
Dalma kültürü, MÖ beşinci binyılın başlarına tarihlenen kuzeybatı İran'da görülen bir tarih öncesi arkeolojik kültürdü. Daha sonra, merkezi Zagros bölgesine ve bitişik diğer bölgelere yayıldı. Yaygın seramik kalıntıları, kuzeybatı İran'daki Zagros Dağları'nın merkezi ve kuzey vadilerinde bulunmuştur. Dalma toplulukları ilk olarak Urmiye Gölü'nün güneybatı kesimlerinde, Solduz vadisinde Dalma Tepe ve Hasanlı Tepe'de yapılan kazılarla keşfedilmiştir.
1961 yılında Pennsylvania Üniversitesi Hasanlı Projesi kapsamında Dalma Tepe'de yapılan daha fazla kazıda, daha fazla Dalma buluntusunu ortaya çıkarıldı. Kazılan malzemeler arasında yapı, mezar ve seramik kalıntıları, kil eserler, kemikler, öğütülmüş ve yontulmuş taşlar bulunuyordu. Bunlar, Dalma kültürünün MÖ beşinci binyıla kadar uzandığını gösteriyordu. İranlı arkeolog Akbar Abedi'nin belirttiği gibi, Dalma, kuzeybatı İran'da bulunan en önemli sit alanlarından biridir.
Kazıda bulunan seramikler, bu kültürün bugüne kadar ortaya çıkarılan en belirgin yönüdür ve kültürün diğer yönleri hakkında daha az bilgi mevcuttur. Kazıda bulunan malzemeler, Dalma halkı ve yaşam tarzları hakkında yeterli ayrıntı sağlamamaktadır.
Dalma maddi geleneği, teknik ve üslup özellikleri bakımından benzerlik gösteren geniş bir alana yayılmıştır. Kazı bulguları, bu kültürün Orta Zağros Dağları, Kuzey Luristan, Azerbaycan'daki Urmiye havzası ve Kerkük gibi Mezopotamya'nın bazı bölgelerine yayıldığını göstermektedir. Dalma kültürünün izleri İran Platosu'nun kuzeybatı kesimlerinde de keşfedilmiştir. Dalma geleneğinin bu bölgedeki yaygınlığı, göçebe halkların bu kültürün yayılmasında rol oynadığını göstermektedir.
Kaynakça
| ]- ^ a b HENRICKSON, Elizabeth F.; VITALI, Vanda (1987). "The Dalma Tradition: Prehistoric Inter-Regional Cultural Integration in Highland Western Iran". . 13 (2): 37-45. doi:10.3406/paleo.1987.4427. ISSN 0153-9345.
- ^ a b c Young, T. Cuyler (1963). "Dalma Painted Ware". . 20 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2020.
- ^ Abedi, Akbar; Omrani, Behrooz; Karimifar, Azam (December 2015). "Fifth and fourth millennium BC in north-western Iran: Dalma and Pisdeli revisited". Documenta Praehistorica. 42. doi:10.4312/dp.42.23. ISSN 1854-2492 – ResearchGate vasıtasıyla.
- ^ Dyson, Robert H. (1993). "DALMĀ TEPE". Encyclopaedia Iranica. 4 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2020.
- ^ Hamlin, Carol (1975). "Dalma Tepe". Iran. 13: 111-127. doi:10.2307/4300529. ISSN 0578-6967.
- ^ Abedi, Akbar (2017). "Iranian Azerbaijan Pathway From The Zagros To The Caucasus, Anatolia And Northern Mesopotamia: Dava Göz, A New Neolithic And Chalcolithic Site In Nw Iran". Mediterranean Archaeology and Archaeometry. 17: 69-87. doi:10.5281/ZENODO.258086.
- ^ a b Tonoike, Yukiko (2014). "Petrographic Analysis of the 6th Millennium B.C. Dalma Ceramics from Northwestern and Central Zagros". Iranian Journal of Archaeological Studies. 2 (2): 65-82. doi:10.22111/ijas.2014.1526.
- ^ Mellaart, James (1967). The Earliest Settlements in Western Asia: From the Ninth to the End of the Fifth Millennium B.C. (İngilizce). Cambridge University Press.
- ^ a b Zeynivand, Mohsen; Hariryan, Hamid; Heydarian, Mahmoud (2013). "The Dalma Settlements of Songhor and Koliyaei Plains, Central Zagros". Iranian Journal of Archaeological Studies. 3 (1): 39-47. doi:10.22111/ijas.2013.1734.
- ^ Rahimi Sorkhani, Roghayeh; Eslami, Moein (1 Şubat 2018). "Specialized pottery production in Dalma tradition; a statistical approach in pottery analysis from Soha Chay Tepe, Zanjan, Iran". Journal of Archaeological Science: Reports (İngilizce). 17: 220-234. doi:10.1016/j.jasrep.2017.11.007. ISSN 2352-409X – vasıtasıyla.
- ^ Binandeh, Ali; Glascock, Michael D.; Oga, April (1 Ağustos 2020). "Origin of obsidian tools from Ubaid and Rick Abad in Little Zab basin, Northwestern Iran". Journal of Archaeological Science: Reports (İngilizce). 32. doi:10.1016/j.jasrep.2020.102395. ISSN 2352-409X.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Vikipedi ozgur ansiklopedi Robert H Dyson Jr tarafindan 1961 de Iran da yapilan kazilarda bulunan Dalma seramik kabi Metropolitan Muzesi Dalma kulturu MO besinci binyilin baslarina tarihlenen kuzeybati Iran da gorulen bir tarih oncesi arkeolojik kulturdu Daha sonra merkezi Zagros bolgesine ve bitisik diger bolgelere yayildi Yaygin seramik kalintilari kuzeybati Iran daki Zagros Daglari nin merkezi ve kuzey vadilerinde bulunmustur Dalma topluluklari ilk olarak Urmiye Golu nun guneybati kesimlerinde Solduz vadisinde Dalma Tepe ve Hasanli Tepe de yapilan kazilarla kesfedilmistir 1961 yilinda Pennsylvania Universitesi Hasanli Projesi kapsaminda Dalma Tepe de yapilan daha fazla kazida daha fazla Dalma buluntusunu ortaya cikarildi Kazilan malzemeler arasinda yapi mezar ve seramik kalintilari kil eserler kemikler ogutulmus ve yontulmus taslar bulunuyordu Bunlar Dalma kulturunun MO besinci binyila kadar uzandigini gosteriyordu Iranli arkeolog Akbar Abedi nin belirttigi gibi Dalma kuzeybati Iran da bulunan en onemli sit alanlarindan biridir Kazida bulunan seramikler bu kulturun bugune kadar ortaya cikarilan en belirgin yonudur ve kulturun diger yonleri hakkinda daha az bilgi mevcuttur Kazida bulunan malzemeler Dalma halki ve yasam tarzlari hakkinda yeterli ayrinti saglamamaktadir Dalma maddi gelenegi teknik ve uslup ozellikleri bakimindan benzerlik gosteren genis bir alana yayilmistir Kazi bulgulari bu kulturun Orta Zagros Daglari Kuzey Luristan Azerbaycan daki Urmiye havzasi ve Kerkuk gibi Mezopotamya nin bazi bolgelerine yayildigini gostermektedir Dalma kulturunun izleri Iran Platosu nun kuzeybati kesimlerinde de kesfedilmistir Dalma geleneginin bu bolgedeki yayginligi gocebe halklarin bu kulturun yayilmasinda rol oynadigini gostermektedir Kaynakca span a b HENRICKSON Elizabeth F VITALI Vanda 1987 The Dalma Tradition Prehistoric Inter Regional Cultural Integration in Highland Western Iran 13 2 37 45 doi 10 3406 paleo 1987 4427 ISSN 0153 9345 a b c Young T Cuyler 1963 Dalma Painted Ware 20 Mart 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 28 Mayis 2020 Abedi Akbar Omrani Behrooz Karimifar Azam December 2015 Fifth and fourth millennium BC in north western Iran Dalma and Pisdeli revisited Documenta Praehistorica 42 doi 10 4312 dp 42 23 ISSN 1854 2492 ResearchGate vasitasiyla Dyson Robert H 1993 DALMA TEPE Encyclopaedia Iranica 4 Ocak 2026 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 28 Mayis 2020 Hamlin Carol 1975 Dalma Tepe Iran 13 111 127 doi 10 2307 4300529 ISSN 0578 6967 Abedi Akbar 2017 Iranian Azerbaijan Pathway From The Zagros To The Caucasus Anatolia And Northern Mesopotamia Dava Goz A New Neolithic And Chalcolithic Site In Nw Iran Mediterranean Archaeology and Archaeometry 17 69 87 doi 10 5281 ZENODO 258086 a b Tonoike Yukiko 2014 Petrographic Analysis of the 6th Millennium B C Dalma Ceramics from Northwestern and Central Zagros Iranian Journal of Archaeological Studies 2 2 65 82 doi 10 22111 ijas 2014 1526 Mellaart James 1967 The Earliest Settlements in Western Asia From the Ninth to the End of the Fifth Millennium B C Ingilizce Cambridge University Press a b Zeynivand Mohsen Hariryan Hamid Heydarian Mahmoud 2013 The Dalma Settlements of Songhor and Koliyaei Plains Central Zagros Iranian Journal of Archaeological Studies 3 1 39 47 doi 10 22111 ijas 2013 1734 Rahimi Sorkhani Roghayeh Eslami Moein 1 Subat 2018 Specialized pottery production in Dalma tradition a statistical approach in pottery analysis from Soha Chay Tepe Zanjan Iran Journal of Archaeological Science Reports Ingilizce 17 220 234 doi 10 1016 j jasrep 2017 11 007 ISSN 2352 409X vasitasiyla Binandeh Ali Glascock Michael D Oga April 1 Agustos 2020 Origin of obsidian tools from Ubaid and Rick Abad in Little Zab basin Northwestern Iran Journal of Archaeological Science Reports Ingilizce 32 doi 10 1016 j jasrep 2020 102395 ISSN 2352 409X gtdArkeolojiArkeolojik alanlar Antikaci Johann Joachim Winckelmann Richard Hoare Heinrich Schliemann Arthur Evans John Lloyd Stephens William Henry Holmes Mortimer Wheeler George BassYontem ve teoriArkeoloji felsefesi Arkeolojik alanlarin korunmasi ve restorasyonu Survey Yanmis katman KaziAlt disiplinlerKronolojikProtohistorik Incil KlasikCografiMisir MezopotamyaYontemselHava Arkeogenetik Osteoloji Paleopatoloji Hesaplamali Cevresel Jeoarkeoloji Zooarkeoloji SualtiTematikArkeoastronomi Arkeometri Cenaze Toplumsal cinsiyet Peyzaj Denizcilik Psodoarkeoloji KuirListelerSitler ulkelere gore Donemler Arkeologlar Misirbilimciler Asurologlar HititologlarKategori Kategoriler Iran daki arkeolojik sitlerYeni Tas CagiAzerbaycan da arkeolojik kulturlerTarih oncesi AzerbaycanComlekcilikTarih oncesi IranUlkelerine gore tarih oncesi caglarTarih oncesi Orta DoguTarih oncesi AsyaBakir Cagi nda arkeolojik kulturler