Samtzubi (Gürcüce: სამწუბი), tarihsel Cavaheti bölgesinde, günümüzde Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı Sabaholdu köyünün sınırları içinde yerleşim yeriydi.
Tarihçe
| ]Samtzubi (სამწუბი) adının Gürcü coğrafyasına özgü bir yer adı olduğu, Osmanlıların Gürcülerden ele geçirdiği topraklarda bu adı taşıyan üç köyün bulunmasından anlaşılmaktadır. Gürcüce bir eserde de Samtzubi adını taşıyan bir dereden (სამწუბთ ღელე) söz edilmiştir. Bu yer adının “sami” (სამი) ve “tzubi” (წუბი) kelimelerinden oluştuğu anlaşılmaktadır. “Sami” Gürcücede üç anlamına gelir.
Samtzubi köyünün bulunduğu Cavaheti, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 1578 yılında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün kilisesi olan Samtzubi Kilisesi bu dönemden kalmıştır.
Samtzubi köyü, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterinde Samzub (صامزوب) şeklinde kaydedilmiştir. Gürcistan Vilayeti içinde Ahalkalaki livasının Nialiskuri nahiyesine bağlı olan köy bu tarihte boşalmış bulunuyordu. Bu deftere göre Ahalkalaki livasının Akşehir nahiyesine ve Ahaltsihe livasının Çaçaraki nahiyesine bağlı iki köy de Samtzubi adını taşıyordu.
Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili 1902 yılında Samtzubi adını Rusça “Sansut” (Сансут) şeklinde yazmış ve bir bölgeden bu adla söz etmiştir. Takaişvili söz konusu tarihte köyün Gürcü kilisesini tanımlarken, eski köyün evlerinin kalıntılarının varlığından da söz etmiştir. Günümüzde Türkçe kaynaklarda köyün kilisesi ve bulunduğu yer “Sansop” olarak adlandırılmaktadır.
Sabaholdu köyünün güneydoğusunda, Samtzubi köyünün yerleşim alanında bulunan Samtzubi Kilisesi, tek nefli ve dikdörtgen planlı (8,5 x 5 m) planlı bir yapı olup doğuda yarım dairesel bir apsisi bulunmaktadır. Kilisenin etrafındaki taş duvarın günümüze izleri ulaşmıştır. Takaişvili, kilisenin dışının güzel kabartmalarla süslü olduğunu, Gürcü alfabesinin Hutsuri karakteriyle batı duvarında çatının altında Meryem ve İsa kabartmasının üzerinde Aziz Meryem Ana (წჲ ღ~თის მშბლი) ve giriş kapısının üzerinde "Kozman ve Damiane" (კ~ზ მ~ნ, დ~მნე) yazılarının var olduğunu belirtmiştir.
Kaynakça
| ]- ^ a b "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1947-1958, 3 cilt, III. Cilt (1958), s. 210, 332, 375". 27 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2024.
- ^ "სამი" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt 24 Haziran 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ 2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 66. 11 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ a b Ekvtime Takaişvili, Kafkasya Arkeolojisi Materyalleri (Материалы по археологии Кавказа), Moskova, 1909, s. 63-64.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Vikipedi ozgur ansiklopedi Samtzubi Gurcuce სამწუბი tarihsel Cavaheti bolgesinde gunumuzde Ardahan ilinin Cildir ilcesine bagli Sabaholdu koyunun sinirlari icinde yerlesim yeriydi Tarihce span Samtzubi სამწუბი adinin Gurcu cografyasina ozgu bir yer adi oldugu Osmanlilarin Gurculerden ele gecirdigi topraklarda bu adi tasiyan uc koyun bulunmasindan anlasilmaktadir Gurcuce bir eserde de Samtzubi adini tasiyan bir dereden სამწუბთ ღელე soz edilmistir Bu yer adinin sami სამი ve tzubi წუბი kelimelerinden olustugu anlasilmaktadir Sami Gurcucede uc anlamina gelir Samtzubi koyunun bulundugu Cavaheti Orta Cag da Gurcistan i olusturan bolgelerden biriydi Nitekim Osmanlilar bu bolgeyi ve koyu 1578 yilinda Gurculerden ele gecirmistir Koyun kilisesi olan Samtzubi Kilisesi bu donemden kalmistir Samtzubi koyu 1595 tarihli ve Defter i Mufassal i Vilayet i Gurcistan adli Osmanli mufassal defterinde Samzub صامزوب seklinde kaydedilmistir Gurcistan Vilayeti icinde Ahalkalaki livasinin Nialiskuri nahiyesine bagli olan koy bu tarihte bosalmis bulunuyordu Bu deftere gore Ahalkalaki livasinin Aksehir nahiyesine ve Ahaltsihe livasinin Cacaraki nahiyesine bagli iki koy de Samtzubi adini tasiyordu Gurcu tarihci ve arkeolog Ekvtime Takaisvili 1902 yilinda Samtzubi adini Rusca Sansut Sansut seklinde yazmis ve bir bolgeden bu adla soz etmistir Takaisvili soz konusu tarihte koyun Gurcu kilisesini tanimlarken eski koyun evlerinin kalintilarinin varligindan da soz etmistir Gunumuzde Turkce kaynaklarda koyun kilisesi ve bulundugu yer Sansop olarak adlandirilmaktadir Sabaholdu koyunun guneydogusunda Samtzubi koyunun yerlesim alaninda bulunan Samtzubi Kilisesi tek nefli ve dikdortgen planli 8 5 x 5 m planli bir yapi olup doguda yarim dairesel bir apsisi bulunmaktadir Kilisenin etrafindaki tas duvarin gunumuze izleri ulasmistir Takaisvili kilisenin disinin guzel kabartmalarla suslu oldugunu Gurcu alfabesinin Hutsuri karakteriyle bati duvarinda catinin altinda Meryem ve Isa kabartmasinin uzerinde Aziz Meryem Ana წჲ ღ თის მშბლი ve giris kapisinin uzerinde Kozman ve Damiane კ ზ მ ნ დ მნე yazilarinin var oldugunu belirtmistir Kaynakca span a b Defter i Mufassal i Vilayet i Gurcistan გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი Yayimlayan Sergi Cikia Tiflis 1947 1958 3 cilt III Cilt 1958 s 210 332 375 27 Nisan 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 13 Aralik 2024 სამი A Comprehensive Georgian English Dictionary Londra 2006 2 cilt 24 Haziran 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi ISBN 0 9535878 3 5 2014 Yili Tao Klarceti Tarihi Eserleri Arastirma Gezisi Sonuclari ტაო კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები Tiflis 2015 s 66 11 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi ISBN 978 9941 0 7362 5 a b Ekvtime Takaisvili Kafkasya Arkeolojisi Materyalleri Materialy po arheologii Kavkaza Moskova 1909 s 63 64 gtdCildir in koyleriAgilli Akcakale Akcil Akdari Akkiraz Asagicambaz Baltali Baskoy Damlica Dirsekkaya Dogankaya Eskibeyrehatun Esmepinar Golbelen Golebakan Guvenocak Karakale Kaslikaya Kayabeyi Kenarbel Kenardere Kotanli Kurtkale Kuzukaya Meryemkoy Oncul Ovundu Sabaholdu Saymali Sazlisu Semihasakir Tasdegirmen Yenibeyrehatun YukaricambazEski koyler Mahalleler Cocorta Eskuni Gaciani Kvintishevi Lori Mozereti Ohora Okoseti Petrisi Ratasani Sakvelahevi Samtzubi Siraurta Suhara Tanburaci Tkemlobi Uguztasi Yildirimtepe Zaki Zakartzminda Kategoriler Cildir belde ve koyleriTao KlarcetiGizli kategoriler Webarsiv sablonu wayback baglantilariISBN sihirli baglantisini kullanan sayfalar
