![]() | |
| Yerel ad | |
|---|---|
| Konum | Azerbaycan |
| Kuruluşu | M. Ö. VII. yy. |
| Kurucusu | Massagetler, Lezgiler, Tatlar, Hunlar, Hazarlar |
| Azerbaycan tarihi |
|---|
![]() |

Maskutlar (Mazkutlar, Muskurlar, Mesketler, Müşkürler olarak da bilinirler), Kafkasya'nın doğu kesiminde, Hazar Denizi'nin batı kıyısı boyunca yaşayan bir grup Massaget - Sarmat - Alan kabilesiydi.Derbent ve Şabran arasında, yani modern Azerbaycan'ının kuzeydoğusu ve Dağıstan'ının (Rusya) güneydoğusu arasında yaşıyorlardı. "Maskut" adı bazen bir etnik grubu değil, coğrafi bir bölgeyi ifade etmek için de kullanılır Bu kabilelerin ilk dalgası 3. yüzyılda Volga-Don Kanalı üzerinden ve Hazar Denizi'nin kuzey kıyısından geldi. Modern Rus-Dağıstanlı tarihçi Murtazali Gadjiev, bu kabilelerin sadece iklim değişiklikleri ve yeni bölgeleri keşfetme arzusuyla nedeniyle değil, aynı zamanda eş zamanlı çatışmalar nedeniyle de göç ettiğini öne sürmektedir.
Dağıstan'daki 3. ve 5. yüzyıllar arasındaki Sarmat-Alan mezar alanları Maskut yerleşiminin bir parçası olarak kabul edilmektedir. 216 yılında bu kabileler Ermenistan'a saldırdı. Ayrıca 3. yüzyılın ortalarında Ermenistan ile Sasani İmparatorluğu arasındaki savaşa katıldı Maskutların adı geçmeyen bir kralı, diğer Kafkas hükümdarlarıyla birlikte, Sasani Krallar Kralı (şahanşah) Narseh'in (h. 293-303) Orta Farsça Paikuli Yazıtı'nda anılmaktadır. Yazıtta Maskut, Orta Farsçada mskyt'n (mas(a)kitan / mas(a)ketan) olarak translitere edilmiştir ve bu, Yunanca Μασσᾰγέται ve Latince Massagetae ile aynı kelimedir. 4. yüzyılın ilk yarısında, kuzeybatı Hazar kıyılarından gelen ikinci bir Sarmat-Alan kabileleri dalgası, Kuzey Kafkasya'dan gelen bir grup Alan ile birlikte Maskut'a göç etmeye başladı.
440 yılı civarında Maskut, Attila (h. 434-453) önderliğindeki Hunlar tarafından kısa süreliğine ele geçirildi, bu durum çağdaş Ermeni tarihçi Elishe'nin Derbent'i "Hun kalesi", "Hun garnizonu" ve "Hun kapısı" olarak adlandırma gerekçesini de gözler önüne sermektedir. Şahanshah Yezdicerd II (h. 438-457) Maskut'taki Hunlara karşı iki askeri sefere önderlik ederek karşılık verdi, Derbent'i geri aldı ve sonrasında ağır bir şekilde tahkim etti.
10. yüzyıl Arap tarihçisi el-Mesûdî'ye (ölümü 956) göre, Şah Kubâd I (h. 488-496, 498/9-531) Maskut yerleşiminde "taştan yapılmış bir kasabaya" sahipti. Ancak bu kasabanın yeri belirsizdir
Kaynakça
| ]- ^ Gadjiev 2021, ss. 207–213.
- ^ Gadjiev 2020, s. 28 (see note 3).
- ^ Gadjiev 2017, s. 125.
- ^ Gadjiev 2021, s. 209.
- ^ a b c Gadjiev 2021, s. 210.
- ^ Gadjiev 2021, s. 207.
- ^ Gadjiev 2021, s. 211.
- ^ Gadjiev 2021, ss. 207, 214.
- ^ Gadjiev 2017, ss. 125–126.
Bibliyografya
| ]- (2017). Construction Activities of Kavād I in Caucasian Albania. Brill. ss. 121-131.
- Gadjiev, Murtazali (2020). "The Chronology of the Arsacid Albanians". Hoyland, Robert (Ed.). From Albania to Arrān: The East Caucasus between the Ancient and Islamic Worlds (ca. 330 BCE–1000 CE)
. Gorgias Press. ss. 29-35. ISBN . - Gadjiev, Murtazali (2021). "Armenia and the Land of the Mazkut' (3rd–5th Centuries AD): Written Sources and Archaeological Data"
. Electrum. Cilt 28. ss. 207-219. doi:10.4467/20800909EL.21.014.13372
.
İleri okumalar
| ]- Minorsky, Vladimir (1958). A History of Sharvān and Darband in the 10th-11th Centuries. Cambridge: W. Heffer & Sons, Ltd.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Vikipedi ozgur ansiklopedi Yerel adKonumAzerbaycanKurulusuM O VII yy KurucusuMassagetler Lezgiler Tatlar Hunlar Hazarlar Azerbaycan tarihiAntik CaglarKaraz kulturu Albanya Devleti Ahameniler Imparatorlugu Seleukos Imparatorlugu Atropatena Sasani ImparatorluguOrta CagEmeviler Abbasiler Sirvansahlar Devleti Selcuklu Hanedani Ildenizliler KarakoyunlularYeni CagAkkoyunlular Safevi Devleti Afsar Hanedani HanliklarBaku Hanligi Karabag Hanligi Nahcivan Hanligi Revan Hanligi Gence Hanligi Kuba Hanligi dd Kacar Hanedani Rus egemenligiModern TarihTranskafkasya Komiserligi1917 1918 Mart Katliami1918Transkafkasya Demokratik Federatif Cumhuriyeti1918Baku Komunu1918Merkezi Hazar Diktatorlugu1918Aras Turk Cumhuriyeti1918 1919Mugan Sovyet Cumhuriyeti1919Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti1918 1920 Azerbaycan Ermenistan Savasi1918 1920 Baku Muharebesi1918 Kizil Ordu nun Azerbaycan i isgali1920Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti1920 1922 Kars Antlasmasi1921Soviet Union1922 1991 Transkafkasya SFSC1922 1936 Azerbaycan SSC1922 1936 Azerbaycan SSC1936 1991 II Dunya Savasi1941 1945 Kara Ocak1990 Azerbaycan Cumhuriyeti1991BasliklarDevlet baskanlari Genetik tarih Ekonomi tarihi Askeri tarihi Yahudi tarihi SavaslarTarihi bolgelerUtik Arran Gardman Sirvan Maskut Mugan Paytakarangtd5 yuzyila ait Kafkasya haritasi Maskutlar Derbent ve Sabran arasinda yasiyordu Maskutlar Mazkutlar Muskurlar Mesketler Muskurler olarak da bilinirler Kafkasya nin dogu kesiminde Hazar Denizi nin bati kiyisi boyunca yasayan bir grup Massaget Sarmat Alan kabilesiydi Derbent ve Sabran arasinda yani modern Azerbaycan inin kuzeydogusu ve Dagistan inin Rusya guneydogusu arasinda yasiyorlardi Maskut adi bazen bir etnik grubu degil cografi bir bolgeyi ifade etmek icin de kullanilir Bu kabilelerin ilk dalgasi 3 yuzyilda Volga Don Kanali uzerinden ve Hazar Denizi nin kuzey kiyisindan geldi Modern Rus Dagistanli tarihci Murtazali Gadjiev bu kabilelerin sadece iklim degisiklikleri ve yeni bolgeleri kesfetme arzusuyla nedeniyle degil ayni zamanda es zamanli catismalar nedeniyle de goc ettigini one surmektedir Dagistan daki 3 ve 5 yuzyillar arasindaki Sarmat Alan mezar alanlari Maskut yerlesiminin bir parcasi olarak kabul edilmektedir 216 yilinda bu kabileler Ermenistan a saldirdi Ayrica 3 yuzyilin ortalarinda Ermenistan ile Sasani Imparatorlugu arasindaki savasa katildi Maskutlarin adi gecmeyen bir krali diger Kafkas hukumdarlariyla birlikte Sasani Krallar Krali sahansah Narseh in h 293 303 Orta Farsca Paikuli Yaziti nda anilmaktadir Yazitta Maskut Orta Farscada mskyt n mas a kitan mas a ketan olarak translitere edilmistir ve bu Yunanca Massᾰgetai ve Latince Massagetae ile ayni kelimedir 4 yuzyilin ilk yarisinda kuzeybati Hazar kiyilarindan gelen ikinci bir Sarmat Alan kabileleri dalgasi Kuzey Kafkasya dan gelen bir grup Alan ile birlikte Maskut a goc etmeye basladi 440 yili civarinda Maskut Attila h 434 453 onderligindeki Hunlar tarafindan kisa sureligine ele gecirildi bu durum cagdas Ermeni tarihci Elishe nin Derbent i Hun kalesi Hun garnizonu ve Hun kapisi olarak adlandirma gerekcesini de gozler onune sermektedir Sahanshah Yezdicerd II h 438 457 Maskut taki Hunlara karsi iki askeri sefere onderlik ederek karsilik verdi Derbent i geri aldi ve sonrasinda agir bir sekilde tahkim etti 10 yuzyil Arap tarihcisi el Mesudi ye olumu 956 gore Sah Kubad I h 488 496 498 9 531 Maskut yerlesiminde tastan yapilmis bir kasabaya sahipti Ancak bu kasabanin yeri belirsizdir Kaynakca span Gadjiev 2021 ss 207 213 Gadjiev 2020 s 28 see note 3 Gadjiev 2017 s 125 Gadjiev 2021 s 209 a b c Gadjiev 2021 s 210 Gadjiev 2021 s 207 Gadjiev 2021 s 211 Gadjiev 2021 ss 207 214 Gadjiev 2017 ss 125 126 Bibliyografya span 2017 Construction Activities of Kavad I in Caucasian Albania Brill ss 121 131 Gadjiev Murtazali 2020 The Chronology of the Arsacid Albanians Hoyland Robert Ed From Albania to Arran The East Caucasus between the Ancient and Islamic Worlds ca 330 BCE 1000 CE Gorgias Press ss 29 35 ISBN 978 1463239886 Gadjiev Murtazali 2021 Armenia and the Land of the Mazkut 3rd 5th Centuries AD Written Sources and Archaeological Data Electrum Cilt 28 ss 207 219 doi 10 4467 20800909EL 21 014 13372 Ileri okumalar span Minorsky Vladimir 1958 A History of Sharvan and Darband in the 10th 11th Centuries Cambridge W Heffer amp Sons Ltd Kategoriler Dagistan tarihiAntik Azerbaycan

