrev ve Sirin Bijan and Manijeh Pers mitolojisi Otorite kontroluGND 1081922818 TDVIA rustem i zal VIAF 135145542448196640703 https tr wikipedia org w index php title Rustem amp oldid 36606538 sayfasindan alinmistir Kategoriler Ulusal kisilestirmelerSehname karakterleriGizli kategoriler Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddelerKirmizi baglantiya sahip ana madde sablonu iceren maddelerKayit gerektiren bir kaynaga sahip maddelerWebarsiv sablonu wayback baglantilariGND tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriTDVIA tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriVIAF tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri