![]() Dalma Tepe'de kazı çalışmalarında bulunan seramik düğme tabanlı fincan. | |
![]() Dalma Tepe Iran haritasındaki konumu. | |
| Konum | Batı Azerbaycan, İran |
|---|---|
| Koordinatlar | 36°59′01.7″K 45°25′36.3″D / 36.983806°K 45.426750°D |
| Tür | Yerleşim |
| Tarihçe | |
| Devir(ler) | Kalkolitik |
| Kültür(ler) | Dalma kültürü |
Dalma Tepe (Farsça: دالما تپه), İran'ın Batı Azerbaycan eyaletinde, Nekede (eski adıyla Solduz) şehrinin yaklaşık 2 km kuzeydoğusunda yer alan bir arkeolojik alandır. MÖ 5. binyıldan kalma Dalma Tepe, kuzeybatı İran'ın tarih öncesi bir kültürü olan Dalma kültürünün tipik yerleşim yeridir.
Konum
| ]Dalma Tepe, Urmiye Gölü'nün güneybatı ucunda, modern Dalma köyünün kuzeyinde yer almaktadır. Yakınlarında, Agrab Tepe de dahil olmak üzere iki küçük höyük daha bulunmaktadır. Hasanlı Tepe ören yeri ise Dalma'nın yaklaşık 5 km güneybatısında yer almaktadır.
Dalma Tepe, 2006 yılında İran'ın ulusal miras listesine dahil edildi. 2021 yılında, altmış yıllık bir aradan sonra Dalma Tepe'de arkeolojik araştırmalar yeniden başladı.
Tepe, çevredeki düzlükten yaklaşık 4 metre yüksekte yer almaktadır. Çapı yaklaşık 50 metredir. Alan, 1958 yılında Charles Burney tarafından ve ayrıca 1961 yılında Pennsylvania Üniversitesi Arkeoloji ve Antropoloji Müzesi'nin Hasanlı Projesi kapsamında T. Cuyler Young Jr. ile işbirliği içinde araştırılmıştır.
Höyükte el yapımı, saman katkılı büyük miktarda çömlek bulundu. Bunlar arasında 'Dalma düz çömleği', 'Dalma baskılı çömleği' ve 'Dalma kırmızı sırlı çömleği' gibi buluntular da vardı ve bunlar tek tip koyu kırmızı boya tabakasıyla kaplanmıştı. 'Dalma boyalı seramikleri', kırmızı zemin üzerine koyu tonlarda büyük üçgen desenleriyle süslenmiştir. Konik kil iplik eğirme aletleri de bulundu.
Dalma çömlekleri, Hasanlı Tepe'deki IX. Dönemi temsil etmektedir ve yaklaşık MÖ 5000-4500 yıllarına tarihlenmektedir. Kuzey Irak'ta Ubeyd III dönemini temsil eden XVI. tabaka ile bağlantılar tespit edilmiştir.
Seh Gābī ve Godin Tepe'de de benzer çömlekler bulunmuş ve bunlar X. Döneme ait olarak değerlendirilmiştir. aynı döneme ait bir diğer ilgili yerleşim yeridir. Urmiye Gölü'nün kuzeyinde yer almaktadır.
2013 yılında, Orta Zağros'taki Songhor ve Koliyaei Ovaları'nda Dalma çömlek parçaları içeren dokuz antik yerleşim yeri tespit edildi.
Seramikler
| ]Hasanlı IX tabakasına karşılık gelen Dalma çömlekleri, Urmiye Gölü çevresindeki çeşitli yerlerde bulunmuştur. Margavar Vadisi'ndeki Tepe Seavan'da (Sīāvān) çok benzer çağdaş seramikler bulunmuştur.Godin Tepe ve yakınındaki Şeh Gabi'de de benzer seramikler bulunmuştur. Karbon 14 tarihleme yöntemin ve diğer karşılaştırmalar kullanılarak yapılan araştırmalar sonucunda, bölgenin kökeni MÖ 5. binyıl civarına tarihlendirilebilir. Dalma Tepe'de ayrıca Tepe Gawra'dakine (kuzey Irak) benzer seramik eşyalar da bulunmuştur.
Bahranipoor'a (2021) göre, bu geleneğin dört coğrafi alt bölgesi bulunmaktadır:
- "... Urmiye Gölü'nün güneyinde (Dalma, Baghi ve Lavin bölgeleri),
- Kangavar (Godin, Seh Gabi B ve Nadali Beig),
- Bicar (Gheshlagh) ve
- Kürdistan ()."
Kaynakça
| ]- ^ Archaeological survey begins on Dalma Tepe after six-decade hiatus. Tehran Times, September 29, 2021.
- ^ T. Cuyler Young, Jr. (1963), Dalma Painted Ware. Expedition Magazine 5.2. Penn Museum
- ^ Hamlin, Carol. “Dalma Tepe.” Iran, vol. 13, 1975, pp. 111–27.
- ^ HENRICKSON, Elizabeth F., and Vanda VITALI. “THE DALMA TRADITION : PREHISTORIC INTER-REGIONAL CULTURAL INTEGRATION IN HIGHLAND WESTERN IRAN.” Paléorient, vol. 13, no. 2, 1987, pp. 37–45
- ^ Map of region's geographical positions and Dalmaic settlements scattering of Songhor and Koliyaei. - researchgate.net
- ^ R. W. Solecki and R. S. Solecki, Tepe Seavan - A Dalma Period Site in the Margavar Valley, Azerbaijan, Bulletin of the Asia Institute 3, 1973, pp. 98–117.
- ^ T. C. Young, Jr. and L. D. Levine, Excavations of the Godin Project. Second Progress Report, Royal Ontario Museum Occasional Papers 26, Toronto, 1974
- ^ M. M. Voigt and R. H. Dyson, Jr., “The Chronology of Iran, ca. 8000-2000 B.C.,” in R. W. Ehrich, ed., Chronologies in Old World Archaeology, 3rd ed., I, Chicago, 1992, pp. 122-78
- ^ Hanan Bahranipoor 2021, Absolute Dating and Intra-Regional Diversity of Dalma Ceramic Tradition Based on Analysis of the Painted Monochrome Ware. - archive.org
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Vikipedi ozgur ansiklopedi Dalma TepeDalma Tepe de kazi calismalarinda bulunan seramik dugme tabanli fincan Dalma TepeIran haritasindaki konumu KonumBati Azerbaycan IranKoordinatlar36 59 01 7 K 45 25 36 3 D 36 983806 K 45 426750 D 36 983806 45 426750TurYerlesimTarihceDevir ler KalkolitikKultur ler Dalma kulturu Dalma Tepe Farsca دالما تپه Iran in Bati Azerbaycan eyaletinde Nekede eski adiyla Solduz sehrinin yaklasik 2 km kuzeydogusunda yer alan bir arkeolojik alandir MO 5 binyildan kalma Dalma Tepe kuzeybati Iran in tarih oncesi bir kulturu olan Dalma kulturunun tipik yerlesim yeridir Konum span Dalma Tepe Urmiye Golu nun guneybati ucunda modern Dalma koyunun kuzeyinde yer almaktadir Yakinlarinda Agrab Tepe de dahil olmak uzere iki kucuk hoyuk daha bulunmaktadir Hasanli Tepe oren yeri ise Dalma nin yaklasik 5 km guneybatisinda yer almaktadir Dalma Tepe 2006 yilinda Iran in ulusal miras listesine dahil edildi 2021 yilinda altmis yillik bir aradan sonra Dalma Tepe de arkeolojik arastirmalar yeniden basladi Tepe cevredeki duzlukten yaklasik 4 metre yuksekte yer almaktadir Capi yaklasik 50 metredir Alan 1958 yilinda Charles Burney tarafindan ve ayrica 1961 yilinda Pennsylvania Universitesi Arkeoloji ve Antropoloji Muzesi nin Hasanli Projesi kapsaminda T Cuyler Young Jr ile isbirligi icinde arastirilmistir Hoyukte el yapimi saman katkili buyuk miktarda comlek bulundu Bunlar arasinda Dalma duz comlegi Dalma baskili comlegi ve Dalma kirmizi sirli comlegi gibi buluntular da vardi ve bunlar tek tip koyu kirmizi boya tabakasiyla kaplanmisti Dalma boyali seramikleri kirmizi zemin uzerine koyu tonlarda buyuk ucgen desenleriyle suslenmistir Konik kil iplik egirme aletleri de bulundu Dalma comlekleri Hasanli Tepe deki IX Donemi temsil etmektedir ve yaklasik MO 5000 4500 yillarina tarihlenmektedir Kuzey Irak ta Ubeyd III donemini temsil eden XVI tabaka ile baglantilar tespit edilmistir Seh Gabi ve Godin Tepe de de benzer comlekler bulunmus ve bunlar X Doneme ait olarak degerlendirilmistir ayni doneme ait bir diger ilgili yerlesim yeridir Urmiye Golu nun kuzeyinde yer almaktadir 2013 yilinda Orta Zagros taki Songhor ve Koliyaei Ovalari nda Dalma comlek parcalari iceren dokuz antik yerlesim yeri tespit edildi Seramikler span Hasanli IX tabakasina karsilik gelen Dalma comlekleri Urmiye Golu cevresindeki cesitli yerlerde bulunmustur Margavar Vadisi ndeki Tepe Seavan da Siavan cok benzer cagdas seramikler bulunmustur Godin Tepe ve yakinindaki Seh Gabi de de benzer seramikler bulunmustur Karbon 14 tarihleme yontemin ve diger karsilastirmalar kullanilarak yapilan arastirmalar sonucunda bolgenin kokeni MO 5 binyil civarina tarihlendirilebilir Dalma Tepe de ayrica Tepe Gawra dakine kuzey Irak benzer seramik esyalar da bulunmustur Bahranipoor a 2021 gore bu gelenegin dort cografi alt bolgesi bulunmaktadir Urmiye Golu nun guneyinde Dalma Baghi ve Lavin bolgeleri Kangavar Godin Seh Gabi B ve Nadali Beig Bicar Gheshlagh ve Kurdistan Kaynakca span Archaeological survey begins on Dalma Tepe after six decade hiatus Tehran Times September 29 2021 T Cuyler Young Jr 1963 Dalma Painted Ware Expedition Magazine 5 2 Penn Museum Hamlin Carol Dalma Tepe Iran vol 13 1975 pp 111 27 HENRICKSON Elizabeth F and Vanda VITALI THE DALMA TRADITION PREHISTORIC INTER REGIONAL CULTURAL INTEGRATION IN HIGHLAND WESTERN IRAN Paleorient vol 13 no 2 1987 pp 37 45 Map of region s geographical positions and Dalmaic settlements scattering of Songhor and Koliyaei researchgate net R W Solecki and R S Solecki Tepe Seavan A Dalma Period Site in the Margavar Valley Azerbaijan Bulletin of the Asia Institute 3 1973 pp 98 117 T C Young Jr and L D Levine Excavations of the Godin Project Second Progress Report Royal Ontario Museum Occasional Papers 26 Toronto 1974 M M Voigt and R H Dyson Jr The Chronology of Iran ca 8000 2000 B C in R W Ehrich ed Chronologies in Old World Archaeology 3rd ed I Chicago 1992 pp 122 78 Hanan Bahranipoor 2021 Absolute Dating and Intra Regional Diversity of Dalma Ceramic Tradition Based on Analysis of the Painted Monochrome Ware archive org gtdBati Azerbaycan EyaletiYonetim merkeziUrmiyeve SehirlerBukan sehristaniBukan SimineCaldiran sehristaniSiyahcesme AvacigCaypara sehristaniKaraziyaeddinHoy sehristaniHoy Firurek EvogluMahabad sehristaniMahabadMaku sehristaniMaku BazerganMiyanduab sehristaniMiyanduab Barig CeharburcNekede sehristaniNekede MuhammedyarPiransehr sehristaniPiransehr GerdeksanePoldest sehristaniPoldestSalmas sehristaniSalmas TazesehrSerdest sehristaniSerdest Mirabad RebetSahindej sehristaniSahindej Kesaverz MahmudabadSot sehristaniSotTakab sehristaniTakabUrmiye sehristaniUrmiye Nusinsehir Kuscu Sero SilvanaUsnu sehristaniUsnu NalusDiger yerlesim birimleriBati Azerbaycan Eyaleti ndeki yerlesim birimleri listesiOnemli yerlerTaht i Suleyman Urmiye Golu Kara Kilise Dzordzor Sapeli Kategori Hoyukler


