![]() | |
| Temel bilgiler | |
|---|---|
| Konum | Tezonisi |
| Koordinatlar | 40°32′51″K 41°54′35″D / 40.54750°K 41.90972°D |
| İnanç | Doğu Ortodoks Kilisesi |
| Mezhep | Gürcü Ortodoks Kilisesi |
| Durum | Yıkıntılar |
| Mimari | |
| Mimari tür | Tek nefli kilise |
| Mimari biçim | Gürcü mimarisi |
| Tamamlanma | Orta Çağ |
| Özellikler | |
| Malzemeler | Kaba yontu taş, kireç harcı |
Tezonisi Kilisesi (Gürcüce: ტეზონისის ეკლესია), tarihsel Tao bölgesinde, günümüzde Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı ve eski adı Zardenisi olan Sarısaz mahallesinde Orta Çağ'da Gürcülerden kalma bir kilisedir. Ortadan kalkmış bir yerleşim olan Tezonisi köyünün kilisesidir. Bulunduğu köyün adından dolayı Zardenisi Kilisesi (ზარდენისის ეკლესია) olarak da bilinir.
Tarihçe
| ]Tezonisi Kilisesi ile Tezonisi köyünün bulunduğu Tao bölgesi, Orta Çağ'da Gürcistan'ın sınırları içinde yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Tezonisi, 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Oltu livasının Güney nahiyesine bağlı bir köydü ve bu tarihte Müslüman olmuş 4 hane bulunuyordu. Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili'nin 1907 yılındaki araştırma gezisinin notlarında kilisenin bulunduğu yerin "Tezonisi" (ტეზონისი) olarak adlandırıldığını belirtmiş, ancak bir yerleşimden söz etmemişti. Bu tespit, bu tarihten önce köyün otadan kalktığını, geriye sadece kilisesinin kaldığını göstermektedir.
Mimari
| ]Tezonisi Kilisesi günümüze büyük ölçüde yıkılmış olarak ulaşmıştır. Çatı örtüsü tamamen çökmüş olan yapının duvarları görece sağlam kalmıştır. Kabaca yontulmuş taşlar ve kireç harcıyla inşa edilmiş olan kilise, tek nefli bir yapıdır. Yapının güney cephesine bitişik ikinci bir yapı bulunuyordu. Bu yapı apsis ile son buluyordu. Güney ve batı cephelerinde olmak üzere, iki giriş kapısı bulunmaktadır.
Kaynakça
| ]- ^ "Ekvtime Takaişvili, 1907 Yılı Kola-Oltisi ve Çangli'de Arkeolojik Araştırmalar Gezisi (არქეოლოგიური ექსპედიცია კოლა-ოლთისში და სოფელ ჩანგლში 1907 წელს), Paris, 1938, s. 78". 29 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2025.
- ^ Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 76. 2 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ "Ekvtime Takaişvili, 1907 Yılı Kola-Oltisi ve Çangli'de Arkeolojik Araştırmalar Gezisi (არქეოლოგიური ექსპედიცია კოლა-ოლთისში და სოფელ ჩანგლში 1907 წელს), Paris, 1938, s. 78". 29 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2025.
- ^ "Ekvtime Takaişvili, 1907 Yılı Kola-Oltisi ve Çangli'de Arkeolojik Araştırmalar Gezisi (არქეოლოგიური ექსპედიცია კოლა-ოლთისში და სოფელ ჩანგლში 1907 წელს), Paris, 1938, s. 78". 29 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2025.
- ^ 2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 238 17 Nisan 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Koordinatlar 40 32 51 K 41 54 35 D 40 54750 K 41 90972 D 40 54750 41 90972 Vikipedi ozgur ansiklopedi Tezonisi KilisesiTemel bilgilerKonumTezonisiKoordinatlar40 32 51 K 41 54 35 D 40 54750 K 41 90972 D 40 54750 41 90972InancDogu Ortodoks KilisesiMezhepGurcu Ortodoks KilisesiDurumYikintilarMimariMimari turTek nefli kiliseMimari bicimGurcu mimarisiTamamlanmaOrta CagOzelliklerMalzemelerKaba yontu tas kirec harci Tezonisi Kilisesi Gurcuce ტეზონისის ეკლესია tarihsel Tao bolgesinde gunumuzde Erzurum ilinin Oltu ilcesine bagli ve eski adi Zardenisi olan Sarisaz mahallesinde Orta Cag da Gurculerden kalma bir kilisedir Ortadan kalkmis bir yerlesim olan Tezonisi koyunun kilisesidir Bulundugu koyun adindan dolayi Zardenisi Kilisesi ზარდენისის ეკლესია olarak da bilinir Tarihce span Tezonisi Kilisesi ile Tezonisi koyunun bulundugu Tao bolgesi Orta Cag da Gurcistan in sinirlari icinde yer aliyordu Nitekim Osmanlilar bu bolgeyi 1549 tarihli Gurcistan seferinin ardindan Gurculerden ele gecirmistir Tezonisi 1574 tarihli Osmanli mufassal defterinde Oltu livasinin Guney nahiyesine bagli bir koydu ve bu tarihte Musluman olmus 4 hane bulunuyordu Gurcu tarihci ve arkeolog Ekvtime Takaisvili nin 1907 yilindaki arastirma gezisinin notlarinda kilisenin bulundugu yerin Tezonisi ტეზონისი olarak adlandirildigini belirtmis ancak bir yerlesimden soz etmemisti Bu tespit bu tarihten once koyun otadan kalktigini geriye sadece kilisesinin kaldigini gostermektedir Mimari span Tezonisi Kilisesi gunumuze buyuk olcude yikilmis olarak ulasmistir Cati ortusu tamamen cokmus olan yapinin duvarlari gorece saglam kalmistir Kabaca yontulmus taslar ve kirec harciyla insa edilmis olan kilise tek nefli bir yapidir Yapinin guney cephesine bitisik ikinci bir yapi bulunuyordu Bu yapi apsis ile son buluyordu Guney ve bati cephelerinde olmak uzere iki giris kapisi bulunmaktadir Kaynakca span Ekvtime Takaisvili 1907 Yili Kola Oltisi ve Cangli de Arkeolojik Arastirmalar Gezisi არქეოლოგიური ექსპედიცია კოლა ოლთისში და სოფელ ჩანგლში 1907 წელს Paris 1938 s 78 29 Ekim 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 4 Eylul 2025 Tao ტაო Mamia Pagava Meri Tsintsadze Maia Baramidze Malhaz Coharadze Tina Siosvili Ramaz Halvasi Nugzar Mgeladze Zaza Sasikadze Merab Halvasi Cimser Chvimiani Cemal Karalidze Batum 2020 s 76 2 Aralik 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi ISBN 978 9941 25 828 2 Ekvtime Takaisvili 1907 Yili Kola Oltisi ve Cangli de Arkeolojik Arastirmalar Gezisi არქეოლოგიური ექსპედიცია კოლა ოლთისში და სოფელ ჩანგლში 1907 წელს Paris 1938 s 78 29 Ekim 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 4 Eylul 2025 Ekvtime Takaisvili 1907 Yili Kola Oltisi ve Cangli de Arkeolojik Arastirmalar Gezisi არქეოლოგიური ექსპედიცია კოლა ოლთისში და სოფელ ჩანგლში 1907 წელს Paris 1938 s 78 29 Ekim 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 4 Eylul 2025 2016 Yili Tao Klarceti Tarihi Eserleri Arastirma Gezisi Sonuclari ტაო კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები Tiflis 2017 s 238 17 Nisan 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi ISBN 978 9941 9470 8 7gtdTurkiye deki Gurcu manastir ve kiliseleriOrtodoksArdahanAhalseni Kilisesi Akameti Kilisesi Ali Manastiri Bebereki Kilisesi Begrahatuni Kilisesi Bergi Kilisesi Cicori Kilisesi Cocorta Kilisesi Caisi Kilisesi Camardo Kilisesi Cihireti Kilisesi Dadaseni Kilisesi Dortkilise Kilisesi Dortkilise Cifte Kilisesi Duduna Kilisesi Eruseti Kilisesi Evgenik Kilisesi Guguba Kilisesi Gvime Kilisesi Heosmani Kilisesi Heva Kilisesi Hosureti Kilisesi Hunamisi Kilisesi Kalacuk Kilisesi Koditzkaro Kilisesi Kotasi Kilisesi Mariami Kilisesi Mere Kilisesi Meredisi Kilisesi Mgeltsihe Kilisesi Mglinavi Kilisesi Mindaseni Kilisesi Muriana Kilisesi Muzareti Kilisesi Okami Kilisesi Pankisi Kilisesi Petobani Kilisesi Sakire Kilisesi Samtzubi Kilisesi Sindisgomi Kilisesi Skarebi Kilisesi Suatzkali Kilisesi Tagureti Kilisesi Tataleti Kilisesi Tetrtsihe Kilisesi Turkaseni Kilisesi Tzkarostavi Kilisesi Tzkarostavi Koyu Kilisesi Tzurtzkabi Kilisesi Uri Kilisesi Urta Kilisesi Urumi Kilisesi Vaslobi Kilisesi Veli Kalesi Kilisesi Zegani KilisesiArtvinAhaldaba Kilisesi Ahiza Kilisesi Ahiza Bati Kilisesi Ahiza Guney Kilisesi Ahoti Kilisesi Akria Kilisesi Anca Manastiri Artanuci Kilisesi Asagi Hers Kilisesi Bagini Kilisesi Balvana Manastiri Bazgireti Kilisesi Berta Manastiri Cmerki Manastiri Cugo Kilisesi Cvarebi Kilisesi Cala Kilisesi Yusufeli Daba Manastiri Dabaketili Kilisesi Doliskana Manastiri Dasamobi Kilisesi Eprati Kilisesi Erkinis Kilisesi Esbeki Manastiri Gasadinari Manastiri Gelaseni Kilisesi Goraseti Kilisesi Gunatle Manastiri Hamzeti Kilisesi Handzta Manastiri Hertvisi Manastiri Hevtzvrili Kilisesi Hozabiri Kilisesi Irsa Kilisesi Adakale Gurcu Kilisesi Ishani Manastiri Karsnia Kilisesi Kavkasidzeler Kale Kilisesi Kintshureti Kilisesi Kiskimi Sapeli Kokosauri Kilisesi Kopadzeler Kilisesi Korideti Kilisesi Koziri Kilisesi Koziri Sapeli Longothevi Kilisesi Mamatsminda Kilisesi Mere Manastiri Meria Kilisesi Monasteri Kilisesi Mukeri Kilisesi Nigala Kilisesi Nihahi Kilisesi Nuka Kilisesi Okrobageti Kilisesi Opiza Manastiri Othta Eklesia Parehi Manastiri Parhali Manastiri Petre Pavle Kilisesi Sabauri Kilisesi Samtzkaro Kilisesi Asagi Samtzkaro Kilisesi Yukari Satle Kilisesi Sinkoti Kilisesi Suagara Kilisesi Suhbeci Kilisesi Sveti Kilisesi Svirevani Kilisesi Sagora Kilisesi Satberdi Manastiri Savmta Kilisesi Sindoba Kilisesi Tanzot Kilisesi Tavzeti Kilisesi Tbeti Manastiri Tikmanet Kilisesi Tsihia Kilisesi Tsihisdziri Kilisesi Tzkarostavi Manastiri Tzepta Kalesi Kilisesi Tzinobani Kilisesi Yeni Rabat KilisesiErzurumAgaraki Manastiri Bana Katedrali Bardisi Kilisesi Bobisgeri Kilisesi Cala Kilisesi Uzundere Camhusi Kilisesi Carnesi Kilisesi Ekeki Kilisesi Ezinsori Kilisesi Hahuli Kilisesi Hosvan Kilisesi Isi Kilisesi Kalkosi Kilisesi Kamhisi Kilisesi Karapi Kilisesi Kargluhi Kilisesi Buyuk Kargluhi Kilisesi Kucuk Kineposi Manastiri Kisha Kilisesi Kishakapi Kilisesi Kocahevi Kilisesi Kucuk Vank Kilisesi Leksori Kilisesi Leksori Manastiri Maskuri Kilisesi Merenisi Kilisesi Mitendieri Magara Kilisesi Odeki Kilisesi Odeki Kale Kilisesi Oltisi Kilisesi Orcohi Guney Kilisesi Orcohi Kuzey Kilisesi Ortauli Kilisesi Oski Manastiri Pancureti Kilisesi Parnaki Kale Kilisesi Pertusi Kilisesi Petkiri Kilisesi Sananesi Kilisesi Sihceki Kilisesi Sohtoroti Kilisesi Tezonisi Kilisesi Tortum Kalesi KilisesiKarsCala Kilisesi Arpacay Cangli Kilisesi Kagari Kilisesi Lelusi Manastiri Pekraseni KilisesiDigerBarlaham Manastiri Hatay KatolikBomonti Gurcu Katolik Kilisesi ve Manastiri Istanbul 1 Kardzveli Kilisesi Artvin 1Turkiye deki tek faal Gurcu kilisesidir Kategoriler Tao KlarcetiErzurum ilindeki Gurcu Ortodoks kiliseleriGurcu yazitlariOltu daki yapilarGizli kategoriler Webarsiv sablonu wayback baglantilariISBN sihirli baglantisini kullanan sayfalarVikiveri de OSM iliski kimligi olmayan bilgi kutusu icin harita isaretleyiciKartographer uzantisini kullanan sayfalar
