| Talat Paşa | |
|---|---|
| |
| Osmanlı Sadrazamı | |
| Görev süresi 4 Şubat 1917 - 8 Ekim 1918 | |
| Hükümdar | V. Mehmed VI. Mehmed |
| Yerine geldiği | Said Halim Paşa |
| Yerine gelen | Ahmed İzzet Paşa |
| Osmanlı Dahiliye Nazırı | |
| Görev süresi 12 Haziran 1913 - 8 Ekim 1918 | |
| Yerine geldiği | Mehmed Adil |
| Yerine gelen | Mustafa Arif |
| Görev süresi Ağustos 1909 - Mart 1911 | |
| Yerine geldiği | Avlonyalı Ferid Paşa |
| Yerine gelen | Halil Menteşe |
| Osmanlı Maliye Nazırı | |
| Görev süresi Kasım 1914 - 4 Şubat 1917 | |
| Yerine geldiği | Cavid Bey |
| Yerine gelen | Abdurrahman Vefik |
| Kişisel bilgiler | |
| Doğum | 1 Eylül 1874 Kırcaali, Edirne Vilayeti, Osmanlı İmparatorluğu |
| Ölüm | 15 Mart 1921 (46 yaşında) Berlin, Almanya |
| Ölüm nedeni | Suikast |
| Defin yeri | Âbide-i Hürriyet, İstanbul |
| Partisi | İttihat ve Terakki Fırkası |
| Evlilik(ler) | |
| Bitirdiği okul | |
| Dini | İslam (Bektaşi) |
Mehmed Talat (Osmanlıca: محمد طلعت, romanize: Meḥmed Ṭalʿat; 1 Eylül 1874 -15 Mart 1921), Osmanlı Hürriyet Cemiyeti'nin kurucu lideri, İttihat ve Terakki'nin kurucularından ve önde gelen liderlerinden olan Osmanlı devlet adamıdır.
1908 İhtilali'nin hazırlanmasında önemli rol oynayan Talat Bey, 1908-1918 arasında Osmanlı Devleti siyasetine yön veren en önemli aktörlerden biri olmuştur. Bâb-ı Âli Baskını sonrasında Said Halim Paşa Kabinesinde Dâhiliye Nazırlığına getirildikten sonra devlet siyasetinin en önemli belirleyicilerinden biri hâline geldi. Enver Paşa ve Cemal Paşa ile birlikte Üç Paşalar iktidarını kuran Talat Bey, Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na girmesinde ve Ermeni Kırımı'nda rol oynadı.
1917 yılında sadrazamlık yaptı. Savaşın kaybedilmesinden sonra İttihat ve Terakki Cemiyeti'ni feshedip Enver ve Cemal Paşalarla birlikte ülkeyi terk etti. 1921 yılında Berlin'de, Soğomon Tehliryan adında Ermeni Kırımı yüzünden intikam almak isteyen bir Ermeni tarafından öldürüldü.
Yaşamı
| ]Mehmed Talat 1874 yılında Edirne Vilayeti'nin Kırcaali şehrinde Çingene veya Pomak asıllı olduğu iddia edilse de kendi hatıralarında Türk soyundan olduğunu kanıtlarıyla sunmuştur. Orta sınıf bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası Ahmed Vasıf Efendi, yakınlardaki bir köy olan Çepleci'den bir kadıydı. Annesi ise Kayseri Dedeler köyünden buraya göçmüş bir aileye mensup Hürmüz Hanım'dı. İlk eğitimini Vize'de gördükten sonra Edirne Askerî Rüştiyesi'ni bitirdi.
Babasının ölümü üzerine annesi ve iki kız kardeşinin sorumluluğunu erken yaşta üstüne almak zorunda kaldı. 1898 ile 1908 arasında, Selanik Postanesinde posta memuru olarak görev yaptı. Bu posta biriminde 10 yıl hizmet ettikten sonra, Selanik Postane başkanı oldu. Memuriyeti sırasında Fransızca dersleri aldı, ayrıca Rumca da konuşabilmekteydi.
Jön Türk Hareketi
| ]Jön Türk düşüncesinden genç yaşta haberdar oldu, alt düzey bürokrat ve zabitlerden oluşan bir muhalefet örgütlenmesine katıldı. 1896'da arkadaşlarıyla beraber tutuklanan Talat Bey, üç yıl hapse mahkûm edilerek Edirne Hapishanesi'ne gönderildi ve memuriyetten azledildi. Bir buçuk yıl kadar hapis yattıktan sonra 1898 yılı Şubat ayında bir irade ile diğer arkadaşlarıyla beraber affedildi, ancak Edirne'de kalmasına izin verilmeyerek Selanik'e sürüldü.
1899'da Selânik Vilâyeti Posta ve Telgraf İdaresi'nde kâtip, 1903'te başkâtip oldu ve 21 Kasım 1907 tarihinde azledilinceye kadar bu görevde kaldı. Posta idaresindeki görevi ona memleket dışındaki muhaliflerin yayınladıkları gazeteleri gizlice alıp Selanik'e getirme fırsatı verdi. Selanik'te resmi işleriyle uğraşmanın dışında Selanik Hukuk Mektebi'ne devam etti.
1903'te İtalyan Obediyası'na bağlı Macedonia Risorta mason locasına girdi. Kimi kaynaklara göre aynı zamanda Bektaşî tarikatı mensubu idi ve her iki kanalı da muhalif siyasi örgütlenme için kullandı. 1903'teki İlinden İsyanı Selânik'teki muhaliflerin de yeniden örgütlenme çabalarına vesile oldu. Muhalifler 1906 yılı Temmuzunda yeni bir örgütlenmenin gerçekleştirilmesine karar verdiler. Talat Bey ile İsmail Canbulat ve Mithat Şükrü Bey'den oluşan bir heyet, adı sonradan Osmanlı Hürriyet Cemiyeti adını alan örgütün kurulmasına karar verdi. Talat Bey, İsmail Canbolat ve Mustafa Rahmi Bey ile birlikte örgütün idaresini üstlendi. Özellikle düşük rütbeli subayların üye kaydolduğu cemiyet, merkezi Paris'te bulunan “Osmanlı Terakkî ve İttihat Cemiyeti” ile 17 Eylül 1907'de birleşti; “Osmanlı Terakkî ve İttihat Cemiyeti Dâhilî Merkez-i Umûmîsi" adını aldı. Talat Bey bu yeni teşkilâtın kâtibi olarak görevlendirildi. “Hâricî Merkez-i Umûmî”'de benzer bir görevi üstlenen Bahâeddin Şâkir Bey ile beraber örgütün teşkilâtlanmasını denetleyen iki kişiden biri oldu.
Bir jurnal üzerine Kasım 1907'de Posta İdaresi'ndeki görevinden azledilen Talat Bey, memuriyet hayatının bitmesi sayesinde bütün zamanını cemiyet için kullanma imkânı bulmuştur. Meşrutiyet'in İlanından önce iki kere İstanbul'a giderek cemiyetin İstanbul şubesinin kurulması için çalıştı.
1908 İhtilalinden sonra
| ]1908 ihtilalinden sonra örgüt “Osmanlı İttihat ve Terakkî Cemiyeti” adını aldı. Cemiyetin en önemli idarecilerinden biri hâline gelen Talat Bey, 1908-1918 döneminde Osmanlı Devleti'nde en önemi siyaset yapıcılardan biri oldu. Siyasi görevlerinin yanı sıra 1909 yılında kurulan Hür ve Kabul Edilmiş Masonlar Büyük Locasının ilk (büyük üstadı) olarak bir yıl görev yaptı.
Talat Bey, Kasım-Aralık ayları içinde yapılan 1908 seçimlerinde memleketi Edirne'den aday olmuş ve doksan oy alarak Meclis-i Mebusan'a girmiştir. Meclisin açılışında Ahmet Rıza Bey 205 oy alarak başkan seçilirken Talat Bey'de 116 oy alarak birinci reis vekili seçildi.
31 Mart isyanı
| ]
31 Mart İsyanı'nda isyancıların boy hedeflerinden biri hâline gelen Talat ve Nazım Beyler, isyanın ilk günü Ali Cemal Bey'in Şehzadebaşı'ndaki evinde saklandılar. Ahmet Rıza Bey'in tarikiyle ikinci gün saklandıkları evden çıkıp Ermeni Devrimci Federasyonu (Taşnaksutün) üyesi ve gazeteci Haçadur Malumyan'ın evinde saklandılar. İsyanın üçüncü günü ise Hareket Ordusuna katılmak, Meclis-i Mebusan ve Ayan azalarını toplayabilmek için Doktor Nâzım Bey'le birlikte Ayastefanos'a gitti. Yat kulübünde toplanan diğer mebusan ve ayanla birlikte padişahın “Kanun-u Esasi”ye sadık kaldıkça saltanat haklarının korunacağına dair sadarete çekilen telgrafa imza attı.Sultan Abdülhamit'in hal edilmesinden sonra Talat Bey, ayan ikinci başkanı Gazi Ahmet Muhtar Paşa ile birlikte Reşat Efendi'ye tahta çıktığını bildiren heyetin başkanlığını yaptı.
31 Mart hadisesinden sonra İngiltere'ye seyahate giden 17 kişilik meclis heyetine başkanlık etti. İngiltere'de resmi ziyarette iken Hüseyin Hilmi Paşa kabinesine Dahiliye Nazırı tayin edildiğini öğrendi.
Bakanlıkları
| ]8 Ağustos 1909 ve 4 Şubat 1911 tarihleri arasında bir buçuk yıl Dahiliye nazırı olarak görev yaptıktan sonra “efkarı umumiyeyi ve matbuatı” hoşnut etmediği gerekçesiyle istifa etti; Edirne mebusu olarak meclisteki görevine devam etti.
4 Şubat 1912 - Temmuz 1912 arasında Sait Paşa kabinesinde Posta ve Telgraf nazırı olarak kabinede yer aldı.
Balkan Savaşı sırasında gönüllü asker olarak Edirne'de görev aldıysa da siyasi propaganda yaptığı gerekçesiyle İstanbul'a geri gönderildi.Bâb-ı Âlî Baskını'nın düzenleyici ve uygulayıcıları arasında yer aldı. Baskından sonra Dahiliye Nazırı vekili olarak görev yaptı ancak kabinede yer almadı. Baskından sonra kurulan hükûmet, savaşa devam etme kararı almıştı. Talat Bey, II. Balkan Savaşı esnasında Edirne'nin geri alınması için askerî harekât kararı verilmesinde önemli rol oynadı ve ardından Bulgar temsilcileriyle yapılan barış görüşmelerinde Osmanlı heyetine başkanlık etti.
Mahmud Şevket Paşa suikastının ardından kurulan Said Halim Paşa kabinesinde 12 Haziran 1913'te yeniden Dahiliye nâzırlığına getirildi. Bu tarihten itibaren Talat Bey devletin siyasetinin en önemli belirleyicilerinden biri oldu. Devrin diğer iki önemli yöneticisi Enver Paşa ve Cemal Paşa ile birlikte Üç Paşalar iktidarını kurarak Osmanlı Devleti'nin son dönemine damgasını vurdu.
Balkan harbinde “hıyanetleri görülen unsurlardan memleketi temizlemeyi” bir devlet politikası hâline getiren Talat Bey, memleketin etnik yapısı hakkında araştırmalar yaptırttı; İttihat ve Terakki Cemiyetinin teşkilatı yoluyla Rumları ürkütüp göçe sevk etti; boşalan yerlere Makedonya Türklerini yerleştirdi.
Mehmet Talat Paşa, I. Dünya Savaşı sırasında İttihat ve Terakki Cemiyetinin en belirleyici isimlerindendi. Savaşa girme konusunda İttihat ve Terakkî Cemiyeti içinde beliren fikir ayrılığında savaşa katılma taraftarı gruba dolaylı destek vererek Osmanlı Devleti'nin böyle bir karar almasında etkili oldu. 27 Mayıs 1915 tarihli Tehcir Kanunu'nun çıkarılması ve uygulanmasında cemiyet liderlerinden biri ve Dahiliye nâzırı sıfatıyla önemli rol oynadı.
Sadrazamlığı
| ]
3 Şubat 1917 tarihinde Said Halim Paşa'nın sağlık sebeplerini ileri sürerek istifa etmesinden sonra Talat Bey, vezir rütbesiyle sadrazamlığa getirildi. Böylece Osmanlı tarihinde sadrazamlığa getirilen ilk mebus oldu.
Sadrazamlık döneminin en önemli konularından bir tanesi, devletin I. Dünya Savaşı'na girmesi ile ortaya çıkan iaşe meselesi olmuştur. 18 Ağustos 1917'de “İaşe-i Umumiye Kararnamesi” ile bütün yetkiler orduya devredilmesi, “Talat- Enver”, “sivil-asker” çatışması olarak ifade edilmiş; bu çatışmada Talat yenilmiş ve halkı besleme görevi Talat ve sivillerden Enver ve askerlere geçmiştir. İaşe işlerinin askerlerden alınıp yeniden sivillere verme çabasına giren Talat Paşa, İaşe Nezareti'ni kurarak başına Kara Kemal'i getirdi.
Bolşevik Devriminin gerçekleşmesiyle savaştan çekilen Rusya ile yapılan barış görüşmelerine Talat Paşa bizzat katıldı. Lev Troçki, Karl Radek gibi ihtilalciler ve Çiçerin ile Lev Mihayloviç Karahan gibi Sovyet diplomasisinde önemli rol oynayacak olan şahsiyetlerle tanışma imkânı buldu. 3 Mart 1918'de imzalanan Brest Litovsk Barış Antlaşması'na Osmanlı Devleti temsilcisi olarak imza atan Talât Paşa'nın çabaları neticesinde Rusya, 93 Harbi sırasında işgal ederek aldığı tüm toprakları (Ardahan, Kars, Artvin ve Batum) Osmanlı Devleti'ne geri vermiştir.
1918 yılı Temmuz ayında Sultan Reşad'ın vefatı üzerine usûlen hükûmetin istifasını sunan Talat Bey, Sultan Vahdettin tarafından yeniden sadrazamlığa atandı. Devletin savaşta yenilgiye uğraması üzerine 8 Ekim 1918'de sadrazamlıktan istifasını sundu ve 14 Ekim'de Ahmed İzzet Paşa sadâretinde yeni kabinenin kurulmasıyla görevi resmen sona erdi.
Yurt dışına çıkışı
| ]
Talat Paşa ve kabinesinin istifasından sonra toplanan İttihat Terakki ve Umum Merkezi, Talat Paşa, Enver Paşa, Dr. Nazım ve Dr Bahattin Şakir Bey'lerin ülke dışına çıkmasına karar verdi. Talat ve Enver Paşalar memleket dışına çıkacak olurlarsa bütün düşmanlığın onlarda toplanacağı ve fırkanın diğer üyelerinin bu düşmanlıktan uzak kalacakları ileri sürülüyordu. İttihat ve Terakkî Cemiyeti'nin örgütün feshine karar veren son kongresi 1 Kasım 1918'de Talat Paşa'nın başkanlığında yapıldı. Talat Paşa, o gece Enver ve Cemal paşalar gibi önde gelen cemiyet liderleriyle birlikte bir Alman torpido gemisiyle Karadeniz üzerinden Sivastopol'a geçerek oradan Berlin'e gitti.
Yurt dışına çıkmadan önce Sadrazam Ahmed İzzet Paşa'ya bir mektup bırakan Talat Paşa, mektubunda muhakeme olmak istediğini ama arkadaşlarının ısrarı ile bunu geleceğe bıraktığını, sahip olduğu para ile ilgili bilgi verdikten sonra da memleketin işgalden kurtulduğu gün ilk telgrafta geleceğini ve hesap vereceğini söylüyordu. Talat Paşa'nın yazdığı mektubun Kasım'da Sadrazam İzzet Paşa'ya verilmesiyle olay ortaya çıktı. Talat Paşa ve arkadaşlarının yurt dışına çıkmaları hükûmeti çok zor bir duruma düşen kabine 8 Kasım'da istifa etti; yerine kurulan Tevfik Paşa kabinesi çıkarttığı bir kararname ile Talat Paşa ve arkadaşlarının memlekette kalan mallarına el koydu. Ardından 2 Şubat 1919 tarihinde “Tehcir ve Taktil” olaylarını inceleyecek heyetler kurulmasına dair Meclis-i Vükela kararı çıkarılarak, Talat Paşa ve arkadaşları gıyaben yargılandı. Damat Ferit Paşa hükûmeti kurulduktan sonra İttihat ve Terakki'nin ileri gelenlerini yargılamak için yeni bir Divan-ı Harp kurulmuş; ayrıca Talat Paşa'nın paşalık rütbesi ile nişanlarının geri alınmasına karar verilmiştir. Verilen hüküm sonucunda, Talat Paşa, Enver, Cemal ve Dr. Nazım ile birlikte gıyaben idam cezasına çarptırılmıştır.
Yurtdışındaki faaliyetleri
| ]Talat Paşa, kaçışından itibaren İttihat ve Terakkî Cemiyeti'nin yurt dışında yeniden başlattığı faaliyetin idaresinde "Ali Sâî” takma adıyla görev aldı. Bütün faaliyetleri bir araya toplamak ve oradan kontrol edebilmek amacıyla bir büro kiraladı. Arkadaşlarıyla burada Türkiye'nin siyasi durumuna ait haberler özetleyip rapor hâline getiren Talat Paşa, bir gazete çıkarmayı istiyordu. Parasızlık nedeniyle bunu gerçekleştiremeyen Talat Paşa, iktidarda iken Avrupa'da tanıdığı insanlara siyaseti hakkında açıklamada bulunmak için hatıralarını yazdı. Berlin'deki en önemli faaliyetlerinden birisi Şark Kulübü adlı bir kulüp kurması idi. Kulüp adına toplanan paralarla fakir doğulu öğrencilere yardım edilecek, doğuluların Avrupa'yı tanımaları kolaylaştırılacak, doğu hakkında eserler yayınlanacak, doğunun propagandası yapılacaktı.
Talat Paşa ayrıca Tevfik Rüştü, Halide Edip, Celal Bayar, Ankara temsilcisi Bekir Sami Bey ve Galip Kemali beyler ile mektuplaşmalar, Cami Bey, Nuri Conker ile görüşmeler yaptı. Çalışmalarının amacı; Sovyetler Birliği ile Türkiye arasında anlaşma sağlamak; İngiltere ve öteki Batılılarla ilişki kurmak; Anadolu hareketini desteklemek idi. Bu amaçlarla Avrupa ülkelerinde seyahat etti; Bolşevikler ve galip devletlerle temaslar yaptı. Kendisi bu dönemde ayrıca Mustafa Kemal Paşa ile haberleşti.
Suikastı
| ]
Taşnak Partisi'nin İttihat ve Terakkî erkânının öldürülmesi kararı üzerine suikastçı Soğomon Tehliryan, 15 Mart 1921 tarihinde Talat Paşa'yı Berlin'in Charlottenburg semtindeki Hardenbergstrasse'deki evinin önünde yakın mesafeden başına ateş etmek suretiyle öldürdü. Berlin, Tampelhof'ta inşasına öncülük ettiği camide kılınan cenaze namazına kalabalık bir katılım oldu; imparatorun başmabeyncisinin yanı sıra Cumhurbaşkanı, Başbakan, Dışişleri ve Adalet Bakanlarının temsilcileri cenazede hazır bulundu. Berlin'deki Türk mezarlığına defnedildi.
Yakalanan Tehliryan cinayeti işlediğini itiraf etti. İki günlük yargılamadan sonra, Türk tarafının gösterdiği savunma tanıkları dahi dinlenmeden hakkında beraat kararı verildi. Karara gerekçe olarak Tehliryan'ın tehcirden dolayı travma ve cinnet geçirmesi gösterildi.
Öldürülüşünün ardından TBMM'nin 1926 yılında kabul ettiği bir kanunla ailesine ev tahsis edildi ve şehit aylığı bağlandı. Talat Paşa'nın Berlin'deki Türk mezarlığında bulunan naaşı, 1943 yılında alınan Bakanlar Kurulu kararı ile Türkiye'ye taşındı. Gömüldüğü yerden çıkarılan, bayrağa sarılan ve çiçekler içinde, özel bir vagonla İstanbul'a getirilen naaş, 25 Şubat 1944 günü Sirkeci Garında karşılandı, top arabasıyla ve törenle Abide-i Hürriyet şehitliğine taşındı ve burada defnedildi.

Eserleri
| ]Talat Paşa'nın ölümünden sonra yayımlanan hatıraları dışında yazılı bir eseri yoktur. Bu hatıran özeti New York Times Current History dergisinde Ekim 1921'de ve bir kısmı Yeni Şark gazetesinde Kasım-Aralık 1921'de sansürlenerek yayımlanmış; 1945'te Tanin gazetesinde tefrika edilmiş, 1946'da Hüseyin Cahit Yalçın tarafından kitap hâlinde yayımlanmıştır.
Yeni Şark gazetesinde çıkan sansürlü metin, eksik bölümler, Tanin'deki tefrikadan tamamlanıp 2006 yılında Kaynak Yayınları tarafından yayımlandı. İttihat ve Terakkî Cemiyeti'nin bilhassa savaş sırasındaki icraatını savunmak amacıyla hazırlanan bu metinlerin orijinali elde bulunmaz ve gerçekten Talat Paşa'nın kaleminden çıkıp çıkmadığı hususu tartışmalıdır.
Galeri
| ]-
Talat Paşa'nın gençliği -
Talat Paşa -
Sadrazam Talat Paşa -
Photo Phébus, Konstantinopel'in yayınladığı Talat Paşa görseli -
1926 öncesi çekilmiş Talat Beyin fotoğrafı -
Brest-Litovsk'taki Merkezi Güçler delegeleri (1917-1918): (Soldan Sağa) Alman general Max Hoffmann, Avusturya-Macaristan Dışişleri Bakanı Czernin, Osmanlı Sadrazamı Talat Paşa ve Almanya Dışişleri Bakanı Kühlman. -
Alfred Nossig, Talat, Halil ve Enver Paşa -
George Grantham Bain Koleksiyonundaki Talat Paşa görseli -
Talat Paşa -
Sadrazam Talat Paşa
Kaynakça
| ]- Özel
- ^ Talât Paşa'nın anıları (11. bas.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. 4 Kasım 2019. s. 3. ISBN .
- ^ a b Talât Paşa'nın anıları (11. bas.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. 4 Kasım 2019. s. 27. ISBN .
- ^ Feroz Ahmad, İttihat ve Terakki, Kaynak yayınları, 5. basım, s. 222
- ^ Hüseyin Cahit Yalçın, Talat Paşa'nın Hatıraları, s. 26
- ^ a b c d e f g h i j "M. Şükrü Hanioğlu, Talat Paşa, Türk Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 39, Yıl 2010". 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2015.
- ^ * (2015). "They Can Live in the Desert but Nowhere Else": A History of the Armenian Genocide ["Çölde Yaşasınlar, Başka Yerde Değil": Ermeni Soykırımının Tarihi]. Princeton University Press. ISBN .
- ^ They believed that he lacked race and breeding; they scornfully reported that he was of gypsy origin. For more see: David Fromkin, A Peace to End All Peace: The Fall of the Ottoman Empire and the Creation of the Modern Middle East, Henry Holt and Company, 2010, , p. 39. 5 Eylül 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ 1874 yılında Edirne'de (Türkiye'nin en batısında) bir çiftçi ile çingene bir kadının çocuğu olarak doğdu.. For more see: Michael Newton, Age of Assassins: A History of Conspiracy and Political Violence, 1865-1981, Faber & Faber, 2012, , p. 49. 5 Eylül 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ Partinin üst düzey görevlileri arasında İçişleri Bakanı Talat Paşa (Bulgar Çingenesi) vardı.; For more see: Stephen R. Graubard, The Armenian Genocide in Perspective, Routledge, 2017, , p. 93. 5 Eylül 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ Jön Türk liderler, Talat etnik olarak Türk değildi; daha ziyade Pomak kökenliydi. For more see: Eric Bogosian, Operation Nemesis: The Assassination Plot that Avenged the Armenian Genocide,Hachette UK, 2015, ,p. 75. 5 Eylül 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ İşin garibi, Ziya Bey 1908 devriminden sonra Jön Türk hareketinin başarısını görecek kadar yaşasaydı, bir Pomak çingenesi olan Jön Türklerin Sadrazamı Talat'a selam verebilirdi. Siyasetin ironileri bunlar. For more see: George Young, Constantinople, Barnes & Noble, 1992, , p. 210.
- ^ Galip, Özlem Belçim (2020). "Revisiting Armenians in the Ottoman Empire: Deportations and Atrocities". New Social Movements and the Armenian Question in Turkey: Civil Society vs. the State. Modernity, Memory and Identity in South-East Europe (İngilizce). Springer International Publishing. ss. 21-36. doi:10.1007/978-3-030-59400-8_2. ISBN . ISSN 2523-7985. 5 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2022.
- ^ Talât Paşa (2018). Kabacalı, Alpay (Ed.). Talât Paşa'nın anıları. 11. basım. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. ISBN .
- ^ Kieser 2018, s. 41.
- ^ Taner Timur, https://books.google.com/books?id=64NpAAAAMAAJ&pg=PA53 Türkler ve Ermeniler: 1915 ve Sonrası, İmge Kitabevi, 2001, , p. 53. (Türkçe)
- ^ Müslüm Ulusoy Talat Paşa ile İlgili Yazdı 7 Nisan 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Müslüm Ulusoy, 17Mart 2014.
- ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q Kaynak hatası: Geçersiz
<ref>etiketi;Ahmetisimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: ) - ^ Murat Bardakçı (12 Haziran 2005). "Talát Paşa için 84 yıl sonra AİHM'de dava açılıyor". Hürriyet. 12 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2015.
- ^ Ahmet Rıza - ANILAR. s. s.45. 30 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2023.
- ^ Ermeni Soykırımı - Raymond Kevorkian. İletişim Yayınları. s. s.100. Yazar
|ad1=eksik|soyadı1=() - ^ "TALAT PAŞA - TDV İslâm Ansiklopedisi". islamansiklopedisi.org.tr (İngilizce). 23 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ekim 2020.
- ^ “Üç Paşa Daha Kaçtı?”, İkdam, 4 Teşrînisâni 1334 (4 Kasım 1918).
- ^ Feridun Ata, Divân-ı Harb-i Orfî Mahkemelerinde Ermeni Tehciri Yargılamalarına İstatistiksel Bir Bakış (1919-1921), Atam Dergisi 17 Haziran 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., (erişim: 25.06.2025)
- ^ "NEMESİS'in işlediği cinayetlerde de karar aynıydı: Örgütü bulamadılar!". Gazete Habertürk. 22 Ocak 2012. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ocak 2012.
- ^ a b c Şimşir, Bilal (2000). Şehit Diplomatlarımız (1973-1994) (2015 bas.). Ankara: Bilgi Yayınevi. ISBN .
- Genel
- Kieser, Hans-Lukas (2018). Talaat Pasha: Father of Modern Turkey, Architect of Genocide. Princeton University Press. ISBN . (Google Books)
Dış bağlantılar
| ]Talat Paşa hakkında daha fazla bilgi edinin | |
| Commons'ta dosyalar | |
| Vikikaynak'ta belgeler | |
- "Talat Paşa." Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc. 21 Mart 2014
- The Andonian "Documents" Attributed to Talat Pasha Are Forgeries!23 Nisan 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
| Siyasi görevi | ||
|---|---|---|
| Önce gelen: Said Halim Paşa | Osmanlı Sadrazamı 4 Şubat 1917 - 8 Ekim 1918 | Sonra gelen: Ahmed İzzet Paşa |
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Vikipedi ozgur ansiklopedi sayfasindan yonlendirildi Talat PasaOsmanli SadrazamiGorev suresi 4 Subat 1917 8 Ekim 1918Hukumdar V Mehmed VI MehmedYerine geldigi Said Halim PasaYerine gelen Ahmed Izzet PasaOsmanli Dahiliye NaziriGorev suresi 12 Haziran 1913 8 Ekim 1918Yerine geldigi Mehmed AdilYerine gelen Mustafa ArifGorev suresi Agustos 1909 Mart 1911Yerine geldigi Avlonyali Ferid PasaYerine gelen Halil MenteseOsmanli Maliye NaziriGorev suresi Kasim 1914 4 Subat 1917Yerine geldigi Cavid BeyYerine gelen Abdurrahman VefikKisisel bilgilerDogum 1 Eylul 1874 1874 09 01 Kircaali Edirne Vilayeti Osmanli ImparatorluguOlum 15 Mart 1921 46 yasinda Berlin AlmanyaOlum nedeni SuikastDefin yeri Abide i Hurriyet IstanbulPartisi Ittihat ve Terakki FirkasiEvlilik ler Bitirdigi okulDini Islam Bektasi Mehmed Talat Osmanlica محمد طلعت romanize Meḥmed Ṭalʿat 1 Eylul 1874 15 Mart 1921 Osmanli Hurriyet Cemiyeti nin kurucu lideri Ittihat ve Terakki nin kurucularindan ve onde gelen liderlerinden olan Osmanli devlet adamidir 1908 Ihtilali nin hazirlanmasinda onemli rol oynayan Talat Bey 1908 1918 arasinda Osmanli Devleti siyasetine yon veren en onemli aktorlerden biri olmustur Bab i Ali Baskini sonrasinda Said Halim Pasa Kabinesinde Dahiliye Nazirligina getirildikten sonra devlet siyasetinin en onemli belirleyicilerinden biri haline geldi Enver Pasa ve Cemal Pasa ile birlikte Uc Pasalar iktidarini kuran Talat Bey Osmanli Devleti nin I Dunya Savasi na girmesinde ve Ermeni Kirimi nda rol oynadi 1917 yilinda sadrazamlik yapti Savasin kaybedilmesinden sonra Ittihat ve Terakki Cemiyeti ni feshedip Enver ve Cemal Pasalarla birlikte ulkeyi terk etti 1921 yilinda Berlin de Sogomon Tehliryan adinda Ermeni Kirimi yuzunden intikam almak isteyen bir Ermeni tarafindan olduruldu Yasami span Mehmed Talat 1874 yilinda Edirne Vilayeti nin Kircaali sehrinde Cingene veya Pomak asilli oldugu iddia edilse de kendi hatiralarinda Turk soyundan oldugunu kanitlariyla sunmustur Orta sinif bir ailenin cocugu olarak dunyaya geldi Babasi Ahmed Vasif Efendi yakinlardaki bir koy olan Cepleci den bir kadiydi Annesi ise Kayseri Dedeler koyunden buraya gocmus bir aileye mensup Hurmuz Hanim di Ilk egitimini Vize de gordukten sonra Edirne Askeri Rustiyesi ni bitirdi Babasinin olumu uzerine annesi ve iki kiz kardesinin sorumlulugunu erken yasta ustune almak zorunda kaldi 1898 ile 1908 arasinda Selanik Postanesinde posta memuru olarak gorev yapti Bu posta biriminde 10 yil hizmet ettikten sonra Selanik Postane baskani oldu Memuriyeti sirasinda Fransizca dersleri aldi ayrica Rumca da konusabilmekteydi Jon Turk Hareketi span Jon Turk dusuncesinden genc yasta haberdar oldu alt duzey burokrat ve zabitlerden olusan bir muhalefet orgutlenmesine katildi 1896 da arkadaslariyla beraber tutuklanan Talat Bey uc yil hapse mahkum edilerek Edirne Hapishanesi ne gonderildi ve memuriyetten azledildi Bir bucuk yil kadar hapis yattiktan sonra 1898 yili Subat ayinda bir irade ile diger arkadaslariyla beraber affedildi ancak Edirne de kalmasina izin verilmeyerek Selanik e suruldu 1899 da Selanik Vilayeti Posta ve Telgraf Idaresi nde katip 1903 te baskatip oldu ve 21 Kasim 1907 tarihinde azledilinceye kadar bu gorevde kaldi Posta idaresindeki gorevi ona memleket disindaki muhaliflerin yayinladiklari gazeteleri gizlice alip Selanik e getirme firsati verdi Selanik te resmi isleriyle ugrasmanin disinda Selanik Hukuk Mektebi ne devam etti 1903 te Italyan Obediyasi na bagli Macedonia Risorta mason locasina girdi Kimi kaynaklara gore ayni zamanda Bektasi tarikati mensubu idi ve her iki kanali da muhalif siyasi orgutlenme icin kullandi 1903 teki Ilinden Isyani Selanik teki muhaliflerin de yeniden orgutlenme cabalarina vesile oldu Muhalifler 1906 yili Temmuzunda yeni bir orgutlenmenin gerceklestirilmesine karar verdiler Talat Bey ile Ismail Canbulat ve Mithat Sukru Bey den olusan bir heyet adi sonradan Osmanli Hurriyet Cemiyeti adini alan orgutun kurulmasina karar verdi Talat Bey Ismail Canbolat ve Mustafa Rahmi Bey ile birlikte orgutun idaresini ustlendi Ozellikle dusuk rutbeli subaylarin uye kaydoldugu cemiyet merkezi Paris te bulunan Osmanli Terakki ve Ittihat Cemiyeti ile 17 Eylul 1907 de birlesti Osmanli Terakki ve Ittihat Cemiyeti Dahili Merkez i Umumisi adini aldi Talat Bey bu yeni teskilatin katibi olarak gorevlendirildi Harici Merkez i Umumi de benzer bir gorevi ustlenen Bahaeddin Sakir Bey ile beraber orgutun teskilatlanmasini denetleyen iki kisiden biri oldu Bir jurnal uzerine Kasim 1907 de Posta Idaresi ndeki gorevinden azledilen Talat Bey memuriyet hayatinin bitmesi sayesinde butun zamanini cemiyet icin kullanma imkani bulmustur Mesrutiyet in Ilanindan once iki kere Istanbul a giderek cemiyetin Istanbul subesinin kurulmasi icin calisti 1908 Ihtilalinden sonra span 1908 ihtilalinden sonra orgut Osmanli Ittihat ve Terakki Cemiyeti adini aldi Cemiyetin en onemli idarecilerinden biri haline gelen Talat Bey 1908 1918 doneminde Osmanli Devleti nde en onemi siyaset yapicilardan biri oldu Siyasi gorevlerinin yani sira 1909 yilinda kurulan Hur ve Kabul Edilmis Masonlar Buyuk Locasinin ilk buyuk ustadi olarak bir yil gorev yapti Talat Bey Kasim Aralik aylari icinde yapilan 1908 secimlerinde memleketi Edirne den aday olmus ve doksan oy alarak Meclis i Mebusan a girmistir Meclisin acilisinda Ahmet Riza Bey 205 oy alarak baskan secilirken Talat Bey de 116 oy alarak birinci reis vekili secildi 31 Mart isyani span 31 Mart isyani 31 Mart Isyani nda isyancilarin boy hedeflerinden biri haline gelen Talat ve Nazim Beyler isyanin ilk gunu Ali Cemal Bey in Sehzadebasi ndaki evinde saklandilar Ahmet Riza Bey in tarikiyle ikinci gun saklandiklari evden cikip Ermeni Devrimci Federasyonu Tasnaksutun uyesi ve gazeteci Hacadur Malumyan in evinde saklandilar Isyanin ucuncu gunu ise Hareket Ordusuna katilmak Meclis i Mebusan ve Ayan azalarini toplayabilmek icin Doktor Nazim Bey le birlikte Ayastefanos a gitti Yat kulubunde toplanan diger mebusan ve ayanla birlikte padisahin Kanun u Esasi ye sadik kaldikca saltanat haklarinin korunacagina dair sadarete cekilen telgrafa imza atti Sultan Abdulhamit in hal edilmesinden sonra Talat Bey ayan ikinci baskani Gazi Ahmet Muhtar Pasa ile birlikte Resat Efendi ye tahta ciktigini bildiren heyetin baskanligini yapti 31 Mart hadisesinden sonra Ingiltere ye seyahate giden 17 kisilik meclis heyetine baskanlik etti Ingiltere de resmi ziyarette iken Huseyin Hilmi Pasa kabinesine Dahiliye Naziri tayin edildigini ogrendi Bakanliklari span 8 Agustos 1909 ve 4 Subat 1911 tarihleri arasinda bir bucuk yil Dahiliye naziri olarak gorev yaptiktan sonra efkari umumiyeyi ve matbuati hosnut etmedigi gerekcesiyle istifa etti Edirne mebusu olarak meclisteki gorevine devam etti 4 Subat 1912 Temmuz 1912 arasinda Sait Pasa kabinesinde Posta ve Telgraf naziri olarak kabinede yer aldi Balkan Savasi sirasinda gonullu asker olarak Edirne de gorev aldiysa da siyasi propaganda yaptigi gerekcesiyle Istanbul a geri gonderildi Bab i Ali Baskini nin duzenleyici ve uygulayicilari arasinda yer aldi Baskindan sonra Dahiliye Naziri vekili olarak gorev yapti ancak kabinede yer almadi Baskindan sonra kurulan hukumet savasa devam etme karari almisti Talat Bey II Balkan Savasi esnasinda Edirne nin geri alinmasi icin askeri harekat karari verilmesinde onemli rol oynadi ve ardindan Bulgar temsilcileriyle yapilan baris gorusmelerinde Osmanli heyetine baskanlik etti Mahmud Sevket Pasa suikastinin ardindan kurulan Said Halim Pasa kabinesinde 12 Haziran 1913 te yeniden Dahiliye nazirligina getirildi Bu tarihten itibaren Talat Bey devletin siyasetinin en onemli belirleyicilerinden biri oldu Devrin diger iki onemli yoneticisi Enver Pasa ve Cemal Pasa ile birlikte Uc Pasalar iktidarini kurarak Osmanli Devleti nin son donemine damgasini vurdu Balkan harbinde hiyanetleri gorulen unsurlardan memleketi temizlemeyi bir devlet politikasi haline getiren Talat Bey memleketin etnik yapisi hakkinda arastirmalar yaptirtti Ittihat ve Terakki Cemiyetinin teskilati yoluyla Rumlari urkutup goce sevk etti bosalan yerlere Makedonya Turklerini yerlestirdi Mehmet Talat Pasa I Dunya Savasi sirasinda Ittihat ve Terakki Cemiyetinin en belirleyici isimlerindendi Savasa girme konusunda Ittihat ve Terakki Cemiyeti icinde beliren fikir ayriliginda savasa katilma taraftari gruba dolayli destek vererek Osmanli Devleti nin boyle bir karar almasinda etkili oldu 27 Mayis 1915 tarihli Tehcir Kanunu nun cikarilmasi ve uygulanmasinda cemiyet liderlerinden biri ve Dahiliye naziri sifatiyla onemli rol oynadi Sadrazamligi span Brest Litovsk Anlasmasi imzalaniyor 3 Subat 1917 tarihinde Said Halim Pasa nin saglik sebeplerini ileri surerek istifa etmesinden sonra Talat Bey vezir rutbesiyle sadrazamliga getirildi Boylece Osmanli tarihinde sadrazamliga getirilen ilk mebus oldu Sadrazamlik doneminin en onemli konularindan bir tanesi devletin I Dunya Savasi na girmesi ile ortaya cikan iase meselesi olmustur 18 Agustos 1917 de Iase i Umumiye Kararnamesi ile butun yetkiler orduya devredilmesi Talat Enver sivil asker catismasi olarak ifade edilmis bu catismada Talat yenilmis ve halki besleme gorevi Talat ve sivillerden Enver ve askerlere gecmistir Iase islerinin askerlerden alinip yeniden sivillere verme cabasina giren Talat Pasa Iase Nezareti ni kurarak basina Kara Kemal i getirdi Bolsevik Devriminin gerceklesmesiyle savastan cekilen Rusya ile yapilan baris gorusmelerine Talat Pasa bizzat katildi Lev Trocki Karl Radek gibi ihtilalciler ve Cicerin ile Lev Mihaylovic Karahan gibi Sovyet diplomasisinde onemli rol oynayacak olan sahsiyetlerle tanisma imkani buldu 3 Mart 1918 de imzalanan Brest Litovsk Baris Antlasmasi na Osmanli Devleti temsilcisi olarak imza atan Talat Pasa nin cabalari neticesinde Rusya 93 Harbi sirasinda isgal ederek aldigi tum topraklari Ardahan Kars Artvin ve Batum Osmanli Devleti ne geri vermistir 1918 yili Temmuz ayinda Sultan Resad in vefati uzerine usulen hukumetin istifasini sunan Talat Bey Sultan Vahdettin tarafindan yeniden sadrazamliga atandi Devletin savasta yenilgiye ugramasi uzerine 8 Ekim 1918 de sadrazamliktan istifasini sundu ve 14 Ekim de Ahmed Izzet Pasa sadaretinde yeni kabinenin kurulmasiyla gorevi resmen sona erdi Yurt disina cikisi span Osmanli gazetesi Ikdam in I Dunya Savasi nin ardindan uc pasanin yurt disina cikmasi sonrasi 4 Kasim 1918 de cikan mansetinde soyle deniyor Uc Pasa Daha Kacti Talat Pasa ve kabinesinin istifasindan sonra toplanan Ittihat Terakki ve Umum Merkezi Talat Pasa Enver Pasa Dr Nazim ve Dr Bahattin Sakir Bey lerin ulke disina cikmasina karar verdi Talat ve Enver Pasalar memleket disina cikacak olurlarsa butun dusmanligin onlarda toplanacagi ve firkanin diger uyelerinin bu dusmanliktan uzak kalacaklari ileri suruluyordu Ittihat ve Terakki Cemiyeti nin orgutun feshine karar veren son kongresi 1 Kasim 1918 de Talat Pasa nin baskanliginda yapildi Talat Pasa o gece Enver ve Cemal pasalar gibi onde gelen cemiyet liderleriyle birlikte bir Alman torpido gemisiyle Karadeniz uzerinden Sivastopol a gecerek oradan Berlin e gitti Yurt disina cikmadan once Sadrazam Ahmed Izzet Pasa ya bir mektup birakan Talat Pasa mektubunda muhakeme olmak istedigini ama arkadaslarinin israri ile bunu gelecege biraktigini sahip oldugu para ile ilgili bilgi verdikten sonra da memleketin isgalden kurtuldugu gun ilk telgrafta gelecegini ve hesap verecegini soyluyordu Talat Pasa nin yazdigi mektubun Kasim da Sadrazam Izzet Pasa ya verilmesiyle olay ortaya cikti Talat Pasa ve arkadaslarinin yurt disina cikmalari hukumeti cok zor bir duruma dusen kabine 8 Kasim da istifa etti yerine kurulan Tevfik Pasa kabinesi cikarttigi bir kararname ile Talat Pasa ve arkadaslarinin memlekette kalan mallarina el koydu Ardindan 2 Subat 1919 tarihinde Tehcir ve Taktil olaylarini inceleyecek heyetler kurulmasina dair Meclis i Vukela karari cikarilarak Talat Pasa ve arkadaslari giyaben yargilandi Damat Ferit Pasa hukumeti kurulduktan sonra Ittihat ve Terakki nin ileri gelenlerini yargilamak icin yeni bir Divan i Harp kurulmus ayrica Talat Pasa nin pasalik rutbesi ile nisanlarinin geri alinmasina karar verilmistir Verilen hukum sonucunda Talat Pasa Enver Cemal ve Dr Nazim ile birlikte giyaben idam cezasina carptirilmistir Yurtdisindaki faaliyetleri span Talat Pasa kacisindan itibaren Ittihat ve Terakki Cemiyeti nin yurt disinda yeniden baslattigi faaliyetin idaresinde Ali Sai takma adiyla gorev aldi Butun faaliyetleri bir araya toplamak ve oradan kontrol edebilmek amaciyla bir buro kiraladi Arkadaslariyla burada Turkiye nin siyasi durumuna ait haberler ozetleyip rapor haline getiren Talat Pasa bir gazete cikarmayi istiyordu Parasizlik nedeniyle bunu gerceklestiremeyen Talat Pasa iktidarda iken Avrupa da tanidigi insanlara siyaseti hakkinda aciklamada bulunmak icin hatiralarini yazdi Berlin deki en onemli faaliyetlerinden birisi Sark Kulubu adli bir kulup kurmasi idi Kulup adina toplanan paralarla fakir dogulu ogrencilere yardim edilecek dogulularin Avrupa yi tanimalari kolaylastirilacak dogu hakkinda eserler yayinlanacak dogunun propagandasi yapilacakti Talat Pasa ayrica Tevfik Rustu Halide Edip Celal Bayar Ankara temsilcisi Bekir Sami Bey ve Galip Kemali beyler ile mektuplasmalar Cami Bey Nuri Conker ile gorusmeler yapti Calismalarinin amaci Sovyetler Birligi ile Turkiye arasinda anlasma saglamak Ingiltere ve oteki Batililarla iliski kurmak Anadolu hareketini desteklemek idi Bu amaclarla Avrupa ulkelerinde seyahat etti Bolsevikler ve galip devletlerle temaslar yapti Kendisi bu donemde ayrica Mustafa Kemal Pasa ile haberlesti Suikasti span Sogomon Tehliryan Talat Pasa nin katili Tasnak Partisi nin Ittihat ve Terakki erkaninin oldurulmesi karari uzerine suikastci Sogomon Tehliryan 15 Mart 1921 tarihinde Talat Pasa yi Berlin in Charlottenburg semtindeki Hardenbergstrasse deki evinin onunde yakin mesafeden basina ates etmek suretiyle oldurdu Berlin Tampelhof ta insasina onculuk ettigi camide kilinan cenaze namazina kalabalik bir katilim oldu imparatorun basmabeyncisinin yani sira Cumhurbaskani Basbakan Disisleri ve Adalet Bakanlarinin temsilcileri cenazede hazir bulundu Berlin deki Turk mezarligina defnedildi Yakalanan Tehliryan cinayeti isledigini itiraf etti Iki gunluk yargilamadan sonra Turk tarafinin gosterdigi savunma taniklari dahi dinlenmeden hakkinda beraat karari verildi Karara gerekce olarak Tehliryan in tehcirden dolayi travma ve cinnet gecirmesi gosterildi Oldurulusunun ardindan TBMM nin 1926 yilinda kabul ettigi bir kanunla ailesine ev tahsis edildi ve sehit ayligi baglandi Talat Pasa nin Berlin deki Turk mezarliginda bulunan naasi 1943 yilinda alinan Bakanlar Kurulu karari ile Turkiye ye tasindi Gomuldugu yerden cikarilan bayraga sarilan ve cicekler icinde ozel bir vagonla Istanbul a getirilen naas 25 Subat 1944 gunu Sirkeci Garinda karsilandi top arabasiyla ve torenle Abide i Hurriyet sehitligine tasindi ve burada defnedildi Talat Pasa nin Istanbul un Sisli ilcesindeki Abide i Hurriyet in cevresinde yer alan mezari Eserleri span Talat Pasa nin olumunden sonra yayimlanan hatiralari disinda yazili bir eseri yoktur Bu hatiran ozeti New York Times Current History dergisinde Ekim 1921 de ve bir kismi Yeni Sark gazetesinde Kasim Aralik 1921 de sansurlenerek yayimlanmis 1945 te Tanin gazetesinde tefrika edilmis 1946 da Huseyin Cahit Yalcin tarafindan kitap halinde yayimlanmistir Yeni Sark gazetesinde cikan sansurlu metin eksik bolumler Tanin deki tefrikadan tamamlanip 2006 yilinda Kaynak Yayinlari tarafindan yayimlandi Ittihat ve Terakki Cemiyeti nin bilhassa savas sirasindaki icraatini savunmak amaciyla hazirlanan bu metinlerin orijinali elde bulunmaz ve gercekten Talat Pasa nin kaleminden cikip cikmadigi hususu tartismalidir Galeri span Talat Pasa nin gencligi Talat Pasa Sadrazam Talat Pasa Photo Phebus Konstantinopel in yayinladigi Talat Pasa gorseli 1926 oncesi cekilmis Talat Beyin fotografi Brest Litovsk taki Merkezi Gucler delegeleri 1917 1918 Soldan Saga Alman general Max Hoffmann Avusturya Macaristan Disisleri Bakani Czernin Osmanli Sadrazami Talat Pasa ve Almanya Disisleri Bakani Kuhlman Alfred Nossig Talat Halil ve Enver Pasa George Grantham Bain Koleksiyonundaki Talat Pasa gorseli Talat Pasa Sadrazam Talat PasaKaynakca span Ozel Talat Pasa nin anilari 11 bas Istanbul Turkiye Is Bankasi Kultur Yayinlari 4 Kasim 2019 s 3 ISBN 978 975 458 195 9 a b Talat Pasa nin anilari 11 bas Istanbul Turkiye Is Bankasi Kultur Yayinlari 4 Kasim 2019 s 27 ISBN 978 975 458 195 9 Feroz Ahmad Ittihat ve Terakki Kaynak yayinlari 5 basim s 222 Huseyin Cahit Yalcin Talat Pasa nin Hatiralari s 26 a b c d e f g h i j M Sukru Hanioglu Talat Pasa Turk Diyanet Vakfi Islam Ansiklopedisi Cilt 39 Yil 2010 5 Mart 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 20 Ekim 2015 2015 They Can Live in the Desert but Nowhere Else A History of the Armenian Genocide Colde Yasasinlar Baska Yerde Degil Ermeni Soykiriminin Tarihi Princeton University Press ISBN 978 1 4008 6558 1 They believed that he lacked race and breeding they scornfully reported that he was of gypsy origin For more see David Fromkin A Peace to End All Peace The Fall of the Ottoman Empire and the Creation of the Modern Middle East Henry Holt and Company 2010 ISBN 1429988525 p 39 5 Eylul 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi 1874 yilinda Edirne de Turkiye nin en batisinda bir ciftci ile cingene bir kadinin cocugu olarak dogdu For more see Michael Newton Age of Assassins A History of Conspiracy and Political Violence 1865 1981 Faber amp Faber 2012 ISBN 0571290469 p 49 5 Eylul 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Partinin ust duzey gorevlileri arasinda Icisleri Bakani Talat Pasa Bulgar Cingenesi vardi For more see Stephen R Graubard The Armenian Genocide in Perspective Routledge 2017 ISBN 1351485830 p 93 5 Eylul 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Jon Turk liderler Talat etnik olarak Turk degildi daha ziyade Pomak kokenliydi For more see Eric Bogosian Operation Nemesis The Assassination Plot that Avenged the Armenian Genocide Hachette UK 2015 ISBN 031629201X p 75 5 Eylul 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Isin garibi Ziya Bey 1908 devriminden sonra Jon Turk hareketinin basarisini gorecek kadar yasasaydi bir Pomak cingenesi olan Jon Turklerin Sadrazami Talat a selam verebilirdi Siyasetin ironileri bunlar For more see George Young Constantinople Barnes amp Noble 1992 ISBN 1566190843 p 210 Galip Ozlem Belcim 2020 Revisiting Armenians in the Ottoman Empire Deportations and Atrocities New Social Movements and the Armenian Question in Turkey Civil Society vs the State Modernity Memory and Identity in South East Europe Ingilizce Springer International Publishing ss 21 36 doi 10 1007 978 3 030 59400 8 2 ISBN 978 3 030 59400 8 ISSN 2523 7985 5 Eylul 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 5 Eylul 2022 Talat Pasa 2018 Kabacali Alpay Ed Talat Pasa nin anilari 11 basim Istanbul Turkiye Is Bankasi Kultur Yayinlari ISBN 978 975 458 195 9 Kieser 2018 s 41 Taner Timur https books google com books id 64NpAAAAMAAJ amp pg PA53 Turkler ve Ermeniler 1915 ve Sonrasi Imge Kitabevi 2001 ISBN 978 975 533 318 2 p 53 Turkce Muslum Ulusoy Talat Pasa ile Ilgili Yazdi 7 Nisan 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Muslum Ulusoy 17Mart 2014 a b c d e f g h i j k l m n o p q Kaynak hatasi Gecersiz lt ref gt etiketi Ahmet isimli refler icin metin saglanmadi Bkz Kaynak gosterme Murat Bardakci 12 Haziran 2005 Talat Pasa icin 84 yil sonra AIHM de dava aciliyor Hurriyet 12 Temmuz 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 12 Temmuz 2015 Ahmet Riza ANILAR s s 45 30 Ocak 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 30 Ocak 2023 Ermeni Soykirimi Raymond Kevorkian Iletisim Yayinlari s s 100 Yazar ad1 eksik soyadi1 yardim TALAT PASA TDV Islam Ansiklopedisi islamansiklopedisi org tr Ingilizce 23 Eylul 2019 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 7 Ekim 2020 Uc Pasa Daha Kacti Ikdam 4 Tesrinisani 1334 4 Kasim 1918 Feridun Ata Divan i Harb i Orfi Mahkemelerinde Ermeni Tehciri Yargilamalarina Istatistiksel Bir Bakis 1919 1921 Atam Dergisi 17 Haziran 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi erisim 25 06 2025 NEMESIS in isledigi cinayetlerde de karar ayniydi Orgutu bulamadilar Gazete Haberturk 22 Ocak 2012 5 Mart 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 22 Ocak 2012 a b c Simsir Bilal 2000 Sehit Diplomatlarimiz 1973 1994 2015 bas Ankara Bilgi Yayinevi ISBN 975 494 924 7 GenelKieser Hans Lukas 2018 Talaat Pasha Father of Modern Turkey Architect of Genocide Princeton University Press ISBN 978 0 691 15762 7 Google Books Dis baglantilar span Vikipedi nin kardes projelerinden Talat Pasa hakkinda daha fazla bilgi edininCommons ta dosyalarVikikaynak ta belgeler Talat Pasa Encyclopaedia Britannica Encyclopaedia Britannica Online Encyclopaedia Britannica Inc 21 Mart 2014 The Andonian Documents Attributed to Talat Pasha Are Forgeries 23 Nisan 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Siyasi goreviOnce gelen Said Halim Pasa Osmanli Sadrazami 4 Subat 1917 8 Ekim 1918 Sonra gelen Ahmed Izzet PasagtdOsmanli Imparatorlugu sadrazamlarigtdOsmanli sadrazamlari Kurulus Donemi 1299 1453 Alaeddin Pasa 1320 1331 Nizamuddin Ahmed Pasa 1331 1348 Haci Pasa 1348 1359 Sinanuddin Fakih Yusuf Pasa 1359 1364 Candarli Kara Halil Hayreddin Pasa 1364 1387 Candarli Ali Pasa 1387 1406 Osmancikli Imamzade Halil Pasa 1406 1413 Amasyali Bayezid Pasa 1413 1421 I Candarli Ibrahim Pasa 1421 1429 Koca Mehmed Nizamuddin Pasa 1429 1439 Candarli Halil Pasa 1439 1453 gtdOsmanli sadrazamlari Yukselis Donemi 1453 1579 Zaganos Pasa 1453 1456 Veli Mahmud Pasa 1456 1466 Rum Mehmed Pasa 1466 1469 Ishak Pasa 1469 1472 Veli Mahmud Pasa 1472 1474 Gedik Ahmed Pasa 1474 1477 Karamani Mehmed Pasa 1477 1481 Ishak Pasa 1481 1482 Koca Davud Pasa 1482 1497 Hersekzade Ahmed Pasa 1497 1498 II Candarli Ibrahim Pasa 1498 1499 Mesih Pasa 1499 1501 Hadim Ali Pasa 1501 1503 Hersekzade Ahmed Pasa 1503 1506 Hadim Ali Pasa 1509 1511 Koca Mustafa Pasa 1511 1512 Dukakinoglu Ahmed Pasa 1512 1515 Hadim Sinan Pasa 1515 1515 Hersekzade Ahmed Pasa 1515 1516 Hadim Sinan Pasa 1516 1517 Yunus Pasa 1517 1517 Piri Mehmed Pasa 1517 1523 Pargali Ibrahim Pasa 1523 1536 Ayas Mehmed Pasa 1536 1539 Lutfi Pasa 1539 1541 Hadim Suleyman Pasa 1541 1544 Rustem Pasa 1544 1553 Kara Ahmed Pasa 1553 1555 Rustem Pasa 1555 1561 Semiz Ali Pasa 1561 1565 Sokollu Mehmed Pasa 1565 1579 gtdOsmanli sadrazamlari Duraklama Donemi 1579 1683 Semiz Ahmed Pasa 1579 1580 Lala Mustafa Pasa 1580 Koca Sinan Pasa 1580 1582 Kanijeli Siyavus Pasa 1582 1584 Ozdemiroglu Osman Pasa 1584 1585 Hadim Mesih Mehmed Pasa 1585 1586 Kanijeli Siyavus Pasa 1586 1589 Koca Sinan Pasa 1589 1591 Serdar Ferhat Pasa 1591 1592 Kanijeli Siyavus Pasa 1592 1593 Koca Sinan Pasa 1593 1595 Serdar Ferhat Pasa 1595 Koca Sinan Pasa 1595 Tekeli Lala Mehmed Pasa 1595 Koca Sinan Pasa 1595 1596 Damat Ibrahim Pasa 1596 Yusuf Sinan Pasa 1596 Damat Ibrahim Pasa 1596 1597 Hadim Hasan Pasa 1597 1598 Cerrah Mehmed Pasa 1598 1599 Damat Ibrahim Pasa 1599 1601 Yemisci Hasan Pasa 1601 1603 Malkoc Yavuz Ali Pasa 1603 1604 Sokolluzade Lala Mehmed Pasa 1604 1606 Bosnak Dervis Mehmed Pasa 1606 Kuyucu Murad Pasa 1606 1611 Nasuh Pasa 1611 1614 Okuz Mehmed Pasa 1614 1616 Kayserili Halil Pasa 1616 1619 Okuz Mehmed Pasa 1619 Guzelce Ali Pasa 1619 1621 Ohrili Huseyin Pasa 1621 Dilaver Pasa 1621 1622 Kara Davud Pasa 1622 Mere Huseyin Pasa 1622 Lefkeli Mustafa Pasa 1622 Gurcu Hadim Mehmed Pasa 1622 1623 Mere Huseyin Pasa 1623 Kemankes Kara Ali Pasa 1623 1624 Cerkes Mehmed Ali Pasa 1624 1625 Hafiz Ahmed Pasa 1625 1626 Kayserili Halil Pasa 1626 1628 Husrev Pasa 1628 1631 Hafiz Ahmed Pasa 1631 1632 Topal Recep Pasa 1632 Tabaniyassi Mehmed Pasa 1632 1637 Bayram Pasa 1637 1638 Tayyar Mehmed Pasa 1638 1638 Kemankes Kara Mustafa Pasa 1638 1644 Sultanzade Mehmed Pasa 1644 1645 Nevesinli Salih Pasa 1645 1647 Kara Musa Pasa 1647 Hezarpare Ahmed Pasa 1647 1648 Sofu Mehmed Pasa 1648 1649 Kara Murad Pasa 1649 1650 Melek Ahmed Pasa 1650 1651 Siyavus Pasa 1651 1651 Gurcu Mehmed Pasa 1651 1652 Tarhuncu Ahmed Pasa 1652 1653 Koca Dervis Mehmed Pasa 1653 1654 Ibsir Mustafa Pasa 1654 1655 Kara Murad Pasa 1655 Ermeni Suleyman Pasa 1655 1656 Deli Huseyin Pasa 1656 Zurnazen Mustafa Pasa 1656 Siyavus Pasa 1656 Boynuyarali Mehmed Pasa 1656 Koprulu Mehmed Pasa 1656 1661 Koprulu Fazil Ahmed Pasa 1661 1676 Merzifonlu Kara Mustafa Pasa 1676 1683 gtdOsmanli sadrazamlari Gerileme Donemi 1683 1774 Kara Ibrahim Pasa 1683 1685 Sari Suleyman Pasa 1685 1687 Koprulu Damadi Siyavus Pasa 1687 1688 Nisanci Ismail Pasa 1688 Tekirdagli Bekri Mustafa Pasa 1688 1689 Koprulu Fazil Mustafa Pasa 1689 1691 Arabaci Ali Pasa 1691 1692 Haci Ali Pasa 1692 1693 Bozoklu Mustafa Pasa 1694 Surmeli Ali Pasa 1694 1695 Elmas Mehmed Pasa 1695 1997 Haci Ali Pasa 1697 1702 Daltaban Mustafa Pasa 1702 1703 Rami Mehmed Pasa 1703 Kavanoz Ahmed Pasa 1703 Damad Hasan Pasa 1703 1704 Kalaylikoz Haci Ahmed Pasa 1704 Baltaci Mehmed Pasa 1704 1706 Corlulu Ali Pasa 1706 1710 Kopruluzade Numan Pasa 1710 Baltaci Mehmed Pasa 1710 1711 Gurcu Aga Yusuf Pasa 1711 1712 Silahdar Suleyman Pasa 1712 1713 Hoca Ibrahim Pasa 1713 Silahdar Damad Ali Pasa 1713 1716 Haci Halil Pasa 1716 1717 Nisanci Mehmed Pasa 1717 1718 Nevsehirli Damad Ibrahim Pasa 1718 1730 Silahdar Damat Mehmed Pasa 1730 1731 Kabakulak Ibrahim Pasa 1731 Topal Osman Pasa 1731 1732 Hekimoglu Ali Pasa 1732 1735 Gurcu Ismail Pasa 1735 1736 Silahdar Damat Dimetokali Mehmed Pasa 1736 1737 Muhsinzade Abdullah Pasa 1737 Yegen Mehmed Pasa 1737 1739 Haci Ivaz Mehmed Pasa 1739 1740 Sehla Ahmed Pasa 1740 1742 Hekimoglu Ali Pasa 1742 1743 Seyyid Hasan Pasa 1743 1746 Tiryaki Haci Mehmed Pasa 1746 1747 Seyyid Abdullah Pasa 1747 1750 Divitdar Mehmed Emin Pasa 1750 1752 Kose Bahir Mustafa Pasa 1752 1755 Hekimoglu Ali Pasa 1755 Naili Abdullah Pasa 1755 Silahdar Biyikli Ali Pasa 1755 Yirmisekizzade Mehmed Said Pasa 1755 1756 Kose Bahir Mustafa Pasa 1756 1757 Koca Mehmed Ragip Pasa 1757 1763 Hamza Hamid Pasa 1763 Kose Bahir Mustafa Pasa 1763 1765 Muhsinzade Mehmed Pasa 1765 1768 Silahdar Mahir Hamza Pasa 1768 Yaglikcizade Mehmed Emin Pasa 1768 1769 Moldovanci Ali Pasa 1769 Ivazzade Halil Pasa 1769 1770 Silahdar Cihangirli Mehmed Pasa 1770 1771 Muhsinzade Mehmed Pasa 1771 1774 gtdOsmanli sadrazamlari Dagilma Donemi 1774 1922 Izzet Mehmed Pasa 1774 1775 Yaglikcizade Dervis Mehmed Pasa 1775 1777 Darendeli Mehmed Pasa 1777 1778 Kalafat Mehmed Pasa 1778 1779 Silahdar Seyyid Mehmed Pasa 1779 1781 Izzet Mehmed Pasa 1781 1782 Yegen Seyyid Mehmed Pasa 1782 Halil Hamid Pasa 1782 1785 Hazinedar Sahin Ali Pasa 1785 1786 Koca Yusuf Pasa 1786 1789 Kethuda Hasan Pasa 1789 Cezayirli Gazi Hasan Pasa 1789 1790 Serif Hasan Pasa 1790 1791 Koca Yusuf Pasa 1791 1792 Melek Mehmed Pasa 1792 1794 Safranbolulu Izzet Mehmed Pasa 1794 1798 Yusuf Ziyaeddin Pasa 1798 1805 Bostancibasi Hafiz Ismail Pasa 1805 1806 Ibrahim Hilmi Pasa 1806 1807 Celebi Mustafa Pasa 1807 1808 Alemdar Mustafa Pasa 1808 Cavusbasi Memis Pasa 1808 1809 Yusuf Ziyaeddin Pasa 1809 1811 Laz Aziz Ahmed Pasa 1811 1812 Hursid Ahmed Pasa 1812 1815 Mehmed Emin Rauf Pasa 1815 1818 Burdurlu Dervis Mehmed Pasa 1818 1820 Ispartali Seyyid Ali Pasa 1820 1821 Benderli Ali Pasa 1821 Haci Salih Pasa 1821 1822 Deli Abdullah Pasa 1822 1823 Silahdar Ali Pasa 1823 Mehmed Said Galip Pasa 1823 1824 Mehmed Selim Sirri Pasa 1824 1828 Topal Izzet Mehmed Pasa 1828 1829 Resid Mehmed Pasa 1829 1833 Mehmed Emin Rauf Pasa 1833 1839 Koca Husrev Mehmed Pasa 1839 1840 Mehmed Emin Rauf Pasa 1840 1841 Topal Izzet Mehmed Pasa 1841 1842 Mehmed Emin Rauf Pasa 1842 1846 Mustafa Resid Pasa 1846 1848 Ibrahim Sarim Pasa 1848 Mustafa Resid Pasa 1848 1852 Mehmed Emin Rauf Pasa 1852 Mustafa Resid Pasa 1852 Mehmed Emin Ali Pasa 1852 Damad Mehmed Ali Pasa 1852 1853 Mustafa Naili Pasa 1853 1854 Kibrisli Mehmed Emin Pasa 1854 Mustafa Resid Pasa 1854 1855 Mehmed Emin Ali Pasa 1855 1856 Mustafa Resid Pasa 1856 1857 Mustafa Naili Pasa 1857 Mustafa Resid Pasa 1857 1858 Mehmed Emin Ali Pasa 1858 1859 Kibrisli Mehmed Emin Pasa 1859 Mutercim Mehmed Rusdi Pasa 1859 1860 Kibrisli Mehmed Emin Pasa 1860 1861 Mehmed Emin Ali Pasa 1861 Kececizade Fuat Pasa 1861 1863 Yusuf Kamil Pasa 1863 Kececizade Fuat Pasa 1863 1866 Mutercim Mehmed Rusdi Pasa 1866 1867 Mehmed Emin Ali Pasa 1866 1871 Mahmud Nedim Pasa 1871 1872 Midhat Pasa 1872 Mutercim Mehmed Rusdi Pasa 1872 1873 Ahmed Esad Pasa 1873 Sirvanizade Mehmed Rusdi Pasa 1873 1874 Huseyin Avni Pasa 1874 1875 Ahmed Esad Pasa 1875 Mahmud Nedim Pasa 1875 1876 Mutercim Mehmed Rusdi Pasa 1876 Midhat Pasa 1876 1877 Ibrahim Edhem Pasa 1877 1878 Ahmed Hamdi Pasa 1878 Ahmed Vefik Pasa 1878 Mehmed Sadik Pasa 1878 Mutercim Mehmed Rusdi Pasa 1878 Mehmed Esad Safvet Pasa 1878 Tunuslu Hayreddin Pasa 1878 1879 Ahmed Arifi Pasa 1879 Mehmed Said Pasa 1879 1880 Cenanizade Mehmed Kadri Pasa 1880 Mehmed Said Pasa 1880 1882 Abdurrahman Nureddin Pasa 1882 Mehmed Said Pasa 1882 Ahmed Vefik Pasa 1882 Mehmed Said Pasa 1882 1885 Kamil Pasa 1885 1891 Ahmed Cevad Pasa 1891 1895 Mehmed Said Pasa 1895 Kamil Pasa 1895 Halil Rifat Pasa 1895 1901 Mehmed Said Pasa 1901 1903 Avlonyali Ferid Pasa 1903 1908 Mehmed Said Pasa 1908 Kamil Pasa 1908 1909 Huseyin Hilmi Pasa 1909 Ahmed Tevfik Pasa 1909 Huseyin Hilmi Pasa 1909 1910 Ibrahim Hakki Pasa 1910 1911 Mehmed Said Pasa 1911 1912 Ahmed Muhtar Pasa 1912 Kamil Pasa 1912 1913 Mahmud Sevket Pasa 1913 Said Halim Pasa 1913 1917 Talat Pasa 1917 1918 Ahmed Izzet Pasa 1918 Ahmed Tevfik Pasa 1918 1919 Damad Ferid Pasa 1919 Ali Riza Pasa 1919 1920 Salih Hulusi Pasa 1920 Damad Ferid Pasa 1920 Ahmed Tevfik Pasa 1920 1922 gtdDahiliye nazirlari 1835 1837 Akif Pasa 1837 1838 Mehmed Emin Rauf Pasa 1838 1839 Sirvanizade Mehmed Rusdi Pasa 1869 1871 Kabzimalzade Mehmed Said Efendi 1871 Ahmed Cevdet Pasa 1877 Ahmed Hamdi Pasa 1877 Kabzimalzade Mehmed Said Efendi 1878 Ahmed Vefik Pasa 1878 Mehmed Sadik Pasa 1878 Mehmed Said Pasa 1878 Server Pasa 1878 1879 Cenanizade Mehmed Kadri Pasa 1879 Mahmud Nedim Pasa 1879 1882 Ibrahim Edhem Pasa 1882 1885 Ahmed Munir Pasa 1885 1891 Halil Rifat Pasa 1891 1896 Mehmed Memduh Pasa 1896 1907 Akif Halil Pasa 1908 Resid Akif Pasa 1908 Ibrahim Hakki Pasa 1908 Huseyin Hilmi Pasa 1908 1909 Avlonyali Mehmed Ferid Pasa 1909 Adil Bey 1909 Talat Pasa 1909 1911 Halil Bey 1911 Mehmed Celal Bey 1911 Haci Mehmed Adil Bey 1912 Mehmed Ziya Pasa 1912 1912 Avlonyali Mehmed Ferid Pasa 1912 Ahmed Resit Bey 1912 1913 Haci Adil Bey 1913 Talat Pasa 1913 1918 Mustafa Arif Bey 1918 Ali Fethi Bey 1918 Ismail Bey 1918 Mustafa Arif Bey 1918 1919 Kurt Ahmed Izzet Pasa 1919 Artin Cemal Bey 1919 Ahmed Resit Bey 1919 Mehmed Ali Bey 1919 Ali Kemal Bey 1919 Adil Bey 1919 Mehmed Serif Pasa 1919 1920 Ebubekir Hazim Bey 1920 Resid Mumtaz Pasa 1920 Kurt Ahmed Izzet Pasa 1920 1921 Mustafa Arif Bey 1921 Serif Mehmed Rauf Pasa 1921 Ali Riza Pasa 1921 1922 Salih Hulusi Pasa 1922 gtdMaliye nazirlariAbdurrahman Nafiz Pasa 1838 1839 1839 1841 Musa Safveti Pasa 1841 1845 Abdurrahman Nafiz Pasa 1845 1847 Ibrahim Sarim Pasa 1847 1848 Sadik Rifat Pasa 1848 Kose 1849 1850 1851 Ahmed Muhtar Itisami Pasa 1852 1853 Musa Safveti Pasa 1853 1854 1854 1855 Ahmed Muhtar Itisami Pasa 1855 1856 1857 1858 1859 1860 Ahmed Muhtar Itisami Pasa 1860 Tascizade Mehmed Tevfik Pasa 1860 1861 Ebubekir Mumtaz Efendi 1861 1862 1862 Mehmed Nevres Pasa 1862 1863 Mustafa Fazil Pasa 1863 1864 Mehmed Kani Pasa 1864 1865 Mehmed Hursid Pasa 1865 Sirvanizade Mehmed Rusdi Pasa 1865 1869 Mehmed Sadik Pasa 1869 1870 Mustafa Fazil Pasa 1870 1871 Sirvanizade Mehmed Rusdi Pasa 1871 Ahmed Hamdi Pasa 1871 Mehmed Sadik Pasa 1871 Yusuf Ziya Pasa 1871 1872 Abdullah Galib Pasa 1872 Mehmed Emin Pasa 1872 Ahmed Hamdi Pasa 1873 1874 Yusuf Ziya Pasa 1874 1876 Abdullah Galib Pasa 1876 1877 Mehmed Kani Pasa 1878 Ahmed Zuhdu Pasa 1878 1879 Ahmed Zuhdu Pasa 1879 Ibrahim Edib Efendi 1879 1880 Abdullatif Suphi Pasa 1880 1881 Huseyin Tevfik Pasa 1881 Ahmed Munir Pasa 1881 1882 1882 Ibrahim Edib Efendi 1882 Ahmed Munir Pasa 1882 1885 Kazazyan Agop Efendi 1885 Mustafa Zihni Pasa 1885 1886 Kazazyan Agop Efendi 1886 1887 Mahmud Celaleddin Pasa 1887 1888 1891 1895 Huseyin Sabri Bey 1895 1896 1896 1897 Huseyin Tevfik Pasa 1897 1898 Ahmed Resad Pasa 1898 1904 Mehmed Ziya Pasa 1905 1908 1908 Mehmed Ziya Pasa 1908 1909 Menemenlizade Rifat Bey 1909 1909 Menemenlizade Rifat Bey 1909 Cavid Bey 1909 1911 Mustafa Nail Bey 1911 1912 Abdurrahman Vefik Bey 1912 1913 Cavid Bey 1914 Talat Pasa 1914 1917 Abdurrahman Vefik Bey 1918 1919 Mehmed Ata Bey 1919 Mehmed Tevfik Bey 1919 1920 Faik Nuzhet Bey 1920 1920 1920 Rasid Bey 1920 1921 Huseyin Sabri Bey 1920 Abdullah Lami Bey 1921 Faik Nuzhet Bey 1921 1922 Mehmed Tevfik Bey 1922 gtdV Mehmed donemi 1909 1918 Donem sadrazamlariHuseyin Hilmi Pasa 1909 Ahmed Tevfik Pasa 1909 Huseyin Hilmi Pasa 1909 1910 Ibrahim Hakki Pasa 1910 1911 Mehmed Said Pasa 1911 1912 Ahmed Muhtar Pasa 1912 Kamil Pasa 1912 1913 Mahmud Sevket Pasa 1913 Said Halim Pasa 1913 1917 Talat Pasa 1917 1918 Ahmed Izzet Pasa 1918 Ahmed Tevfik Pasa 1918 1919 Donem seyhulislamlariMehmed Ziyaeddin Efendi 1909 Mehmed Sahib Efendi 1909 Celebizade Huseyin Husnu Efendi 1910 Musa Kazim Efendi 1910 1911 1911 1912 Mehmed Cemaleddin Efendi 1912 1913 Mehmed Esad Efendi 1913 1914 Urguplu Mustafa Hayri Efendi 1914 1916 Musa Kazim Efendi 1916 1918 Omer Hulusi Efendi 1918 Ic gelismeler ve isyanlarBab i Ali Baskini Ermeni olaylari Arap AyaklanmasiDis gelismeler ve savaslarTrablusgarp Savasi Usi Antlasmasi Balkan Savaslari Londra Antlasmasi I Dunya Savasi Ermeni Kirimi gtdErmeni SorunuArkaplanPartiler Tasnak Hincak Armenakan Hamidiye Katliamlari Adana Katliami 1914 Osmanli Imparatorlugu nufus sayimiI Dunya Savasi 1914 1918 IsyanlarOrgutler Ermeni ceteleri Ermeni Gonullu Tugaylari Ermeni Lejyonu Yakin Dogu Amerikan Yardim Heyeti Liderler Andranik Ozanyan Drastamat KanayanErmeni KirimiKizil Pazar Tehcir Kanunu Ittihat ve Terakki Teskilat i Mahsusa Talat Pasa Enver Pasa Cemal Pasa Doktor Nazim Bahattin Sakir Cemal Azmi Mehmed Kemal Nusret Bey Mehmed Resid Malta Mahkemeleri Deyrizor Kamplari Rasuleyn Kamplari TarihyazimiAnma1965 Erivan gosterileri Ermeni Soykirimi anitlari Ermeni Soykirimi ni taniyan ulkeler ve kuruluslar Soykirimlarin Inkarinin Cezalandirilmasina Iliskin Yasa Ozur Diliyorum kampanyasi Ermeni Soykirimi nin reddiDava1919 1920 Istanbul yargilamalari Perincek Isvicre DavasigtdTurk milliyetciligiIdeolojiAnadoluculuk Ittihatcilik Irkcilik Kemalizm Alti Ok Kibris Turk milliyetciligi Turancilik Turkculuk Turk Islam sentezi Ulusalcilik UlkuculukOlusumlarTurk Ocaklari Ulku Ocaklari Kuva yi Milliye Mudafaa i hukuk cemiyetleri Turkiye Genclik Birligi 9 Eylul Cephesi Turk Intikam Tugayi Turk Mukavemet Teskilati Kara Cete Ruzgar BirligiDusunurlerNamik Kemal Ziya Gokalp Yusuf Akcura Omer Seyfettin Mehmet Emin Yurdakul Orhan Seyfi Orhon Huseyinzade Ali Turan Ahmet Agaoglu Zeki Velidi Togan Mustafa Kemal Ataturk Necip Asim Yaziksiz Nihal Atsiz Munis Tekinalp Reha Oguz Turkkan Alparslan Turkes Oktay Sinanoglu Muhsin Yazicioglu Sukru Saracoglu Yusuf Halacoglu Talat Pasa Enver Pasa Ali Suavi Numan Celebicihan Riza Nur I Eftim Nejdet Sancar Peyami Safa Mahmut Esat Bozkurt Attila Ilhan Gokce FiratOlaylarErmeni mallarina el konmasi Bab i Ali Baskini Adana Katliami Yerlesim isimlerinin degistirilmesi Baska dillerden alinan sozcuklerin degistirilmesi Rum Kirimi Samsun tehcirleri Ermeni Kirimi ve Reddi Suryani Kirimi Turk Kurtulus Savasi Elza Niyego Olayi Vatandas Turkce konus Vagon Li Olayi Ogrenci andi 1934 Trakya Pogromu 1934 Iskan Kanunu Soyadi Kanunu Zilan Katliami Dersim Katliami Yirmi Kur a Nafia Askerleri Varlik Vergisi Irkcilik Turancilik Davasi Sabahattin Ali suikasti Istanbul Pogromu Erenkoy Direnisi Kibris Harekati Sag sol catismasi Kanli 1 Mayis 16 Mart Katliami Malatya Katliami Piyangotepe Katliami Bahcelievler Katliami Maras Katliami Corum Katliami Balgat Katliami Kemal Turkler suikasti 1995 Azerbaycan darbe girisimi Turk Ceza Kanunu nun 301 maddesi Hayvan isimlerinin degistirilmesi Hrant Dink suikastiMottolar Egemenlik kayitsiz sartsiz milletindir Her Turk asker dogar Ne mutlu Turk um diyene Turkiye Turklerindir Sehitler olmez vatan bolunmez Ya istiklal ya olum Ya Taksim Ya Olum Vatandas Turkce konus Diger16 Buyuk Turk Devleti Ataturk Devrimleri Ataturk kisi kultu Gunes Dil Teorisi Oz Turkce Soyadi Kanunu Taksim Turklestirme Turk Tarih TeziOtorite kontroluBIBSYS 10078454 BNF cb13608440w data CiNii DA08520412 GND 124813798 ISNI 0000 0001 2209 5627 LCCN n83065107 NKC jn20040227003 NLA 35786985 NLI 987007268747605171 NTA 073101656 SNAC w6rd1r42 SUDOC 05532908X TDVIA talat pasa Trove 1087643 VIAF 25546824 WorldCat LCCN n83 065107 Kategoriler Osmanli sadrazamlariDahiliye nazirlariMaliye nazirlari1874 dogumlularOsmanli pasalari1908 1912 Osmanli Meclis i Mebusani Edirne uyeleri1912 Nisan Agustos Osmanli Meclis i Mebusani Edirne uyeleri1914 1918 Osmanli Meclis i Mebusani Edirne uyeleri1921 de olenler20 yuzyilda Osmanli sadrazamlariAlmanya da atesli silahtan olenlerEdirne ili dogumlularEdirne Lisesinde ogrenim gorenlerErmeni Kirimi ile suclananlarAliye Divan i Harb i Orfi nce suclu bulunanlarGiyabinda olum cezasina mahkum edilenlerI Dunya Savasi nda OsmanlilarIstanbul ilinde defnedilenlerIttihat ve Terakki uyeleriNemesis Operasyonu kurbanlariOsmanli Imparatorlugu Mesrutiyet donemiOsmanli masonlarOsmanli PomaklariPosta ve Telgraf nazirlariSuikast sonucu olen Turk siyasetcilerNemesis Operasyonunda oldurulenlerTurk masonlarTalat PasaBerlin de olenlerGizli kategoriler Kaynak gosterme hatasi bulunan maddelerWebarsiv sablonu wayback baglantilariKB1 hatalari yazar veya editoru eksikISBN sihirli baglantisini kullanan sayfalarBIBSYS tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriBNF tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriCINII tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriGND tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriISNI tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriLCCN tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriNKC tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriNLA tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriNLI tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriNTA tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriSNAC ID tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriSUDOC tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriTDVIA tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriTrove tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriVIAF tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriWorldCat LCCN tanimlayicisi iceren Vikipedi maddeleri

