Ortauli Kilisesi (Gürcüce: ორთაულის ეკლესია), tarihî Tao bölgesinde, günümüzde Ortauli (Örtülü) köyünün bugünkü hali olan Şenkaya kasabasında ortadan kalkmış bir kilisedir. Köyün Türkçe adına bağlı olarak Örtülü Kilisesi olarak da bilinir.
Tarihçe
| ]Gürcü arkeolog ve tarihçi Ekvtime Takaişvili, 1907 yılında Tao-Klarceti bölgesinde gerçekleştirdiği araştırma gezisi sırasında Ortauli (Örtülü) köyünde iki kilise tespit etmişti. İki yapı da yıkık durumdaydı; ancak bunlardan biri görece korunmuştu. Haç planlı ikinci kiliseyi Takaişvili Tiflis'e taşımayı planlamış, ancak taşıma işi gerçekleşmemişti. Takaişvili'nin verdiği bilgiye göre Rus ordusunda görevli bir Gürcü subay 1917 yılında kiliseyi taşıma işini üstlenmiş, ancak taşıması çok zor olduğu için yapı Kosori köyü yakınlarında bırakılmıştır. Takaişvili kiliseyi 8-9. yüzyıla, Yakov Smirnov ise 6-9. yüzyıllara tarihlendirmiştir. Bu yapıdan günümüze bir iz kalmamıştır. Köydeki ikinci kilise 1907 yılında samanlık olarak kullanılıyordu.
Mimari
| ]Ekvtime Takaişvili'nin verdiği bilgiye göre, 1907 yılında iyi durumda olan kilise, eski bir kilisenin yerinde inşa edilmişti. Yapı, sıradan taşlarla inşa edilmiş, ancak pencere, kemer ve silmelerde kesme taşlar kullanılmıştı. Kilise, haç planlı ve üç apsisli bir yapıydı. Batı haç kolunda giriş kapısı, apsislerde de birer pencere bulunuyordu. Sunağın bulunduğu haç kolu dışarıdan yuvarlak, diğer kollar ise köşeli forma sahipti. Doğu tarafı daya iyi korunmuş, diğer duvarlar ve kemerler büyük ölçüde yıkık haldeydi. Çevresinde büyük bir mezarlık bulunuyordu. İri mezar taşlarının bir kısmı at ve koç formundaydı. Bazı mezar taşlarında oyma haç ve tarım aletleri figürleri vardı.
Kaynakça
| ]- ^ ""Şenkaya İlçesi" - Erzurum Ansiklopedisi". 18 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2025.
- ^ a b 2017 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2017 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2018, s. 69. 31 Temmuz 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ a b "Ekvtime Takaişvili, 1907 Yılı Kola-Oltisi ve Çangli'de Arkeolojik Araştırmalar Gezisi (არქეოლოგიური ექსპედიცია კოლა-ოლთისში და სოფელ ჩანგლში 1907 წელს), Paris, 1938, s. 38" (PDF). 27 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 2 Temmuz 2025.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Vikipedi ozgur ansiklopedi Ortauli Kilisesi Gurcuce ორთაულის ეკლესია tarihi Tao bolgesinde gunumuzde Ortauli Ortulu koyunun bugunku hali olan Senkaya kasabasinda ortadan kalkmis bir kilisedir Koyun Turkce adina bagli olarak Ortulu Kilisesi olarak da bilinir Tarihce span Gurcu arkeolog ve tarihci Ekvtime Takaisvili 1907 yilinda Tao Klarceti bolgesinde gerceklestirdigi arastirma gezisi sirasinda Ortauli Ortulu koyunde iki kilise tespit etmisti Iki yapi da yikik durumdaydi ancak bunlardan biri gorece korunmustu Hac planli ikinci kiliseyi Takaisvili Tiflis e tasimayi planlamis ancak tasima isi gerceklesmemisti Takaisvili nin verdigi bilgiye gore Rus ordusunda gorevli bir Gurcu subay 1917 yilinda kiliseyi tasima isini ustlenmis ancak tasimasi cok zor oldugu icin yapi Kosori koyu yakinlarinda birakilmistir Takaisvili kiliseyi 8 9 yuzyila Yakov Smirnov ise 6 9 yuzyillara tarihlendirmistir Bu yapidan gunumuze bir iz kalmamistir Koydeki ikinci kilise 1907 yilinda samanlik olarak kullaniliyordu Mimari span Ekvtime Takaisvili nin verdigi bilgiye gore 1907 yilinda iyi durumda olan kilise eski bir kilisenin yerinde insa edilmisti Yapi siradan taslarla insa edilmis ancak pencere kemer ve silmelerde kesme taslar kullanilmisti Kilise hac planli ve uc apsisli bir yapiydi Bati hac kolunda giris kapisi apsislerde de birer pencere bulunuyordu Sunagin bulundugu hac kolu disaridan yuvarlak diger kollar ise koseli forma sahipti Dogu tarafi daya iyi korunmus diger duvarlar ve kemerler buyuk olcude yikik haldeydi Cevresinde buyuk bir mezarlik bulunuyordu Iri mezar taslarinin bir kismi at ve koc formundaydi Bazi mezar taslarinda oyma hac ve tarim aletleri figurleri vardi Kaynakca span Senkaya Ilcesi Erzurum Ansiklopedisi 18 Agustos 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 2 Temmuz 2025 a b 2017 Yili Tao Klarceti Tarihi Eserleri Arastirma Gezisi Sonuclari ტაო კლარჯეთის ძეგლების 2017 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები Tiflis 2018 s 69 31 Temmuz 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi ISBN 978 9941 9470 9 4 a b Ekvtime Takaisvili 1907 Yili Kola Oltisi ve Cangli de Arkeolojik Arastirmalar Gezisi არქეოლოგიური ექსპედიცია კოლა ოლთისში და სოფელ ჩანგლში 1907 წელს Paris 1938 s 38 PDF 27 Ekim 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi PDF Erisim tarihi 2 Temmuz 2025 gtdTurkiye deki Gurcu manastir ve kiliseleriOrtodoksArdahanAhalseni Kilisesi Akameti Kilisesi Ali Manastiri Bebereki Kilisesi Begrahatuni Kilisesi Bergi Kilisesi Cicori Kilisesi Cocorta Kilisesi Caisi Kilisesi Camardo Kilisesi Cihireti Kilisesi Dadaseni Kilisesi Dortkilise Kilisesi Dortkilise Cifte Kilisesi Duduna Kilisesi Eruseti Kilisesi Evgenik Kilisesi Guguba Kilisesi Gvime Kilisesi Heosmani Kilisesi Heva Kilisesi Hosureti Kilisesi Hunamisi Kilisesi Kalacuk Kilisesi Koditzkaro Kilisesi Kotasi Kilisesi Mariami Kilisesi Mere Kilisesi Meredisi Kilisesi Mgeltsihe Kilisesi Mglinavi Kilisesi Mindaseni Kilisesi Muriana Kilisesi Muzareti Kilisesi Okami Kilisesi Pankisi Kilisesi Petobani Kilisesi Sakire Kilisesi Samtzubi Kilisesi Sindisgomi Kilisesi Skarebi Kilisesi Suatzkali Kilisesi Tagureti Kilisesi Tataleti Kilisesi Tetrtsihe Kilisesi Turkaseni Kilisesi Tzkarostavi Kilisesi Tzkarostavi Koyu Kilisesi Tzurtzkabi Kilisesi Uri Kilisesi Urta Kilisesi Urumi Kilisesi Vaslobi Kilisesi Veli Kalesi Kilisesi Zegani KilisesiArtvinAhaldaba Kilisesi Ahiza Kilisesi Ahiza Bati Kilisesi Ahiza Guney Kilisesi Ahoti Kilisesi Akria Kilisesi Anca Manastiri Artanuci Kilisesi Asagi Hers Kilisesi Bagini Kilisesi Balvana Manastiri Bazgireti Kilisesi Berta Manastiri Cmerki Manastiri Cugo Kilisesi Cvarebi Kilisesi Cala Kilisesi Yusufeli Daba Manastiri Dabaketili Kilisesi Doliskana Manastiri Dasamobi Kilisesi Eprati Kilisesi Erkinis Kilisesi Esbeki Manastiri Gasadinari Manastiri Gelaseni Kilisesi Goraseti Kilisesi Gunatle Manastiri Hamzeti Kilisesi Handzta Manastiri Hertvisi Manastiri Hevtzvrili Kilisesi Hozabiri Kilisesi Irsa Kilisesi Adakale Gurcu Kilisesi Ishani Manastiri Karsnia Kilisesi Kavkasidzeler Kale Kilisesi Kintshureti Kilisesi Kiskimi Sapeli Kokosauri Kilisesi Kopadzeler Kilisesi Korideti Kilisesi Koziri Kilisesi Koziri Sapeli Longothevi Kilisesi Mamatsminda Kilisesi Mere Manastiri Meria Kilisesi Monasteri Kilisesi Mukeri Kilisesi Nigala Kilisesi Nihahi Kilisesi Nuka Kilisesi Okrobageti Kilisesi Opiza Manastiri Othta Eklesia Parehi Manastiri Parhali Manastiri Petre Pavle Kilisesi Sabauri Kilisesi Samtzkaro Kilisesi Asagi Samtzkaro Kilisesi Yukari Satle Kilisesi Sinkoti Kilisesi Suagara Kilisesi Suhbeci Kilisesi Sveti Kilisesi Svirevani Kilisesi Sagora Kilisesi Satberdi Manastiri Savmta Kilisesi Sindoba Kilisesi Tanzot Kilisesi Tavzeti Kilisesi Tbeti Manastiri Tikmanet Kilisesi Tsihia Kilisesi Tsihisdziri Kilisesi Tzkarostavi Manastiri Tzepta Kalesi Kilisesi Tzinobani Kilisesi Yeni Rabat KilisesiErzurumAgaraki Manastiri Bana Katedrali Bardisi Kilisesi Bobisgeri Kilisesi Cala Kilisesi Uzundere Camhusi Kilisesi Carnesi Kilisesi Ekeki Kilisesi Ezinsori Kilisesi Hahuli Kilisesi Hosvan Kilisesi Isi Kilisesi Kalkosi Kilisesi Kamhisi Kilisesi Karapi Kilisesi Kargluhi Kilisesi Buyuk Kargluhi Kilisesi Kucuk Kineposi Manastiri Kisha Kilisesi Kishakapi Kilisesi Kocahevi Kilisesi Kucuk Vank Kilisesi Leksori Kilisesi Leksori Manastiri Maskuri Kilisesi Merenisi Kilisesi Mitendieri Magara Kilisesi Odeki Kilisesi Odeki Kale Kilisesi Oltisi Kilisesi Orcohi Guney Kilisesi Orcohi Kuzey Kilisesi Ortauli Kilisesi Oski Manastiri Pancureti Kilisesi Parnaki Kale Kilisesi Pertusi Kilisesi Petkiri Kilisesi Sananesi Kilisesi Sihceki Kilisesi Sohtoroti Kilisesi Tezonisi Kilisesi Tortum Kalesi KilisesiKarsCala Kilisesi Arpacay Cangli Kilisesi Kagari Kilisesi Lelusi Manastiri Pekraseni KilisesiDigerBarlaham Manastiri Hatay KatolikBomonti Gurcu Katolik Kilisesi ve Manastiri Istanbul 1 Kardzveli Kilisesi Artvin 1Turkiye deki tek faal Gurcu kilisesidir Kategoriler Senkaya daki yapilarErzurum ilindeki kiliselerGizli kategoriler Webarsiv sablonu wayback baglantilariISBN sihirli baglantisini kullanan sayfalar
