Suhara (Gürcüce: სხვარა), tarihsel Palakatsio bölgesinde, günümüzde Ardahan ilinin Çıldır ilçesinde tarihi bir yerleşim yeridir. Eskiden köy statüsüne sahipken, sonradan Çıldır kasabasının bir mahallesi haline getirilmiştir.
Tarihçe
| ]Geç dönemde Suhara şeklinde yazılmış olan Shvara adı, yabani peygamber çiçeğinin (Centaurea fischeri) Gürcüce adı olan "tshvara"dan (ცხვარა) değişime uğramış olabilir. Bu yer adı Türkçe kaynaklarda erken dönemde Shvara (سخوارە), geç dönemde Suhara (سوحارا) olarak geçer.
Shvara köyünün bulunduğu Palakatsio, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü, 1578 yılında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyde varlığı bilinen kilise de bu dönemden kalmış olmalıdır. Bugünkü yerleşimin kuzeybatısında ayrıca megalit yapı kalıntısı ile eski bir yerleşimin izleri tespit edilmiştir.
Shvara köyü, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı mufassal defterinde Shvara (سخورە) olarak geçer. Bu sırada bu yerleşim Gürcistan Vilayeti içinde, Çıldır livasının Canbaz nahiyesine bağlıydı. Nüfusu, 18 Hristiyan haneden oluşuyor ve hane reislerinin çoğu Gürcü adları taşıyordu. Köyde buğday, arpa, çavdar ve keten tohumu tarımı ile arıcılık yapılıyor, domuz ve koyun besleniyordu. Üç adet su değirmeni bulunuyordu.
Shvara köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan cebe defterinde Shvara (سخوارە) adıyla geçer. Bu tarihte aynı idari konuma sahip olan köy Mehmed adında birine tahsis edilmişti ve toplam geliri 3.500 akçeden oluşuyordu.
Shvara köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakılmıştır. 1886 nüfus sayımında Suhara (Сухара) şeklinde kaydedilen yerleşim, Ardahan sancağının Çıldır kazasına bağlı Suhara nahiyesinin sekiz köyünden biri ve bu nahiyenin idari merkeziydi. Nüfusu, 418'i erkek ve 388'i kadın olmak üzere, 92 hanede yaşayan 806 kişiden oluşuyordu. Bir hanede yaşayan 7 kişi Türk, kalan nüfus ise Karapapak olarak kaydedilmiştir. Suhara nahiyesinin nüfusu ise, 1.191'i erkek ve 1.140'ı kadın olmak üzere, 287 hanede yaşayan 2.331 kişiden oluşuyordu. Nahiye nüfusu içinde 2.298 Karapapak, 27 Türk ve 6 Kürt bulunuyordu.
Shvara veya Suhara köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kars vilayetinin Çıldır kazasının Zurzuna nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Suhara" adıyla aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 1.759 kişiden oluşuyordu. Shvara veya Suhara Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Yakınsu olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Yakınsu köyünde 2.389 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 581 kişi okuma yazma biliyordu. Aynı yerleşim daha sonra Âşıkşenlik, Suhara ve Yakınsu adıyla Çıldır kasabasının mahalleleri sayılmış, ancak Ekim 2024 tarihinde bu üç mahalle Âşıkşenlik adlı altında tek muhtarlığa dönüştürülmüştür.
Kaynakça
| ]- ^ 2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო–კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 189. 11 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ ""Çıldır Mahalleleri ve Köyleri" - Türkiye İlleri ilçeleri mahalleleri ve köyleri". 22 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2025.
- ^ a b "Defter-i Caba-i Eyalet-i Çıldır 1694-1732 (ჩილდირის ვილაიეთის ჯაბა დავთარი : 1694-1732 წწ.), (Yayıma hazırlayan) Tsisana Abuladze, Tiflis, 1979, Sıra no: 472". 30 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2025.
- ^ a b Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 763.
- ^ "ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2019 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები" (2019 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları), Tiflis, 2021, s. 81-82. 8 Haziran 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1947-1958, 3 cilt, III. Cilt (1958), s. 382". 22 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2025.
- ^ "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი: თარგმანი: წიგნი II), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1941-1958, 3 cilt; II. cilt (1941), s. 260". 17 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2025.
- ^ Свод статистических данных о населении Закавказскаго края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (Transkafkasya Bölgesinin Nüfusuna Dair 1886 Yılı Aile Listelerinden Edinilmiş istatistik Verilerin Özeti), Tiflis, 1893, "Kars oblastı" - 422-429. 11 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ 1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 351.
- ^ 1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 357.
- ^ ""10 mahallesi olan Çıldır ilçesi artık 4 mahalle muhtarlığı ile temsil edilecek" - Ardahan Gazetesi". 3 Ekim 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2025.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Vikipedi ozgur ansiklopedi Suhara Gurcuce სხვარა tarihsel Palakatsio bolgesinde gunumuzde Ardahan ilinin Cildir ilcesinde tarihi bir yerlesim yeridir Eskiden koy statusune sahipken sonradan Cildir kasabasinin bir mahallesi haline getirilmistir Tarihce span Gec donemde Suhara seklinde yazilmis olan Shvara adi yabani peygamber ciceginin Centaurea fischeri Gurcuce adi olan tshvara dan ცხვარა degisime ugramis olabilir Bu yer adi Turkce kaynaklarda erken donemde Shvara سخوارە gec donemde Suhara سوحارا olarak gecer Shvara koyunun bulundugu Palakatsio Orta Cag da Gurcistan i olusturan bolgelerden biriydi Nitekim Osmanlilar bu bolgeyi ve koyu 1578 yilinda Gurculerden ele gecirmistir Koyde varligi bilinen kilise de bu donemden kalmis olmalidir Bugunku yerlesimin kuzeybatisinda ayrica megalit yapi kalintisi ile eski bir yerlesimin izleri tespit edilmistir Shvara koyu 1595 tarihli ve Defter i Mufassal i Vilayet i Gurcistan adli mufassal defterinde Shvara سخورە olarak gecer Bu sirada bu yerlesim Gurcistan Vilayeti icinde Cildir livasinin Canbaz nahiyesine bagliydi Nufusu 18 Hristiyan haneden olusuyor ve hane reislerinin cogu Gurcu adlari tasiyordu Koyde bugday arpa cavdar ve keten tohumu tarimi ile aricilik yapiliyor domuz ve koyun besleniyordu Uc adet su degirmeni bulunuyordu Shvara koyu Cildir Eyaleti nin 1694 1732 donemini kapsayan cebe defterinde Shvara سخوارە adiyla gecer Bu tarihte ayni idari konuma sahip olan koy Mehmed adinda birine tahsis edilmisti ve toplam geliri 3 500 akceden olusuyordu Shvara koyu 1877 1878 Osmanli Rus Savasi nin ardindan imzalanan Berlin Antlasmasi uyarinca savas tazminatinin bir parcasi olarak Osmanli Devleti tarafindan Rusya ya birakilmistir 1886 nufus sayiminda Suhara Suhara seklinde kaydedilen yerlesim Ardahan sancaginin Cildir kazasina bagli Suhara nahiyesinin sekiz koyunden biri ve bu nahiyenin idari merkeziydi Nufusu 418 i erkek ve 388 i kadin olmak uzere 92 hanede yasayan 806 kisiden olusuyordu Bir hanede yasayan 7 kisi Turk kalan nufus ise Karapapak olarak kaydedilmistir Suhara nahiyesinin nufusu ise 1 191 i erkek ve 1 140 i kadin olmak uzere 287 hanede yasayan 2 331 kisiden olusuyordu Nahiye nufusu icinde 2 298 Karapapak 27 Turk ve 6 Kurt bulunuyordu Shvara veya Suhara koyu 1928 tarihli Osmanlica koy listesinde Kars vilayetinin Cildir kazasinin Zurzuna nahiyesine bagliydi 1940 genel nufus sayiminda Suhara adiyla ayni idari konuma sahipti ve nufusu 1 759 kisiden olusuyordu Shvara veya Suhara Turkce olmadigi icin koyun adi 1959 yilinda Yakinsu olarak degistirilmistir 1965 genel nufus sayiminda Yakinsu koyunde 2 389 kisi yasiyor ve bu nufus icinde 581 kisi okuma yazma biliyordu Ayni yerlesim daha sonra Asiksenlik Suhara ve Yakinsu adiyla Cildir kasabasinin mahalleleri sayilmis ancak Ekim 2024 tarihinde bu uc mahalle Asiksenlik adli altinda tek muhtarliga donusturulmustur Kaynakca span 2014 Yili Tao Klarceti Tarihi Eserleri Arastirma Gezisi Sonuclari ტაო კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები Tiflis 2015 s 189 11 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi ISBN 978 9941 0 7362 5 Cildir Mahalleleri ve Koyleri Turkiye Illeri ilceleri mahalleleri ve koyleri 22 Nisan 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 30 Ocak 2025 a b Defter i Caba i Eyalet i Cildir 1694 1732 ჩილდირის ვილაიეთის ჯაბა დავთარი 1694 1732 წწ Yayima hazirlayan Tsisana Abuladze Tiflis 1979 Sira no 472 30 Aralik 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 30 Ocak 2025 a b Son Teskilat i Mulkiyede Koylerimizin Adlari Osmanlica Istanbul 1928 s 763 ტაო კლარჯეთის ძეგლების 2019 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები 2019 Yili Tao Klarceti Tarihi Eserleri Arastirma Gezisi Sonuclari Tiflis 2021 s 81 82 8 Haziran 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi ISBN 978 9941 9746 3 2 Defter i Mufassal i Vilayet i Gurcistan გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი Yayimlayan Sergi Cikia Tiflis 1947 1958 3 cilt III Cilt 1958 s 382 22 Ocak 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 30 Ocak 2025 Defter i Mufassal i Vilayet i Gurcistan გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი თარგმანი წიგნი II Yayimlayan Sergi Cikia Tiflis 1941 1958 3 cilt II cilt 1941 s 260 17 Nisan 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 30 Ocak 2025 Svod statisticheskih dannyh o naselenii Zakavkazskago kraya izvlechennyh iz posemejnyh spiskov 1886 g Transkafkasya Bolgesinin Nufusuna Dair 1886 Yili Aile Listelerinden Edinilmis istatistik Verilerin Ozeti Tiflis 1893 Kars oblasti 422 429 11 Aralik 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi 1940 Genel Nufus Sayimi Ankara 1946 s 351 1965 Genel Nufus Sayimi Ankara 1968 s 357 10 mahallesi olan Cildir ilcesi artik 4 mahalle muhtarligi ile temsil edilecek Ardahan Gazetesi 3 Ekim 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 30 Ocak 2025 gtdCildir in koyleriAgilli Akcakale Akcil Akdari Akkiraz Asagicambaz Baltali Baskoy Damlica Dirsekkaya Dogankaya Eskibeyrehatun Esmepinar Golbelen Golebakan Guvenocak Karakale Kaslikaya Kayabeyi Kenarbel Kenardere Kotanli Kurtkale Kuzukaya Meryemkoy Oncul Ovundu Sabaholdu Saymali Sazlisu Semihasakir Tasdegirmen Yenibeyrehatun YukaricambazEski koyler Mahalleler Cocorta Eskuni Gaciani Kvintishevi Lori Mozereti Ohora Okoseti Petrisi Ratasani Sakvelahevi Samtzubi Siraurta Suhara Tanburaci Tkemlobi Uguztasi Yildirimtepe Zaki Zakartzminda Kategoriler Cildir belde ve koyleriTao KlarcetiGizli kategoriler Webarsiv sablonu wayback baglantilariISBN sihirli baglantisini kullanan sayfalar
