| Jaguar | |||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() Oturan bir jaguar (Panthera onca) | |||||||||||||||||||
| Korunma durumu | |||||||||||||||||||
![]() Neredeyse tehdit altında (IUCN 3.1) | |||||||||||||||||||
| Biyolojik sınıflandırma | |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
| İkili adlandırma | |||||||||||||||||||
| Panthera onca | |||||||||||||||||||
![]() | |||||||||||||||||||
| Jaguarın, günümüzdeki (kırmızı) ve tarihsel yaşam aralığı (pembe) | |||||||||||||||||||
![]() | |||||||||||||||||||
| Sinonimler | |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
Jaguar (Panthera onca), kedigiller (Felidae) familyasından ve Panthera cinsinin dört büyük kedisinden biri olan bir Yeni Dünya memelisidir. Diğer üç büyük kedi, Eski Dünya’nın kaplan, aslan ve parstır. Kaplan ve aslandan sonra en büyük üçüncü kedi olan jaguar Batı Yarımküresinin en büyük ve en güçlü kedisidir. Jaguar günümüzde Meksika’dan (bazen ABD’nin güneybatısında da görülebilir) Orta Amerika’ya ve Paraguay’ın güneyi ile kuzey Arjantin’e kadar dağılan bir alanda bulunmaktadır.
Benekli kedi, fiziksel olarak daha çok parsa benzese de daha güçlü yapısı, davranışsal ve habitat özellikleri ile kaplana daha yakındır. Tercih ettiği habitat cengel olsa da, ormanlık araziden açık araziye kadar çeşitli alanlarda yaşar. Genel olarak su kenarlarında bulunur ve kaplan gibi yüzmekten hoşlanan kediler olarak dikkat çekerler.
Jaguar genel olarak yalnız dolaşan, avını izleyip pusuya düşüren bir avcıdır ve avını seçerken fırsatçı davranır. Aynı zamanda ekosistemi dengelemek ve av türlerinin nüfuslarını kontrol altında tutmak konusunda önemli rol oynayan hem süper hem de kilittaşı avcıdır. Jaguar, diğer kedilere göre bile oldukça kuvvetli bir çeneye sahiptir. Kuvvetli çenesi sayesinde zırhlı sürüngenlerin kabuklarını deler ve memeliler arasında sıra dışı olan bir öldürme yöntemi kullanır. Beyne ölümcül darbeyi indirmek için doğrudan avının kafatasını iki kulağının arasından ısırır.
Etimoloji
| ]Jaguar kelimesinin etimolojisi tam olarak belli değildir. Bazı kaynaklar Güney Amerika Tupi dilinden Portekizce’ye geçtiğini belirtir. Başka bazı kaynaklar bu sözcüğün Guarani diline ait olduğunu savunur. Tupi dilindeki özgün ve tam isim jaguaradır ve aynı zamanda tüm etçil hayvanları tanımlamak için de kullanılır. Birleşik hâli olan jaguareté sözcüğündeki -eté "gerçek" anlamına gelir.Guarani dilindeki yaguareté sözcüğü de "gerçek yırtıcı hayvan", "köpek gövdeli", ya da "yırtıcı köpek" diye farklı çevirilere sahiptir. İlk etimolojik raporlara göre jaguara sözcüğü "avını bir kerede öldüren hayvan" anlamına gelir ve bu bilgi birçok kaynakta bulunmaktadır. Ancak bu bilginin doğru olmadığı öne sürülmüştür. Birçok Orta ve Güney Amerika ülkesinde bu kediye el tigre ("kaplan") denir.
Panthera onca bilimsel adının ilk kısmının Yunanca pan- ("tüm") ve ther ("hayvan") sözcüklerinden türetildiği söylense de, bu da halk arasında yayılmış doğru olmayan bir etimolojik yorumdur. Panthera büyük olasılıkla Doğu Asya kaynaklıdır ve "sarımsı hayvan" ya da "beyazımsı sarı" anlamlarına gelir.
Onca sözcüğünün, hayvanın güçlü pençeleri nedeniyle "çengel" ya da "kanca" olduğu söylense de en doğru etimolojik yorum basitçe, hayvanın Portekizce ismi olan onçadan (on-sa) geldiğidir.
Taksonomi
| ]Jaguar Panthera onca, Panthera cinsinin Yeni Dünya'daki tek temsilcisidir. DNA araştırmalarıyla elde edilen kanıtlara göre aslan, kaplan, pars, jaguar, kar parsı ve bulutlu pars ortak bir ataya sahiptir ve bu da yaklaşık altı ile on milyon yıl önceye dayanır. Fosil kayıtları, Panthera cinsinin 2 ile 3,8 milyon yıl önce ortaya çıktığını göstermektedir.Bulutlu pars (Neofelis nebulosa) genel olarak bu grubun başına konur. Diğer türlerin evrim ağacındaki konumu değişik çalışmalarda farklılık gösterir ve henüz çözülememiştir. Çalışmaların çoğu kar parsını Panthera cinsine katar, kar parsının bilimsel adının Uncia uncia ya da Panthera uncia olması konusunda belirli bir ortak görüş yoktur.
Morfolojik kanıtlara dayanan Britanyalı zoolog Reginald Pocock, jaguarın daha çok pars ile bağlantılı olduğu sonucuna varmıştır. Ancak DNA kanıtları yetersizdir ve çalışmadan çalışmaya jaguarın konumu değişiklik gösterir.Avrupa jaguarı (Panthera gombaszoegensis) ve Amerika aslanı (Panthera atrox) gibi soyu tükenmiş Panthera türlerinin fosilleri incelendiğinde hem aslanların hem de jaguarların özelliklerini gösterdikleri görülür. Jaguar mitokondriyal DNA'sının analizi, türün ortaya çıkışını fosillerin belirttiğinden daha yeni bir tarih olan 280.000 ile 510.000 yıl öncesine dayandırmaktadır.
Coğrafi Tanım
| ]Jaguar alttürlerinin en son betimlemesi 1939 yılında Pocock tarafından yapılmıştır. Pocock, coğrafî orijin ve kafatası morfolojisine dayanarak sekiz alttürü belirlemiştir. Ancak tüm alttürleri dikkatle inceleyebilmek için yeterli sayıda örneğe sahip olmaması nedeniyle önerdiği alttürlerin bir kısmı için şüphelerini belirtmiştir. Daha sonraları çalışmalarının değerlendirilmesi sonucu yalnızca 3 alttür önerilmiştir: P. o. onca, P. o. paraguensis ya da P. o. palustris, P. o. hernandesii
Çok iyi tanımlanmış alttürler oluşturma konusunda son yıllarda yapılan çalışmalar da başarısız olmuştur ve artık kabul görmemektedir. Larson (1997) jaguarın morfolojik değişikliklerini incelemiş, güneyde ve kuzeyde yaşayanlar arasında farklılık olduğunu göstermiştir. Ancak varolduğu ileri sürülen alttürler arasında, alttür olacak kadar büyük farklılıklar bulamamıştır. Eizirik ve arkadaşlarının 2001 yılında yaptıkları genetik bir çalışma, belirgin bir coğrafi alttür dağılımının olmadığını göstermiş ancak Amazon Nehri gibi büyük coğrafi engellerin farklı popülasyonlar arasındaki gen alışverişini sınırladığını da ortaya koymuştur. Sonraki daha detaylı bir çalışma, Kolombiya'daki jaguarların tahminî popülasyon yapısını doğrulamıştır.
Pocock'un alttür sınıflandırması hâlâ kedinin genel tanımları arasında belirtilmektedir. Seymore bunları üç alttürde gruplandırmıştır:
- Panthera onca onca: Venezuela'dan, Brezilya'nın Rio Grande do Sul nehrinin güney ve doğusuna kadar ve
- P. onca peruviana: Peru sahili dahil olmak üzere.
- P. onca hernandesii: Batı Meksika ve ayrıca
- P. onca palustris ya da P. onca paraguensis: Paraguay ve kuzeydoğu Arjantin
Biyoloji ve davranış
| ]Fiziksel nitelikler
| ]Jaguar güçlü kaslara sahip bir hayvandır. Vücut ölçüleri önemli değişiklikler gösterir. Ağırlığı genellikle 56–96 kilogram arasında dolaşsa da 131–151 kilogram gelen daha iri jaguarlarla (dişi aslan ve kaplanların ortalama ağırlığına erişir) 36 kilogram gelen daha küçük jaguarlar da kaydedilmiştir. Dişiler genelde erkeklerden %10–20 daha küçüktür. Kedinin boyu 1,62–1,83 metre arasında değişir ve bu boya kuyruk 75 santimetre daha ekler. Omuz yükseklikleri 67–76 santimetre arasındadır.

Bölgeler ve habitatlar arasında boyut farklılıkları da ortaya çıkarılmıştır. Kuzeyden güneye gidildikçe boyut büyür. Meksika'nın pasifik sahilinde Chamela-Cuixmala Biyosfer Rezervi'nde jaguarlar üzerine yapılan bir çalışma yaklaşık bir puma boyutlarında yalnızca 30–50 kilogramlık jaguarların varlığını göstermiştir. Buna karşın Brezilya'da Pantanal bölgesinde yapılan bir çalışmada da ortalama jaguar ağırlığı olarak 100 kilogram bulunmuştur. Orman jaguarları açık alanda bulunan jaguarlara göre daha koyu renklerde ve daha küçüktürler. Bunun nedeni büyük bir ihtimalle ormanlık alanlarda büyük otçul avların daha az olmasıdır.
Kısa ve kalın bacak yapısı jaguarın iyi tırmanmasını, sürünerek ilerlemesini ve yüzmesini sağlar. Kafa sağlamdır ve çene aşırı bir şekilde güçlüdür. Jaguarların tüm kedigiller içinde en güçlü ve memeliler içinde de ikinci en güçlü çeneye sahip olduğu önerilmiştir. Bu güçlülüğün nedeni jaguarların kaplumbağa kabuklarını bile delecek kadar güçlü olmak için adaptasyonudur. Vücut oranına göre ısırma gücünün karşılaştırması jaguarı aslan ve kaplanın önünde, bulutlu parsın yanında en üst sıraya oturtmuştur.National Geographic dergisinin özel bir sayısı da jaguarın dünyanın en kuvvetli kedisi olduğunu önermiştir. Bir jaguarın, 300 kg'lık bir boğayı bile çenesiyle 8 metre sürükleyebileceği ve en ağır kemikleri bile ezebileceği bildirilmiştir. Jaguar cengel içinde 300 kilograma kadar olan hayvanları avlar, kısa ve kalın fiziksel yapısı avına ve çevresine göre geçirdiği adaptasyonun bir sonucudur.

Jaguarın postu asıl sarımsı kahverengi renkteyse de kızıl-kahverengiden siyaha kadar çeşitlilik gösterir. Kedinin kürkü cengel habitatında kamufle olabilmek için gül tarzı beneklerle kaplıdır. Post üstündeki benekler bir jaguardan diğerine farklılık gösterir, gül şeklindeki benekler farklı tipte bir ya da birkeç benek içerebilir. Genellikle kafa ve boyundaki benekler dolu, boşluk olmayan beneklerdir. Kuyruk bölgesinde de aynı şeklde olan benekler birleşerek bir kuşak haline gelir. Göbek, boyunaltı ve ayakların dış yüzleri ile aşağı yanlar beyazdır.
Bu türde melanizm diye bilinen durum oluşur. Melanizme sahip tip benekli tipten daha az yaygındır. Güney Amerika bölgesinde yüzde altılık bir oran bildirilmiştir. Melanizm baskın allelin sonucudur. Melanizm olan jaguarlar tamamen siyah görünseler de yakından incelendiğinde benekler hâlâ görülebilirdir. Melanizmi olan jaguarlar halk arasında kara panter olarak bilinse de ayrı bir tür oluşturmazlar. Bazen beyaz panter diye adlandırılan nadir görülen albino bireyler, diğer kedilerde olduğu gibi jaguarlar arasında da görülür.
Jaguar parsa çok benzer ama daha kısa ve kalın yapısı vardır. İki hayvan, postlarının üzerindeki gül şeklindeki beneklerden ayırtedilebilirler. Jaguarın benekleri sayıca daha az ve büyüktür. Genelde koyu renklidir ve kalın çizgili beneklerin ortasındaki küçük benekler parsda bulunmaz. Jaguarın kafası daha yuvarlaktır, daha kısa ama kalın bacakları vardır.
Üreme ve yaşam çevrimi
| ]Dişi jaguarlar cinsel olgunluğa yaklaşık iki yılda gelirken erkek jaguarlar üç ya da dört yıl sonra ulaşırlar. Doğal ortamında kedinin yıl boyunca çiftleştiği sanılmaktadır ancak av arttığında doğumların sayısı da artış gösterir. Esaret altındaki erkek jaguarlarda yapılan çalışma yıl boyunca çiftleşme varsayımını destekler. Semen özellikleri ve boşalma kalitesinde mevsimsel değişikliklere rastlanmamış ancak esaret altında üreme başarısının düşük olduğu gözlemlenmiştir. Dişilerin âdeti 37 günlük çevrimin içinde 6–17 gün sürer ve dişiler idrar ile bıraktıkları koku ve daha yüksek ses tonu ile çiftleşmeye hazır olduğunu bildirir.
Eşler çiftleştikte sonra ayrılır ve yavruların bakımını dişi yapar. Hamilelik 93-105 gün arası sürer ve dişi sıklıkla iki bazen de dörde kadar varan sayıda yavrular. Yavrular doğduktan sonra anne erkeklerin etrafta dolaşmasına izin vermez. Kaplanlarda da görülen bu davranış yavru yamyamlığını önlemek içindir.
Gözü kapalı doğan yavrular iki hafta sonra gözlerini açar. Üç ayda sütten kesilen yavrular anneleriyle birlikte ava çıkmadan önce altı aylık olana kadar inlerinen ayrılmaz. Yavrular bir ile iki yıl arasında anneleriyle birlikte kaldıktan sonra kendilerine ait bir bölge oluşturmak için ayrılırlar. Genç erkekler önceleri göçmendir ve yaşlı erkeklerle kendilerine ait bir bölge oluşturana kadar itişip kakışırlar. Doğal yaşam alanlarında jaguarların yaşam süresi 12 yıl civarındadır. Esaret altında 23 yıl kadar yaşadıkları görülmüştür ki bu onları en uzun yaşayan kedilerin arasına sokar.
Sosyal yapı
| ]Kedilerin çoğunluğu gibi, anne-yavru gruplarının dışında jaguar tek başına dolaşır. Erişkinler genelde kur yapmak ve çiftleşmek için bir araya gelir ve kendilerine geniş bölgeler ayırırlar. Dişilerin 25 ila 40 km² lik bölgeleri birbirini kesebilir ama hayvanlar genellikle yüz yüze gelmekten kaçınır. Erkeklerin bölgeleri av ve yeterli alan durumuna göre yaklaşık iki katı yer kaplar ve birbirini kesmez. Pençe izleri, idrar ve dışkı bölgeyi belirlemek için kullanılır.
Diğer büyük kediler gibi jaguar da kükreyebilir. Genellikle, bölge ve eş için rakiplerini uyarmak amacıyla kükrerler. Doğal yaşam yerlerinde bireyler arasında karşılıklı kükremeler gözlemlenmiştir. Kükremeleri tekrar eden bir öksürüğe benzer ve bazen miyavlama ile homurdanma sesleri de çıkarırlar. Çok nadir de olsa erkekler arasında çiftleşme nedeniyle kavga çıkabilir ama genellikle saldırgan davranışlarda bulunmadıkları gözlemlenmiştir. Çıkan kavgalarda anlaşmazlık konusu genellikle bölge hakimiyetidir. Bir erkeğin bölgesi içinde iki ya da üç dişinin bölgesi yer alır ama başka bir erkeğin girmesine tahammül edemezler.
Jaguar genellikle gece hayvanı olarak tanımlansa da daha çok yarı karanlıkta (gün doğumundan önce ve gün batımından sonra) aktiftir. Erkekler de dişiler de avlanır ama erkekler daha büyük bölgede olduklarından her gün daha çok yol katederler. Av olduğu takdirde jaguar gündüzleri de avlanabilir. Zamanının %50-60'ını aktif olarak geçiren jaguar oldukça enerjik bir kedidir. Bulunması zor olan jaguarın doğal yaşam alanlarına kolay erişilemediğinden, gözlemlenmesi oldukça zor bir hayvandır.
Avlanma ve beslenme
| ]Tüm kediler gibi jaguar yalnızca et ile beslenen bir etçildir. Fırsatçı bir avcıdır ve 85'e yakın türü avlar. Jaguar büyük avları tercih eder ve geyik, tapir, pekari, köpek ve kaymanları bile avlar. Ancak kedi, kurbağa, fare, kuş, balık ve evcil hayvan gibi yakalayabildiği her türlü hayvanı yiyebilir.
Jaguar Panthera cinsinde yaygın olan derin ısırık ve boğma tekniğini kullansa da kediler arasında istisna teşkil eden kendine has bir öldürme yöntemini tercih ederek, köpekdişleriyle avının kulakları arasından şakak kemiklerini ısırarak doğrudan beynini deler. Emmons (1987) bu tekniğin Pleistocene dönemin sonunda türlerin yokolması ve jaguarların temel avlarının kaplumbağa olması nedeniyle kaplumbağa kabuklarını kırarak açabilmek için bir uyum sağlama olduğunu önermiştir. Kafatası ısırığını memeliler için uygulayan jaguar, cayman gibi avlarda ise arkaya sıçrayarak omuriliğine zarar verdiği avını hareketsizleştirir. Kaplumbağa kabuğunu kırabilecek güçte olsa da, kabuğun içindeki etleri sıyırarak da yiyebilir. Köpek gibi avlarda ise kafatasını kırabilecek bir pençe darbesi yeterli olur.
Jaguar eğer sürek avındaysa, avını izleyip pusuya düşürür. Orman patikalarında yavaşça dolanarak pusuya düşürmeden ve saldırmadan önce avını dinler ve izler. Jaguar saklandığı yerden ve genelde hedefinin ölü noktasından çevik bir sıçrayışla saldırır. Türün pusu yetenekleri, hem yerliler hem de saha araştırmacıları tarafından hayvanlar dünyasında eşine pek rastlanmayan bir yetenek olarak görülür. Pusu yeteneği büyük bir ihtimalle çok farklı ortamlarda süper avcı olmanın geliştirdiği bir yetenektir. Pusuda avın arkasından suya sıçramak da yer alır. Yüzerlerken çok rahat bir şekilde avlarını öldürebilirler. Öyle kuvvetlidirler ki genç bir inek ölüsünü dahi bir ağacın üzerine çıkarabilirler.
Avını öldürdükten sonra cesedini çalılığa ya da gözden uzak başka bir noktaya taşır. Avını karnından değil de boyun ve göğsünden yemeye başlar. Kalp ve ciğerlerden sonra omuzlarını yer. Türün 34 kilogramlık en zayıf üyelerinin günlük besin gereksinimlerinin 1,4 kilogram olduğu tahmin edilmiştir. 50-60 kilogram arasında esaret altındaki hayvanlar için günlük besin miktarı olarak 2 kilogramdan fazla et önerilmektedir. Doğal ortamlarında bu değer değişkenlik gösterir çünkü avının yakalanması ve öldürülmesinde önemli ölçüde enerji harcayan yırtıcı kedi bir kerede 25 kilogram et yedikten sonra açlık dönemine girer.
Ekoloji
| ]Dağılım ve habitat
| ]Fosil incelemelerine göre jaguar iki milyon yıllık bir yaşa sahiptir ve Pleistosen döneminde Bering kara köprüsünden geçtiğinden beri bir Amerikan kedisidir. Panthera onca augusta adı verilen en yakın atası günümüzdeki kediden daha büyüktür. Günümüzdeki dağılımı Meksika’dan Orta Amerika’ya ve Breziya Amazonu’nun büyük bir kısmı dahil olmak üzere Güney Amerika’ya uzanır. Bu dağılım içinde kalan ülkeler ABD, Arjantin, Belize, Bolivya, Brezilya, Ekvador, Fransız Guyanası, Guatemala, Guyana, Honduras, Kolombiya,Kosta Rika, Meksika, Nikaragua, Panama, Paraguay, Peru, Surinam ve Venezuela yer alır. El Salvador ve Uruguay’daki jaguar soyu tükenmiştir.
Listeye ABD'nin eklenmesinin sebebi güneybatıda özellikle Arizona, New Mexico ve Teksas'ta görüldüğü bildirilen jaguarlardır. 1990'ların başında, jaguarların yaşam alanları Güney Kaliforniya ve batı Teksas'a kadar kuzeye uzanıyordu. Jaguarlar, "Tehdit altındaki türler yasası" ile ABD'de koruma altına alınmış ve postu için hayvanların avlanması yasaklanmıştır. 2004 yılında doğal yaşamı koruma memurları Arizona'nın güneyinde jaguarları görüntülediler. Arizona'da sürekli bir popülasyonun yaşaması için yeterli bir av miktarı, öldürülmekten korunmaları ve Meksika'daki popülasyon ile bağlantılarının sağlanması gereklidir.
Türün tarihsel dağılımına Amerika Birleşik Devletleri'nin güney kısmının tamamına yakını, güneyde de Güney Amerika kıtasının hemen hemen tamamı dahildir. Toplamda kuzey sınırı 1.000 km, güney sınırı da 2.000 km gerilemiştir. 40 milyon ile 11,5 milyon yıl öncesine ait Buz Çağı'ndan kalma jaguar fosilleri Missouri'ye kadar kuzeydeki bazı kazı alanları da dahil olmak üzere farklı yerlerde günyüzüne çıkarılmıştır. Fosiller, günümüzdeki ortalama ağırlıktan oldukça fazla olan 190 kilogramlık jaguarların varlığını ortaya çıkarmıştır.
Kedinin habitatına Güney ve Orta Amerika'nın yağmur ormanları, kısmen sel altında kalan açıklık sulak araziler ve kuru otlaklar dahildir. Jaguar, bunların arasında en çok yağmur ormanlarını tercih eder. Kedi, Arjantin pampaları, Meksika'nın kurak düzlükleri ve güneybatı ABD gibi kuru habitattaki yerini çok hızlı kaybetmiştir. Kedi tropik, subtropik ve kuru yaprakları dökülen ormanlara yayılmıştır. Su ile bir arada düşünülen jaguar genellikle nehir kenarlarında, bataklıklarda ve avlarını izlemeye yarayan yoğun yağmur ormanlarında yaşarlar. Jaguarlar 3.800 metre kadar yüksek rakımlarda da bulunur ama genellikle dağ ormanlarını tercih etmezler ve orta Meksika'nın yüksek platoları ile And dağlarında bulunmazlar.
Ekolojik rolleri
| ]
Jaguar bir süper avcıdır, yani besin zincirinin en üstünde yer alır ve onu avlayan başka bir tür yoktur. Jaguar ayrıca kilittaşı tür olarak otçul ve tanecil hayvanların popülasyonlarını kontrol ederek orman sisteminin yapısal bütünlüğünü sağlar. Ancak jaguar gibi türlerin ekosistemler üzerinde tam olarak ne gibi bir etkisi olduğunu belirlemek oldukça zordur çünkü türün olmadığı ve bulunduğu bölgelerden veri toplamak ve insan aktivitesinin etkisini dikkate almak gerekir. Genel olarak kilit türlerin eksikliğinde orta büyüklükteki avcı türlerinin popülasyonunun arttığı ve bunun da birbirini izleyen negatif etkileri olduğu düşünülür ancak saha çalışmaları bunun doğal bir değişiklik olacağını ve popülasyon artışlarının süreklilik arzetmeyeceğini göstermiştir. Dolayısıyla kilit tür varsayımı tüm bilimadamları tarafından desteklenmez.
Jaguarların diğer avcılar üzerinde de etkisi bulunur. Jaguar ve Amerika kıtasındaki ikinci büyük kedi puma, sıklıkla simpatriktir (aynı bölgeyi paylaşan birbiriyle bağlantılı türler) ve sıklıkla beraber incelenmişlerdir. Jaguar ile simpatrik olan pumalar genelde daha küçüktürler çünkü büyük avları jaguar, küçük avları da puma aldığından, bu pumalar normalden küçük kalırlar. Bu durum pumaların yararınadır. Küçük avlar dahil olmak üzere daha geniş av seçenekleri olan pumalar insanların değiştirdiği doğada jaguarlara karşı daha dayanıklıdırlar. Her iki tür de neredeyse tehdit altındaki tür olarak ilan edilmelerine rağmen puma önemli ölçüde daha büyük bir dağılıma sahiptir.
Korunma durumu
| ]Jaguar, Doğa ve Doğal Kaynakların Korunması için Uluslararası Birlik tarafından neredeyse tehdit altındaki tür olarak değerlendirilmiş olup yakın gelecekte soyu tükenme tehdidi altına girebilir. Tarihsel kuzey yerleşim alanlarını hemen hemen kaybetmesi, şu anda bulunan yerlerde bölünmelerin artması bu durumun seçilmesinde etken olmuştur. Jaguar popülasyonu günümüzde azalmaktadır. Wildlife Conservation Society (Vahşi Yaşamın Korunması Topluluğu) tarafından yaptırılan detaylı çalışmalar sonucunda jaguarın tarihsel yaşam alanlarının %37'sini kaybettiği, %18'inde de durumunun ne olduğunun bilinmediği ortaya çıkarılmıştır. Ancak geriye kalan yaşam alanlarında, özellikle Amazon havzasında ve buraya komşu olan Gran Chaco ile Pantanal'da uzun dönem hayatta kalma olasılığı, umut verici bir şekilde, %70 olarak belirlenmiştir.
Jaguar için önemli riskler; habitatının olduğu ormanların yokedilmesi, insanlarla yiyecek için olan rekâbet ve besledikleri hayvanları avlayan kedileri öldüren çiftçilerdir. Bir kere alıştıktan sonra jaguarların beslenmesinin önemli bir kısmını büyükbaş hayvanlar oluşturur. Otlak yapmak için arazi açılması, tür için tehdit unsuru olsa da Güney Amerika'ya ilk kez büyükbaş hayvanlar getirildiğinde bu yeni avdan faydalanan jaguarların başlangıçta popülasyonu artmış olabilir. Beslenen hayvanları çok sık avlamaları nedeniyle çiftlik sahipleri sürekli çalışan jaguar avcıları kiralamıştır ve jaguarlar görüldükleri yerde öldürülürler.

Jaguar Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme’nin 1. maddesi ile korunmaktadır: Jaguar ya da herhangi bir parçasının uluslararası ticareti yasaklanmıştır. ABD, Arjantin, Fransız Guyanası, Honduras, Kolombiya, Nikaragua, Panama, Paraguay, Surinam, Uruguay ve Venezuela’da avlanmaları yasaklanmıştır. Brezilya, Guatemala, Kosta Rika, Meksika ve Peru’da avlanma yalnızca sorun çıkaran hayvanlarla sınırlandırılmış iken Bolivya’da jaguar avı hâlâ serbesttir. Ekvador ve Guyana’da tür herhangi bir koruma altında değildir.
Süregelen korunma çabalarının içinde çiftçilerin bilgilendirilmesi ve ekoturizmin gelişmesine yardımcı olunması yer alır. Jaguar genel olarak "şemsiye tür" olarak tanımlanır yani yaşadığı yer ve habitat gereksinimi öyle geniştir ki onun korunma altında olmasıyla birçok küçük tür de korunacaktır. Korunma örgütleri, jaguara birbirine bağlı habitat sağlamaya çalışarak diğer türlerin de bu korunmadan yararlanması için çalışır.
Türün yaşadığı alanların tamamına ulaşılamadığı için (orta Amazon bölgesi gibi) sayılarını tahmin etmek zordur. Araştırmacılar genel olarak özel biyobölgeler üzerine yoğunlaşır ve tür genelinde bir analize pek rastlanmaz. 1991 yılında Belize’de 600 ile 1.000 hayvanın yaşadığı tahmin edilmiştir. Bir yıl öncesinde Meksika’nın 4.000 km² lik Calakmul Biyosfer Rezervi’nde 125 ile 180, Chiapas eyaletinde de 350 hayvanın yaşadığı tahmin edilmiştir. Guatemala’daki 15.000 km² lik komşu Maya Biyosfer Rezervi’nde 465 ile 550 hayvan olabilir.GPS-telemetrisi kullanılan 2003 ve 2004 yıllarındaki çalışmalarda kritik Pantanal bölgesinde 100 km² de altı ile yedi jaguar bulunduğu görülmüştür (bu sayı, geleneksel yöntemlerle yapılan bir çalışmada 10 ile 11 olarak hesaplanmıştı). Buradan anlaşılan, çoğunlukla kullanılan örnekleme yöntemlerinin kedilerin gerçek sayısını abarttığıdır.
Mitolojide ve kültürde
| ]
Mezoamerikan kültürü
| ]Jaguar, uzun çağlar boyunca Orta ve Güney Amerika’da gücün ve kuvvetin sembolü olmuştur. Kolomb öncesi Mezoamerika kültürünün kaynaklandığı Olmek kültüründe belirgin bir "jaguaradam" kavramı gelişmiştir. Stilize jaguar ve jaguara benzeyen insan figürleri ve heykelleri bulunur. Daha sonraki Maya uygarlığında jaguarın ölüler ile yaşayanlar arasındaki iletişimi kolaylaştırdığına ve kraliyet ailesini koruduğuna inanılırdı. Mayalar bu güçlü kedileri ruhsal dünyadaki dostları olarak görmüş ve krallarına içinde jaguar sözcüğü geçen resmî adlar vermiştir. Aztek uygarlığı, yönetenlerin ve savaşçıların sembolü olarak jaguar imajını paylaştı ve jaguar güçlü tanrı Tezcatlipoca'nın totem hayvanı olarak görüldü.
Çağdaş kültür
| ]Jaguar çağdaş kültürde sıklıkla karşılaşılan bir semboldür. Guyana'nın resmî hayvanıdır ve ülke armasında yer alır. Çok sıklıkla ürün adı olarak kullanılan jaguar en çok lüks araba markası olarak tanınır. 1960'ların başında Fender Müzik Aletleri sörf müziği yapanlara yönelik Jaguar adını verdikleri bir elektrogitar modelini üretti.
Galeri
| ]-
Amerika Birleşik Devletleri'nin Milwaukee kentindeki bir hayvanat bahçesinde otururken fotoğraflanan bir jaguar (Panthera onca). Kedigiller familyasının dört büyük kedisinden biri olan jaguar, genel olarak yalnız dolaşır ve çok iyi bir avcıdır.
Kaynakça
| ]- Kedi Uzmanlık Grubu (2002). Panthera onca. Tehlike altında olan türlerin 2006 IUCN Kırmızı Listesi. IUCN 2006. 4 Mart 2007 tarihinde alınmıştır.
Notlar
| ]- ^ Quigley, H.; Foster, R.; Petracca, L.; Payan, E.; Salom, R.; Harmsen, B. (2017). "Panthera onca". s. e.T15953A123791436. 8 Ağustos 2018 tarihinde
|arşiv-url=kullanmak için|url=gerekiyor () arşivlendi. - ^ a b Stephen Wroe, Colin McHenry, and Jeffrey Thomason (2006). "Bite club: comparative bite force in big biting mammals and the prediction of predatory behaviour in fossil taxa" (PDF). Proceedings of the Royal Society B. Cilt Online. 3 Temmuz 2005 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi7 Ağustos 2006.
- ^ a b Hamdig, Paul. "Sympatric Jaguar and Puma". Ecology Online Sweden. 13 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2006.
- ^ a b ""Jaguar"". Online Etymology Dictionary. Douglas Harper. 8 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2006.
- ^ a b c ""Word to the Wise"". Take our word for it, basım 198, s. 2. The Institute for Etymological Research and Education. 5 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2006.
- ^ ""Yaguareté - La Verdadera Fiera"". RED Yaguareté (İspanyolca). 20 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Eylül 2006.
- ^ "Breve Vocabulario" (İspanyolca). Faculty of Law, University of Buenos Aires. 5 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Eylül 2006.
- ^ Eduardo Acevedo Díaz (1890). "Notas". Nativas (İspanyolca). 13 Eylül 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Eylül 2006.
- ^ Hemen hemen burada sözedilen tüm sanal bilgi kaynakları büyük olasılıkla yanlış olan bu etimolojik bilgiyi kullanır.
- ^ ""Panther"". Online Etymology Dictionary. Douglas Harper. 6 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ekim 2006.
- ^ a b c d e f Johnson, W.E., Eizirik, E., Pecon-Slattery, J., Murphy, W.J., Antunes, A., Teeling, E. & O'Brien, S.J. 2006. The Late Mielidae: A genetic assessment. 2 Mart 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Science 311: 73-77
- ^ Turner A (1987) New fossil carnivore remains from the Sterkfontein hominid site (Mammalia: Carnivora). Ann Transvall Mus 34.319–347
- ^ a b c d Yu L & Zhang YP (2005). Phylogenetic studies of pantherine cats (Felidae) based on multiple genes, with novel application of nuclear beta-fibrinogen intron 7 to carnivores. Molecular Phylogenetics and Evolution 35(2): 483-495.
- ^ a b c Johnson WE & Obrien SJ (1997). Phylogenetic reconstruction of the Felidae using 16S rRNA and NADH-5 mitochondrial genes. dergi of Molecular Evolution 44: S98-S116.
- ^ a b c d e f Dianne N. Janczewski, William S. Modi, J. Claiborne Stephens, and Stephen J. O'Brien (1996). "Molecular Evolution of Mitochondrial 12S RNA and Cytochrome b Sequences in the Pantherine Lineage of Felidae". Molecular Biology and Evolution. Cilt 12 (4 bas.). s. 6906 Ağustos 2006.[]
- ^ a b c d e Nowell, K., Breitenmoser, U., Breitenmoser, C. & Jackson (2002). Panthera onca. Tehlike altında olan türlerin 2006 IUCN Kırmızı Listesi. IUCN 2006. 11 Ağustos 2006 tarihinde alınmıştır.
- ^ Felid Taxon Advisory Group: Alan H. Shoemaker (1996) Taxonomic and Legal Status of the Felidae[]
- ^ a b Eizirik E, Kim JH, Menotti-Raymond M, Crawshaw PG Jr, O'Brien SJ, Johnson WE. (2001). "Phylogeography, population history and conservation genetics of jaguars (Panthera onca, Mammalia, Felidae)". Molecular Ecology. Cilt 10 (1 bas.). s. 657 Ağustos 2006.
- ^ a b c Seymore, K.L. 1989. Panthera onca. Mammalian Species 340: 1-9
- ^ Ronald M. Nowak (1999) Walker's Mammals of the World, 6th edition. The Johns Hopkins University Press, Baltimore, Maryland
- ^ Larson, Shawn E. (1997). "Taxonomic re-evaluation of the jaguar". Zoo Biology. Cilt 16 (2 bas.). s. 1077 Ağustos 2006.[]
- ^ a b Ruiz-Garcia M, Payan E, Murillo A & Alvarez D (2006). DNA microsatellite characterization of the jaguar (Panthera onca) in Colombia. Genes & Genetic Systems 81(2): 115-127.
- ^ a b c "Guidelines for Captive Management of Jaguars 21 Haziran 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.," Taxonomy, s. 5-7, Jaguar Species Survival Plan
- ^ İlkinin tanımı fosil temel alınarak, diğerlerinin ise yaşayan bireyler temel alınarak yapılmıştır.
- ^ a b c ""All about Jaguars: ECOLOGY"". Wildlife Conservation Society. 29 Mayıs 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2006.
- ^ a b c Rodrigo Nuanaez, Brian Miller, and Fred Lindzey (2000). "Food habits of jaguars and pumas in Jalisco, Mexico". dergi of Zoology. Cilt 252 (3 bas.). s. 3738 Ağustos 2006.[]
- ^ a b c d ""Jaguar Fact Sheet"". Jaguar Species Survival Plan. 18 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2006.
- ^ a b c d e f g Nowell, K. and Jackson, P. (compilers and editors) 1996. Wild Cats. Status Survey and Conservation Action Plan. IUCN/SSC Cat Specialist Group. IUCN, Gland, Switzerland. (PDF dosyası 7 Ağustos 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.; bakınız Panthera Onca, s 118–122)
- ^ ""Search for the Jaguar"". National Geographic Specials. Alabama Public Television. 4 Eylül 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2006.
- ^ McGrath, Susan (Ağustos 2004). ""Top Cat"". National Audubon Society. 5 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2006.
- ^ Dinets, Vladmir. "ilk documentation of melanism in the jaguar (Panthera onca) from northern Mexico". 24 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2006.
- ^ Meyer, John R. "Black jaguars in Belize?: A survey of melanism in the jaguar, Panthera onca 23 Eylül 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.", biological-diversity.info, Belize Explorer Group, 1994.
- ^ ""Jaguar (panthera onca)"". Our animals. Akron Zoo. 7 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2006.
- ^ a b "Guidelines," Reproduction, pp. 28-38
- ^ Ronaldo Gonçalves Morato, Marcelo Alcindo Barros de Vaz Guimaraes, Fernando Ferriera, Ieda Terezinha do Nascimento Verreschi, Renato Campanarut Barnabe (1999). "Reproductive characteristics of captive male jaguars". Brazilian dergi of Veterinary Research and Animal Science. Cilt 36 (5 bas.). 15 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi8 Ağustos 2006.
- ^ a b c d e f g "Guidelines," Natural History & Behavior, s. 8–16
- ^ ""Jaguars: Magnificence in the Southwest"" (PDF). Newsletter, Spring 2006. Southwest Wildlife Rehabilitation & Educational Foundation. 27 Eylül 2006 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2006.
- ^ George B. Schaller, Peter Gransden Crawshaw, Jr. (1980). "Movement Patterns of Jaguar". Biotropica. Cilt 12 (3 bas.). s. 161. 4 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi8 Ağustos 2006.
- ^ a b Rabinowitz, AR., Nottingham, BG Jr (1986). "Ecology and behaviour of the Jaguar (Panthera onca ) in Belize, Central America". dergi of Zoology. Cilt 210 (1 bas.). s. 149. 12 Ekim 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi11 Ağustos 2006. Overlapping male ranges are observed in this study in Belize. Note the overall size of ranges is about half of normal.
- ^ a b Emmons, Louise H. (1987). "Comparative feeding ecology of felids in a neotropical rainforest". Behavioral Ecology and Sociobiology. Cilt 20 (4 bas.). s. 271. 4 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi8 Ağustos 2006.
- ^ Defenders of Wildlife. "Jaguar -- Kids' Planet -- Defenders of Wildlife". 29 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ a b "Determination That Designation of Critical Habitat Is Not Prudent for the Jaguar". Federal Register Environmental Documents. 12 Temmuz 2006. 12 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Guidelines," Hand-rearing, pp. 62-75 (see table 5)
- ^ "Guidelines," Nutrition, s. 55-61
- ^ a b Eric W. Sanderson, Kent H. Redford, Cheryl-Lesley B. Chetkiewicz, Rodrigo A. Medellin, Alan R. Rabinowitz, John G. Robinson, and Andrew B. Taber (2002). "Planning to Save a Species: the Jaguar as a Model". Conservation Biology. Cilt 16 (1 bas.). s. 589 Ağustos 2006.[]Detailed analysis of present range and terrain types provided here.
- ^ "Jaguar Management". Arizona Game & Fish,. 28 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ağustos 2006.
- ^ ""Jaguars"". The Midwestern United States 16 000 yıl önce. Illinois State Museum. 24 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2006.
- ^ "Jaguar (Panthera Onca)". Pheonix Zoo. 30 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2006.
- ^ "Structure and Character: Keystone Species". mongabay.com. Rhett Butler. 27 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2006.
- ^ Wright, SJ; Gompper, ME; DeLeon, B (1994). "Are large predators keystone species in Neotropical forests? The evidence from Barro Colorado Island". Oikos. Cilt 71 (2 bas.). s. 279. 12 Ekim 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi8 Ağustos 2006.
- ^ J. Agustin Iriarte, William L. Franklin, Warren E. Johnson, and Kent H. Redford (1990). "Biogeographic variation of food habits and body size of the America puma". Oecologia. Cilt 85 (2 bas.). s. 185. 23 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi9 Ağustos 2006.
- ^ a b "Jaguar Refuge in the Llanos Ecoregion". World Wildlife Fund. Erişim tarihi: 1 Eylül 2006.
- ^ "Glossary". Sonoran Desert Conservation Plan: Kids. Pima County Government. 28 Eylül 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Eylül 2006.
- ^ "Guidelines," Protection and Population Status, pg. 4.
- ^ Marianne K. Soisalo, Sandra M.C. Cavalcanti. (2006). "Estimating the density of a jaguar population in the Brazilian Pantanal using camera-traps and capture–recapture sampling in combination with GPS radio-telemetry" (PDF). Biological Conservation. Cilt 129. s. 487. 21 Eylül 2006 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi8 Ağustos 2006.
- ^ "Guyana 6 Ekim 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.," RBC Radio
Dış bağlantılar
| ]- Jaguar hakkında kısa ve yorumlu video (İngilizce)
- ARKive - (Panthera onca) jaguar resim ve videoları
- NHNZ5 Şubat 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. bir cayman yiyen jaguarın videosu Pantanal: Land of water adlı belgeselin altında bulunabilir.
- Arjantin'de jaguar Red Yaguareté Argentina
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Vikipedi ozgur ansiklopedi Siyah panter sayfasindan yonlendirildi Basligin diger anlamlari icin Jaguar anlam ayrimi sayfasina bakiniz Jaguar Yasadigi donem araligi 0 5 0 160 myo Cibanyen Gunumuz 160 PreYeYeOSDCPTJKPgN 8595 Oturan bir jaguar Panthera onca Korunma durumuNeredeyse tehdit altinda 160 IUCN 3 1 91 1 93 Biyolojik siniflandirmaAlem Animalia Sube Chordata Sinif Mammalia Takim Carnivora Alt takim Feliformia Familya Felidae Alt familya Pantherinae Cins Panthera Tur P oncaIkili adlandirmaPanthera onca Linnaeus 1758 Jaguarin gunumuzdeki kirmizi ve tarihsel yasam araligi pembe SinonimlerFelis onca Linnaeus 160 1758 Jaguar Jaguar Panthera onca kedigiller Felidae familyasindan ve Panthera cinsinin dort buyuk kedisinden biri olan bir Yeni Dunya memelisidir Diger uc buyuk kedi Eski Dunya nin kaplan aslan ve parstir Kaplan ve aslandan sonra en buyuk ucuncu kedi olan jaguar Bati Yarimkuresinin en buyuk ve en guclu kedisidir Jaguar gunumuzde Meksika dan bazen ABD nin guneybatisinda da gorulebilir Orta Amerika ya ve Paraguay in guneyi ile kuzey Arjantin e kadar dagilan bir alanda bulunmaktadir Benekli kedi fiziksel olarak daha cok parsa benzese de daha guclu yapisi davranissal ve habitat ozellikleri ile kaplana daha yakindir Tercih ettigi habitat cengel olsa da ormanlik araziden acik araziye kadar cesitli alanlarda yasar Genel olarak su kenarlarinda bulunur ve kaplan gibi yuzmekten hoslanan kediler olarak dikkat cekerler Jaguar genel olarak yalniz dolasan avini izleyip pusuya dusuren bir avcidir ve avini secerken firsatci davranir Ayni zamanda ekosistemi dengelemek ve av turlerinin nufuslarini kontrol altinda tutmak konusunda onemli rol oynayan hem super hem de kilittasi avcidir Jaguar diger kedilere gore bile oldukca kuvvetli bir ceneye sahiptir 91 2 93 Kuvvetli cenesi sayesinde zirhli surungenlerin kabuklarini deler ve memeliler arasinda sira disi olan bir oldurme yontemi kullanir Beyne olumcul darbeyi indirmek icin dogrudan avinin kafatasini iki kulaginin arasindan isirir 91 3 93 Etimoloji degistir kaynagi degistir Jaguar kelimesinin etimolojisi tam olarak belli degildir Bazi kaynaklar Guney Amerika Tupi dilinden Portekizce ye gectigini belirtir 91 4 93 Baska bazi kaynaklar bu sozcugun Guarani diline ait oldugunu savunur Tupi dilindeki ozgun ve tam isim jaguaradir ve ayni zamanda tum etcil hayvanlari tanimlamak icin de kullanilir 91 4 93 91 5 93 Birlesik hali olan jaguarete sozcugundeki ete gercek anlamina gelir 91 5 93 Guarani dilindeki yaguarete sozcugu de gercek yirtici hayvan 91 6 93 kopek govdeli 91 7 93 ya da yirtici kopek diye farkli cevirilere sahiptir 91 8 93 Ilk etimolojik raporlara gore jaguara sozcugu avini bir kerede olduren hayvan anlamina gelir ve bu bilgi bircok kaynakta bulunmaktadir 91 9 93 Ancak bu bilginin dogru olmadigi one surulmustur 91 5 93 Bircok Orta ve Guney Amerika ulkesinde bu kediye el tigre kaplan denir Panthera onca bilimsel adinin ilk kisminin Yunanca pan tum ve ther hayvan sozcuklerinden turetildigi soylense de bu da halk arasinda yayilmis dogru olmayan bir etimolojik yorumdur Panthera buyuk olasilikla Dogu Asya kaynaklidir ve sarimsi hayvan ya da beyazimsi sari anlamlarina gelir 91 10 93 Onca sozcugunun hayvanin guclu penceleri nedeniyle cengel ya da kanca oldugu soylense de en dogru etimolojik yorum basitce hayvanin Portekizce ismi olan oncadan on sa geldigidir Taksonomi degistir kaynagi degistir Jaguar Panthera onca Panthera cinsinin Yeni Dunya daki tek temsilcisidir DNA arastirmalariyla elde edilen kanitlara gore aslan kaplan pars jaguar kar parsi ve bulutlu pars ortak bir ataya sahiptir ve bu da yaklasik alti ile on milyon yil onceye dayanir 91 11 93 Fosil kayitlari Panthera cinsinin 2 ile 3 8 milyon yil once ortaya ciktigini gostermektedir 91 11 93 91 12 93 Bulutlu pars Neofelis nebulosa genel olarak bu grubun basina konur 91 11 93 91 13 93 91 14 93 91 15 93 Diger turlerin evrim agacindaki konumu degisik calismalarda farklilik gosterir ve henuz cozulememistir Calismalarin cogu kar parsini Panthera cinsine katar 91 11 93 91 13 93 91 15 93 kar parsinin bilimsel adinin Uncia uncia 91 16 93 91 17 93 ya da Panthera uncia 91 11 93 91 13 93 91 14 93 91 15 93 olmasi konusunda belirli bir ortak gorus yoktur Morfolojik kanitlara dayanan Britanyali zoolog Reginald Pocock jaguarin daha cok pars ile baglantili oldugu sonucuna varmistir 91 15 93 Ancak DNA kanitlari yetersizdir ve calismadan calismaya jaguarin konumu degisiklik gosterir 91 11 93 91 13 93 91 14 93 91 15 93 Avrupa jaguari Panthera gombaszoegensis ve Amerika aslani Panthera atrox gibi soyu tukenmis Panthera turlerinin fosilleri incelendiginde hem aslanlarin hem de jaguarlarin ozelliklerini gosterdikleri gorulur 91 15 93 Jaguar mitokondriyal DNA sinin analizi turun ortaya cikisini fosillerin belirttiginden daha yeni bir tarih olan 280 000 ile 510 000 yil oncesine dayandirmaktadir 91 18 93 Cografi Tanim degistir kaynagi degistir Jaguar altturlerinin en son betimlemesi 1939 yilinda Pocock tarafindan yapilmistir Pocock cografi orijin ve kafatasi morfolojisine dayanarak sekiz altturu belirlemistir Ancak tum altturleri dikkatle inceleyebilmek icin yeterli sayida ornege sahip olmamasi nedeniyle onerdigi altturlerin bir kismi icin suphelerini belirtmistir Daha sonralari calismalarinin degerlendirilmesi sonucu yalnizca 3 alttur onerilmistir P o onca P o paraguensis ya da P o palustris P o hernandesii 91 19 93 Cok iyi tanimlanmis altturler olusturma konusunda son yillarda yapilan calismalar da basarisiz olmustur ve artik kabul gormemektedir 91 20 93 Larson 1997 jaguarin morfolojik degisikliklerini incelemis guneyde ve kuzeyde yasayanlar arasinda farklilik oldugunu gostermistir Ancak varoldugu ileri surulen altturler arasinda alttur olacak kadar buyuk farkliliklar bulamamistir 91 21 93 Eizirik ve arkadaslarinin 2001 yilinda yaptiklari genetik bir calisma belirgin bir cografi alttur dagiliminin olmadigini gostermis ancak Amazon Nehri gibi buyuk cografi engellerin farkli populasyonlar arasindaki gen alisverisini sinirladigini da ortaya koymustur 91 18 93 Sonraki daha detayli bir calisma Kolombiya daki jaguarlarin tahmini populasyon yapisini dogrulamistir 91 22 93 Pocock un alttur siniflandirmasi hala kedinin genel tanimlari arasinda belirtilmektedir 91 23 93 Seymore bunlari uc altturde gruplandirmistir 91 19 93 Panthera onca onca Venezuela dan Brezilya nin Rio Grande do Sul nehrinin guney ve dogusuna kadar ve P onca peruviana Peru sahili dahil olmak uzere P onca hernandesii Bati Meksika ve ayrica P onca centralis Orta Amerika El Salvador dan Kolombiya ya P onca arizonensis Dogu Arizona dan Sonora Meksika ya P onca veraecrucis Guneydogu Meksika dan orta Teksas a P onca goldmani Yukatan Yarimadasi ndan Guatemala ve Belize ye P onca palustris ya da P onca paraguensis Paraguay ve kuzeydogu Arjantin 91 19 93 91 24 93 Biyoloji ve davranis degistir kaynagi degistir Fiziksel nitelikler degistir kaynagi degistir Jaguar guclu kaslara sahip bir hayvandir Vucut olculeri onemli degisiklikler gosterir Agirligi genellikle 56 96 kilogram arasinda dolassa da 131 151 kilogram gelen daha iri jaguarlarla disi aslan ve kaplanlarin ortalama agirligina erisir 36 kilogram gelen daha kucuk jaguarlar da kaydedilmistir Disiler genelde erkeklerden 10 20 daha kucuktur Kedinin boyu 1 62 1 83 metre arasinda degisir ve bu boya kuyruk 75 santimetre daha ekler Omuz yukseklikleri 67 76 santimetre arasindadir 91 25 93 Henry Doorly Hayvanat Bahcesi nde bir jaguar Bolgeler ve habitatlar arasinda boyut farkliliklari da ortaya cikarilmistir Kuzeyden guneye gidildikce boyut buyur Meksika nin pasifik sahilinde Chamela Cuixmala Biyosfer Rezervi nde jaguarlar uzerine yapilan bir calisma yaklasik bir puma boyutlarinda yalnizca 30 50 kilogramlik jaguarlarin varligini gostermistir 91 26 93 Buna karsin Brezilya da Pantanal bolgesinde yapilan bir calismada da ortalama jaguar agirligi olarak 100 kilogram bulunmustur 91 27 93 Orman jaguarlari acik alanda bulunan jaguarlara gore daha koyu renklerde ve daha kucukturler Bunun nedeni buyuk bir ihtimalle ormanlik alanlarda buyuk otcul avlarin daha az olmasidir 91 28 93 Kisa ve kalin bacak yapisi jaguarin iyi tirmanmasini surunerek ilerlemesini ve yuzmesini saglar 91 25 93 Kafa saglamdir ve cene asiri bir sekilde gucludur Jaguarlarin tum kedigiller icinde en guclu ve memeliler icinde de ikinci en guclu ceneye sahip oldugu onerilmistir Bu guclulugun nedeni jaguarlarin kaplumbaga kabuklarini bile delecek kadar guclu olmak icin adaptasyonudur 91 3 93 Vucut oranina gore isirma gucunun karsilastirmasi jaguari aslan ve kaplanin onunde bulutlu parsin yaninda en ust siraya oturtmustur 91 2 93 National Geographic dergisinin ozel bir sayisi da jaguarin dunyanin en kuvvetli kedisi oldugunu onermistir 91 29 93 Bir jaguarin 300 160 kg lik bir bogayi bile cenesiyle 8 metre surukleyebilecegi ve en agir kemikleri bile ezebilecegi bildirilmistir 91 30 93 Jaguar cengel icinde 300 kilograma kadar olan hayvanlari avlar kisa ve kalin fiziksel yapisi avina ve cevresine gore gecirdigi adaptasyonun bir sonucudur Yuksek melaninli bir jaguar namidiger kara panter Jaguarin postu asil sarimsi kahverengi renkteyse de kizil kahverengiden siyaha kadar cesitlilik gosterir Kedinin kurku cengel habitatinda kamufle olabilmek icin gul tarzi beneklerle kaplidir Post ustundeki benekler bir jaguardan digerine farklilik gosterir gul seklindeki benekler farkli tipte bir ya da birkec benek icerebilir Genellikle kafa ve boyundaki benekler dolu bosluk olmayan beneklerdir Kuyruk bolgesinde de ayni seklde olan benekler birleserek bir kusak haline gelir Gobek boyunalti ve ayaklarin dis yuzleri ile asagi yanlar beyazdir 91 25 93 Bu turde melanizm diye bilinen durum olusur Melanizme sahip tip benekli tipten daha az yaygindir Guney Amerika bolgesinde yuzde altilik bir oran bildirilmistir 91 31 93 Melanizm baskin allelin sonucudur 91 32 93 Melanizm olan jaguarlar tamamen siyah gorunseler de yakindan incelendiginde benekler hala gorulebilirdir Melanizmi olan jaguarlar halk arasinda kara panter olarak bilinse de ayri bir tur olusturmazlar Bazen beyaz panter diye adlandirilan nadir gorulen albino bireyler diger kedilerde oldugu gibi jaguarlar arasinda da gorulur 91 28 93 Jaguar parsa cok benzer ama daha kisa ve kalin yapisi vardir Iki hayvan postlarinin uzerindeki gul seklindeki beneklerden ayirtedilebilirler Jaguarin benekleri sayica daha az ve buyuktur Genelde koyu renklidir ve kalin cizgili beneklerin ortasindaki kucuk benekler parsda bulunmaz Jaguarin kafasi daha yuvarlaktir daha kisa ama kalin bacaklari vardir 91 33 93 Ureme ve yasam cevrimi degistir kaynagi degistir Disi jaguarlar cinsel olgunluga yaklasik iki yilda gelirken erkek jaguarlar uc ya da dort yil sonra ulasirlar Dogal ortaminda kedinin yil boyunca ciftlestigi sanilmaktadir ancak av arttiginda dogumlarin sayisi da artis gosterir 91 34 93 Esaret altindaki erkek jaguarlarda yapilan calisma yil boyunca ciftlesme varsayimini destekler Semen ozellikleri ve bosalma kalitesinde mevsimsel degisikliklere rastlanmamis ancak esaret altinda ureme basarisinin dusuk oldugu gozlemlenmistir 91 35 93 Disilerin adeti 37 gunluk cevrimin icinde 6 17 gun surer ve disiler idrar ile biraktiklari koku ve daha yuksek ses tonu ile ciftlesmeye hazir oldugunu bildirir 91 34 93 Esler ciftlestikte sonra ayrilir ve yavrularin bakimini disi yapar Hamilelik 93 105 gun arasi surer ve disi siklikla iki bazen de dorde kadar varan sayida yavrular Yavrular dogduktan sonra anne erkeklerin etrafta dolasmasina izin vermez Kaplanlarda da gorulen bu davranis yavru yamyamligini onlemek icindir 91 36 93 Gozu kapali dogan yavrular iki hafta sonra gozlerini acar Uc ayda sutten kesilen yavrular anneleriyle birlikte ava cikmadan once alti aylik olana kadar inlerinen ayrilmaz 91 37 93 Yavrular bir ile iki yil arasinda anneleriyle birlikte kaldiktan sonra kendilerine ait bir bolge olusturmak icin ayrilirlar Genc erkekler onceleri gocmendir ve yasli erkeklerle kendilerine ait bir bolge olusturana kadar itisip kakisirlar Dogal yasam alanlarinda jaguarlarin yasam suresi 12 yil civarindadir Esaret altinda 23 yil kadar yasadiklari gorulmustur ki bu onlari en uzun yasayan kedilerin arasina sokar 91 27 93 Sosyal yapi degistir kaynagi degistir Kedilerin cogunlugu gibi anne yavru gruplarinin disinda jaguar tek basina dolasir Eriskinler genelde kur yapmak ve ciftlesmek icin bir araya gelir 91 36 93 ve kendilerine genis bolgeler ayirirlar Disilerin 25 ila 40 160 km lik bolgeleri birbirini kesebilir ama hayvanlar genellikle yuz yuze gelmekten kacinir Erkeklerin bolgeleri av ve yeterli alan durumuna gore yaklasik iki kati yer kaplar ve birbirini kesmez 91 36 93 91 38 93 Pence izleri idrar ve diski bolgeyi belirlemek icin kullanilir 91 39 93 Diger buyuk kediler gibi jaguar da kukreyebilir Genellikle bolge ve es icin rakiplerini uyarmak amaciyla kukrerler Dogal yasam yerlerinde bireyler arasinda karsilikli kukremeler gozlemlenmistir 91 40 93 Kukremeleri tekrar eden bir oksuruge benzer ve bazen miyavlama ile homurdanma sesleri de cikarirlar 91 27 93 Cok nadir de olsa erkekler arasinda ciftlesme nedeniyle kavga cikabilir ama genellikle saldirgan davranislarda bulunmadiklari gozlemlenmistir 91 39 93 Cikan kavgalarda anlasmazlik konusu genellikle bolge hakimiyetidir Bir erkegin bolgesi icinde iki ya da uc disinin bolgesi yer alir ama baska bir erkegin girmesine tahammul edemezler 91 36 93 Jaguar genellikle gece hayvani olarak tanimlansa da daha cok yari karanlikta gun dogumundan once ve gun batimindan sonra aktiftir Erkekler de disiler de avlanir ama erkekler daha buyuk bolgede olduklarindan her gun daha cok yol katederler Av oldugu takdirde jaguar gunduzleri de avlanabilir Zamaninin 50 60 ini aktif olarak geciren jaguar oldukca enerjik bir kedidir 91 28 93 Bulunmasi zor olan jaguarin dogal yasam alanlarina kolay erisilemediginden gozlemlenmesi oldukca zor bir hayvandir Avlanma ve beslenme degistir kaynagi degistir Tum kediler gibi jaguar yalnizca et ile beslenen bir etcildir Firsatci bir avcidir ve 85 e yakin turu avlar 91 28 93 Jaguar buyuk avlari tercih eder ve geyik tapir pekari kopek ve kaymanlari bile avlar Ancak kedi kurbaga fare kus balik ve evcil hayvan gibi yakalayabildigi her turlu hayvani yiyebilir 91 41 93 Jaguar Panthera cinsinde yaygin olan derin isirik ve bogma teknigini kullansa da kediler arasinda istisna teskil eden kendine has bir oldurme yontemini tercih ederek kopekdisleriyle avinin kulaklari arasindan sakak kemiklerini isirarak dogrudan beynini deler Emmons 1987 bu teknigin Pleistocene donemin sonunda turlerin yokolmasi ve jaguarlarin temel avlarinin kaplumbaga olmasi nedeniyle kaplumbaga kabuklarini kirarak acabilmek icin bir uyum saglama oldugunu onermistir 91 28 93 91 40 93 Kafatasi isirigini memeliler icin uygulayan jaguar cayman gibi avlarda ise arkaya sicrayarak omuriligine zarar verdigi avini hareketsizlestirir Kaplumbaga kabugunu kirabilecek gucte olsa da kabugun icindeki etleri siyirarak da yiyebilir 91 36 93 Kopek gibi avlarda ise kafatasini kirabilecek bir pence darbesi yeterli olur Jaguar eger surek avindaysa avini izleyip pusuya dusurur Orman patikalarinda yavasca dolanarak pusuya dusurmeden ve saldirmadan once avini dinler ve izler Jaguar saklandigi yerden ve genelde hedefinin olu noktasindan cevik bir sicrayisla saldirir Turun pusu yetenekleri hem yerliler hem de saha arastirmacilari tarafindan hayvanlar dunyasinda esine pek rastlanmayan bir yetenek olarak gorulur Pusu yetenegi buyuk bir ihtimalle cok farkli ortamlarda super avci olmanin gelistirdigi bir yetenektir Pusuda avin arkasindan suya sicramak da yer alir Yuzerlerken cok rahat bir sekilde avlarini oldurebilirler Oyle kuvvetlidirler ki genc bir inek olusunu dahi bir agacin uzerine cikarabilirler 91 36 93 Avini oldurdukten sonra cesedini caliliga ya da gozden uzak baska bir noktaya tasir Avini karnindan degil de boyun ve gogsunden yemeye baslar Kalp ve cigerlerden sonra omuzlarini yer 91 36 93 Turun 34 kilogramlik en zayif uyelerinin gunluk besin gereksinimlerinin 1 4 kilogram oldugu tahmin edilmistir 91 42 93 50 60 kilogram arasinda esaret altindaki hayvanlar icin gunluk besin miktari olarak 2 kilogramdan fazla et onerilmektedir 91 43 93 Dogal ortamlarinda bu deger degiskenlik gosterir cunku avinin yakalanmasi ve oldurulmesinde onemli olcude enerji harcayan yirtici kedi bir kerede 25 kilogram et yedikten sonra aclik donemine girer 91 44 93 Ekoloji degistir kaynagi degistir Dagilim ve habitat degistir kaynagi degistir Jaguar in dagilimi Fosil incelemelerine gore jaguar iki milyon yillik bir yasa sahiptir 91 23 93 ve Pleistosen doneminde Bering kara koprusunden gectiginden beri bir Amerikan kedisidir Panthera onca augusta adi verilen en yakin atasi gunumuzdeki kediden daha buyuktur 91 22 93 Gunumuzdeki dagilimi Meksika dan Orta Amerika ya ve Breziya Amazonu nun buyuk bir kismi dahil olmak uzere Guney Amerika ya uzanir 91 45 93 Bu dagilim icinde kalan ulkeler ABD Arjantin Belize Bolivya Brezilya Ekvador Fransiz Guyanasi Guatemala Guyana Honduras Kolombiya Kosta Rika Meksika Nikaragua Panama Paraguay Peru Surinam ve Venezuela yer alir El Salvador ve Uruguay daki jaguar soyu tukenmistir 91 16 93 Listeye ABD nin eklenmesinin sebebi guneybatida ozellikle Arizona New Mexico ve Teksas ta goruldugu bildirilen jaguarlardir 1990 larin basinda jaguarlarin yasam alanlari Guney Kaliforniya ve bati Teksas a kadar kuzeye uzaniyordu 91 42 93 Jaguarlar Tehdit altindaki turler yasasi ile ABD de koruma altina alinmis ve postu icin hayvanlarin avlanmasi yasaklanmistir 2004 yilinda dogal yasami koruma memurlari Arizona nin guneyinde jaguarlari goruntulediler Arizona da surekli bir populasyonun yasamasi icin yeterli bir av miktari oldurulmekten korunmalari ve Meksika daki populasyon ile baglantilarinin saglanmasi gereklidir 91 46 93 Turun tarihsel dagilimina Amerika Birlesik Devletleri nin guney kisminin tamamina yakini guneyde de Guney Amerika kitasinin hemen hemen tamami dahildir Toplamda kuzey siniri 1 000 160 km guney siniri da 2 000 160 km gerilemistir 40 milyon ile 11 5 milyon yil oncesine ait Buz Cagi ndan kalma jaguar fosilleri Missouri ye kadar kuzeydeki bazi kazi alanlari da dahil olmak uzere farkli yerlerde gunyuzune cikarilmistir Fosiller gunumuzdeki ortalama agirliktan oldukca fazla olan 190 kilogramlik jaguarlarin varligini ortaya cikarmistir 91 47 93 Kedinin habitatina Guney ve Orta Amerika nin yagmur ormanlari kismen sel altinda kalan aciklik sulak araziler ve kuru otlaklar dahildir Jaguar bunlarin arasinda en cok yagmur ormanlarini tercih eder 91 28 93 Kedi Arjantin pampalari Meksika nin kurak duzlukleri ve guneybati ABD gibi kuru habitattaki yerini cok hizli kaybetmistir 91 16 93 Kedi tropik subtropik ve kuru yapraklari dokulen ormanlara yayilmistir Su ile bir arada dusunulen jaguar genellikle nehir kenarlarinda batakliklarda ve avlarini izlemeye yarayan yogun yagmur ormanlarinda yasarlar Jaguarlar 3 800 metre kadar yuksek rakimlarda da bulunur ama genellikle dag ormanlarini tercih etmezler ve orta Meksika nin yuksek platolari ile And daglarinda bulunmazlar 91 28 93 Ekolojik rolleri degistir kaynagi degistir Arjantin deki vahsi yasami koruma ve rehabilitasyon merkezinde bir jaguar Jaguar bir super avcidir yani besin zincirinin en ustunde yer alir ve onu avlayan baska bir tur yoktur Jaguar ayrica kilittasi tur olarak otcul ve tanecil hayvanlarin populasyonlarini kontrol ederek orman sisteminin yapisal butunlugunu saglar 91 26 93 91 48 93 Ancak jaguar gibi turlerin ekosistemler uzerinde tam olarak ne gibi bir etkisi oldugunu belirlemek oldukca zordur cunku turun olmadigi ve bulundugu bolgelerden veri toplamak ve insan aktivitesinin etkisini dikkate almak gerekir Genel olarak kilit turlerin eksikliginde orta buyuklukteki avci turlerinin populasyonunun arttigi ve bunun da birbirini izleyen negatif etkileri oldugu dusunulur 91 49 93 ancak saha calismalari bunun dogal bir degisiklik olacagini ve populasyon artislarinin sureklilik arzetmeyecegini gostermistir Dolayisiyla kilit tur varsayimi tum bilimadamlari tarafindan desteklenmez 91 50 93 Jaguarlarin diger avcilar uzerinde de etkisi bulunur Jaguar ve Amerika kitasindaki ikinci buyuk kedi puma siklikla simpatriktir ayni bolgeyi paylasan birbiriyle baglantili turler ve siklikla beraber incelenmislerdir Jaguar ile simpatrik olan pumalar genelde daha kucukturler cunku buyuk avlari jaguar kucuk avlari da puma aldigindan bu pumalar normalden kucuk kalirlar 91 51 93 Bu durum pumalarin yararinadir Kucuk avlar dahil olmak uzere daha genis av secenekleri olan pumalar insanlarin degistirdigi dogada jaguarlara karsi daha dayaniklidirlar 91 26 93 Her iki tur de neredeyse tehdit altindaki tur olarak ilan edilmelerine ragmen puma onemli olcude daha buyuk bir dagilima sahiptir Korunma durumu degistir kaynagi degistir Jaguar Doga ve Dogal Kaynaklarin Korunmasi icin Uluslararasi Birlik tarafindan neredeyse tehdit altindaki tur olarak degerlendirilmis olup 91 16 93 yakin gelecekte soyu tukenme tehdidi altina girebilir Tarihsel kuzey yerlesim alanlarini hemen hemen kaybetmesi su anda bulunan yerlerde bolunmelerin artmasi bu durumun secilmesinde etken olmustur Jaguar populasyonu gunumuzde azalmaktadir Wildlife Conservation Society Vahsi Yasamin Korunmasi Toplulugu tarafindan yaptirilan detayli calismalar sonucunda jaguarin tarihsel yasam alanlarinin 37 sini kaybettigi 18 inde de durumunun ne oldugunun bilinmedigi ortaya cikarilmistir Ancak geriye kalan yasam alanlarinda ozellikle Amazon havzasinda ve buraya komsu olan Gran Chaco ile Pantanal da uzun donem hayatta kalma olasiligi umut verici bir sekilde 70 olarak belirlenmistir 91 45 93 Jaguar icin onemli riskler habitatinin oldugu ormanlarin yokedilmesi insanlarla yiyecek icin olan rekabet 91 16 93 ve besledikleri hayvanlari avlayan kedileri olduren ciftcilerdir Bir kere alistiktan sonra jaguarlarin beslenmesinin onemli bir kismini buyukbas hayvanlar olusturur Otlak yapmak icin arazi acilmasi tur icin tehdit unsuru olsa da Guney Amerika ya ilk kez buyukbas hayvanlar getirildiginde bu yeni avdan faydalanan jaguarlarin baslangicta populasyonu artmis olabilir Beslenen hayvanlari cok sik avlamalari nedeniyle ciftlik sahipleri surekli calisan jaguar avcilari kiralamistir ve jaguarlar goruldukleri yerde oldurulurler 91 27 93 Pantanal Brezilya da sel Onemli bir jaguar yasam alani Jaguar Nesli Tehlike Altinda Olan Yabani Hayvan ve Bitki Turlerinin Uluslararasi Ticaretine Iliskin Sozlesme nin 1 maddesi ile korunmaktadir Jaguar ya da herhangi bir parcasinin uluslararasi ticareti yasaklanmistir ABD Arjantin Fransiz Guyanasi Honduras Kolombiya Nikaragua Panama Paraguay Surinam Uruguay ve Venezuela da avlanmalari yasaklanmistir Brezilya Guatemala Kosta Rika Meksika ve Peru da avlanma yalnizca sorun cikaran hayvanlarla sinirlandirilmis iken Bolivya da jaguar avi hala serbesttir Ekvador ve Guyana da tur herhangi bir koruma altinda degildir 91 23 93 Suregelen korunma cabalarinin icinde ciftcilerin bilgilendirilmesi ve ekoturizmin gelismesine yardimci olunmasi yer alir 91 52 93 Jaguar genel olarak semsiye tur olarak tanimlanir yani yasadigi yer ve habitat gereksinimi oyle genistir ki onun korunma altinda olmasiyla bircok kucuk tur de korunacaktir 91 53 93 Korunma orgutleri jaguara birbirine bagli habitat saglamaya calisarak diger turlerin de bu korunmadan yararlanmasi icin calisir 91 52 93 Turun yasadigi alanlarin tamamina ulasilamadigi icin orta Amazon bolgesi gibi sayilarini tahmin etmek zordur Arastirmacilar genel olarak ozel biyobolgeler uzerine yogunlasir ve tur genelinde bir analize pek rastlanmaz 1991 yilinda Belize de 600 ile 1 000 hayvanin yasadigi tahmin edilmistir Bir yil oncesinde Meksika nin 4 000 km lik Calakmul Biyosfer Rezervi nde 125 ile 180 Chiapas eyaletinde de 350 hayvanin yasadigi tahmin edilmistir Guatemala daki 15 000 km lik komsu Maya Biyosfer Rezervi nde 465 ile 550 hayvan olabilir 91 54 93 GPS telemetrisi kullanilan 2003 ve 2004 yillarindaki calismalarda kritik Pantanal bolgesinde 100 160 km de alti ile yedi jaguar bulundugu gorulmustur bu sayi geleneksel yontemlerle yapilan bir calismada 10 ile 11 olarak hesaplanmisti Buradan anlasilan cogunlukla kullanilan ornekleme yontemlerinin kedilerin gercek sayisini abarttigidir 91 55 93 Mitolojide ve kulturde degistir kaynagi degistir Aztek jaguar savascisi Mezoamerikan kulturu degistir kaynagi degistir Jaguar uzun caglar boyunca Orta ve Guney Amerika da gucun ve kuvvetin sembolu olmustur Kolomb oncesi Mezoamerika kulturunun kaynaklandigi Olmek kulturunde belirgin bir jaguaradam kavrami gelismistir Stilize jaguar ve jaguara benzeyen insan figurleri ve heykelleri bulunur Daha sonraki Maya uygarliginda jaguarin oluler ile yasayanlar arasindaki iletisimi kolaylastirdigina ve kraliyet ailesini koruduguna inanilirdi Mayalar bu guclu kedileri ruhsal dunyadaki dostlari olarak gormus ve krallarina icinde jaguar sozcugu gecen resmi adlar vermistir Aztek uygarligi yonetenlerin ve savascilarin sembolu olarak jaguar imajini paylasti ve jaguar guclu tanri Tezcatlipoca nin totem hayvani olarak goruldu Cagdas kultur degistir kaynagi degistir Jaguar cagdas kulturde siklikla karsilasilan bir semboldur Guyana nin resmi hayvanidir ve ulke armasinda yer alir 91 56 93 Cok siklikla urun adi olarak kullanilan jaguar en cok luks araba markasi olarak taninir 1960 larin basinda Fender Muzik Aletleri sorf muzigi yapanlara yonelik Jaguar adini verdikleri bir elektrogitar modelini uretti Galeri degistir kaynagi degistir Amerika Birlesik Devletleri nin Milwaukee kentindeki bir hayvanat bahcesinde otururken fotograflanan bir jaguar Panthera onca Kedigiller familyasinin dort buyuk kedisinden biri olan jaguar genel olarak yalniz dolasir ve cok iyi bir avcidir Kaynakca degistir kaynagi degistir Kedi Uzmanlik Grubu 2002 Panthera onca Tehlike altinda olan turlerin 2006 IUCN Kirmizi Listesi IUCN 2006 4 Mart 2007 tarihinde alinmistir Notlar degistir kaynagi degistir Quigley H Foster R Petracca L Payan E Salom R Harmsen B 2017 Panthera onca s 160 e T15953A123791436 8 Agustos 2018 tarihinde 124 arsiv url kullanmak icin 124 url gerekiyor yardim arsivlendi 160 Eksik ya da bos 124 url yardim a b Stephen Wroe Colin McHenry and Jeffrey Thomason 2006 Bite club comparative bite force in big biting mammals and the prediction of predatory behaviour in fossil taxa PDF Proceedings of the Royal Society B Cilt 160 Online 3 Temmuz 2005 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi7 Agustos 2006 160 KB1 bakim Birden fazla ad yazar listesi link a b Hamdig Paul Sympatric Jaguar and Puma Ecology Online Sweden 13 Subat 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 30 Agustos 2006 160 a b Jaguar Online Etymology Dictionary Douglas Harper 8 Eylul 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 6 Agustos 2006 160 a b c Word to the Wise Take our word for it basim 198 s 2 The Institute for Etymological Research and Education 5 Eylul 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 11 Agustos 2006 160 Yaguarete La Verdadera Fiera RED Yaguarete Ispanyolca 20 Nisan 2014 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 27 Eylul 2006 160 Breve Vocabulario Ispanyolca Faculty of Law University of Buenos Aires 5 Temmuz 2012 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 29 Eylul 2006 160 Eduardo Acevedo Diaz 1890 Notas Nativas Ispanyolca 13 Eylul 2006 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 29 Eylul 2006 160 Hemen hemen burada sozedilen tum sanal bilgi kaynaklari buyuk olasilikla yanlis olan bu etimolojik bilgiyi kullanir Panther Online Etymology Dictionary Douglas Harper 6 Kasim 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 26 Ekim 2006 160 a b c d e f Johnson W E Eizirik E Pecon Slattery J Murphy W J Antunes A Teeling E amp O Brien S J 2006 The Late Mielidae A genetic assessment 2 Mart 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Science 311 73 77 Turner A 1987 New fossil carnivore remains from the Sterkfontein hominid site Mammalia Carnivora Ann Transvall Mus 34 319 347 a b c d Yu L amp Zhang YP 2005 Phylogenetic studies of pantherine cats Felidae based on multiple genes with novel application of nuclear beta fibrinogen intron 7 to carnivores Molecular Phylogenetics and Evolution 35 2 483 495 a b c Johnson WE amp Obrien SJ 1997 Phylogenetic reconstruction of the Felidae using 16S rRNA and NADH 5 mitochondrial genes dergi of Molecular Evolution 44 S98 S116 a b c d e f Dianne N Janczewski William S Modi J Claiborne Stephens and Stephen J O Brien 1996 Molecular Evolution of Mitochondrial 12S RNA and Cytochrome b Sequences in the Pantherine Lineage of Felidae Molecular Biology and Evolution Cilt 160 12 4 bas s 160 6906 Agustos 2006 160 KB1 bakim Birden fazla ad yazar listesi link 91 olu kirik baglanti 93 a b c d e Nowell K Breitenmoser U Breitenmoser C amp Jackson 2002 Panthera onca Tehlike altinda olan turlerin 2006 IUCN Kirmizi Listesi IUCN 2006 11 Agustos 2006 tarihinde alinmistir Felid Taxon Advisory Group Alan H Shoemaker 1996 Taxonomic and Legal Status of the Felidae 91 olu kirik baglanti 93 a b Eizirik E Kim JH Menotti Raymond M Crawshaw PG Jr O Brien SJ Johnson WE 2001 Phylogeography population history and conservation genetics of jaguars Panthera onca Mammalia Felidae Molecular Ecology Cilt 160 10 1 bas s 160 657 Agustos 2006 160 KB1 bakim Birden fazla ad yazar listesi link a b c Seymore K L 1989 Panthera onca Mammalian Species 340 1 9 Ronald M Nowak 1999 Walker s Mammals of the World 6th edition The Johns Hopkins University Press Baltimore Maryland ISBN 0 8018 5789 9 Larson Shawn E 1997 Taxonomic re evaluation of the jaguar Zoo Biology Cilt 160 16 2 bas s 160 1077 Agustos 2006 160 91 olu kirik baglanti 93 a b Ruiz Garcia M Payan E Murillo A amp Alvarez D 2006 DNA microsatellite characterization of the jaguar Panthera onca in Colombia Genes amp Genetic Systems 81 2 115 127 a b c Guidelines for Captive Management of Jaguars 21 Haziran 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Taxonomy s 5 7 Jaguar Species Survival Plan Ilkinin tanimi fosil temel alinarak digerlerinin ise yasayan bireyler temel alinarak yapilmistir a b c All about Jaguars ECOLOGY Wildlife Conservation Society 29 Mayis 2009 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 11 Agustos 2006 160 a b c Rodrigo Nuanaez Brian Miller and Fred Lindzey 2000 Food habits of jaguars and pumas in Jalisco Mexico dergi of Zoology Cilt 160 252 3 bas s 160 3738 Agustos 2006 160 KB1 bakim Birden fazla ad yazar listesi link 91 olu kirik baglanti 93 a b c d Jaguar Fact Sheet Jaguar Species Survival Plan 18 Agustos 2011 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 14 Agustos 2006 160 a b c d e f g Nowell K and Jackson P compilers and editors 1996 Wild Cats Status Survey and Conservation Action Plan IUCN SSC Cat Specialist Group IUCN Gland Switzerland PDF dosyasi 7 Agustos 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi bakiniz Panthera Onca s 118 122 Search for the Jaguar National Geographic Specials Alabama Public Television 4 Eylul 2006 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 11 Agustos 2006 160 McGrath Susan Agustos 2004 Top Cat National Audubon Society 5 Aralik 2008 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 11 Agustos 2006 160 Dinets Vladmir ilk documentation of melanism in the jaguar Panthera onca from northern Mexico 24 Mayis 2013 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 29 Agustos 2006 160 Meyer John R Black jaguars in Belize A survey of melanism in the jaguar Panthera onca 23 Eylul 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi biological diversity info Belize Explorer Group 1994 Jaguar panthera onca Our animals Akron Zoo 7 Ekim 2011 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 11 Agustos 2006 160 a b Guidelines Reproduction pp 28 38 Ronaldo Goncalves Morato Marcelo Alcindo Barros de Vaz Guimaraes Fernando Ferriera Ieda Terezinha do Nascimento Verreschi Renato Campanarut Barnabe 1999 Reproductive characteristics of captive male jaguars Brazilian dergi of Veterinary Research and Animal Science Cilt 160 36 5 bas 15 Aralik 2018 tarihinde kaynagindan arsivlendi8 Agustos 2006 160 KB1 bakim Birden fazla ad yazar listesi link a b c d e f g Guidelines Natural History amp Behavior s 8 16 Jaguars Magnificence in the Southwest PDF Newsletter Spring 2006 Southwest Wildlife Rehabilitation amp Educational Foundation 27 Eylul 2006 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 14 Agustos 2006 160 George B Schaller Peter Gransden Crawshaw Jr 1980 Movement Patterns of Jaguar Biotropica Cilt 160 12 3 bas s 160 161 4 Nisan 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi8 Agustos 2006 160 KB1 bakim Birden fazla ad yazar listesi link a b Rabinowitz AR Nottingham BG Jr 1986 Ecology and behaviour of the Jaguar Panthera onca in Belize Central America dergi of Zoology Cilt 160 210 1 bas s 160 149 12 Ekim 2007 tarihinde kaynagindan arsivlendi11 Agustos 2006 160 KB1 bakim Birden fazla ad yazar listesi link Overlapping male ranges are observed in this study in Belize Note the overall size of ranges is about half of normal a b Emmons Louise H 1987 Comparative feeding ecology of felids in a neotropical rainforest Behavioral Ecology and Sociobiology Cilt 160 20 4 bas s 160 271 4 Nisan 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi8 Agustos 2006 160 Defenders of Wildlife Jaguar Kids Planet Defenders of Wildlife 29 Agustos 2012 tarihinde kaynagindan arsivlendi 160 a b Determination That Designation of Critical Habitat Is Not Prudent for the Jaguar Federal Register Environmental Documents 12 Temmuz 2006 12 Agustos 2011 tarihinde kaynagindan arsivlendi 160 Guidelines Hand rearing pp 62 75 see table 5 Guidelines Nutrition s 55 61 a b Eric W Sanderson Kent H Redford Cheryl Lesley B Chetkiewicz Rodrigo A Medellin Alan R Rabinowitz John G Robinson and Andrew B Taber 2002 Planning to Save a Species the Jaguar as a Model Conservation Biology Cilt 160 16 1 bas s 160 589 Agustos 2006 160 KB1 bakim Birden fazla ad yazar listesi link 91 olu kirik baglanti 93 Detailed analysis of present range and terrain types provided here Jaguar Management Arizona Game amp Fish 28 Haziran 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 8 Agustos 2006 160 Jaguars The Midwestern United States 16 000 yil once Illinois State Museum 24 Agustos 2011 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 20 Agustos 2006 160 Jaguar Panthera Onca Pheonix Zoo 30 Agustos 2012 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 30 Agustos 2006 160 Structure and Character Keystone Species mongabay com Rhett Butler 27 Eylul 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 30 Agustos 2006 160 Wright SJ Gompper ME DeLeon B 1994 Are large predators keystone species in Neotropical forests The evidence from Barro Colorado Island Oikos Cilt 160 71 2 bas s 160 279 12 Ekim 2007 tarihinde kaynagindan arsivlendi8 Agustos 2006 160 KB1 bakim Birden fazla ad yazar listesi link J Agustin Iriarte William L Franklin Warren E Johnson and Kent H Redford 1990 Biogeographic variation of food habits and body size of the America puma Oecologia Cilt 160 85 2 bas s 160 185 23 Nisan 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi9 Agustos 2006 160 KB1 bakim Birden fazla ad yazar listesi link a b Jaguar Refuge in the Llanos Ecoregion World Wildlife Fund Erisim tarihi 1 Eylul 2006 160 Glossary Sonoran Desert Conservation Plan Kids Pima County Government 28 Eylul 2007 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 1 Eylul 2006 160 Guidelines Protection and Population Status pg 4 Marianne K Soisalo Sandra M C Cavalcanti 2006 Estimating the density of a jaguar population in the Brazilian Pantanal using camera traps and capture recapture sampling in combination with GPS radio telemetry PDF Biological Conservation Cilt 160 129 s 160 487 21 Eylul 2006 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi8 Agustos 2006 160 Guyana 6 Ekim 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi RBC Radio Dis baglantilar degistir kaynagi degistir Jaguar hakkinda kisa ve yorumlu video Ingilizce ARKive Panthera onca jaguar resim ve videolari NHNZ5 Subat 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi bir cayman yiyen jaguarin videosu Pantanal Land of water adli belgeselin altinda bulunabilir Arjantin de jaguar Red Yaguarete Argentina gtdKedigiller Felidae familyasiBu sablon nesli tukenmis turleri icermemektedir Kucuk kediler alt familyasiFelinaeAcinonyxCita A jubatus KarakulakKarakulak C caracal Karakulak C caracal Afrika altin kedisi C aurata Altin kediBorneo altin kedisi C badia Asya altin kedisi C temminckii FelisYaban kedisi F silvestris Afrika yaban kedisi F lybica Sazlik kedisi F chaus Kara ayakli kedi F nigripes Benekli kedi F margarita Gri kedi F bieti Ev kedisi F catus LeopardusOselo L pardalis Margay L wiedii Pampa kedisi L colocola Geoffroy kedisi L geoffroyi Sili orman kedisi L guigna And kedisi L jacobita Kaplan kedisi L tigrinus Guney tigrina L guttulus LeptailurusServal L serval VasakKanada vasagi L canadensis Bayagi vasak L lynx Iber vasagi L pardinus Doru vasak L rufus OtocolobusPallas kedisi O manul PardofelisMermer kedisi P marmorata PrionailurusBalikci kedi P viverrinus Pars kedisi P bengalensis Borneo pars kedisi P javanensis Yassibas kedi P planiceps Pasli kedi P rubiginosus PumaPuma P concolor YaguarundiYaguarundi H yagouaroundi Buyuk kediler alt familyasiPantherinaePantheraAslan P leo Jaguar P onca Pars leopar P pardus Kaplan P tigris Kar leopari P uncia NeofelisDumanli pars N nebulosa Borneo dumanli parsi N diardi gtdMevcut Etcil turleriAlem Hayvanlar Sube Kordalilar Sinif Memeliler Infrasinif Eutheria Usttakim LaurasiatheriaKedimsiler alttakimiNandiniidaeNandiniaNandinia binotataHerpestidaeAtilaxAtilax paludinosusBdeogaleBdeogale crassicauda Bdeogale jacksoni Bdeogale nigripesCrossarchusCrossarchus alexandri Crossarchus ansorgei Crossarchus obscurus Crossarchus platycephalusCynictisCynictis penicillataDologaleDologale dybowskiiGalerellaGalerella flavescens Galerella nigrata Galerella ochracea Galerella pulverulenta Galerella sanguineaHelogaleHelogale hirtula Helogale parvulaHerpestesHerpestes brachyurus Herpestes edwardsii Herpestes fuscus Herpestes ichneumon Herpestes javanicus Herpestes naso Herpestes semitorquatus Herpestes smithii Herpestes urva Herpestes vitticollisIchneumiaIchneumia albicaudaLiberiictusLiberiictus kuhniMungosMungos gambianus Mungos mungoParacynictisParacynictis selousiRhynchogaleRhynchogale melleriSuricataSuricata suricattaHyaenidae Sirtlanlar CrocutaCrocuta crocutaHyaenaHyaena brunnea Hyaena hyaenaParahyaenaParahyaena brunneaProtelesProteles cristatusKedigillerGenis familya asagida listelenmistirMisk kedisigillerGenis familya asagida listelenmistirMadagaskar etcilleriKucuk familya asagida listelenmistirKedigiller familyasiKucuk kedilerAcinonyxCita A jubatus KarakulakKarakulak C caracal Afrika altin kedisi C aurata Altin kediBorneo altin kedisi C badia Asya altin kedisi C temminckii FelisYaban kedisi F silvestris Afrika yaban kedisi F lybica Sazlik kedisi F chaus Kara ayakli kedi F nigripes Benekli kedi F margarita Gri kedi F bieti Ev kedisi F catus LeopardusOselo L pardalis Margay L wiedii Pampa kedisi L colocola Geoffroy kedisi L geoffroyi Sili orman kedisi L guigna And kedisi L jacobita Kaplan kedisi L tigrinus Guney tigrina L guttulus LeptailurusServal L serval VasakKanada vasagi L canadensis Bayagi vasak L lynx Iber vasagi L pardinus Doru vasak L rufus OtocolobusPallas kedisi O manul PardofelisMermer kedisi P marmorata PrionailurusBalikci kedi P viverrinus Pars kedisi P bengalensis Borneo pars kedisi P javanensis Yassibas kedi P planiceps Pasli kedi P rubiginosus PumaPuma P concolor YaguarundiYaguarundi H yagouaroundi Buyuk kedilerPantheraAslan P leo Jaguar P onca Pars leopar P pardus Kaplan P tigris Kar leopari P uncia NeofelisDumanli pars N nebulosa Borneo dumanli parsi N diardi Misk kedisigiller familyasiParadoxurinaeArctictisBinturong A binturong ArctogalidiaKucuk disli palmiye misk kedisi A trivirgata MacrogalidiaDev misk kedisi M musschenbroekii PagumaMaskeli palmiye misk kedisi P larvata ParadoxurusBayagi palmiye misk kedisi P hermaphroditus Jerdon palmiye misk kedisi P jerdoni Altin palmiye misk kedisi P zeylonensis HemigalinaeChrotogaleOwston palmiye misk kedisi C owstoni CynogaleSamur misk kedisi C bennettii DiplogaleHose palmiye misk kedisi D hosei HemigalusCizgli palmiye misk kedisi H derbyanus Prionodontinae Asya linsanglari PrionodonSeritli linsang P linsang Benekli linsang P pardicolor ViverrinaeCivettictisAfrika misk kedisi C civetta Genetta Genets Habes geneti G abyssinica Angola geneti G angolensis Bourlon geneti G bourloni Sorguclu genet G cristata Bayagi genet G genetta Johnston geneti G johnstoni Pasli benekli genet G maculata Pardine geneti G pardina Sucul genet G piscivora Kral genet G poensis Servalin geneti G servalina Haussa genet G thierryi Guney Afrika buyuk benekli geneti G tigrina Dev genet G victoriae PoianaOrta Afrika oyani P richardsonii Bati Afrika oyani P leightoni Misk kedisiMalabar misk kedisi V civettina Buyuk cizgili misk kedisi V megaspila Dogu misk kedisi V tangalunga Buyuk Hindistan misk kedisi V zibetha ViverriculaKucuk Hindistan misk kedisi V indica Madagaskar etcilleri familyasiEuplerinaeCryptoproctaFossa C ferox EupleresFalanuk E goudotii Bati Falanugu E major FossaFanaloka F fossana GalidiinaeGalidiaKivrik kuyruklu mungo G elegans GalidictisGenis seritli Madagaskar mungosu G fasciata Grandidier mungosu G grandidieri MungotictisInce kuyruklu mungo M decemlineata SalanoiaBasit mungo S concolor Durrell vontsira S durrelli Kopegimsiler alttakimi devami asagida Ayigiller Ayilar AiluropodaDev panda A melanoleuca HelarctosMalaya ayisi H malayanus MelursusTembel ayi M ursinus TremarctosGozluklu ayi T ornatus UrsusAmerikan kara ayisi U americanus Boz ayi U arctos Kutup ayisi U maritimus Asya kara ayisi U thibetanus Kokarcagiller Kokarcalar Conepatus Domuz burunlu kokarcalar And Daglari kokarcasi C chinga Patagonya kokarcasi C humboldtii Dogu domuz burunlu kokarcasi C leuconotus Benekli domuz burunlu kokarca C semistriatus Seritli kokarcaBaslikli kokarca M macroura Bayagi seritli kokarca M mephitis MydausCava kokan porsugu M javanensis Palawan kokan porsugu M marchei Spilogale Benekli kokarcalar Guney benekli kokarcasi S angustifrons Bati benekli kokarcasi S gracilis Dogu benekli kokarcasi S putorius Pigme benekli kokarca S pygmaea Rakungiller Rakunlar koatiler olingolar Olingo Olingolar Allen olingosu B alleni Cali kuyruklu olingo B gabbii Bati cali kuyruklu olingo B medius Olinguito B neblina BassariscusHalkali kuyruklu kedi B astutus Kakomistle B sumichrasti Nasua Koatiler dahil Ak burunlu koati N narica Koatimundi N nasua Nasuella Koatiler dahil Dag koatisi N olivacea Dogu dag koatisi N meridensis PotosKinkaju P flavus RakunYengec yiyen rakun P cancrivorus Bayagi rakun P lotor Cozumel rakunu P pygmaeus AiluridaeAilurusKucuk panda A fulgens Kopegimsiler alttakimi yukarinin devami Denizaslanigiller Fokgiller kurklu foklar ve Deniz aslanlari dahil Yuzgecayaklilar dahil ArctocephalusGuney Amerika deniz ayisi A australis Yeni Zelanda deniz ayisi A forsteri Galapagos deniz ayisi A galapagoensis Guneykutpu deniz ayisi A gazella Juan Fernandez deniz ayisi A philippii Guney Afrika deniz ayisi A pusillus Guadalupe deniz ayisi A townsendi Subantarktik deniz ayisi A tropicalis CallorhinusKuzey deniz ayisi C ursinus EumetopiasSteller denizaslani E jubatus NeophocaAvustralya denizaslani N cinerea OtariaYeleli denizaslani O flavescens PhocarctosYeni Zelanda denizaslani P hookeri ZalophusKaliforniya denizaslani Z californianus Galapagos denizaslani Z wollebaeki Odobenidae Yuzgecayaklilar dahil OdobenusMors O rosmarus Fokgiller Fokgiller Yuzgecayaklilar dahil CystophoraBalonlu fok C cristata ErignathusSakalli fok E barbatus HalichoerusBoz fok H grypus HistriophocaCizgili fok H fasciata HydrurgaPars foku H leptonyx LeptonychotesWeddell foku L weddellii LobodonCrabeater foku L carcinophagus Mirounga Deniz filleri Kuzey deniz fili M angustirostris Guney deniz fili M leonina MonachusAkdeniz foku M monachus NeomonachusHawaii kesis foku N schauinslandi OmmatophocaAt foku O rossi PagophilusGronland foku P groenlandicus PhocaLarga foku P largha Bayagi fok P vitulina PusaHazar foku P caspica Halkali fok P hispida Baykal foku P sibirica KopekgillerGenis familya asagida listelenmistirSansargillerGenis familya asagida listelenmistirKopekgiller familyasi kopekleri icerir AtelocynusKisa kulakli tilki A microtis CanisAltin cakal C aureus Kir kurdu C latrans Afrika altin kurdu C lupaster Kurt C lupus Habes kurdu C simensis CerdocyonYengec yiyen tilki C thous ChrysocyonYeleli kurt C brachyurus CuonAsya yaban kopegi C alpinus LupulellaCizgili cakal L adustus Kara sirtli cakal L mesomelas LycalopexAnd tilkisi L culpaeus Darwin tilkisi L fulvipes Arjantin gri tilkisi L griseus Pampa tilkisi L gymnocercus Peru col tilkisi L sechurae Brezilya dovus tilkisi L vetulus LycaonAfrika yaban kopegi L pictus NyctereutesRakun kopegi N procyonoides OtocyonIri kulakli tilki O megalotis SpeothosCali kopegi S venaticus UrocyonBoz tilki U cinereoargenteus Ada boz tilkisi U littoralis Vulpes Tilkiler Bengal tilkisi V bengalensis Afgan tilkisi V cana Guney Afrika tilkisi V chama Karsak V corsac Tibet tilkisi V ferrilata Kutup tilkisi V lagopus Cuce tilki V macrotis Soluk tilki V pallida Kum tilkisi V rueppelli Ova tilkisi V velox Kizil tilki V vulpes Col tilkisi V zerda Sansargiller familyasiHelictidinae Gelincik porsuklari MelogaleBornean porsugu M everetti Cin porsugu M moschata Cava porsugu M orientalis Birmanya porsugu M personata Vietnam porsugu M cucphuongensis Guloninae Sansarlar ve Porsuklar EiraTayra E barbara GuloKutup porsugu G gulo Sansarlar Sansarlar Amerika sansari M americana Sari boyunlu sansar M flavigula Kir sansari M foina Nilgiri sansari M gwatkinsii Agac sansari M martes Japon sansari M melampus Samur M zibellina PekaniaBalikci sansar P pennanti Ictonychinae Afrika sansarlari ve grisonlar GalictisLesser grison G cuja Guney Amerika sansari G vittata IctonyxCizgili sansar I libyca Zoril I striatus LyncodonPatagonya gelincigi L patagonicus PoecilogaleAfrika gelincigi P albinucha VormelaAlaca sansar V peregusna Lutrinae Su samurlari AonyxTirnaksiz su samuru A capensis Asya kucuk tirnakli su samuru A cinerea Kongo tirnaksiz su samuru A congicus EnhydraDeniz samuru E lutris HydrictisSaksi boyunlu su samuru H maculicollis LontraKuzey Amerika su samuru L canadensis Marine su samuru L felina Neotropik su samuru L longicaudis Guney nehir su samuru L provocax LutraBayagi su samuru L lutra Tuylu burunlu su samuru L sumatrana LutrogaleLutrogale perspicillataPteronuraDev su samuru P brasiliensis Melinae Avrasya porsuklari ArctonyxDomuz porsugu A collaris MelesMeles anakuma M anakuma Meles leucurus M leucurus Avrupa porsugu M meles MellivorinaeMellivoraBal porsugu M capensis Mustelinae Gelincikler ve vizonlar Mustela Gelincikler ve feretler Amazon gelincigi M africana Dag gelincigi M altaica Kakim kisa kuyruklu gelincik M erminea Mustela eversmanii Kolombiya gelincigi M felipei Uzun kuyruklu gelincik M frenata Japon gelincigi M itatsi Sari gobekli gelincik M kathiah Avrupa vizonu M lutreola Endonezya dag gelincigi M lutreolina Kara ayakli gelincik M nigripes Bayagi gelincik M nivalis Malayan gelincigi M nudipes Bayagi kokarca M putorius Sibirya gelincigi M sibirica Cizgili gelincik M strigidorsa Misir gelincigi M subpalmata NeovisonAmerika vizonu N vison TaxidiinaeTaxideaAmerika porsugu T taxus Otorite kontroluGND 4162672 2 LCCN sh85069247 NDL 00576704 NLI 987007529252705171 https tr wikipedia org w index php title Jaguar amp oldid 36627903 sayfasindan alinmistir Kategoriler Neredeyse tehdit altinda olan turlerNeredeyse tehdit altinda olan hayvanlarJaguarGuyana 039 nin ulusal sembolleriAmerika Birlesik Devletleri 039 ndeki memelilerArjantin 039 deki memelilerBolivya 039 daki memelilerBrezilya 039 daki memelilerEkvador 039 daki memelilerEl Salvador 039 daki memelilerFransiz Guyanasi 039 ndaki memelilerGuatemala 039 daki memelilerGuyana 039 daki memelilerGuneybati Amerika Birlesik Devletleri 039 nin faunasiHonduras 039 taki memelilerKolombiya 039 daki memelilerKosta Rika 039 daki memelilerMeksika 039 daki memelilerNikaragua 039 daki memelilerPanama 039 daki memelilerParaguay 039 daki memelilerPeru 039 daki memelilerSurinam 039 daki memelilerVenezuela 039 daki memelilerTarih oncesi KolombiyaTarih oncesi EkvadorTarih oncesi PeruTarih oncesi VenezuelaFransizcadan Turkceye gecen sozcukler1758 039 de tanimlanan omurgalilarCarl Linnaeus tarafindan adlandirilmis taksonlarSuper yirticilarAmazon Havzasi faunasiPantheraBuyuk kedilerGizli kategoriler KB1 hatalari URL gerekliArsivurl kaynak hatalari bulunan sayfalarKB1 bakim Birden fazla ad yazar listesiWebarsiv sablonu wayback baglantilariOlu dis baglantilari olan maddelerISBN sihirli baglantisini kullanan sayfalarSeckin maddelerVikiveri 039 de aralik haritasi bulunan taksonkutularHem Vikiveri 039 de hem de Vikipedi 039 de aralik haritasi bulunan taksonkutularGND tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriLCCN tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriNDL tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriNLI tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri



