Vikipedi özgür ansiklopedi Trilobomorpha sayfasından yönlendirildi Trilobozoa ile karıştırılmamalıdır Trilobitler Yaşadı

Vikipedi ozgur ansiklopedi Trilobomorpha sayfasindan yonlendirildi Trilobozoa ile karistirilmamalidir Trilobitler Yasadigi donem araligi 530 251 4 160 myo Caerfai Olenekiyen 160 PreYeYeOSDCPTJKPgNPhacops rana nin fosiliBiyolojik siniflandirmaAlem Animalia Sube Arthropoda Alt sube Trilobitomorpha Sinif Trilobita Walch 1771TakimlarMetne bakiniz Trilobitler ˈ t r aɪ l e ˌ b aɪ t s ˈ t r ɪ l e 160 91 1 93 91 2 93 91 3 93 uc lob anlamina gelir Trilobita sinifini olusturan soyu tukenmis deniz eklembacaklilaridir Trilobitler eklembacaklilarin bilinen en eski gruplarindan birini olusturur Trilobitlerin fosil kayitlarinda ilk kez ortaya cikisi Erken Kambriyen doneminin Kat 3 evresinin Ifade hatasi Taninmayan atdabanianround kelimesi 160 milyon yil once sine tekabul ediyor tabanini tanimlar Trilobitler uzun bir dususe gecmeden once alt Paleozoyik sureci boyunca gelistiler Devoniyen doneminde Proetida disindaki tum trilobit takimlarinin soyu tukendi Son trilobitler yaklasik 251 9 milyon yil once Permiyen in sonundaki kitlesel yok olus sirasinda yok oldular Trilobitler neredeyse 270 milyon yildir okyanuslarda var olan ve tanimlanmis 22 000 den fazla turle tum erken cag hayvanlari arasinda en basarili olanlardandi Trilobitler fosil kayitlarinda ilk kez ortaya ciktiklari vakite kadar zaten bircok cesidi birbirinden ayirt edilmis ve cografi olarak dagitilmis durumdaydilar Trilobitler genis bir cesitlilige ve kolaylikla fosillesebilen minerallesmis bir dis iskelete sahip olduklarindan genis bir fosil kaydi biraktilar Fosillerinin incelenmesi biyostratigrafiye paleontolojiye evrimsel biyolojiye ve levha tektonigine onemli katkilar sagladi Trilobitler morfolojik olarak trilobitlere benzeyen ancak buyuk olcude mineralize olmamis bircok organizmayi iceren Artiopoda sinifina yerlestirilir Artiopoda nin diger eklembacaklilarla iliskisi ise belirsizdir Trilobitler zamanla bircok farkli ekolojik nise dogru evrildiler bazilari yirtici hayvan lescil veya filtre besleyiciler olarak deniz yataginin uzerinde yasiyordu ve bazilari yuzerek planktonla besleniyordu Bazilari ise surunerek karaya cikti 91 4 93 Modern deniz eklembacaklilarindan beklenebilecek yasam tarzlarinin cogu bilimsel tartismanin devam ettigi parazitlik disinda trilobitlerde goruluyor 91 5 93 Hatta bazi trilobitlerin ozellikle Olenidae familyasinin besin elde ettikleri kukurt yiyen bakterilerle simbiyotik bir iliski gelistirdikleri bile dusunuluyor 91 6 93 En buyuk trilobitlerin uzunlugu 70 santimetreyi gecebiliyordu ve genellikle 4 5 kilogram kadar agirliga sahip oluyorlardi 91 7 93 Trilobitlerin evrimsel sureci degistir kaynagi degistir Trilobitlerin akrabalari degistir kaynagi degistir Trilobitler morfolojik olarak trilobitlere benzeyen soyu tukenmis bir eklembacakli grubu olan Artiopoda nin bir parcasidir ancak yalnizca trilobitlerin mineralize dokuya sahip dis iskeletleri bulunur Bu nedenle diger artiopodlar tipik olarak yalnizca istisnai olarak korunmus yataklarda cogunlukla Kambriyen donemi yataklarinda bulunur Bu Paradoxides gibi Redlichiida atasal trilobitleri temsil ediyor olabilir Artiopodlarin diger eklembacaklilarla olan kesin iliskileri belirsizdir Arachnomorpha adi verilen bir dalin parcasi olarak Keliserliler at nali yengecleri ve araknidler ornek gosterilebilir ile yakindan iliskili oldugu dusunulurken diger bir kesim ise bunlarin Antenulata adi verilen bir dalin parcasi olan Mandibulata bocekler kabuklular ve cok bacaklilar ornek gosterilebilir ile daha yakindan iliskili oldugunu dusunuyor 91 8 93 Erken trilobitlerin fosil kayitlari degistir kaynagi degistir Kambriyen donemine ait Prochuangia fosili Darnjal Formasyonu Tabas Iran Fosil kayitlarindan bilinen en eski trilobitler yaklasik 520 milyon yil oncesine tarihlenen redlichiidler ve ptychopariid bigotinidlerdir 91 9 93 En eski trilobitlere Profallotaspis jakutensis Sibirya Fritzaspis spp Bati ABD Hupetina antiqua Fas 91 10 93 91 11 93 ve Serrania gordaensis Ispanya ornek gosterilebilir 91 12 93 Trilobitler Kuzey Amerika Kratonu Sibirya ve Bati Gondwana da kabaca esdeger bir zamanda ortaya ciktilar 91 11 93 91 13 93 Bulunan tum Olenellina orneklerinin yuz yapisindan bazi parcalar eksiktir ve bu eksikliklerin Olenellina nin orijinal durumunu temsil ettigi dusunulmektedir Su ana kadar bulunan en eski yuz yapisina sahip trilobit Lemdadella en eski Olenellina ile neredeyse ayni zamanda ortaya cikmistir bu da trilobitlerin kokeninin Kat 3 evresinin baslangicindan once oldugunu ancak fosil birakmadigini gosteriyor 91 9 93 Tum Agnostina ve bazi Phacopina gibi diger gruplarda ikincil kayip yuz yapilari gorulmektedir Olenellina nin bir baska ortak ozelligi de bu alt takimin atasal trilobit soyundan geldigini one surmesidir Erken protaspid Trilobitlerin larva durumundaki hallerine denir orneklerinin bulunamamis olmasi erken trilobit orneklerinin taslasmamis olmasi ile iliskilendirilmistir 91 14 93 Ancak ileri zamanda daha fazla arastirma ile daha eski trilobit ornekleri bulunabilir ve trilobitlerin kokenlerine daha fazla isik tutulabilir 91 9 93 91 15 93 91 16 93 Meroperix Siluriyen sureci Wisconsin Fas ta bulunmus olan Megistaspis hammondi adli trilobitin 478 milyon yillik uc ornegi fosillesmis yumusak doku icermektedir 91 17 93 91 18 93 2024 yilinda arastirmacilar Fas in Kat 4 evresindeki formasyonlarinda iyi korunmus trilobit orneklerinde yumusak dokular ve labrum eklembacaklilarin agiz kismi dahil diger yapilarin izlerini kesfettiler bu trilobitlerin dis ve ic morfolojisi hakkinda yeni anatomik bilgiler sagladi Trilobitin yumusak dokusunun bu kadar olaganustu korunmasinin nedeni ise muhtemelen su altinda olusan volkanik bir akinti piroklastik akinti sonrasinda hizli bir sekilde olmeleri ve hemen ardindan bir birikinti altinda kalarak gomulmeleri 91 19 93 Farklilasma ve yok olus degistir kaynagi degistir Trilobitler zamanla buyuk bir cesitlilikten gecti 91 20 93 Boylesine uzun omurlu bir hayvan grubu icin trilobitlerin evrimsel tarihinin bir dizi kitlesel yok olus olayi gecirmesi bazi gruplarin yok olmasi ve hayatta kalan gruplarin ekolojik nisleri doldurmak icin daha onceki orneklere benzer veya kendine ozgun adaptasyonlardan gecmesi hic sasirtici degildir Genel olarak trilobitler Kambriyen ve Ordovisiyen donemleri boyunca yuksek biyolojik cesitlilik seviyelerini korudular Devoniyen de uzun sureli bir dususe gectiler Permiyen doneminin sonunda hayatta kalan son trilobit ornekleride yok oldu 91 21 93 Evrimsel egilimler degistir kaynagi degistir Walliserops trifurcatus Fezzou Fas yakinlarindaki Jebel Oufatene dagindan Eoredlichia tarafindan orneklendirildigi gibi ilkel morfolojilerden gelen trilobitlerdeki baslica evrimsel egilimler trilobitlerdeki yeni goz turlerinin kokenini kayit ve artikulasyon mekanizmalarinin gelismesini pygidium trilobitin kuyruk sokumunda yer alan plaka boyutunun artmasini ve belirli gruplarda asiri dikenliligin gelisimini iceriyor 91 21 93 91 22 93 Degisiklikler ayrica gogus kafesinin daralmasini ve gogus segmentlerinin sayisinin artmasi veya azalmasini da kapsiyor 91 22 93 Sefalondaki eklembacakli fosiller sinifindan trilobitin on kabugu spesifik ve belirgin degisiklikler de kayitlarda yer almakta bu degisikliklere degisken glabellanin trilobitlerde sefalik kalkanin lateral kisminin hemen arkasinda bulunan bolum boyutu ve sekli gozlerin ve yuz yapisinin konumu ve hipostomdaki trilobit veya kabukluda dudak benzeri yapi degisiklikler ornek verilebilir 91 22 93 Farkli ana taksonlarda bagimsiz olarak cesitli morfolojik degisikliklerde gozlenen farkliliklar arasindadir orn gozun kuculmesi veya minyaturlestirmesi 91 22 93 Sefalon pygidium veya gogus oluklarindaki yuzey detaylarinin kaybi ve ortadan kalkmasida trilobitlerdeki yaygin bir evrimsel egilimdir Bunun dikkate deger orneklerine Agnostida ve Asaphida takimlari ve Corynexochida nin Illaenina alt takimi gosterilebilir Bu detaylarin ortadan kalkmasinin kazici bir yasam tarzinin veya yuzeye yakin bir yasam tarzinin gostergesi olduguna inaniliyor Bu detaylarin kaybi ozellikle glabella nin filogenetik iliskilerin belirlenmesini zorlastirabileceginden taksonomistler icin bir sorun teskil ediyor 91 23 93 Kambriyen degistir kaynagi degistir Ogygopsis klotzi Stephen Dagi Trilobit Yataklarindan Orta Kambriyen Field Britanya Kolumbiyasi Kanada Her ne kadar tarihsel olarak trilobitlerin Prekambriyen doneminde ortaya ciktigi one surulmus olsa bile 91 9 93 91 24 93 bu teori gunumuzde artik desteklenmiyor ve bunun yerine trilobitlerin fosil kayitlarinda ortaya cikmadan kisa bir sure once ortaya ciktiklari dusunuluyor 91 13 93 Alt Kambriyen de trilobit fosillerinin ortaya cikmasindan cok kisa bir sure sonra bunlar hizla Kambriyen i simgeleyen buyuk takimlara Redlichiida Ptychopariida Agnostida ve Corynexochida ornek gosterilebilir dogru cesitlendiler Trilobit fosil kayitlarindaki ilk buyuk kriz Orta Kambriyen de meydana geldi Hayatta kalan takimlar isopygius veya macropygius tipi vucutlar gelistirdi ve yirtici hayvanlara karsi daha iyi savunma saglayabilmeleri icin daha kalin ust deriler gelistirdi 91 25 93 Kambriyen Ordovisiyen yok olusu trilobit faunasinda buyuk bir degisiklige sebep oldu neredeyse tum Redlichiida Olenelloidea dahil ve Gec Kambriyen turlerinin cogunun nesli tukendi 91 21 93 Kuzey Amerika Kratonu nun kita sahanliginda 91 26 93 devam eden bir azalmanin yok oluslarla ayni zamanda kaydedilmesi ani ve buyuk bir cevresel degisiklige isaret etmektedir Kambriyen de gorulen onemli trilobit cinsleri sunlari icermektedir 91 27 93 Abadiella Alt Kambriyen Buenellus Alt Kambriyen Judomia Alt Kambriyen Olenellus Alt Kambriyen Ellipsocephalus Orta Kambriyen Elrathia Orta Kambriyen Paradoksitler Orta Kambriyen Peronopsis Orta Kambriyen Xiuqiella Orta Kambriyen Yiliangella Orta Kambriyen Yiliangellina Orta Kambriyen Olenus Gec Kambriyen Ordovisiyen degistir kaynagi degistir Kuzey Amerika nin Ordovisiyen sureci icerisinde bilinen en buyuk trilobiti olan Isotelus rex in bir parcasi Erken Ordovisiyen eklemli brachiopodlarin bryozoanlarin cift kabuklularin derisi dikenlilerin ve graptolitlerin guclu biyocesitlilikleri ile isaretlenmistir ve bircok grup fosil kayitlarinda ilk kez bu donemde ortaya cikmistir 91 21 93 Her ne kadar tur ici trilobit cesitliligi Kambriyen doneminde zirveye ulasmis gibi gorunse de 91 28 93 trilobitler eski Kambriyen faunasindan yeni bir faunanin devralinmasiyla Ordovisiyen Biyocesitlilik Olayina aktif katilimci oldular 91 29 93 Phacopida ve Trinucleioidea oldukca farklilasmis ve cesitli karakteristik formlardir ve buna ek olarak cogunun atalari belirsizdir 91 21 93 Phacopida ve diger yeni soylarin Kambriyen atalari oldugu neredeyse kesindir ancak tespit edilmekten kacinmis olmalari yeni morfolojilerin cok hizli bir sekilde gelistiginin guclu bir gostergesidir 91 14 93 Ordovisiyen sirasinda trilobit faunasindaki degisiklikler Ordovisiyen in sonundaki kitlesel yok olusun habercisiydi ve bircok familyanin cok az rahatsizlikla Siluriyen e dogru devam etmesine izin verdi 91 29 93 Ordovisiyen trilobitleri basta resifler olmak uzere yeni ortamlardan yararlanma konusunda oldukca basariliydi Ordovisiyen kitlesel yok olusu trilobitleri zarar gormeden birakmadi Telephinidae ve Agnostida gibi bazi farkli ve daha once basarili olan turlerin nesli tukendi Ordovisiyen donemi ayni zamanda trilobitler arasindaki son buyuk cesitlilik donemini isaret ediyor Ordovisiyen sonrasinda trilobitler icerisinde cok az sayida tamamen yeni organizma tipi ortaya cikti Trilobitlerdeki daha sonraki evrimsel surec buyuk olcude Ordovisiyen donemindeki dogal ortamin varyasyonlari yuzundendi Ordovisiyen kitlesel yok olusuyla birlikte guclu trilobit biyocesitliligi durdu ve kademeli bir dususun temelleri atilmis oldu 91 21 93 Ordovisiyen de gorulen Trilobit turlerinden bazilari sunlardir 91 27 93 Cyclopyge Alt Gec Ordovisiyen Selenopeltis Alt Gec Ordovisiyen Parabolina Alt Ordovisiyen Cheirurus Orta Ordovisiyen Eodalmanitina Orta Ordovisiyen Trinucleus Orta Ordovisiyen Triartrus Gec Ordovisiyen Siluriyen ve Devoniyen degistir kaynagi degistir Cheirurus turu Orta Ordovisiyen cagi Volkhov Nehri Rusya Erken Siluriyen familyalarinin cogu Gec Ordovisiyen faunasinin bir alt grubunu olusturdular Baskin Erken Ordovisiyen faunasinin cok azi Ordovisiyen in sonuna kadar hayatta kaldi ancak baskin Gec Ordovisiyen trilobit faunasinin 74 u Ordovisiyen den sag cikti Gec Ordovisiyen surecinden hayatta kalanlar Harpetida disindaki tum Ordovisiyen sonrasi trilobit gruplarini olusturdular 91 30 93 Siluriyen ve Devoniyen trilobit topluluklari Lichida ve Phacopida nin Calymenina dahil baskin oldugu Ordovisiyen topluluklarina yuzeysel olarak benzerlik gosterir Trilobitlerin bazi karakteristik formlari Devoniyen e kadar uzanmayi basaramamistir ve bu karakteristik formlardan geri kalanlarin neredeyse tamami bir dizi dramatik Orta ve Gec Devoniyen yok olusuyla neredeyse tamamen yok olmustur 91 22 93 Deniz seviyesindeki degisiklikler ve redoks dengesindeki bir kirilmanin birlesimi nedeniyle uc takim ve bes familya haric tumunun nesli tukenmistir redoks dengesindeki kirilmaya neden olarak bir goktasi carpmasinin etkili oldugu dusunuluyor 91 22 93 Karbonifer e kadar yalnizca tek bir takim Proetida hayatta kaldi 91 21 93 Siluriyen ve Devoniyen donemlerindeki trilobit turleri sunlari icerir 91 27 93 Dalmanitler Erken Gec Siluriyen Kalymen Siluriyen Encrinurus Siluriyen Exallaspis Orta Gec Siluriyen Feruminops Alt Devoniyen Paralejurus Erken Devoniyen Lioharpes Erken Orta Devoniyen Phacops Orta Gec Devoniyen Karbonifer ve Permiyen degistir kaynagi degistir Familya sayilari Orta Devoniyen den Ust Permiyen e kadar Proetida kahverengi Phacopida celik mavisi Lichida acik mavi Harpetida pembe Odontopleurida zeytin yesili ve Corynexochida mor Proetida milyonlarca yil boyunca daha hayatta kaldi Karbonifer donemi boyunca yasamina devam etti ve Permiyen doneminin sonuna kadar Dunyadaki turlerin buyuk cogunlugunun yok oldugu donem varligini surdurdu 91 21 93 Proetida takiminin neden Devoniyen den kurtulan tek takim oldugu bilinmiyor Proetida Karbonifer boyunca hem derin hem de sig su sahanlik ortamlarinda nispeten cesitli faunalardaki etkisini korudu 91 22 93 Milyonlarca yil boyunca Proetidalar kendi ekolojik nisleriyle sorunsuz bir sekilde varligini surdurduler 91 21 93 Gunumuzdeki turlerden bir benzetme olarak cogunlukla derin su turleri olarak var olan gunumuzun krinoidler Deniz Zambagi gosterilebilir Paleozoik cagda krinoidlerden olusan genis ormanlar kiyiya yakin sig ortamlarda yasiyordu 91 21 93 Karbonifer ve Permiyen donemlerindeki trilobit turlerinden bazilari sunlardir 91 27 93 Archegonus Alt Orta Karbonifer Hessleridler Orta Karbonifer Endops Orta Permiyen Triproetus Gec Karboniferden Erken Permiyene kadar Ditomopyge Gec Karboniferden Gec Permiyene kadar Pseudophillipsia Gec karboniferden Gec Permiyene kadar Nihai yok olus degistir kaynagi degistir Trilobitlerin neslinin tam olarak neden tukendigi belli degildir Trilobit fosil kayitlari boyunca tekrarlanan yok olus olaylari cogunlukla bunu belirgin bir iyilesme takip eder goz onune alindiginda bir dizi nedenin olmasi muhtemel Devoniyen doneminin sonundaki yok olus olayinin ardindan geriye kalan trilobit cesitliligi Proetida takimina darbogaz olusturdu Sig su sahanligi habitatlariyla sinirli olan cinslerin cesitliliginin azalmasi 91 31 93 deniz seviyesinin siddetli bir sekilde dusmesiyle gerileme birlestiginde trilobitlerdeki son azalmanin Permiyen kitlesel yok olus olayinin sona ermesinden kisa bir sure once meydana geldigi anlamina geliyordu 91 22 93 Permiyen yok olusuna bircok deniz turunun dahil olmasiyla beraber trilobitler icin yaklasik 300 milyon basarili yilin sona ermesi o zamanlar beklenmedik bir durum degildi 91 31 93 Siniflandirma degistir kaynagi degistir 91 32 93 Takim Agnostida Alt takim Agnostina Ust familya Agnostoidea Familya Agnostidae Familya Ptychagnostidae Familya Peronopsidae Familya Doryagnostidae Familya Diplagnostidae Familya Clavagnostidae Familya Metagnostidae Ust familya Condylopygoidea Familya Condylopygidae Alt takim Eodiscina Ust familya Eodiscoidea Familya Tsunyidiscidae Familya Hebediscidae Familya Calodiscidae Familya Weymouthiidae Familya Yukoniidae Familya Eodiscidae Ust familya Incertae sedis Familya Sphaeragnostidae Takim Redlichiida Alt takim Olenellina Ust familya Olenelloidea Familya Olenellidae Familya Holmiidae Ust familya Fallotaspidoidea Familya Archaeaspididae Familya Fallotaspididae Familya Judomiidae Familya Neltneriidae Familya Nevadiidae Alt takim Redlichiina Ust familya Emuelloidea Familya Emuellidae Familya Megapharanaspidae Ust familya Redlichioidea Familya Redlichiidae Familya Redlichinidae Familya Dolerolenidae Familya Yinitidae Familya Mayiellidae Familya Gigantopygidae Familya Saukiandidae Familya Metadoxididae Familya Redlichinidae Familya Metadoxididae Familya Kuechowiidae Familya Menneraspididae Familya Chengkouaspidae Ust familya Paradoxidoidea Familya Paradoxididae Familya Centropleuridae Familya Xystriduridae Takim Corynexochida Alt takim Corynexochina Ust familya Corynexochoidea Familya Amgaspididae Familya Amgaspididae Familya Chengkouiidae Familya Dinesidae Familya Dolichometopidae Familya Dorypygidae Familya Edelsteinaspidae Familya Jakutidae Familya Oryctocephalidae Familya Zacanthoididae Alt takim Illaenina Ust familya Illaenoidea Familya Scutelluidae Familya Styginidae Familya Illaenidae Familya Panderidae Familya Tsinaniidae Alt takim Leiostegiina Ust familya Leiostegioidea Familya Cheilocephalidae Familya Illaenuridae Familya Kaolishaniidae Familya Leiostegiidae Familya Pagodiidae Familya Ordosiidae Familya Shirakellidae Takim Phacopida Alt takim Calymenina Ust familya Calymenoidea Familya Calymenidae Familya Pharostomatidae Familya Homalonotidae Familya Bavarillidae Familya Bathycheilidae Alt takim Phacopina Ust familya Phacopoidea Familya Phacopidae Familya Pterygometopidae Ust familya Dalmanitoidea Familya Dalmanitidae Familya Prosopiscidae Familya Diaphanometopidae Ust familya Acastoidea Familya Acastidae Familya Calmoniidae Alt takim Cheirurina Ust familya Cheiruroidea Familya Cheiruridae Familya Pliomeridae Familya Pilekiidae Familya Encrinuridae Takim Lichida Ust familya Lichoidea Familya Lichakephalidae Familya Lichidae Ust familya Odontopleuroidea Familya Odontopleuridae Ust familya Dameselloidea Familya Damesellidae Takim Proetida Ust familya Proetoidea Familya Proetidae Familya Phillipsiidae Familya Tropidocoryphidae Ust familya Aulacopleuroidea Familya Aulacopleuridae Familya Brachymetopidae Familya Rorringtoniidae Ust familya Bathyuroidea Familya Bathyuridae Familya Dimeropygidae Familya Holotrachelidae Familya Hystricuridae Familya Raymondinidae Familya Telephinidae Familya Toernquistiidae Takim Harpetida Alt takim Harpetina Ust familya Harpetioidea Familya Harpetidae Takim Ptychopariida Alt takim Ptychopariina Ust familya Ellipsocephaloidea Familya Agraulidae Familya Bigotinidae Familya Chengkouiidae Familya Ellipsocephalidae Familya Estaingiidae Familya Palaeolenidae Familya Yunnanocephalidae Ust familya Ptychparioidea Familya Alokistocaridae Familya Antagmidae Familya Asaphiscidae Familya Atopidae Familya Bolaspididae Familya Cedariidae Familya Changshaniidae Familya Conocoryphidae Familya Crepicephalidae Familya Diceratocephalidae Familya Elviniidae Familya Eulomidae Familya Ignotogregatidae Familya Inouyiidae Familya Isocolidae Familya Kingstoniidae Familya Lisaniidae Familya Llanoasppididae Familya Lonchocehalidae Familya Lorenzellidae Familya Mapaniidae Familya Marjumiidae Familya Menomoniidae Familya Nepeidae Familya Norwoodiidae Familya Papyriaspididae Familya Phylacteridae Familya Proasaphiscidae Familya Ptychopariidae Familya Shumardiidae Familya Solenopleuridae Familya Tricrepicephalidae Familya Utiidae Familya Wuaniidae Alt takim Olenina Familya Olenidae Familya Prosopiscidae Familya Diaphanometopidae Alt takim Incertae sedis Familya Avoninidae Familya Catillicephalidae Familya Ityophoridae Familya Plethopeltidae Takim Asaphida Alt takim Asaphina Ust familya Anomocaroidea Familya Andrarinidae Familya Anomocarellidae Familya Anomocaridae Familya Aphelaspididae Familya Parabolinoididae Familya Pterocephalidae Ust familya Asaphoidea Familya Asaphidae Familya Ceratopygidae Ust familya Cyclopygoidea Familya Cyclopygidae Familya Nileidae Familya Loganellidae Familya Taishunghaniidae Ust familya Dikelokephaloidea Familya Dikelokephalidae Familya Eurekiidae Familya Loganellidae Familya Ptychaspididae Familya Saukiidae Ust familya Remopleuridioidea Familya Auritamiidae Familya Bohemillidae Familya Hungaiidae Familya Idahoiidae Familya Remopleurididae Ust familya Trinucleioidea Familya Alsataspididae Familya Dionididae Familya Liostracinidae Familya Raphiophoridae Familya Trinucleidae Kaynakca degistir kaynagi degistir Jones Daniel 2003 1917 trilobite Peter Roach James Hartmann Ed English Pronouncing Dictionary Cambridge Cambridge University Press ISBN 160 978 3 12 539683 8 160 124 ad ve 124 soyadi eksik yardim trilobite Merriam Webster Dictionary 160 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link trilobite Dictionary com Unabridged Random House 160 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link Trilobites ventured beyond the ocean Nature 505 7483 264 265 Ocak 2014 doi 10 1038 505264e 160 Fortey Richard 2004 The Lifestyles of the Trilobites PDF American Scientist 92 5 446 453 doi 10 1511 2004 49 944 18 Eylul 2006 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi 160 Olenid trilobites The oldest known chemoautotrophic symbionts Proceedings of the National Academy of Sciences 97 12 ss 160 6574 6578 Haziran 2000 doi 10 1073 pnas 97 12 6574 PMC 160 18664 8239 PMID 160 10841557 160 Birden fazla yazar name list parameters kullanildi yardim 124 ad ve 124 soyadi eksik yardim Trilobite 124 fossil arthropod 22 Agustos 2023 5 Agustos 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 9 Agustos 2024 160 Aria Cedric 26 Nisan 2022 The origin and early evolution of arthropods Biological Reviews Ingilizce 97 5 1786 1809 doi 10 1111 brv 12864 ISSN 160 1464 7931 PMID 160 35475316 30 Eylul 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi9 Agustos 2024 160 a b c d Phylogenetic analysis of some basal early Cambrian trilobites the biogeographic origins of the eutrilobita and the timing of the Cambrian radiation Journal of Paleontology 4 76 4 ss 160 692 708 2002 doi 10 1666 0022 3360 2002 076 60 0692 PAOSBE 62 2 0 CO 59 2 160 Birden fazla yazar name list parameters kullanildi yardim 124 ad ve 124 soyadi eksik yardim Hollingsworth J S 2008 The first trilobites in Laurentia and elsewhere Advances in trilobite research PDF Fourth International Trilobite Conference Toledo June 16 24 2008 Cuadernos del Museo Geominero Nº 9 Madrid Spain Instituto Geologico y Minero de Espana ISBN 160 978 84 7840 759 0 10 Temmuz 2015 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 9 Agustos 2024 160 124 ad ve 124 soyadi eksik yardim 124 ad ve 124 soyadi eksik yardim a b Bushuev E Goryaeva I Pereladov V 2014 New discoveries of the oldest trilobites Profallotaspis and Nevadella in the northeastern Siberian Platform Russia PDF Bull Geosci 89 2 347 364 doi 10 3140 bull geosci 1406 19 Mart 2022 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi 160 KB1 bakim Birden fazla ad yazar listesi link Gozalo Rodolfo Dies Alvarez Maria Eugenia 2008 Nuevos trilobites del Ovetiense inferior Cambrico Inferior bajo de Sierra Morena Espana Ameghiniana 45 1 ss 160 123 138 29 Temmuz 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi9 Agustos 2024 160 Birden fazla yazar name list parameters kullanildi yardim 124 ad ve 124 soyadi eksik yardim a b Holmes James D Budd Graham E 4 Kasim 2022 Reassessing a cryptic history of early trilobite evolution Communications Biology Ingilizce 5 1 1177 doi 10 1038 s42003 022 04146 6 ISSN 160 2399 3642 PMC 160 9636250 8239 PMID 160 36333446 160 a b Trilobite Origins 14 Mayis 2011 tarihinde kaynagindan arsivlendi12 Nisan 2009 160 Birden fazla yazar name list parameters kullanildi yardim 124 ad ve 124 soyadi eksik yardim Phylogeny of Early Cambrian trilobites Trilobites and Their Relatives Contributions from the Third International Conference Oxford 2001 Special Papers in Palaeontology 70 Blackwell Publishing amp Palaeontological Association 2003 ss 160 45 57 160 Birden fazla yazar name list parameters kullanildi yardim 124 ad ve 124 soyadi eksik yardim 124 ad ve 124 soyadi eksik yardim 124 ad ve 124 soyadi eksik yardim 124 ad ve 124 soyadi eksik yardim Sam Gon III First Trilobites 1 Agustos 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 9 Agustos 2024 160 Found Guts of 470 Million Year Old Sea Creature 6 Subat 2017 6 Subat 2017 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 7 Subat 2017 160 Gutierrez Marco Juan C Garcia Bellido Diego C Rabano Isabel Sa Artur A 10 Ocak 2017 Digestive and appendicular soft parts with behavioural implications in a large Ordovician trilobite from the Fezouata Lagerstatte Morocco Scientific Reports Ingilizce 7 39728 doi 10 1038 srep39728 ISSN 160 2045 2322 PMC 160 5223178 8239 PMID 160 28071705 160 El Albani A Mazurier A Edgecombe G D Azizi A El Bakhouch A Berks H O Bouougri E H Chraiki I Donoghue P C J Fontaine C Gaines 2024 Rapid volcanic ash entombment reveals the 3D anatomy of Cambrian trilobites Science 384 6703 1429 1435 doi 10 1126 science adl4540 160 The evolution of trilobites Paleoart 12 Aralik 2018 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 26 Kasim 2019 160 a b c d e f g h i j Invertebrate Paleontology and Evolution 4th Oxford Wiley Blackwell Science 1998 s 160 452 ISBN 160 978 0 632 05238 7 160 Birden fazla yazar name list parameters kullanildi yardim 124 ad ve 124 soyadi eksik yardim a b c d e f g h Owens R M 1997 Evolutionary History Kaesler R L Ed Treatise on Invertebrate Paleontology Part O Arthropoda 1 Trilobita revised Volume 1 Introduction Order Agnostida Order Redlichiida Boulder CO amp Lawrence KS The Geological Society of America Inc amp The University of Kansas ss 160 249 287 ISBN 160 978 0 8137 3115 5 160 Birden fazla yazar name list parameters kullanildi yardim 124 ad ve 124 soyadi eksik yardim Samuel M Gon III 20 Temmuz 2008 Evolutionary Trends in Trilobites A Guide to the Orders of Trilobites 17 Mayis 2013 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 14 Nisan 2011 160 Briggs D E G Wills M A 1996 The Cambrian evolutionary explosion decoupling cladogenesis from morphological disparity Biological Journal of the Linnean Society 57 ss 160 13 33 doi 10 1111 j 1095 8312 1996 tb01693 x 160 Birden fazla yazar name list parameters kullanildi yardim 124 ad ve 124 soyadi eksik yardim Nedin C 1999 Anomalocaris predation on nonmineralized and mineralized trilobites Geology 27 11 ss 160 987 990 doi 10 1130 0091 7613 1999 027 60 0987 APONAM 62 2 3 CO 59 2 160 Young G A Elias R J Dobrzanske E P 2003 The world s biggest trilobite Isotelus rex new species from the Upper Ordovician of northern Manitoba Canada Journal of Paleontology 70 1 ss 160 99 112 doi 10 1666 0022 3360 2003 077 60 0099 TWBTIR 62 2 0 CO 59 2 160 Birden fazla yazar name list parameters kullanildi yardim 124 ad ve 124 soyadi eksik yardim a b c d Prehistoric Life The Definitive Visual History of Life On Earth Londra Dorling Kindersley 2009 s 160 76 88 89 90 91 104 105 127 161 180 181 ISBN 160 9780756655730 160 A Cambrian peak in morphological variation within trilobite species Science 317 5837 ss 160 499 502 2007 doi 10 1126 science 1142964 PMID 160 17656721 160 Birden fazla yazar name list parameters kullanildi yardim 124 ad ve 124 soyadi eksik yardim a b Fortey Richard A Westrop Stephen R 1998 Post Cambrian trilobite diversity and evolutionary faunas PDF Science 280 5371 ss 160 1922 5 doi 10 1126 science 280 5371 1922 PMID 160 9632387 16 Nisan 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi PDF 9 Agustos 2024 160 Birden fazla yazar name list parameters kullanildi yardim 124 ad ve 124 soyadi eksik yardim Fortey Richard A Westrop Stephen R 1998 Post Cambrian trilobite diversity and evolutionary faunas PDF Science 280 5371 ss 160 1922 5 doi 10 1126 science 280 5371 1922 PMID 160 9632387 16 Nisan 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi PDF 9 Agustos 2024 160 Birden fazla yazar name list parameters kullanildi yardim 124 ad ve 124 soyadi eksik yardim a b The stratigraphical distribution and extinctions of Permian trilobites Trilobites and Their Relatives Contributions from the Third International Conference Oxford 2001 Special Papers in Palaeontology 70 Blackwell Publishing amp Palaeontological Association 2003 ss 160 377 397 160 Birden fazla yazar name list parameters kullanildi yardim 124 ad ve 124 soyadi eksik yardim 124 ad ve 124 soyadi eksik yardim 124 ad ve 124 soyadi eksik yardim 124 ad ve 124 soyadi eksik yardim Arsivlenmis kopya 18 Haziran 2010 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 14 Nisan 2010 160 gtdEklem bacaklilarTrilobitomorphaTrilobitlerKabuklularBranchiopoda Remipedia Cephalocarida Maxillopoda Ostracoda MalacostracaKeliserlilerMerostomata Deniz orumcekleri Orumcegimsiler OrumcegimsilerCok bacaklilarChilopoda Ciyanlar Kirkayak Pauropoda SymphylaAlti ayaklarBocek Catal kuyruklular Sicrar kuyruklular Duyarga bacaklilar Otorite kontroluLCCN sh85137533 LNB 000311793 NDL 00570196 NKC ph126745 NLI 987007548878405171 https tr wikipedia org w index php title Trilobitler amp oldid 36119750 sayfasindan alinmistir Kategori TrilobitlerGizli kategoriler Sayisal olmayan formatnum bagimsiz degiskenlerine sahip sayfalarKB1 hatalari yazar veya editoru eksikArsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddelerKB1 hatalari gereksiz parametreKB1 bakim Birden fazla ad yazar listesiLCCN tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriLNB tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriNDL tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriNKC tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriNLI tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri