![]() | |
| Temel bilgiler | |
|---|---|
| Konum | Yiğitkonağı, Göle |
| Koordinatlar | 40°58′04″K 42°35′05″D / 40.96778°K 42.58472°D |
| Durum | Yıkıntı |
| Mimari | |
| Mimari tür | Kilise |
| Mimari biçim | Gürcü mimarisi |
| Tamamlanma | 10. yüzyıl (Aşağı Turkaşeni Kilisesi) |
| Özellikler | |
| Malzemeler | Yontma taş, dolgu duvar |
Turkaşeni Kilisesi (Gürcüce: თურქაშენის ეკლესია), tarihsel Kola bölgesinde, günümüzde Ardahan ilinin Göle ilçesine bağlı ve eski adı Turkaşeni olan Yiğitkonağı köyünde Gürcülerden kalma iki kilisenin ortak adıdır. Eski adları günümüze ulaşmadığı için bu iki yapı köyün eski adıyla anılmaktadır.
| Adı | Gürcüce adı | Konum |
|---|---|---|
| Aşağı Turkaşeni Kilisesi | ქვემო თურქაშენის ეკლესია | Yiğitkonağı köyünün 1,9 kilometre kuzeydoğusunda (40°58′04″N 42°35′05″E / 40.967806°K 42.584750°D) yer alır. |
| Yukarı Turkaşeni Kilisesi | ზემო თურქაშენის ეკლესია | Yiğitkonağı köyünün 2 kilometre kuzeyinde (40°58′25″N 42°33′42″E / 40.973500°K 42.561556°D) yer alır. |
Tarihçe
| ]Kiliselerin bulunduğu Yiğitkonağı konağı köyü, tarihsel Kola bölgesinde bulunuyor ve eskiden Turkaşeni adını taşıyordu. Nitekim 1574 tarihli Osmanlı icmal defterinde köyün adı Turkaşen olarak geçer. Osmanlılar bu bölgeyi ve kiliselerin bulunduğu köyü 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. 1907 yılında Kola bölgesinde araştırma gezisi yapan Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili de köyün adını Turkaşeni (თურქაშენი) şeklinde yazmış, Kura Nehri kıyısındaki köyde yıkık halde iki kilisenin bulunduğunu tespit etmiştir. Bir Gürcü araştırma grubu 2017 yılında, Yiğitkonağı köyünün 2,5 kilometre güneydoğusunda bir üçüncü kilisenin kalın-tılarını da tespit etmiştir. Bununla birlikte, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Ardahan bölgesinde bulunmuş olan Gürcü gazeteci Konstantine Martvileli köyde yıkık halde üç adet kilisenin bulunduğunu yazmıştır.
Mimari
| ]Turkaşeni Kilisesi olarak adlandırılan iki kiliseden biri, Yiğitkonağı köyünün 2 kilometre kuzeyinde yer alır. Tek nefli bir yapı olan kilise, bir yamaçtaki düzlenmiş alanda kabaca yontulmuş taşlarla inşa edilmiştir. Yapı, neredeyse tamamen yıkılmış, günümüze apsisin güney kısmı ulaşmıştır. Apsisin bu bölümünün sıva izlerinin tespit edilmiş olması, kilisenin içinin sıvalı olduğuna işaret etmektedir. Kilisenin güneyine bitişik, yarı yuvarlak formda apsisi olan bir şapelin bulunduğu kalıntılardan anlaşılmaktadır. Güney duvarında kalan kısmından şapelin tonoz örtüsü bir çatıyla kapatıldığı görülmektedir. Şapel tek yüzeyi işlenmiş kaba taşlarla inşa edilmiştir. Kilisenin yüksekliği 5,40 metre, şapelin yüksekliği 2,85 metre olarak ölçülmüştür.Ekvtime Takaişvili, bu kilisenin Cicori Kilisesi ile aynı plana sahip olduğunu yazmıştır.
Turkaşeni Kilisesi olarak adlandırılan iki kiliseden diğeri, Yiğitkonağı köyünün 1,9 kilometre kuzeydoğusunda yer alır. Tek nefli ve dikdörtgen planlı bir yapı olan kilise, günümüze görece sağlam ulaşmıştır. Kabaca yontulmuş taşlarla ve dolgu duvar tekniğinde inşa edilmiş olan dört duvarı sağlam olan yapının tonoz tipi çatısı tamamen çökmüştür. Güneydeki pencere ve kapı açıklığı, yıkılma sonucunda genişlemiştir. 10. yüzyılda inşa edildiği tahmin edilen kilise, Ekvtime Takaişvili'nin 1907 yılında gerçekleştirdiği araştırma gezisi sırasında da büyük ölçüde ayakta duruyordu. Takaişvili, bu kilisenin de Cicori Kilisesi ile aynı plana sahip olduğunu yazmıştır.
Kaynakça
| ]- ^ 2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო–კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 156-157. 11 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ "Yücel Öztürk, "527 numaralı Küçük Ardahan ve Kars livaları timar icmal defteri", 1992, s. 19". 20 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ocak 2025.
- ^ a b c "Ekvtime Takaişvili, 1907 Yılı Kola-Oltisi ve Çangli'de Arkeolojik Araştırmalar Gezisi (არქეოლოგიური ექსპედიცია კოლა-ოლთისში და სოფელ ჩანგლში 1907 წელს), Paris, 1938, s. 14-15". 29 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2024.
- ^ 2017 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2017 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2018, s. 99. 31 Temmuz 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ "Konstantine Martvileli, "Ardahan Bölgesinde" ("არტაანის მხარეში"), Sakartvelo gazetesi, 10 Ekim 1917, sayı. 222". 6 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2024.
- ^ 2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო–კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 156. 11 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ 2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო–კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 157. 11 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ Fahriye Bayram ve Turgay Yazar, “Artvin, Erzurum, Ardahan İli ve İlçelerinde Ortaçağ Gürcü Mimarisi Yüzey Araştırmaları – 2009”, 28. Araştırma Sonuçları Toplantısı, Ankara, 2011, 1. Cilt, s. 4. 15 Temmuz 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISSN: 10177663
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Koordinatlar 40 58 04 K 42 35 05 D 40 96778 K 42 58472 D 40 96778 42 58472 Vikipedi ozgur ansiklopedi Turkaseni KiliseleriTemel bilgilerKonumYigitkonagi GoleKoordinatlar40 58 04 K 42 35 05 D 40 96778 K 42 58472 D 40 96778 42 58472DurumYikintiMimariMimari turKiliseMimari bicimGurcu mimarisiTamamlanma10 yuzyil Asagi Turkaseni Kilisesi OzelliklerMalzemelerYontma tas dolgu duvar Turkaseni Kilisesi Gurcuce თურქაშენის ეკლესია tarihsel Kola bolgesinde gunumuzde Ardahan ilinin Gole ilcesine bagli ve eski adi Turkaseni olan Yigitkonagi koyunde Gurculerden kalma iki kilisenin ortak adidir Eski adlari gunumuze ulasmadigi icin bu iki yapi koyun eski adiyla anilmaktadir Adi Gurcuce adi KonumAsagi Turkaseni Kilisesi ქვემო თურქაშენის ეკლესია Yigitkonagi koyunun 1 9 kilometre kuzeydogusunda 40 58 04 N 42 35 05 E 40 967806 K 42 584750 D 40 967806 42 584750 yer alir Yukari Turkaseni Kilisesi ზემო თურქაშენის ეკლესია Yigitkonagi koyunun 2 kilometre kuzeyinde 40 58 25 N 42 33 42 E 40 973500 K 42 561556 D 40 973500 42 561556 yer alir Tarihce span Kiliselerin bulundugu Yigitkonagi konagi koyu tarihsel Kola bolgesinde bulunuyor ve eskiden Turkaseni adini tasiyordu Nitekim 1574 tarihli Osmanli icmal defterinde koyun adi Turkasen olarak gecer Osmanlilar bu bolgeyi ve kiliselerin bulundugu koyu 16 yuzyilin ikinci yarisinda Gurculerden ele gecirmistir 1907 yilinda Kola bolgesinde arastirma gezisi yapan Gurcu tarihci ve arkeolog Ekvtime Takaisvili de koyun adini Turkaseni თურქაშენი seklinde yazmis Kura Nehri kiyisindaki koyde yikik halde iki kilisenin bulundugunu tespit etmistir Bir Gurcu arastirma grubu 2017 yilinda Yigitkonagi koyunun 2 5 kilometre guneydogusunda bir ucuncu kilisenin kalin tilarini da tespit etmistir Bununla birlikte Birinci Dunya Savasi yillarinda Ardahan bolgesinde bulunmus olan Gurcu gazeteci Konstantine Martvileli koyde yikik halde uc adet kilisenin bulundugunu yazmistir Mimari span Turkaseni Kilisesi olarak adlandirilan iki kiliseden biri Yigitkonagi koyunun 2 kilometre kuzeyinde yer alir Tek nefli bir yapi olan kilise bir yamactaki duzlenmis alanda kabaca yontulmus taslarla insa edilmistir Yapi neredeyse tamamen yikilmis gunumuze apsisin guney kismi ulasmistir Apsisin bu bolumunun siva izlerinin tespit edilmis olmasi kilisenin icinin sivali olduguna isaret etmektedir Kilisenin guneyine bitisik yari yuvarlak formda apsisi olan bir sapelin bulundugu kalintilardan anlasilmaktadir Guney duvarinda kalan kismindan sapelin tonoz ortusu bir catiyla kapatildigi gorulmektedir Sapel tek yuzeyi islenmis kaba taslarla insa edilmistir Kilisenin yuksekligi 5 40 metre sapelin yuksekligi 2 85 metre olarak olculmustur Ekvtime Takaisvili bu kilisenin Cicori Kilisesi ile ayni plana sahip oldugunu yazmistir Turkaseni Kilisesi olarak adlandirilan iki kiliseden digeri Yigitkonagi koyunun 1 9 kilometre kuzeydogusunda yer alir Tek nefli ve dikdortgen planli bir yapi olan kilise gunumuze gorece saglam ulasmistir Kabaca yontulmus taslarla ve dolgu duvar tekniginde insa edilmis olan dort duvari saglam olan yapinin tonoz tipi catisi tamamen cokmustur Guneydeki pencere ve kapi acikligi yikilma sonucunda genislemistir 10 yuzyilda insa edildigi tahmin edilen kilise Ekvtime Takaisvili nin 1907 yilinda gerceklestirdigi arastirma gezisi sirasinda da buyuk olcude ayakta duruyordu Takaisvili bu kilisenin de Cicori Kilisesi ile ayni plana sahip oldugunu yazmistir Kaynakca span 2014 Yili Tao Klarceti Tarihi Eserleri Arastirma Gezisi Sonuclari ტაო კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები Tiflis 2015 s 156 157 11 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi ISBN 978 9941 0 7362 5 Yucel Ozturk 527 numarali Kucuk Ardahan ve Kars livalari timar icmal defteri 1992 s 19 20 Eylul 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 8 Ocak 2025 a b c Ekvtime Takaisvili 1907 Yili Kola Oltisi ve Cangli de Arkeolojik Arastirmalar Gezisi არქეოლოგიური ექსპედიცია კოლა ოლთისში და სოფელ ჩანგლში 1907 წელს Paris 1938 s 14 15 29 Ekim 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 21 Agustos 2024 2017 Yili Tao Klarceti Tarihi Eserleri Arastirma Gezisi Sonuclari ტაო კლარჯეთის ძეგლების 2017 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები Tiflis 2018 s 99 31 Temmuz 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi ISBN 978 9941 9470 9 4 Konstantine Martvileli Ardahan Bolgesinde არტაანის მხარეში Sakartvelo gazetesi 10 Ekim 1917 sayi 222 6 Nisan 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 21 Agustos 2024 2014 Yili Tao Klarceti Tarihi Eserleri Arastirma Gezisi Sonuclari ტაო კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები Tiflis 2015 s 156 11 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi ISBN 978 9941 0 7362 5 2014 Yili Tao Klarceti Tarihi Eserleri Arastirma Gezisi Sonuclari ტაო კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები Tiflis 2015 s 157 11 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi ISBN 978 9941 0 7362 5 Fahriye Bayram ve Turgay Yazar Artvin Erzurum Ardahan Ili ve Ilcelerinde Ortacag Gurcu Mimarisi Yuzey Arastirmalari 2009 28 Arastirma Sonuclari Toplantisi Ankara 2011 1 Cilt s 4 15 Temmuz 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi ISSN 10177663 gtdTurkiye deki Gurcu manastir ve kiliseleriOrtodoksArdahanAhalseni Kilisesi Akameti Kilisesi Ali Manastiri Bebereki Kilisesi Begrahatuni Kilisesi Bergi Kilisesi Cicori Kilisesi Cocorta Kilisesi Caisi Kilisesi Camardo Kilisesi Cihireti Kilisesi Dadaseni Kilisesi Dortkilise Kilisesi Dortkilise Cifte Kilisesi Duduna Kilisesi Eruseti Kilisesi Evgenik Kilisesi Guguba Kilisesi Gvime Kilisesi Heosmani Kilisesi Heva Kilisesi Hosureti Kilisesi Hunamisi Kilisesi Kalacuk Kilisesi Koditzkaro Kilisesi Kotasi Kilisesi Mariami Kilisesi Mere Kilisesi Meredisi Kilisesi Mgeltsihe Kilisesi Mglinavi Kilisesi Mindaseni Kilisesi Muriana Kilisesi Muzareti Kilisesi Okami Kilisesi Pankisi Kilisesi Petobani Kilisesi Sakire Kilisesi Samtzubi Kilisesi Sindisgomi Kilisesi Skarebi Kilisesi Suatzkali Kilisesi Tagureti Kilisesi Tataleti Kilisesi Tetrtsihe Kilisesi Turkaseni Kilisesi Tzkarostavi Kilisesi Tzkarostavi Koyu Kilisesi Tzurtzkabi Kilisesi Uri Kilisesi Urta Kilisesi Urumi Kilisesi Vaslobi Kilisesi Veli Kalesi Kilisesi Zegani KilisesiArtvinAhaldaba Kilisesi Ahiza Kilisesi Ahiza Bati Kilisesi Ahiza Guney Kilisesi Ahoti Kilisesi Akria Kilisesi Anca Manastiri Artanuci Kilisesi Asagi Hers Kilisesi Bagini Kilisesi Balvana Manastiri Bazgireti Kilisesi Berta Manastiri Cmerki Manastiri Cugo Kilisesi Cvarebi Kilisesi Cala Kilisesi Yusufeli Daba Manastiri Dabaketili Kilisesi Doliskana Manastiri Dasamobi Kilisesi Eprati Kilisesi Erkinis Kilisesi Esbeki Manastiri Gasadinari Manastiri Gelaseni Kilisesi Goraseti Kilisesi Gunatle Manastiri Hamzeti Kilisesi Handzta Manastiri Hertvisi Manastiri Hevtzvrili Kilisesi Hozabiri Kilisesi Irsa Kilisesi Adakale Gurcu Kilisesi Ishani Manastiri Karsnia Kilisesi Kavkasidzeler Kale Kilisesi Kintshureti Kilisesi Kiskimi Sapeli Kokosauri Kilisesi Kopadzeler Kilisesi Korideti Kilisesi Koziri Kilisesi Koziri Sapeli Longothevi Kilisesi Mamatsminda Kilisesi Mere Manastiri Meria Kilisesi Monasteri Kilisesi Mukeri Kilisesi Nigala Kilisesi Nihahi Kilisesi Nuka Kilisesi Okrobageti Kilisesi Opiza Manastiri Othta Eklesia Parehi Manastiri Parhali Manastiri Petre Pavle Kilisesi Sabauri Kilisesi Samtzkaro Kilisesi Asagi Samtzkaro Kilisesi Yukari Satle Kilisesi Sinkoti Kilisesi Suagara Kilisesi Suhbeci Kilisesi Sveti Kilisesi Svirevani Kilisesi Sagora Kilisesi Satberdi Manastiri Savmta Kilisesi Sindoba Kilisesi Tanzot Kilisesi Tavzeti Kilisesi Tbeti Manastiri Tikmanet Kilisesi Tsihia Kilisesi Tsihisdziri Kilisesi Tzkarostavi Manastiri Tzepta Kalesi Kilisesi Tzinobani Kilisesi Yeni Rabat KilisesiErzurumAgaraki Manastiri Bana Katedrali Bardisi Kilisesi Bobisgeri Kilisesi Cala Kilisesi Uzundere Camhusi Kilisesi Carnesi Kilisesi Ekeki Kilisesi Ezinsori Kilisesi Hahuli Kilisesi Hosvan Kilisesi Isi Kilisesi Kalkosi Kilisesi Kamhisi Kilisesi Karapi Kilisesi Kargluhi Kilisesi Buyuk Kargluhi Kilisesi Kucuk Kineposi Manastiri Kisha Kilisesi Kishakapi Kilisesi Kocahevi Kilisesi Kucuk Vank Kilisesi Leksori Kilisesi Leksori Manastiri Maskuri Kilisesi Merenisi Kilisesi Mitendieri Magara Kilisesi Odeki Kilisesi Odeki Kale Kilisesi Oltisi Kilisesi Orcohi Guney Kilisesi Orcohi Kuzey Kilisesi Ortauli Kilisesi Oski Manastiri Pancureti Kilisesi Parnaki Kale Kilisesi Pertusi Kilisesi Petkiri Kilisesi Sananesi Kilisesi Sihceki Kilisesi Sohtoroti Kilisesi Tezonisi Kilisesi Tortum Kalesi KilisesiKarsCala Kilisesi Arpacay Cangli Kilisesi Kagari Kilisesi Lelusi Manastiri Pekraseni KilisesiDigerBarlaham Manastiri Hatay KatolikBomonti Gurcu Katolik Kilisesi ve Manastiri Istanbul 1 Kardzveli Kilisesi Artvin 1Turkiye deki tek faal Gurcu kilisesidir Kategoriler Ardahan ilindeki Gurcu Ortodoks kiliseleriTao KlarcetiGoleGizli kategoriler Webarsiv sablonu wayback baglantilariISBN sihirli baglantisini kullanan sayfalarVikiveri de OSM iliski kimligi olmayan bilgi kutusu icin harita isaretleyiciKartographer uzantisini kullanan sayfalar
