Vikipedi ozgur ansiklopedi Mirza Muhammedhasan bey Haci Yiva boyunun Baharli oymaginin temsilcisi Azerbaycan boylari Azerbaycan asiretleri ya da Azerbaycan oymaklari Azerbaycanli Azeri Azerbaycanlilasmis veya Azerbaycanlilarin etnojenezinde rol oynamis topluluklardir Bu topluluklarin bazilari Azerbaycanlilarin etnografik bir grubu olarak kabul edilmektedir ve dilleri Azerbaycan dilinin lehceleri olarak degerlendirilmektedir Tarihi span Erken donemler span Azerbaycanlilarin etnik kokeninde yerel halklar ve Iran boylarinin yani sira M S 1 binyildan itibaren Hunlar Turkce konusan Hazarlar Bulgarlar ve M S 2 binyildan itibaren Oguz ve Pecenek boylari da yer almaktadir Turk kokenli bir halk olarak Azerbaycanlilarin etnik cekirdegini Bayat Yiva Afsar ve Begdili gibi baslica Oguz Turk boylari ile Kacarlar Halaclar Kipcaklar ve benzeri topluluklar olusturmaktadir Modern Azerbaycan ve Ermenistan topraklarinda verimli otlaklarin bulunmasi nedeniyle Ilhanlilar Timurlular ve Osmanlilar doneminde Mogollar Turkler ve Turkmen topluluklari bolgeye yerlesmislerdir Daha sonra bu topluluklar Azerbaycanlilarla butunlesmislerdir 13 15 yuzyillarda eski feodal beylerin topraklari yavas yavas gocebe boylarin hakimiyetine gecmeye baslamistir Terekemeler 13 14 yuzyillardan once Dagistan daki Berekey koyune yerlesmistir Terekemelerin kontrol ettikleri topraklar arasinda Kuba nin guneyindeki topraklar da bulunmaktaydi Karakoyunlu ve Akkoyunlu boylari ise Guney Azerbaycan na yerleserek Azerbaycanlilarin etnogenezinde iz birakmislardir Safevilerden Hanliklara kadar olan donem span Samlu boyunun tamgasi Cingirdag in karsisinda Azerbaycanlilar ekonomik yapi kultur ve yasam tarzi bakimindan birbirinden farkli etnik gruplar gelistirmistir Bu etnik gruplarin bir kismi 19 yuzyilin son ceyregine kadar varliklarini surdurmustur Safevi doneminde Kizilbaslar Samlu Turkmen Tekeli Afsar Kacar Dulkadir Karamanli Karadagli Bayat Rumlu ve Varsak kabilelerinin birligi Azerbaycan dilinde konusan bir Turk boylari birligi idi Safeviler doneminde var olan boylar arasinda Kizilbaslar ozel ayricaliklara sahipti ve en iyi otlaklarin sahibiydiler Bu boylar arasinda Erivan Vilayeti ndeki Kacar Ahcali Ustacli ve Bayat Nahcivan daki Ustacli Kengerli Azerbaycan Vilayeti ndeki Azerbaycan Cumhuriyeti nin ve Guney Azerbaycan in bazi guney bolgeleri Turkmen Samli ve Karadagli Urmiye deki Afsarlar 17 yuzyilin baslarindan itibaren Karabag daki Kacar Ziyadoglu ve diger kabileler Semseddinli ve Kazakli ile Sirvan vilayetlerindeki Rumlu Alpavut ve Bayat gibi boylar yer almaktaydi Safevi doneminde yerlesik nufusun zayifligi gocebelerin yerlesik hayata gecisini yavaslatmisti 17 ve 18 yuzyillarda bazi boylar yari gocebe bir yasam tarzi benimseyerek hem tarimla ugrasmislar hem de yazin surulerini otlaklara goturmuslerdir Kacar doneminde Azerbaycan dili Azerbaycan boylarindan olusan ordunun diliydi Safevi doneminde Karabag Beylerbeyligi topraklarinda faaliyet gosteren boyla Otuz Ikiler ve Yirmi Dortler olmak uzere iki buyuk boy ittifaki kurmuslardir Sonradan kurulan Karabag Hanligi nda yasayan Turk boylari arasinda Cavansir Kebirli ve Otuziki bulunmaktaydi Ahmed bey Cavansir e gore Penahali Han zamaninda Pusyan Karacarli Cinli Demircihasanli Kizilhacili Safikurd Boyahmedli Saatli Kangarli vb gocebeler Karabag Hanligi na goc etmislerdi Cavansirler Karabag da Azerbaycanlilarin yasadigi koylerde Cebrayillilar ise Aras Sahil bolgesinde faaliyet gostermislerdir Revan Hanligi nda yasayan Turk boylari Bayat Kengerli Akkoyunlu Karakoyunlu Eymur Kacar ve Karapapak idi Revan Hanligi nin kuzey ve merkezindeki otlaklari kontrol eden Turk boylari arasinda en buyuk boy ittifaklari Karapapaklar 5 000 kisi ve Eymurler 3 000 gocebe idi Bunlari sirasiyla Buyuk Cobankara Saatli Seyidli Aksakli Muganli ve Kacarlarin Sahdili ile Sadarakli boylari takip etmekteydi Beylerbeyliklerinin Hanliklarin ve Sultanliklarin yonetici hanedanlari ve boylariBoy Asiret Oymak Kontrol ettikleri topraklarZiyadogullari Hanedani Bayat boyundan Kacarlar Safevi Karabag Beylerbeyligi bazen Cukursaad ve Sirvan Beylerbeyligi Revan ve Gence HanliklariSahsevenler Cavad HanligiNahcivanskiler Begdilli boyunun Kenger oymagi Nahcivan HanligiCavansirler Afsarlar Karabag HanligiSerkerler Hancobani Sirvan HanligiMuqeddemler Bayat boyundan mukaddemler Maraga HanligiDulkdirogullari Dulkadirler Semseddil Sultanligi Turkmencay Antlasmasi sonrasi donem span Azerbaycanli kadinlar 1870 ler Rus Iran Savasi ndaki 1828 yenilgiden sonra Turk boylarinin savas yeteneklerine deger veren Abbas Mirza onlara verimli topraklar teklif ederek Aras in guneyine yerlesmelerini tesvik etti Bu boylardan biri olan Eymurler atalarinin topraklari olan Gumru den Maku nun batisindaki bolgeye goc ettiler S Zelensky ye gore Yelizavetpol Guberniyasi nin Zengezur Uyezdi nde 7 Azerbaycan asireti bulunmaktaydi Sofulu Terzili Sarali Pusanli Giyili Hocamusakli Baharli Etnograf ve Kafkas bilimci Mark Kosven gecmiste Azerbaycanlilar arasinda Cavansir Demircihasanli Tekle ve Muganli gruplarinin ayirt edilebildigini bunlarin yani sira Cebrayilli Sarcali Sofulu Geyili Hocali Sihli Ciyilli Delegarda Kengerli Imirli Eymur ve benzeri boylarin bulundugunu belirtmektedir A D Yeritsov un Kazak kazasinda bahsettigi ve diger kazalarda da kaydettigi gocebe asiretler sunlardir Eymur Bayat Kadirli Karakoyunlu Karahanli Kangarli Salahli Sofulu Tatli Sovyet Azerbaycani nda dort gocebe grup bulunmaktaydi Eymurler Padarlar Sahsevenler ve Karapapaklar Eymurler Bati Azerbaycan da Sahsevenler ise Guney Azerbaycan da Iran siniri boyunca yasamaktaydi Iran Azerbaycanlilari icin asiret baglari sosyal iliskiler acisindan oncelikli bir onem tasimiyordu Bununla birlikte Turk veya Kurt olmalarina bakilmaksizin Iran Azerbaycanlilarinin buyuk cogunlugunun asiret baglari bulunmaktaydi En onemli Turk gruplari arasinda Meskin ve Erdebil in Sahsevenleri Urmiye ve Sayinkale nin Afsarlari Maku daki Bayatlar ve diger asiretler yer almaktaydi Ana boylarin siniflandirilmasi span Boy birlikleri span Dokuz Oguz Dokuz Erivan in Garni bolgesinde bir Toguz koyu bulunmaktaydi Karakoyunlu boylari Bu gruplar Saatli Baharli Duharli Karamanli Alpagut Takirli Ayinli Hacili Agaceri Doger Doyer ve Bayramli boylarindan olusmaktaydi Gence Karabag ve Revan da yasamaktaydilar 19 yuzyilin baslarinda Hoy Revan bolgesindeki sayilari 8 bine kadar ulasmisti Akkoyunlular Dogu Anadolu da yasayan Musullu Purnek Hamza Hacili Afsar Bayat Inalli Ozbek Berahmendli ve Bicanli gibi boylarin birlesmesinden olusmustur Yasadiklari yerler arasinda Hamzali oymagi Gence nin Suturbasan nahiyesi Hocali obasi ile Berde nin Hasankaya ve Ahmedli obalari bulunmaktaydi 19 yuzyilin baslarinda Azerbaycan da 7 8 bin Akkoyunlu toplulugu yasamaktaydi Kizilbaslar Safevi devletinin baslica askeri ve siyasi dayanaklarindan biriydiler ve Azerbaycan dilini konusan 7 kabileden olusuyorlardi Samlu Ustacli Rumlu Tekeli Afsar Kacar ve Zulkadir Yirmidortler Terter Nehri kiyisinda yer alan Berde merkezli bir bolge 16 yuzyildan itibaren bu gocebe boylara verilmistir Yirmi dort boy birligi hem Turk Azerbaycanli hem de kucuk Kurt boylarini icermekteydi Kurt boylari yavas yavas Azerbaycanlilasmistir Otuzikiler Bu boy birligi hem Turk Azerbaycanli hem de Kurt boylarini icermekteydi 32 boyun liderleri olarak kabul edilen Mukaddimler ve Cavansirler de bu birlik icinde yer almaktaydi 16 yuzyildan itibaren Berde sehrinin guneyindeki Karabag Ovasi nda ve bitisigindeki tarim alanlarinda yasamislardir Kolani boyu Turklerden ve Kurtlerden olusan bir birlikti Kolaniler savasci kanunsuz ve kavgaci bir birlik olarak un salmisti Hem Safevileri hem de Osmanli hukumetini tanimamislar ve onlara vergi odememislerdir 24 Oguz boyu ve onlarin alt gruplari span Azerbaycanli general Cemsid Nahcivanski Kangarli bolgesinden ve Begdilli boyunun ustacli kolundan Nahcivanski kolu idi Azerbaycanli egitimci Hamide Mammadguluzadeh Kendisi Cavansir boyuna ve Afsar boyunun bir koluna mensuptur Ulayundluglar Azerbaycanlilarin etnik kokeninin olusumunda rol almislardir Tamgalari Azerbaycan Ermenistan ve Gurcistan da bulunmustur Ermenistan ve Azerbaycan daki cesitli koylere isimlerini vermislerdir Eymurler Eymurler Goygol den Agstafa Nehri ne kadar uzanan daglik bolgede yasayan bir Azeri etnik grubudur Agdas rayonunda Eymur adinda bir koy bulunmaktadir Ermenistan da Ayrim Noyemberyan ve Tumanyan rayonlarinda bulunan bir koyun adidir Buyuk Ayrim ise Tiflis ilinin Borcali ilcesinde modern Ermenistan in Tumanyan bolgesinde bulunan bir koyun adidir Kucuk Kafkasya ve Kazak rayonuna yayilmis Ayrimlar bircok kola ayrilmistir Bayindirlar Bu boyun bir parcasi olan Musullu kabilesinin bir kismi Mugan ve Karabag a yerlesmistir Azerbaycan ve Ermenistan da 3 Bayandur koyu bulunmaktadir Bayandur Tartar Bayandur Sorayel ve Bayandur Gorus Bayatlar Bayatlar 13 yuzyilda Mogol istilacilariyla birlikte Azerbaycan a gelmislerdir 15 yuzyilin sonlarinda ve 16 yuzyilin baslarinda Bayatlar Kizilbaslara katilarak Azerbaycan a goc etmislerdir 20 yuzyilda Bayat adi Goycay Cavad Kuba Samahi ve Susa da yer adi olarak kaydedilmistir Bayatlar Azerbaycanlilarin bir alt etnik grubu olarak kabul edilmektedir Kacarlar Karakoyunlularin yikilisinin 1468 ardindan Azerbaycan a goc etmislerdir ve Akkoyunlular ile Safevilere hizmet etmislerdir Kacar Hanedani nin bazi uyeleri Emir Timur ve Miransah donemlerinde zaten Azerbaycan a yerlesmisti Kacarlar Azerbaycanlilarin alt etnik grubu olarak kabul edilmektedir Azerbaycanlilarin etnik olusumuna etnogenezine dogrudan katilmislardir Sah I Abbas 1610 yilinda Kurt Mukri boyunu yendikten sonra Meraga yi Azerbaycanli Mukaddem boyuna vermistir Daha once Karabag daki Otuzikiler birliginin bir parcasi olan Mukaddemler kendi ayri birliklerini kurmuslardir Ahmed Han Azerbaycan Mukaddim Hanedani nin kurucusu olarak kabul edilmektedir Neraga Hanligi 1610 dan 1925 e kadar varligini surdurmustur Begdilliler Azerbaycan da Begdili ile ilgili yer adlari bulunmaktadir Ustacli boyu Beydili den Kengerli ise Ustacli dan turemistir Kengerliler Kengerliler 1500 civarinda Kafkasya ya gelmislerdir Peceneklerden geldikleri dusunulse de Kengerliler Kizilbas Ustaclilarinin bir koluydu Kengerlilerin kurdugu Kengerli Hanedani Nahcivan Hanligi ni yonetmistir Dogerler 15 yuzyilin baslarinda Karakoyunlularla birlikte kuzey Suriye den Azerbaycan a gelmislerdir Safevi doneminde Turkmen birliginin bir parcasi olsalar da 18 yuzyilda birlikleri Otuzikiler birligiyle baglantili boylar arasindaydi Kabilenin kislagi Gence nin Arazbasar bolgesindeki Huseyinli koyunde yer almaktaydi Semkir ve Terter de Duyerli adinda koyler bulunmaktadir Afsarlar Afsarlar Karakoyunlu Akkoyunlu ve Safevi devletlerine hizmet etmistir Afsarlar Azerbaycanlilarin bir alt etnik grubu olarak kabul edilmektedir Afsarlar kendilerine Azeri olarak adlandirmaktadir Bu boy Cevansirler Kebirliler Sadlilar ve Samlilarin soyunu olusturmustur Afsarlardan tureyen hanedanlar arasinda Nadir Sah in onderliginde iktidara gelen Afsar Hanedani Karabag Hanligi ni yoneten Cevansirler Asurbeyovlar ve Urmiye hanlari bulunmaktadir Samlu oymagi Bazi kaynaklara gore Ankara Savasi ndan sonra Emir Timur Sam dan Suriye bircok Turkmen savascisini esir alip Semerkant a gondermek istemistir Ancak Safevi Seyhi Hoca Alaeddin Ali nin israri uzerine Erdebil de kalmislardir Samli oymagi Safevi Devleti ni kuran yedi onemli Kizilbas oymagindan biriydi Cavansirler Cevansir boyunun kokeni Afsarlarin soyundan gelen Behmenli boy birliginin Saricali boyudur 13 14 yuzyillarda Orta Asya dan goc etmislerdir Bu boydan ortaya cikan Cavansirler Karabag Hanligi ni yonetmistir Boyun onde gelen temsilcileri arasinda Hursidbanu Natevan Behbud Han Cevansir ve Han Susinski bulunmaktadir Igdirler Igdirler gunumuzde Azerbaycanlilarin yasadigi Turkiye nin Igdir ilcesine adini vermistir 1727 yilinda bu boyla baglantili koyler Revan Gence ve Urmiye de bulunmaktaydi Karginlar Dulkadirogullari ile birlikte Azerbaycan a goc etmislerdir 1591 ve 1727 tarihli kaynaklarda Serur da yasadiklari belirtilmektedir Kiniklar Azerbaycan yer adlarinda izleri gorulmektedir Selcuklular bu boydan gelmektedir Kiniklar 1591 yilinda Revan eyaletinin Kinik Haci koyunde yasamaktaydilar Pecenekler 13 yuzyilda Azerbaycan a gelmislerdir 1593 yilinda Berde kazasinda 1727 yilinda ise Gence vilayetinin Akinci nahiyesinde kucuk bir Pecenek obasi bulunmaktaydi Salurlar Buyuk bir kismi Azerbaycan ve Iran da yasamaktaydi Azerbaycanli sair Kadi Burhaneddin bu boydan gelmektedir Boyun kucuk bir kismi Erdebil ve Revan eyaletlerinde yasamaktaydi Tekeliler Tekeli boyu Tekelere dahildir ve Oguzlarin Salur boyundandirlar Azerbaycan in Hizi rayonunda Kuba nin Gultepe onceki adiyla Teke Sihi koyunde Gurcistan in Marneuli rayonunda ve Ermenistan in Derecicek kasabasinda Tekeli yerlesimleri bulunmaktadir Tekeli Marneuli Tekeli Derecicek Yazirlar Gence rayonunda bu boyun adini tasiyan bir cay bulunmaktadir Yivalar Bu boyun bir kismi Azerbaycanlilarla butunlesmistir Baharli oymagi bu boydan gelmektedir Baharlilar Karakoyunlu Devleti nin yikilisinin ardindan Baharlilar Azerbaycan a yerlesmislerdir Safeviler doneminde ise bu boy cok fazla sahneye cikmamistir Baharlilar Azerbaycanlilarin bir etnik grubu sayilmaktadirlar Tarihsel olarak Susa ve Zengezur da yasamislardir Karabag da Baharli adiyla cesitli toponimler bulunmaktadir Yuregirler Bu boyun Dulkadirogullari ile birlikte Azerbaycan a goc ettigi ve Gence nin Zeyem bolgesinde yerlestigi dusunulmektedir Azerbaycanlilarin alt etnik gruplari span Sahsevan kabilesinden kucuk bir kiz cocugu Karadaglilar Azerbaycanlilar Turk kokenli bir etnik gruptur Iran in kuzeybatisindaki Karadag Yaylasi nda yasamislardir Yari gocebe bir hayat tarzi surmuslerdir Kulturel acidan komsulari olan Sahsevenlere yakindirlar Yedi kola bolunmuslerdir Karagozluler Karagozluler Iran in Hamedan ostaninda yasamaktadirlar Azerbaycanlilarin bir etnik grubudurlar Boy Asikli Hacili Hudebandli ve Ozbekli kollarina ayrilmistir Azerbaycan in Zengilan ve Sabran rayonlarinda Karagozlu koyleri bulunmaktadir Neferler Azerbaycanlilarin bir etnik grubudur Neferler Iran in Fars Tahran ve Luristan ostanlarinda yasamaktadirlar Aynallu Azerbaycan dilinin Aynallu lehcesini konusmaktadirlar Muganli Sahsevenlerin bir kolu olan bu boy 19 yuzyilin baslarinda 8 koldan olusmaktaydi 1759 yilinda Kubali Fethali Han in Salyan i isgal etmesinden sonra Mugan Ovasi ndaki Sahsevenlerin bir kismini Kuba Hanligi na goc etmistir Akademisyen Nikolai Dubrovin Kuba Hanligi nufusundan bahsederken Azerbaycanlilar ve Lezginlerin yani sira Mogol kokenli olan Muganlardan da soz etmistir Terekemeler Terekemeler Dagistan da Turkiye de ve Azerbaycan in orta ve guney bolgelerinde yasayan Azerbaycanlilardan olusan bir etnik gruptur Bilimsel literaturde Karapapaklar Padarlar ve Sahsevenlerin hepsinin sigir yetistiriciligiyle ugrastigi goz onunde bulundurularak her ucu icin de genel olarak Terekeme adi kullanilmistir Karapapaklar Azerbaycanlilardan olusan bir etnik gruptur ve Azerbaycan dilini konusmaktadirlar Turkiye de Kars ve Igdir kuzeybati Iran da bati Azerbaycan da Kazak ve Agstafa rayonlari ve Borcali da yasamaktadirlar Tarkib diger adiyla Borcali yani han boyu Saral Arabli Canahmedli Caharli ve Ulasli boylarina ayrilmaktadirlar Oguz boylarindan ve Azerbaycanlilarin etnik gruplarindan biridir Hulaguler doneminde Turkistan dan Azerbaycan a Aras tan guneye goc etmislerdir Modern Azerbaycan Cumhuriyeti topraklarina ise 16 yuzyilda goc etmislerdir Diger Azerbaycan etnik gruplarina kiyasla ozellikle gunluk yari gocebe hayvancilik faaliyetlerinde gelenek ve goreneklerini ekonomilerinde ve gunluk yasamlarinda daha uzun sure korumayi basarmislardir Azerbaycan ve Dagistan da Padar koyleri Samahi da ise bir Padar mahallesi bulunmaktadir Sahsevenler Azerbaycan etnik grubudurlar EAgirlikli olarak Iran a ve Aras in guneyindeki Cebrayil Ovasi na yerlesmislerdir Inanli Bagdadi Usanlu ve baska kollara bolunmuslerdir Kazak rayonundaki yerlesim yerlerinin isimlerinde adlari gecen Kadirli ve Karalal boylari da Sahsevenlerin kollari olarak kabul edilmekteydi Sahsevenler Kuba daki Erdebil Mahallesi ni ve Ahmedli deki Abseron koyunu kurmuslardir Gence de bir Sahsevenler mahallesi ve camisi bulunmaktadir Diger gruplar span Eynular Abdallar Azerbaycanlilarda bazi Abdal unsurlari gorulmektedir Abdal adi Eftalitlerle Ak Hunlar iliskilendirilen bir Eynu adidir Lacin sehrinin eski adi olan Abdalyar Abdal boyundan gelmektedir Alpagutlar Asair i terekeme i Sirvan olarak adlandirilirlar Gence Cukursaad ve Sirvan da yasamislardir Ariklilar Yaylalari Gence nin Semkirbasan bolgesinde kislaklari ise Kohneli koyunde yer almaktaydi Burcoglu Borcali adini bu boydan almistir 17 yuzyilda Borcali ya yerlesmis bir Turk boyudur Dulkadirler Seyh Haydar doneminde Azerbaycan a goc etmislerdir 1593 ve 1727 tarihli tahrir defterlerinde Dulkadirli boyuna dahil olan Soklu Hacilar Gence Hoy Semseddinli ve Gavurgali Gence obalari kaydedilmistir Hancobanlilar Kafkas tarihcisi Semyon Bronevsky bu boyu Tatarlar Azerbaycan Turkleri olarak tanimlamis ve sayilarini 700 olarak belirtmistir Sirvan Hanligi ni yoneten Serkerler bu boydan gelmektedir Halaclar Adam Olearius 17 yuzyilda Mugan da yasadiklarini belirtmistir Halaclar 19 yuzyilda Avsarlara dahil olmuslardir 1864 yilinda Miyane ve Cemalabad etrafinda yasadiklari hakkinda bilgiler bulunmaktadir 1951 yilinda Azerbaycan da kalan Halaclar Astara yakinlarinda bir tireden kucuk kabile kolu ibarettiler Orlatlar Bu boydan 14 yuzyilin sonlarinda Seki Prensligi ni yoneten Orlat Hanedani ortaya cikmistir Orlat Hanedani Turkce konusan bir Mogol hanedani olup daha sonra Azerbaycanlilasmistir Sor sor sur sur 1739 da Kuba ve Derbent hanliklarina yerlestirilen Azerbaycan dili konusan bir boydur Rumlular Safevi Devleti nin kurulmasinda istirak etmislerdir 1593 yilinda Gence nin Karakar nahiyesinde Ekinci Urumlu ve Ince Urumlu adli iki oba bulunmaktaydi Secereler ve hikayeler span Oguz Kagan Efsanesi span Oguz Kagan in portresi Ilhanli alimi Residuddin Fazlullah i Hemedani nin Camiu t Tevarih adli eseri Turk kabilelerinin kokeni ve Oguz Kagan efsanesi olan Oguzname hakkinda bilgi vermektedir Bu eserin yazildigi donemde Turk halklarinin ve boylarinin tarihi icin kullanilan baslica kaynaklar hem Azerbaycan in yerel Turk ortaminda mevcut olan kaynaklar hem de Orta Asya ve Dogu Turkistan dan gelen cok sayida gocmenin getirdigi soyagaci efsaneleriydi Akkoyunlu hukumdari Uzun Hasan Oguz Han ve torunu Bayindir Han in soyundan geldigini iddia etmekteydi Akkoyunlu Imparatorlugu nda Bayindir tamgasinin muhrunun devlet sembolu olarak kullanilmasini baslatti Bu nedenle Bayindir tamgasi Akkoyunlu sikkelerinde resmi belgelerinde yazitlarinda ve bayraklarinda bulunur Akkoyunlu sultanlari doneminde yazildigi dusunulen Dede Korkut Kitabi destaninda Bayindir Han in soyunun Oguz Han in oglu dan degil adi baska hicbir yerde gecmeyen Kam Han dan geldigi yazilidir Uzun Hasan in emriyle yazilan Kitab i Diyarbekriyye de Akkoyunlularin atalarinin isimleri Oguz efsaneleri ve hukumdarlariyla ilgili isimler olarak kullanilmistir Oguz sifahi geneoloji gelenekleri ya Anadolu da ya da Azerbaycan da yaziya alinmistir 15 yuzyilda Azerbaycan Turkleri arasinda Oguz secere efsanelerinin yayilmasi hakkindaki kanitlardan biri de Oguzlarin Bayat boyundan olan Hasan bin Mahmud un Oguzname den faydalanarak yazdigi Cam i Cem ayin eseridir Hasan bin Mahmud Mekke ye Oguzname nin el yazmasini da goturmustur Mukaddes topraklara giden bir Azerbaycan Turk unun yaninda Oguz soyagaci gelenegine ait bir el yazmasinin bulunmasi bu tur edebiyatin toplum uzerindeki guclu etkisini gostermektedir Dede Korkut Kitabi ve diger kaynaklardan elde edilen bilgiler span Dede Korkut Destani nda Oguz kaganlarinin yasamlari ve faaliyetleri anlatilmaktadir Destandaki bazi olaylar Orta Asya da gecmekle birlikte destan geleneginin Anadolu ve Azerbaycan a ulasmasi sonucunda eserde yer alan olaylarin bu bolgelerde gerceklestigi kaydedilmistir Hatta bu surecte soz konusu cografyalarda ortaya cikan yeni kabilelerin destanin yeni kollarinin esere eklenmis olmasi da mumkundur Destanin ana kahramanlarindan biri olan Salur kabilesinin temsilcisi Kazan Han 9 10 yuzyillarda Orta Asya da kafir Peceneklere karsi savasan bazen kazanan bazen kaybeden bir Oguz hani olarak anlatilmistir Tum savaslar onun hukumdarligi doneminde gerceklesmese de zamanla Kazan Han Oguz Pecenek mucadelesinin ortak kahramani haline gelmistir Cam i Cem ayin de Halife Memun doneminde Oguz hanlarindan Toktemur un Gurcistan ve Rum a hucum ettigi bildirilmektedir Kitabi Diyarbakriyye de ise henuz Islam peygamberinin yasadigi donemde Bayindirlarin Azerbaycan a geldigi yazilidir Bahru l Ensab da da Bayindirlarin Azerbaycan ve Dogu Anadolu da yerlesmeleri ayni doneme tarihlenmektedir Buna ragmen Selcuklulardan onceki Turk akinlarinin Dede Korkut Kitabi nin tarihsel cekirdegini olusturdugu soylenemez Sadece bu kaynaklarin verdigi bilgiler destanda gecen olaylarin Siriderya nin kuzeyinden cikarilarak Dogu Anadolu ve Azerbaycan a tatbik edilmesini kolaylastirmistir Bu eserde destan dis kaynakli folklorik unsurlar diger Turkler ve milletlerle ilgili ogeler ile Oguzlarin Anadolu ve Azerbaycan a Selcuklulardan onceki girislerine dair tarihi hatiralarin birlesimi olarak sekillenmis olabilir Fazlullah Residuddin in Cami ut Tevarih adli eserinde anlatilan Tuman Kol Erki Kayi Yavgu Han ve Korkut Ata nin bulusmasi Oguzlarin Siriderya nin kuzeyinde Pecenekler ve Kipcaklarla olan mucadelesi ve iliskileri Anadolu ya goc ettikten sonra Gurculer ve Abazalara Dede Korkut Kitabi destani araciligiyla aktarilmistir 13 yuzyilin ortalarindan itibaren ozellikle Akkoyunlularin Dogu Anadolu ve Azerbaycan daki Gurculer Abazalar ve Trabzon Rumlarina karsi yuruttugu seferler ve aralarindaki karsilikli iliskiler Bayindir Han in adiyla anilan destanda aktarilmaktadir Akkoyunlu hukumdari Uzun Hasan doneminde yazilmis olan resmi kaynaklar atasi Kara Yuluk Osman Bey in Oguz Han in soyundan geldigini ve Muhammed doneminde Kara Yuluk Osman in atasi Sungur un Turkistan dan Kipcak ulkesine oradan Arran a ve daha sonra Goyce Denizi civarina goc ettigini ve Halife Memun doneminde Kara Yuluk Osman in bir diger atasi Saktur un Elince Kalesi ni Gurculerden ele gecirdigini belirtmektedir Bu bilgiler kesin olarak kanitlanamasa da ayni olaylarin Dede Korkut Kitabi nda da gecmesi destan ile Akkoyunlu kaynaklari arasinda bir uyum oldugunu gostermektedir Bayburtlu Osman in Tavarih i Cihan adli eserinde Bayindir Han hakkinda verilen bilgiler birbiriyle celismektedir Kaynakta once Bayindir Han in Isa dan kisa bir sure sonra Horasan dan Azerbaycan ve Dogu Anadolu ya geldigini belirtirken daha sonra Muhammed doneminde yasadigi belirtilmektedir Bununla birlikte kaynak Dede Korkut Kitabi ile daha fazla benzerlik gostermektedir Burada Kazan Bayindir Han in veziri Korkut Ata ise onlarin zamaninda yasamis bir Islam bilgesi olarak gecmektedir Bu anlati Bayindir Salur birligini konu alan Anadolu geleneklerinin tasiyicisidir Bayindir Han dan sonra anlati Akkoyunlu tarihine intikal etmekte ve Bayindir Han soyundan gelen Uzun Hasan in Acem i yonettigini belirtmektedir Kafkasya ya seyahat eden bazi gezginler de Dede Korkut Kitabi ndaki kahramanlar hakkinda bilgi vermislerdir 1638 de Alman gezgin ve oryantalist Adam Oleari Derbent teyken Dede Korkut hikayelerini dinlemis ve orada Kazan Han in karisi Burla Hatun un yani sira Dede Korkut un mezarini da kaydetmistir Adam Olearius un anlattigi efsanelerde Tebriz halki Kazan Han ve esinin mezarlarini eski Oguz destan gelenekleriyle iliskilendirmistir Burla Hatun un mezarinin kirk adim uzunlugunda oldugunun dusunulmesinin de bu kadinin destanda ve Secere i Terakime de Boyu Uzun Burla Hatun olarak adlandirilmasi acisindan ozel bir anlami vardir Osmanli seyyahi Evliya Celebi Seyahatname sinde Dede Korkut un mezarinin Derbent te oldugunu ve Sirvanlilar tarafindan ona buyuk bir hurmetle yaklasildigini kaydetmistir Derbentname eserinde de Dede Korkut un Derbent teki mezari hakkinda bilgiler verilmektedir Antropoloji span K Karakasli nin aktardigina gore boylar gorunus bakimindan birbirlerinden farkliliklar gostermektedir Aralarinda koyu gozlu esmerler ve mavi gozlu sarisinlar da bulunmaktadir Bu topluluklarin antropolojik gorunumunun bir diger ozelligi ise boylarindaki buyuk farkliliktir En uzun boylulari Cirakli koyunde yasamaktadir Dagistan Terekemeleri antropolojik olarak Hazar alt tipinin temsilcileridir Antropolojik tipleri karmadir Antropolojik ozellikleri esas olarak Azerbaycanlilara ve kismen de guney Kumuklara benzemektedir Ayrica Dagistan Terekemeleri Azerbaycanlilara kiyasla genellikle daha uzun boylu daha genis yuz hatlarina sahip saclari daha az dalgali dudaklari daha ince ve kaslari daha az kalin bireyler olarak tanimlanmaktadir Kultur span Geleneksel Azerbaycan yurdu cadiri Eymurler Azerbaycan dilinin bati lehcesinin Eymur lehcesini konusmaktadirlar Eymur lehcesi Azerbaycan dilinin eski donemine ait ozelliklerini korumaktadir ayrica lehcede Kipcak etkisi de hissedilmektedir Huseyinzade bu konuda sunlari not etmistir Eymurler sadece dilleri nedeniyle degil ayni zamanda tum manevi ve maddi kulturleri ve gunluk gelenekleri nedeniyle de Azerbaycanlidirlar ve gunumuzde bile cevrelerinde Oguz folklor motiflerini korumaktadirlar Afsar dilinin ayri bir dil mi yoksa Azerbaycan dilinin bir lehcesi mi oldugu konusunda tartismalar bulunmaktadir Afsarlarin kendilerine ozgu bir hali dokuma sanati bulunmaktadir 2025 yilinda Azerbaycan in destegiyle Afganistan da Avsar Yildizi Egitim Merkezi acilmistir Merkezin amaci Afsar ulusal kulturel mirasini korumak ve Azerbaycan dilini ve tarihini ogretmektir Azerbaycan cevresinde yasayan Karagozluler Baharlilar Karadaglilar ve Bayatlar Azerbaycan dilinin guney lehcesine ait lehceler konusmaktadir Kacarlar Azerbaycan dilinin bir lehcesini konusmaktadirlar Karapapaklar Azerbaycan dilinin Borcali lehcesinin yani sira Kazak ve Karapapak lehcelerini de konusmaktadirlar Dagistan Terekemelerinin dili Azerbaycan dilinin dogu grubuna ait Kuba ve Samahi lehcelerine yakindir Ermenistan in Kalinino bolgesinde yasayan Terekeme halkinin lehcesi Azerbaycan dilinin guney grubuna karsilik gelmektedir Sahseven kadinlari dokumacilikla ugrasmaktadir Tarihsel olarak Susa da yapilan Sahseven eyerleri bu alanda en iyisi olarak kabul edilmekte ve cok degerli bulunmaktaydi Bolgesel Azerbaycan Turkcesi lehcelerinin sistematik bir karsilastirmasi yayinlanmamis olsa da bazi yonlerden ornegin sesli harf uyumu acisindan Guney Azerbaycan da yasayan gocebe Sahsevenlerin yerlesik Turkce konusan Tat komsularindan daha temiz bir Turkce konustuguna dair kanitlar bulunmaktadir Gence de Sahseven boyunun adini tasiyan bir mahalle ve 1880 1882 yillari arasinda insa edilmis bir cami bulunmaktadir Bazi Azerbaycan danslari Azerbaycan da yasamis boy ve halklarin adini tasimaktadir Ornegin Terekeme dansi Azerbaycanli bir etnik grup olan Terekemeler ile iliskilendirilirken Hancobani dansi ise Samahi Hanligi ni yoneten Hancobani halkiyla iliskilendirilmektedir Sahseveni adi verilen asik muzigi Goyce asiklarinin repertuarinda yer almaktadir ve Baku dugunlerinde ve Nahcivan da okunmaktadir Oyun yazari Mirza Fethali Ahundov un Terekeme Kadininin Molla Kerim ile Konusmasi adli bir siiri bulunmaktadir Ahundov un Sifaci Monsieur Jordan ve Unlu Dervis Mastali Sah Cadi nin Hikayesi adli eserinin bas kahramani Tekeli Mugan Hatamhan Aga dir Dervis Paris i Havaya Ucuruyor filminde Hatamhan Aga rolunu Adil Iskenderov canlandirmistir Azerbaycan da Terekemeler hakkinda Ak Kan adli bir film cekilmistir Filmde ciftlikleri yikilmis bir Terekeme ailesinin hayati anne cocuk arasindaki bag ve hayata karsi tutumlari anlatilmaktadir Orta Cag da Azerbaycan daki cesitli asiret yerlesim alanlari baba olarak bilinen tas balballarla temsil edilmistir Bu balballar genel olarak Turk gocebe mirasinin bir bileseni olarak da kabul edilmektedir Azerbaycan halilarinda koyun ve keci tasvirlerinin bulunmasi belirli bir kabilenin gocebe gecmisiyle kurdugu baglantiyi isaret etmektedir source source source source source Eymur lehcesinde tiyatro gosterisi Azerbaycan boyu Terekemeler Rus Imparatorlugu kartpostali Kengerli suvari savas sancagi Sahsevenler donemine ait at ortusu Kafkasya veya kuzeybati Iran kokenli George Washington Universitesi Muzesi ve Tekstil Muzesi Hancobani dansi Terekeme dansini gosteren bir posta puluResim galerisi span Ulayundlug boyunun tamgasi Sembolu ala dogandir Eymur boyunun tamgasi Sembolu siyah gozlu delice dogandir Bayindir boyunun tamgasi Sembolu bayagi dogandir Bayat boyunun tamgasi Sembolu bayagi puhudur Begdili boyunun tamgasi Sembolubuyuk bahridir Doper boyunun tamgasi Sembolu kucugendir Afsar boyunun tamgasi Sembolukartaldir Kinik boyunun tamgasi Sembolucakir dogandir Yiva boyunun tamgasi Sembolu tuygundur Igdir boyunun tamgasi Sembolu dogandir Peceneklerin tamgasi Sembolu saksagandir Salur boyunun tamgasi Sembolu kaya kartalidir Yazir boyunun tamgasi Sembolu boz dogandir Yuregir boyunun tamgasi Sembolu baykustur Kaynakca span Azerbajdzhancy statya iz Bolshoj sovetskoj enciklopedii V etnogeneze A uchastvovalo drevnee korennoe naselenie Atropateny i Albanii Kavkazskoj smeshavsheesya s vtorgavshimisya syuda v 1 m tys do n e i 1 m tys n e irano i tyurkoyazychnymi plemenami kimmerijcy skify gunny bulgary hazary oguzy pechenegi i dr Aliev S M Kriticheskij analiz tryoh osnovnyh gipotez ob etnogeneze azerbajdzhanskih tyurok Iran Istoriya ekonomika kultura Pamyati S M Alieva M IV RAN 2009 S 33 34 Petrushevskij 1949 ss 36 Hanmagomedov H L Dagestanskoe Terkeme kompleksnoe stranovedcheskoe issledovanie Mahachkala Nauka plyus 2016 368 s a b Gadzhieva 1990 ss 8 9 Sevinc Sirinli Qobustanda mezar daslari ve karvansaralar uzerinde qeyde alinmis isare ve damgalar haqqinda Azerbaycan Arxeologiyasi Volume 25 2 2022 93 101 Seh 94 Volkova N G Etnicheskie processy v Zakavkaze v XIX XX vv Kavkazskij etnograficheskij sbornik M Izd vo AN SSSR 1969 T 4 S 24 a b Floor Willem Javadi Hasan 2013 The Role of Azerbaijani Turkish in Safavid Iran Iranian Studies 46 4 s 569 doi 10 1080 00210862 2013 784516 ISSN 0021 0862 JSTOR 24482868 7 Nisan 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi18 Nisan 2024 Petrushevskij 1949 ss 182 Muriel Atkin Russia and Iran 1780 1828 2nd ed Minneapolis University of Minnesota Press 1980 ISBN 0 8166 0924 1 9780816609246 Law Henry D G 1984 Modern Persian Prose 1920s 1940s Ricks Thomas M Critical perspectives on modern Persian literature Washington D C Three Continents Press s 132 ISBN 0 914478 95 8 9780914478959 cited in Babak Vladimir Vaisman Demian Wasserman Aryeh Political Organization in Central Asia and Azerbaijan Orijinal metin Ingilizce During most of the Qajar rule Turkish was the principal language spoken at the court while Persian was the predominantly literary language Ch E Davies Qajar rule in Fars prior to 1849 On the next day it became known at Shiraz that Muhammad Shah s army consisted of Azarbaijani Turks who did not know Persian and had a European general Denis Wright The English Amongst the Persians Imperial Lives in Nineteenth Century Iran B P Balayan K voprosu ob obshnosti etnogeneza shahseven i kashkajcev Kioumars Ghereghlou Cashing in on land and privelege for the welfare of the shah monetisation of tiyul in ealy Safavid Iran and Eastern Anatolia Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hung 2015 T Volume 68 1 S 110 Mirza Adygezal bek Karabah name Baku 1950 s 56 Ahmedbek Dzhavanshir Istoriya Karabahskogo hanstva s 1747 po 1805 gody Baku 1961 s 71 George A Bournoutian The 1823 Russian survey of the Karabagh province a primary source on the demography and economy of Karabagh in the early 19th Century Costa Mesa California Mazda Publishers 2011 456 p ISBN 9781568591735 Bournoutian George A The Khanate of Erevan Under Qajar Rule 1795 1828 Mazda Publishers 1992 ISBN 978 0939214181 P Oberling 15 Aralik 1987 AYRiMLu Iranica 18 Mayis 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 17 Ocak 2023 a b Volkova N G Etnonimiya v trudah ekonomicheskogo obsledovaniya Kavkaza 1880 h godov Imya i etnos obshie voprosy onomastiki etnonimiya antroponimiya teonimiya toponimiya sbornik M In t etnologii i antropologii 1996 S 24 30 ISBN 5 201 00825 9 1961 Etnografiya i istoriya Kavkaza issledovaniya i materialy M Izd vo Vostochnoj literatury s 21 Volkova N G Etnonimiya v trudah ekonomicheskogo obsledovaniya Kavkaza 1880 h godov Imya i etnos obshie voprosy onomastiki etnonimiya antroponimiya teonimiya toponimiya sbornik M In t etnologii i antropologii 1996 S 26 27 ISBN 5 201 00825 9 Golden 1992 ss 385 386 a b James Stuart Olson Nicholas Charles Pappas An Ethnohistorical dictionary of the Russian and Soviet empires Greenwood Publishing Group 1994 S 60 ISBN 0313274975 9780313274978 a b R Tapper AZERBAIJAN vi Population and its Occupations and Culture 24 Eylul 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi ENCYCLOPAEDIA IRANICA 1988 S 234 238 a b c Turkler Ansiklopedisi Cilt 7 2002 ss 37 Turkler Ansiklopedisi Cilt 7 2002 ss 31 a b Turkler Ansiklopedisi Cilt 7 2002 ss 25 Grigoriev Sergei 2000 Ob etnicheskoj prinadlezhnosti shiitov Afganistana On the ethnicity of the Shiites of Afghanistan Vostok istoriya i kultura Rusca Saint Petersburg ss 32 46 Kyzylbashi pervonachalno sostoyavshie iz predstavitelej semi maloaziatskih tyurkoyazychnyh plemen rumlu shamlu ustadzhlu afshar kadzhar tekelyu i zulkadar govorivshih na azerbajdzhanskom yazyke byli s XV v odnoj iz glavnyh voenno politicheskih opor Sefevidskogo gosudarstva a b Petrushevskij 1949 ss 71 a b c Petrushevskij 1949 ss 48 Faiq Sukurbeyli tarixci etnoqraf felsefe doktoru 2019 Kolani qedim turk tayfasi www elibrary az Azerice 8 Subat 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 28 Kasim 2022 KB1 bakim Birden fazla ad yazar listesi link Putevye zametki arm Pchela Armenii 1885 Թիվ 65 Էջ 3 Ibrahimov T 2019 Traces of the Oghuz Tribe Ulayundlug Ala Yundlu Ala Atly with pinto horses in Azerbaijan Agaev G D Zaselenie Azerbajdzhana tyurkami Dannye etnotoponimii o rasselenii tyurkoyazychnyh plemen v Azerbajdzhane XI XV vv Ch 1 Etnicheskaya onomastika sbornik statej M Nauka 1984 Bunyadov Z Memmedov H Irevan eyaletinin icmal defteri Baki 1997 Enver Cingizoglu Mosullu oymagi Soy dergisi 7 15 2008 seh 47 56 a b Zaselenie Azerbajdzhana tyurkami Sbornik Etnicheskaya onomastika Akademiya nauk SSSR Institut etnografii imeni N Mikluho Maklaya Izdatelstvo Nauka M 1984g Archived Eylul 23 2009 at the Wayback Machine 23 Eylul 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi R Khanam Encyclopaedic ethnography of Middle East and Central Asia J O tom 2 Str 126 127 Rossijskij etnograficheskij muzej Glossarij Bayaty 21 Ekim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Roger Savory The Qajars Last of the Qezelbas Society and Culture in Qajar Iran edited by Elton L Daniel 2002 James Stuart Olson Lee Brigance Pappas Nicholas Charles Pappas An Ethnohistorical dictionary of the Russian and Soviet empires 29 Haziran 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Orijinal metin Ingilizce KAJAR The Kajars are considered a subgroup of the Azerbaijanis Historically they have been a Turkic Tribe who lived in Armenia In the seventeenth and eighteenth centuries when the Safavids tried to conquer the region the Kajars settled in the Karabakh Khanate of western Azerbaijan Agha Mohammed a Kajar leader overturned the Zend dynasty in Iran and established Kajar control in the area This arrangement lasted u il Reza Shah came to power in Iran in 1925 The Kajar population today exceeds 35 000 people the vast majority of whom live in Iran Gaҹarlar Azerbajdzhanskaya sovetskaya enciklopediya Pod red Dzh Kulieva B Glavnaya redakciya Azerbajdzhanskoj sovetskoj enciklopedii 1979 T III azerb Maeda Hirotake The Forced Migrations and Reorganization of the Regional Order in the Caucasus by Safavid Iran Preconditions and Developments described by Fazli Khuzani Osamu Leda Tomohiko Uyama Reconstruction and interaction of Slavic Eurasia and its neighboring worlds Sapporo Slavic Research Center Hokkaido University 2006 S 246 ISBN 4938637391 Petrushevskij 1949 ss 128 129 Mary Jo DelVecchio Good The Changing Status and Composition of an Iranian Provincial Elite Michael E Bonine Nikki R Keddie Modern Iran the dialectics of continuity and change Albany USA State University of New York Press 1981 S 269 288 ISBN 0873954653 D Eremeev 1971 Etnogenez turok Proishozhdenie i osnovnye etapy etnicheskoj istorii Moskva Nauka 22 Temmuz 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 4 Temmuz 2021 Kangarlu statya iz Encyclopaedia Iranica P Oberling K N Smirnov MATERIALY PO ISTORII I ETNOGRAFII NAHIChEVANSKOGO KRAYa Tiflis 1934 Arhivirovano 6 dekabrya 2017 goda S Abrahams A historiographical study and annotated translation of volume 2 of the Afzal al Tavarikh by Fazli Khuzani al Isfahani p 238 Ali Sinan BILGILI Azerbaycan Turkmenleri Tarihi Turkler Ansiklopedisi Ortacag Ankara 2002 Statya AFSAR Archived Nisan 29 2011 at the Wayback Machine 29 Nisan 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Richard V Weekes Muslim peoples a world ethnographic survey AZERI Str 56 Rossijskij etnograficheskij muzej Afshary 24 Mayis 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Antropologicheskie issledovaniya v Afganistane M 1967 4 S 87 afshary libo eshyo sohranili v bytu tyurkskij yazyk libo pomnyat chto na etom yazyke oni nazyvayut ego azeri govorili ih predki a b George A Bournoutian Qarabaghʹnamah Jamal Javanshir Qarabaghi from the Javanshir tribe of Dizak from the of Sarijalu which was a group within the Bahmanli tribe who in olden days had come from Turkestan They were a part of the famous Afshar tribe The Encyclopaedia of Islam Tom 10 H Horst Timur und Ḫōga ʿAli Ein Beitrag zur Geschichte der Ṣafawiden Akad der Wiss und der Lit Abh der Geistes und Sozialwiss Kl 1958 2 Wiesbaden 1958 cf the comments by V Minorsky in OLZ 58 1963 590 92 Turkler Ansiklopedisi Cilt 7 2002 ss 30 a b Turkler Ansiklopedisi Cilt 7 2002 ss 32 Muhamedova Z B Issledovaniya po istorii turkmenskogo yazyka XI XIV vv po dannym araboyazychnyh filologicheskih sochinenij Tekst Avtoreferat dis na soiskanie uchenoj stepeni kandidata filologicheskih nauk 665 Search RSL search rsl ru Data obrasheniya 24 iyulya 2021 a b c Turkler Ansiklopedisi Cilt 7 2002 ss 34 F Zarinebaf Shahr Tabriz under Ottoman Rule 1725 1731 p 19 Ataniyazov S Dictionary of the Turkmen ethnonyms Ylym Ashgabat 1988 a b V Minorsky Baharlu angl Encyclopaedia of Islam Second Edition Brill Arhivirovano 21 yanvarya 2022 goda The History of Persia London 1829 I s 237 a b c N A Baskakov Vvedenie v izuchenie tyurkskih yazykov s 265 KARADAGCY Bolshaya rossijskaya enciklopediya elektronnaya versiya 26 Kasim 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi a b c Azerbajdzhancy Rusca Bolshaya sovetskaya enciklopediya M Sovetskaya enciklopediya 1969 1978 6 Temmuz 2017 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 17 Temmuz 2020 a b Azerbajdzhancy armyane ajsory Narody Perednej Azii M Izd vo Akademii nauk SSSR 1957 s 286 Garaҝozlүlәr Azerbajdzhanskaya sovetskaya enciklopediya Pod red Dzh Kulieva 1979 T III S 62 Materialy po istorii turkmen i Turkmenii T II XVI XIX vv Iranskie buharskie i hivinskie istochniki s 228 Joshua Project Nafar Nafar Turk in Iran Ingilizce 27 Mart 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi Azerbaijani South Ethnologue Ingilizce 27 Mart 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi Nafar Glottolog 27 Mart 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi Azerbaijani South Aynallu language Ingilizce globalrecordings net Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link KB1 bakim Tanimlanamayan dil link a b Louis Ligeti Sur la langue des Afchars d Afghanistan fr Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae 1957 Vol 7 no 2 3 P 109 156 En parlant des Afchars M Caferoglu fait remarquer qu ils constituent la plus grande tribu des Turkmenes d Anatolie Ce faisant M Caferoglu s est conforme a l usage general qui veut voir dans les Afchars avec les Qajar les Qara qoyunlu51 etc des Turkmenes Mais ainsi qu on vient de le voir plus haut les Afchars d Afghanistan tout aussi bien que ceux d Anatolie parlent l azeri et non pas le turkmene Il n y a aucune raison de supposer qu il en serait autrement quant aux autres groupes afchars dont la langue est encore inconnue Ceci revient a dire qu apparemment il y a une contradiction autour du nom turkmene en realite nous avons la affaire a un terme a double entente Au point de vue linguistique le terme turkmene a un sens bien defini et tres precis il est reserve a un membre du groupe oghouz des langues turques notamment a la langue turkmene actuelle et historique avec ses nombreux dialectes Au point de vue historique si l on veut ethnique le terme turkmene possede une acception plus large et a la fois plus vague D apres Kasyari les Oghouz font partie des Turkmenes d autres cherchent a attribuer le nom de Turkmenes aux Turcs nomades 52 Il est evident que les deux acceptions ne se couvrent pas l une l autre sur tous les points Azerbaycan toponimlerinin ensiklopedik lugeti II cild Baki Serq Qerb 2007 s 119 N Bendeliyev Dagliq Sirvanin toponimleri Baki Elm s 143 145 Butkov P G Materialy dlya novoj istorii Kavkaza s 1722 po 1803 god Ch 1 Sankt Peterburg 1869 S 249 Istoriya vojny i vladychestva russkih na Kavkaze Tom I Kniga 2 SPb 1871 30 Ocak 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 7 Mart 2021 a b c Mamedli 2017 s 27 N G Volkova Etnicheskie processy v Zakavkaze v XIX XX vekah Kavkazskij Etnograficheskij sbornik IV chast Institut Etnografii im N N Mikluho Maklaya AN SSSR Moskva Nauka 1969 str 4 Institut etnologii i antropologii im N N Mikluho Maklaya Kavkazskij etnograficheskij sbornik www history az 25 Agustos 2011 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 17 Eylul 2021 Orijinal metin Rusca Kogda zhe David Stroitel v nachale XII v usilivaya voennuyu mosh Gruzii poselyaet v strane 45 tys kipchakskih semej to tem samym obrazuetsya znachitelnyj massivy tyurkoyazychnogo naseleniya Period nastupleniya persidskih shahov na Gruziyu ostavlyaet sled poseleniem v 1480 h gg azerbajdzhancev po yuzhnym rubezham strany po r Akstafe Debet i dr kazahskaya pambakskaya i shuragelskaya gruppy Savina V I 1980 Etnonimy i toponimii Irana Onomastika Vostoka M Nauka s 151 Farzalibejli Sh Guba tarihi B 2001 S 34 35 Spisok naselyonnyh mest Bakinskoj gubernii Spiski naselennyh mestnostej Rossijskoj imperii Po Kavkazskomu krayu Bakinskaya guberniya Tiflis 1870 T LXV S 87 Ferrux Ehmedov Gencenin tarix yaddasi Sirvannesr 1998 S 162 167 Kurbanov 2010 ss 241 242 Armenian Cultural Monuments in the Region of Karabagh Yerevan Gitutiun Publishing House 2001 p 169 Map of Armenia and Adjacent Countries by and F Oswald in Armenia Travels and Studies London Longmans 1901 Turkler Ansiklopedisi Cilt 7 2002 ss 36 Cumans Archived Ocak 20 2010 at the Wayback Machine 20 Ocak 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi The Don and the North Caucasus in the 4th 12th centuries Turkler Ansiklopedisi Cilt 7 2002 ss 29 Bronevskij S M Novejshie geograficheskie i istoricheskie izvestiya o Kavkaze Chast II M V tipografii S Selivanovskago 1823 S 434 ḴALAJ i TRIBE 2 Mart 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Encyclopaedia Iranica December 15 2010 Pierre Oberling Sheki istorich oblast v Azerbajdzhane statya iz Bolshoj sovetskoj enciklopedii Orijinal metin Rusca Kak nezavisimoe gosudarstvennoe obrazovanie upominalos s konca 14 v Vladetelem Sh byl Sidi Ahmed Orlat iz tyurkizirovannogo mongolskogo plemeni orlatov Sovetskaya istoricheskaya enciklopediya statya Pod red E M Zhukova Sheki Sovetskaya istoricheskaya enciklopediya M Sovetskaya enciklopediya 1973 1982 Orijinal metin Rusca V poslemong vremya Sh kak nezavisimoe gosudarstvennoe obrazovanie upominaetsya s kon 14 v Vladetelem Sh byl Sidi Ahmed Orlat iz tyurkizirovannogo mong plemeni orlatov Petrushevskij I P Gosudarstva Azerbajdzhana v XV veke Sheki v XV veke Sbornik statej po istorii Azerbajdzhana Izdatelstvo Akademii nauk Azerbajdzhanskoj SSR 1949 S 184 Orijinal metin Rusca Sheki kak bylo skazano v konce XIV v sostavlyala otdelnoe nezavisimoe vladenie Togdashnij vladetel ego Sidi Ahmed Orlat po vidimomu proishodil iz azerbajdzhanizirovannogo mongolskogo plemeni orlatov Kogda utverdilis zdes eti vladeteli neizvestno Magomedkhan Magomedkhanov Building of the Tower of Babel Ethnolinguistic Processes in Dagestan Russian Academy of Sciences Dagestan Science Centre page 290 Agaev G D Dannye etnotoponimii o rasselenii tyurkoyazychnyh plemyon v Azerbajdzhane XI XV vv Etnicheskaya onomastika Nauka 1984 S 149 Ghiasian Mohamad Reza 4 Mayis 2018 The Topkapi Manuscript of the Jamiʿ al Tawarikh Hazine 1654 from Rashidiya to the Ottoman Court A Preliminary Analysis Iranian Studies Ingilizce 51 3 ss 399 425 doi 10 1080 00210862 2018 1428085 ISSN 0021 0862 2 Ekim 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi21 Mart 2024 Mustafayev 2021 ss 87 Daniel T Potts 2014 Nomadism in Iran From Antiquity to the Modern Era s 7 Indeed the Bayundur clan to which the Aq qoyunlu rulers belonged bore the same name and tamgha symbol as that of an Oghuz clan Faruk Sumer 1988 2016 UZUN HASAN o 882 1478 Akkoyunlu hukumdari 1452 1478 TDV Encyclopedia of Islam 44 2 vols in Turkish Istanbul Turkiye Diyanet Foundation Centre for Islamic Studies H B Paksoy 1989 Alpamysh Central Asian Identity Under Russian Rule p 84 Ismail Aka 2005 Makaleler in Turkish Vol 2 Berikan Kitabevi p 291 Mustafayev 2021 ss 89 Mustafayev 2021 ss 88 a b Boratov 2010 s 56 57 Boratov 2010 s 40 Boratov 2010 s 48 49 a b Boratov 2010 s 60 61 a b c Boratov 2010 s 58 59 a b ASE 1981 s 408 Karakashly K Ob ajrumah Baku Izdanie Obshestva Obsledovaniya i Izucheniya Azerbajdzhana 1929 S 40 Gadzhieva 1990 ss 26 Mamedli 2017 s 6 Sadyhov B P Ob upotreblenii nekotoryh affiksov v ajrumskom govore azerbajdzhanskogo yazyka Sovetskaya tyurkologiya Baku 1981 5 S 63 Gadzhieva N Z Tyurkoyazychnye arealy Kavkaza M Nauka 1979 S 246 Gusejnzade A Paralleli oguzskih etnonimov v sovremennoj toponimii Azerbajdzhanskoj SSR Sovetskaya tyurkologiya Baku 1977 4 S 49 Larry Clark Turkmen Reference Grammar str 19 Otto Harrassowitz Verlag 1998 MacDonald Brian W 1997 Tribal Rugs Treasures of the Black Tent Woodbridge Suffolk England Antique Collectors Club pp 115 116 ISBN 978 1 85149 268 8 Efqanistanda yasayan Azerbaycan esilli Avsarlar ucun tehsil merkezi yaradilib 7 Subat 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 21 Ocak 2025 KARADAGCY Bolshaya rossijskaya enciklopediya elektronnaya versiya 26 Kasim 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi Languages of Iran 3 Subat 2013 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 28 Ocak 2010 Qaragozlu Glottolog 9 Temmuz 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi Baharlu Glottolog 21 Ocak 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi Azerbaijani South Ethnologue Languages of the World Seventeenth edition Dallas Texas SIL International 16 Haziran 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 11 Nisan 2013 Karapapahi arh 14 dekabrya 2022 Kancelyariya konfiskacii Kirgizy M Bolshaya rossijskaya enciklopediya 2009 S 82 Bolshaya rossijskaya enciklopediya v 35 t gl red Yu S Osipov 2004 2017 t 13 ISBN 978 5 85270 344 6 Gadzhieva 1990 ss 27 Baskakov 1964 ss 27 28 Afshar Sistani Iradzh K poznaniyu plemen kochevyh plemen i plemennyh soyuzov kochevnikov Irana Tegeran 1987 S 104 105 Mustafayev A H Azerbaycanin maddi medeniyyet tarixi etnoqrafik materiallar esasinda tipoloji tedqiqat azerb Baku Baki Universiteti nesriyyati 2009 S 203 Ehmedov Ferrux 1998 Gencenin tarix yaddasi Azerice Baki Sirvannesr s 135 18 Eylul 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 18 Eylul 2024 Hanchobany v BSE 16 Haziran 2009 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 7 Ocak 2016 Abdullaeva S A Narodnyj muzykalnyj instrumentarij Azerbajdzhana muzykovedchesko organologicheskoe issledovanie Baku Elm 2000 S 242 301 Selimov Sagani T Q Azerbaycan toyu enene ve muasirlik Baku ADPU 2008 S 146 Istoriya Azerbajdzhana Baku Izd vo AN Azerbajdzhanskoj SSR 1960 T 2 S 124 M G Rafili Ahundov Zhizn zamechatelnyh lyudej Molodaya gvardiya 25 000 nus M Pod obshej redakciej Dzh Dzhafarova 1959 seh 192 Genc rejissorlarin kino yaradiciligi 1 Temmuz 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 16 Agustos 2017 Jonathan M Bloom Sheila Blair The Grove Encyclopedia of Islamic Art and Architecture Oxford University Press 2009 T 2 S 235 247 513 s ISBN 9780195309911 Orijinal metin Ingilizce In medieval Azerbaijan threedimensional stone figures of ancestors known as baba Azeri forefather marked the territory of different tribal settlements Mahfuza G Zejnalova Obzor istoricheskih i kulturnyh vzaimosvyazej tyurkskih narodov Centralnoj Azii i Azerbajdzhana s drevnejshih vremen do konca XVIII v GlobalTurk Mehdi Zarif Kovry Perevod s ital I Zamojskoj M AST 2006 str 16 19 188 ISBN 5 17 033764 7 Bibliyografya span 1992 An Introduction to the History of the Turkic Peoples Otto Harrasowitz ISBN 978 3 447 03274 2 KB1 bakim Birden fazla ad yazar listesi link I P Petrushevskij Ocherki po istorii feodalnyh otnoshenij v Azerbajdzhane i Armenii v XVI nachale XIX vv Leningrad Izdatelstvo Leningradskogo Gosudarstvennogo Ordena Lenina Universiteta imeni A A Zhdanova 1949 Mustafayev Shahin 2021 Genealogical Legends As a Reflection of the Historical Memory of the Ancient Oghuzes NARODY I RELIGII EVRAZII Tom 26 1 s 82 96 25 Mart 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 25 Mart 2024 Tapper R Frontier Nomads of Iran A Political and Social History of the Shahsevan Cambridge University Press 1997 Turkler Ansiklopedisi Cilt 7 Ankara Yeni Turkiye Yayinlari 2002 s 1397 ISBN 975 6782 33 1 10 Eylul 2019 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 17 Nisan 2024 Mamedli A Soloveva L T Azerbajdzhancy M Nauka 2017 708 s Baskakov N A Karapapahi ili terekeme i izuchenie ih yazyka iz materialov po azerbajdzhanskim dialektam Armenii Kratkie soobsheniya Instituta narodov Azii Vyp 65 M Nauka 1964 S 27 Gadzhieva S Sh Dagestanskie terekemency XIX nachalo XX v Istoriko etnograficheskoe issledovanie Nauka 1990 216 s ISBN 5 02 016761 4 Boratav P 2010 DEDE KORKUT HIKAYELERINDEKI TARIHI OLAYLAR VE KITABIN TELIF TARIHI Journal of Turkology 13 31 62 https doi org 10 18345 tm 18399 Kitabi Dәdә Gorgud az Azerbajdzhanskaya sovetskaya enciklopediya Pod red Dzh Kulieva Baku Glavnaya redakciya Azerbajdzhanskoj sovetskoj enciklopedii 1981 T V S 408 Nagdaliev Farhad 2006 Hany Nahichevanskie v Rossijskoj Imperii PDF Moskva Novyj Argumen s 432 ISBN 5 903224 01 6 Sulejmanov F I O znamenah azerbajdzhanskih polkov uchastvovavshih v russko tureckoj vojne 1828 1829 gg Materialy po istorii Azerbajdzhana Baku 1962 T V Kurbanov Aydogdy 2010 The Hephthalites Archaeological and Historical Analysis PDF PhD Berlin Berlin Freie Universitat Retrieved 5 September 2012 via Freie Universitat Berlin Repository Kategoriler Azerbaycan da kulturAzerbaycan TurkleriGizli kategoriler Webarsiv sablonu wayback baglantilariKB1 bakim Birden fazla ad yazar listesiArsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddelerKB1 bakim Tanimlanamayan dilISBN sihirli baglantisini kullanan sayfalarKirmizi baglantiya sahip ana madde sablonu iceren maddeler