Petrisi (Gürcüce: პეტრისი), tarihsel Cavaheti bölgesinde, günümüzde Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı Akkiraz (Kavtarnagebi) köyünün sınırları içinde ortadan kalkmış bir köydür. Petresi (პეტრესი) olarak da bilinen köyden geriye, Petrisi Kalesi'nin yıkıntıları ulaşmıştır.
Tarihçe
| ]Petrisi veya Petresi adı, kişi adı olan Petre’den türemiş olmalıdır ve Petre'ye ait yer anlamına gelir. Bu yer adı Türkçeye Bedris ve Bedres şeklinde girmiştir. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Bedris (بدریس) ve Çıldır Eyaleti cebe defterinde (1694-1732) Bedres (بدرس) şeklinde geçer.
Petresi köyünün bulunduğu Cavaheti bölgesi, tarihsel Gürcistan’ı oluşturan yerlerden biridir. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü, 1578 yılında Gürcülerden ele geçirmiştir. Petrisi Kilisesi ile Petrisi Kalesi de bu dönemden kalmıştır.
Petrisi köyü, 1595 tarihi ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre, Gürcistan Vilayeti içinde, Çıldır livasının Kurd Kala nahiyesine bağlıydı. Bu sırada köyde sadece 3 Hristiyan hane yaşıyordu. Bir Gürcü köyü olan Petrisi’de buğday, arpa, çavdar ve keten tohumu tarımı ile arıcılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu.
Petrisi köyü Çıldır Eyaleti’nin 1694-1732 dönemini kapsayan cebe defterindeki Hicri 1126 (1714/1715) tarihli kayda göre aynı idari konuma sahipti. Köyün hasılası 3.999 akçe idi ve burası Abdullah adında birine tahsis edilmişti. Köyün bu dönemden sonra ortadan kalktığı veya Kavtarnagebi köyünün mahallesine dönüştüğü bu kayıttan da anlaşılmaktadır. Nitekim 19. yüzyıldaki kayıtlarda adı geçmemektedir.
Petrisi köyü, Kavtarnagebi köyünün yakınında bulunuyordu. 1886 Rus nüfus tespitinde Kavtarnagebi Ardahan sancağının Çıldır kazasına bağlı Tzkarostavi nahiyesinin bir köyü olarak kaydedildiği halde Petrisi geçmemektedir. Petrisi ortadan kalkmış, geriye sadece aynı adı taşıyan kale kalmıştı. Nitekim Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili, 1902 yılındaki araştırma gezisi sırasında "Kartanakev" (Kavtarnagebi) yakınlarında, nehrin kıyısında, Petrisi Kalesi ve kalenin içinde alışılagelmiş tipte küçük bir kilisenin bulunduğunu yazmıştır.
Petrisi köyünün yerleşim alanı Akkiraz (Kavtarnagebi) köyünün 4,2 kilometre güneybatısında bulunmaktadır. Gürcülerden kalma ve içinde bir kilisenin bulunduğu Petrisi Kalesi, bugün de büyük ölçüde ayaktadır. Ancak içindeki kilise günümüze ulaşmamıştır. Petrisi köyünde ayrıca Hristiyan nüfusun ibadet yeri olan köy kilisesi bulunuyordu. Bu kilise de günümüze ulaşmamıştır.
Kaynakça
| ]- ^ a b 2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 65. 11 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ a b c "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1947-1958, 3 cilt, III. Cilt (1958), s. 429". 27 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Kasım 2024.
- ^ a b "Defter-i Caba-i Eyalet-i Çıldır 1694-1732 (ჩილდირის ვილაიეთის ჯაბა დავთარი: 1694-1732 წწ.), (Yayıma hazırlayan) Tsisana Abuladze, Tiflis, 1979, Sıra no: 373". 30 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Kasım 2024.
- ^ "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი: თარგმანი: წიგნი II), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1941-1958, 3 cilt; II. cilt (1941), s. 292". 17 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Kasım 2024.
- ^ "Свод статистических данных о населении Закавказскаго края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (Transkafkasya Bölgesinin Nüfusuna Dair 1886 Yılı Aile Listelerinden Edinilmiş istatistik Verilerin Özeti), Tiflis, 1893, "Kars oblastı" - Sıra no: 434". 11 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Kasım 2024.
- ^ Ekvtime Takaişvili, Материалы по археологии Кавказа, собранные экспедициями Московского археологического общества : Выпуск XII veya Христианские памятники, Moskova, 1909, s. 64.
- ^ "ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2019 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები (2019 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları), Tiflis, 2021, s. 69. 8 Haziran 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Vikipedi ozgur ansiklopedi Petrisi Gurcuce პეტრისი tarihsel Cavaheti bolgesinde gunumuzde Ardahan ilinin Cildir ilcesine bagli Akkiraz Kavtarnagebi koyunun sinirlari icinde ortadan kalkmis bir koydur Petresi პეტრესი olarak da bilinen koyden geriye Petrisi Kalesi nin yikintilari ulasmistir Tarihce span Petrisi veya Petresi adi kisi adi olan Petre den turemis olmalidir ve Petre ye ait yer anlamina gelir Bu yer adi Turkceye Bedris ve Bedres seklinde girmistir Nitekim 1595 tarihli Osmanli mufassal defterinde Bedris بدریس ve Cildir Eyaleti cebe defterinde 1694 1732 Bedres بدرس seklinde gecer Petresi koyunun bulundugu Cavaheti bolgesi tarihsel Gurcistan i olusturan yerlerden biridir Nitekim Osmanlilar bu bolgeyi ve koyu 1578 yilinda Gurculerden ele gecirmistir Petrisi Kilisesi ile Petrisi Kalesi de bu donemden kalmistir Petrisi koyu 1595 tarihi ve Defter i Mufassal i Vilayet i Gurcistan adli Osmanli tahrir defterine gore Gurcistan Vilayeti icinde Cildir livasinin Kurd Kala nahiyesine bagliydi Bu sirada koyde sadece 3 Hristiyan hane yasiyordu Bir Gurcu koyu olan Petrisi de bugday arpa cavdar ve keten tohumu tarimi ile aricilik yapiliyor koyun ve domuz besleniyordu Petrisi koyu Cildir Eyaleti nin 1694 1732 donemini kapsayan cebe defterindeki Hicri 1126 1714 1715 tarihli kayda gore ayni idari konuma sahipti Koyun hasilasi 3 999 akce idi ve burasi Abdullah adinda birine tahsis edilmisti Koyun bu donemden sonra ortadan kalktigi veya Kavtarnagebi koyunun mahallesine donustugu bu kayittan da anlasilmaktadir Nitekim 19 yuzyildaki kayitlarda adi gecmemektedir Petrisi koyu Kavtarnagebi koyunun yakininda bulunuyordu 1886 Rus nufus tespitinde Kavtarnagebi Ardahan sancaginin Cildir kazasina bagli Tzkarostavi nahiyesinin bir koyu olarak kaydedildigi halde Petrisi gecmemektedir Petrisi ortadan kalkmis geriye sadece ayni adi tasiyan kale kalmisti Nitekim Gurcu tarihci ve arkeolog Ekvtime Takaisvili 1902 yilindaki arastirma gezisi sirasinda Kartanakev Kavtarnagebi yakinlarinda nehrin kiyisinda Petrisi Kalesi ve kalenin icinde alisilagelmis tipte kucuk bir kilisenin bulundugunu yazmistir Petrisi koyunun yerlesim alani Akkiraz Kavtarnagebi koyunun 4 2 kilometre guneybatisinda bulunmaktadir Gurculerden kalma ve icinde bir kilisenin bulundugu Petrisi Kalesi bugun de buyuk olcude ayaktadir Ancak icindeki kilise gunumuze ulasmamistir Petrisi koyunde ayrica Hristiyan nufusun ibadet yeri olan koy kilisesi bulunuyordu Bu kilise de gunumuze ulasmamistir Kaynakca span a b 2014 Yili Tao Klarceti Tarihi Eserleri Arastirma Gezisi Sonuclari ტაო კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები Tiflis 2015 s 65 11 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi ISBN 978 9941 0 7362 5 a b c Defter i Mufassal i Vilayet i Gurcistan გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი Yayimlayan Sergi Cikia Tiflis 1947 1958 3 cilt III Cilt 1958 s 429 27 Nisan 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 2 Kasim 2024 a b Defter i Caba i Eyalet i Cildir 1694 1732 ჩილდირის ვილაიეთის ჯაბა დავთარი 1694 1732 წწ Yayima hazirlayan Tsisana Abuladze Tiflis 1979 Sira no 373 30 Aralik 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 2 Kasim 2024 Defter i Mufassal i Vilayet i Gurcistan გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი თარგმანი წიგნი II Yayimlayan Sergi Cikia Tiflis 1941 1958 3 cilt II cilt 1941 s 292 17 Nisan 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 2 Kasim 2024 Svod statisticheskih dannyh o naselenii Zakavkazskago kraya izvlechennyh iz posemejnyh spiskov 1886 g Transkafkasya Bolgesinin Nufusuna Dair 1886 Yili Aile Listelerinden Edinilmis istatistik Verilerin Ozeti Tiflis 1893 Kars oblasti Sira no 434 11 Aralik 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 2 Kasim 2024 Ekvtime Takaisvili Materialy po arheologii Kavkaza sobrannye ekspediciyami Moskovskogo arheologicheskogo obshestva Vypusk XII veya Hristianskie pamyatniki Moskova 1909 s 64 ტაო კლარჯეთის ძეგლების 2019 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები 2019 Yili Tao Klarceti Tarihi Eserleri Arastirma Gezisi Sonuclari Tiflis 2021 s 69 8 Haziran 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi ISBN 978 9941 9746 3 2 gtdCildir in koyleriAgilli Akcakale Akcil Akdari Akkiraz Asagicambaz Baltali Baskoy Damlica Dirsekkaya Dogankaya Eskibeyrehatun Esmepinar Golbelen Golebakan Guvenocak Karakale Kaslikaya Kayabeyi Kenarbel Kenardere Kotanli Kurtkale Kuzukaya Meryemkoy Oncul Ovundu Sabaholdu Saymali Sazlisu Semihasakir Tasdegirmen Yenibeyrehatun YukaricambazEski koyler Mahalleler Cocorta Eskuni Gaciani Kvintishevi Lori Mozereti Ohora Okoseti Petrisi Ratasani Sakvelahevi Samtzubi Siraurta Suhara Tanburaci Tkemlobi Uguztasi Yildirimtepe Zaki Zakartzminda Kategoriler Cildir belde ve koyleriTao KlarcetiGizli kategoriler Webarsiv sablonu wayback baglantilariISBN sihirli baglantisini kullanan sayfalar
