| |||||||||||||||||||

Utik (Ermenice: Ուտիք) ya da Uti olarak da bilinen bu bölge, Ermenistan Krallığı içinde tarihi bir eyalet ve prenslikti. MS 387'de Sasani Pers İmparatorluğu ile Doğu Roma İmparatorluğu arasında Ermenistan'ın bölünmesinin ardından Kafkas Albanyası'na devredildi. Bölgenin büyük bir kısmı günümüz Azerbaycan'ında, Kura Nehri'nin hemen batısında yer alırken, bir kısmı da günümüz kuzeydoğu Ermenistan'ındaki Tavuş ilindebulunmaktadır.
Adı
| ]Ermeni kaynaklarında Utik Uti,Awti, Utiats’wots’ ashkharh ('Utik halkının ülkesi'), Utiats’wots’ gavar’ ('Utik halkının bölgesi'), Utiakan ashkharh ve Utiakan gavar’ ('Utilerin ülkesi/bölgesi') olarak da adlandırılmaktadır.'a göre bu isim başlangıçta Uti (utiats’i) kabilesinin yaşadığı Uti Arandznak ("Yaygın Uti") bölgesini ifade etmek için kullanılıyordu, ancak daha sonra daha büyük bir bölgeyi ifade etmek için de kullanılmaya başlandı.Batlamyus'un Coğrafya'sında Otene, Latin Ravenna Kozmografisinde Otenon,Pliny'de Otena ve Arap literatüründe, el-Belâzürî'nin Futuh al-Buldan'ında Ūdh adlarıyla ifade edilmiştir. Ayrıca Strabon'un Ouitia olarak adlandırdığı toprakla da özdeşleştirilebilir, ancak bazı araştırmacılar Strabon'un Ouitia'sının Hazar Denizi'nin kuzeybatı veya güney kıyısına denk geldiğini öne sürmektedir. Robert H. Hewsen'e göre, Utik adı muhtemelen Herodot'un bahsettiği Outioi, Strabon'un bahsettiği Ouitioi ve Pliny'nin bahsettiği Udini etnonimleriyle bağlantılıdır. Pliny ayrıca Uti adlı bir gruptan da bahseder ki bu, Utiklerin Udinlerden ayrı bir grup olduğunu ve Utidorsi adının Uti ve başka bir grup olan 'nin birleşimi olduğunu düşündürmektedir. Wolfgang Schulze, Otene ve Uti(k)'nin mutlaka ilişkili olmadığını ve iki ayrı bölgeye atıfta bulunabileceğini yazmaktadır. Udi-/Uti-, Kura ve Aras nehirleri ile Karabağ dağları arasındaki ovalara atıfta bulunan eski bir yer adı da olabilir. Yer adı, modern Güney Kafkasya'da Kura'nın kuzeyinde, özellikle Azerbaycan'daki Nij köyünde yaşayan Udin halkının adıyla da ilişkili olabilir. Bölge daha sonra Utik ve komşusunun adından dolayı Artsakh, Karabağ olarak bilinmeye başlandı. Utik toprakları Karabağ'ın ova veya bozkır kısmını ifade etmeye başladı. Utik toprakları ayrıca, dar anlamda Kura ve Aras nehirleri arasındaki alanı, daha geniş anlamda ise doğu Güney Kafkasya'yı kapsayan Arran olarak bilinen bölgeyle de örtüşüyordu.
Notlar
| ]Kaynakça
| ]- ^ Arzumanian, Makich, (Ed.) (1981). Haykakan sovetakan hanragitaran [Armenian Soviet Encyclopedia] (Ermenice). 7. Erevan: . s. 321, inlay.
- ^ Hewsen 1992, p. 309, note 3.
- ^ Harutiunian 1986, p. 268.
- ^ Chaumont, M. L. (1985). "Albania". Encyclopædia Iranica, Online Edition. Encyclopædia Iranica Foundation.
The more or less self-interested loyalty of the Albanians explains why the Sasanians helped them to seize from the Armenians the provinces (or districts) of Uti (with the towns of Xałxał and Pʿartaw), Šakašēn, Kołṭʿ, Gardman, and Arcʿax. (...) These territories were to remain in the possession of Albania; a reconquest by Mušeł (cf. Pʿawstos, ibid.) was unlikely.
- ^ Harutiunian, B. (1986). "Utikʻ". Arzumanian, Makich (Ed.). Haykakan sovetakan hanragitaran [Armenian Soviet Encyclopedia] (Ermenice). 12. Erevan: . ss. 267-269.
- ^ (1963). Hayastaně ěst "Ashkharhatsʻoytsʻ"-i: (pʻordz VII dari haykakan kʻartezi verakazmutʻyan zhamanakakitsʻ kʻartezagrakan himkʻi vra) [Armenia according to the Ashkharhatsuyts (attempt at the reconstruction of the map of 7th-century Armenia on the basis of modern cartography)] (Ermenice). Erevan: Haykakan SSṚ GA hratarakchʻutʻyun. s. 73.
- ^ a b c d Hewsen, Robert H. (1992). The Geography of Ananias of Širak (Ašxarhac῾oyc῾): The Long and the Short Recensions. Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag. s. 260. ISBN .
- ^ Pliny, Natural History, VI, 42; XII, 28. Cited in Akopian [Hakobyan], Aleksan (2022). Albaniia-Aluank v greko-latinskikh i drevnearmianskikh istochnikakh [Albania-Aluank in the Greek-Latin and Old-Armenian Sources]. 2nd, rev. (Rusça). Erivan: Gitutyun. s. 73. ISBN .
- ^ Hewsen, Robert H. (2001). Armenia: A Historical Atlas. University of Chicago Press. s. 58. ISBN .
- ^ Roller, Duane W. (2018). "The Northeastern Part of the Inhabited World". A Historical and Topographical Guide to the Geography of Strabo. Cambridge University Press. s. 682. doi:10.1017/9781316848203.013. ISBN .
- ^ Akopian 2022, p. 71-72: "Я. А. Манандян и С. Т. Еремян видят прямое упоминание армянской провинции Утик в следующем разделе Страбона в описании Армении: 'Передают также, что некоторая часть энианов поселилась в Уитии, другая же [emphasis Akopian's] – над армянами, за горами Абом и Нибаром'. Однако, как видим, данная фраза противопоставляет с одной стороны Армению, с другой же – Уитию на берегу Каспийского моря, следовательно, вторая не может являться частью первой. Уития в данном разделе не Утик, а та область обитания уитиев, которых Страбон в разделе XI, 7, 1 прямо помещает между амардами и анариаками [Y. A. Manandian and S. T. Yeremian see a direct mention of the Armenian province of Utik in the following section of Strabo in [his] description of Armenia: 'It is also reported that some of the Enians settled in Uitia, while the others settled above the Armenians, behind the mountains Abom and Nibar'. However, as we see, this phrase contrasts Armenia on the one hand, and Ouitia on the shores of the Caspian Sea on the other, therefore, the second cannot be part of the first. Ouitia in this section is not Utik, but the area inhabited by the Ouitians, whom Strabo in section XI, 7, 1 explicitly places between the Amardians and Anariacae]."
- ^ Akopian 2022, pp. 69–70.
- ^ a b Schulze, Wolfgang (2018). "Caucasian Albanian and the Question of Language and Ethnicity". Mumm, Peter-Arnold (Ed.). Völker und Phantome: Sprach- und kulturwissenschaftliche Studien zur Ethnizität. 1st. Berlin: . s. 289.
- ^ Akopian 2022, p. 70.
- ^ Schulze 2018, pp. 289–290.
- ^ (2024). "Survey of Historical Geography of the South Caucasus from the Middle Ages to the Present Day". Dorfmann-Lazarev, Igor; Khatchadourian, Haroutioun (Ed.). Monuments and Identities in the Caucasus: Karabagh, Nakhichevan and Azerbaijan in Contemporary Geopolitical Conflict. Leiden: Brill. ss. 15-16. ISBN .
- ^ Hewsen 1992, p. 195.
- ^ Ambartsumian, Viktor, (Ed.) (1975). "Aṛan". Haykakan sovetakan hanragitaran [Armenian Soviet Encyclopedia] (Ermenice). 1. Erevan: . s. 524-525.
- ^ Bosworth, C. E. (1986). "Arrān". Yarshater, Ehsan (Ed.). Encyclopædia Iranica, Online Edition (İngilizce). Encyclopædia Iranica Foundation.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Vikipedi ozgur ansiklopedi ՈւտիքErmenistan Kralligi ProvinceMO 189 MS 387Utik harita uzerindeAsharhatsuyts a gore Utik Buyuk Ermenistan icindedir Suren Yeremian in haritasina gore Tarih Antik Cag Orta Cag I Artases kendisini bagimsiz ilan etti MO 189 Sasani Imparatorlugu tarafindan Kafkas Albanyasi na verildi MS 387Bugun parcasi Azerbaycan ErmenistanMS 150 yilinda Ermenistan Kralligi bunyesinde Utik Kura ve Aras nehirlerinin birlestigi yerin etrafindaki alan Yeremian a gore Utik yerine Paytakaran a yerlestirilmistir ancak bu Hewsen ve Harutiunian tarafindan reddedilmistir Utik Ermenice Ուտիք ya da Uti olarak da bilinen bu bolge Ermenistan Kralligi icinde tarihi bir eyalet ve prenslikti MS 387 de Sasani Pers Imparatorlugu ile Dogu Roma Imparatorlugu arasinda Ermenistan in bolunmesinin ardindan Kafkas Albanyasi na devredildi Bolgenin buyuk bir kismi gunumuz Azerbaycan inda Kura Nehri nin hemen batisinda yer alirken bir kismi da gunumuz kuzeydogu Ermenistan indaki Tavus ilindebulunmaktadir Adi span Ermeni kaynaklarinda Utik Uti Awti Utiats wots ashkharh Utik halkinin ulkesi Utiats wots gavar Utik halkinin bolgesi Utiakan ashkharh ve Utiakan gavar Utilerin ulkesi bolgesi olarak da adlandirilmaktadir a gore bu isim baslangicta Uti utiats i kabilesinin yasadigi Uti Arandznak Yaygin Uti bolgesini ifade etmek icin kullaniliyordu ancak daha sonra daha buyuk bir bolgeyi ifade etmek icin de kullanilmaya baslandi Batlamyus un Cografya sinda Otene Latin Ravenna Kozmografisinde Otenon Pliny de Otena ve Arap literaturunde el Belazuri nin Futuh al Buldan inda udh adlariyla ifade edilmistir Ayrica Strabon un Ouitia olarak adlandirdigi toprakla da ozdeslestirilebilir ancak bazi arastirmacilar Strabon un Ouitia sinin Hazar Denizi nin kuzeybati veya guney kiyisina denk geldigini one surmektedir Robert H Hewsen e gore Utik adi muhtemelen Herodot un bahsettigi Outioi Strabon un bahsettigi Ouitioi ve Pliny nin bahsettigi Udini etnonimleriyle baglantilidir Pliny ayrica Uti adli bir gruptan da bahseder ki bu Utiklerin Udinlerden ayri bir grup oldugunu ve Utidorsi adinin Uti ve baska bir grup olan nin birlesimi oldugunu dusundurmektedir Wolfgang Schulze Otene ve Uti k nin mutlaka iliskili olmadigini ve iki ayri bolgeye atifta bulunabilecegini yazmaktadir Udi Uti Kura ve Aras nehirleri ile Karabag daglari arasindaki ovalara atifta bulunan eski bir yer adi da olabilir Yer adi modern Guney Kafkasya da Kura nin kuzeyinde ozellikle Azerbaycan daki Nij koyunde yasayan Udin halkinin adiyla da iliskili olabilir Bolge daha sonra Utik ve komsusunun adindan dolayi Artsakh Karabag olarak bilinmeye baslandi Utik topraklari Karabag in ova veya bozkir kismini ifade etmeye basladi Utik topraklari ayrica dar anlamda Kura ve Aras nehirleri arasindaki alani daha genis anlamda ise dogu Guney Kafkasya yi kapsayan Arran olarak bilinen bolgeyle de ortusuyordu Notlar span Yalin cogul halini ve ulke adlarini olusturan Ermenice k soneki olmadan Hakobyan Strabon un Hazar Denizi nin guney kiyisinda ve denizin bati kiyisinda Albanyalilarin ve Hazarlilarin kuzeyinde yasayan Ouitiyalilar olarak adlandirilan iki gruba atifta bulundugunu dusunuyor Kaynakca span Arzumanian Makich Ed 1981 Haykakan sovetakan hanragitaran Armenian Soviet Encyclopedia Ermenice 7 Erevan s 321 inlay Hewsen 1992 p 309 note 3 Harutiunian 1986 p 268 Chaumont M L 1985 Albania Encyclopaedia Iranica Online Edition Encyclopaedia Iranica Foundation The more or less self interested loyalty of the Albanians explains why the Sasanians helped them to seize from the Armenians the provinces or districts of Uti with the towns of Xalxal and Pʿartaw Sakasen Kolṭʿ Gardman and Arcʿax These territories were to remain in the possession of Albania a reconquest by Musel cf Pʿawstos ibid was unlikely Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link Harutiunian B 1986 Utikʻ Arzumanian Makich Ed Haykakan sovetakan hanragitaran Armenian Soviet Encyclopedia Ermenice 12 Erevan ss 267 269 1963 Hayastane est Ashkharhatsʻoytsʻ i pʻordz VII dari haykakan kʻartezi verakazmutʻyan zhamanakakitsʻ kʻartezagrakan himkʻi vra Armenia according to the Ashkharhatsuyts attempt at the reconstruction of the map of 7th century Armenia on the basis of modern cartography Ermenice Erevan Haykakan SSṚ GA hratarakchʻutʻyun s 73 a b c d Hewsen Robert H 1992 The Geography of Ananias of Sirak Asxarhac oyc The Long and the Short Recensions Wiesbaden Dr Ludwig Reichert Verlag s 260 ISBN 3 88226 485 3 Pliny Natural History VI 42 XII 28 Cited in Akopian Hakobyan Aleksan 2022 Albaniia Aluank v greko latinskikh i drevnearmianskikh istochnikakh Albania Aluank in the Greek Latin and Old Armenian Sources 2nd rev Rusca Erivan Gitutyun s 73 ISBN 978 5 8080 1485 5 Hewsen Robert H 2001 Armenia A Historical Atlas University of Chicago Press s 58 ISBN 0 226 33228 4 Roller Duane W 2018 The Northeastern Part of the Inhabited World A Historical and Topographical Guide to the Geography of Strabo Cambridge University Press s 682 doi 10 1017 9781316848203 013 ISBN 978 1 107 18065 9 Akopian 2022 p 71 72 Ya A Manandyan i S T Eremyan vidyat pryamoe upominanie armyanskoj provincii Utik v sleduyushem razdele Strabona v opisanii Armenii Peredayut takzhe chto nekotoraya chast enianov poselilas v Uitii drugaya zhe emphasis Akopian s nad armyanami za gorami Abom i Nibarom Odnako kak vidim dannaya fraza protivopostavlyaet s odnoj storony Armeniyu s drugoj zhe Uitiyu na beregu Kaspijskogo morya sledovatelno vtoraya ne mozhet yavlyatsya chastyu pervoj Uitiya v dannom razdele ne Utik a ta oblast obitaniya uitiev kotoryh Strabon v razdele XI 7 1 pryamo pomeshaet mezhdu amardami i anariakami Y A Manandian and S T Yeremian see a direct mention of the Armenian province of Utik in the following section of Strabo in his description of Armenia It is also reported that some of the Enians settled in Uitia while the others settled above the Armenians behind the mountains Abom and Nibar However as we see this phrase contrasts Armenia on the one hand and Ouitia on the shores of the Caspian Sea on the other therefore the second cannot be part of the first Ouitia in this section is not Utik but the area inhabited by the Ouitians whom Strabo in section XI 7 1 explicitly places between the Amardians and Anariacae Akopian 2022 pp 69 70 a b Schulze Wolfgang 2018 Caucasian Albanian and the Question of Language and Ethnicity Mumm Peter Arnold Ed Volker und Phantome Sprach und kulturwissenschaftliche Studien zur Ethnizitat 1st Berlin s 289 Akopian 2022 p 70 Schulze 2018 pp 289 290 2024 Survey of Historical Geography of the South Caucasus from the Middle Ages to the Present Day Dorfmann Lazarev Igor Khatchadourian Haroutioun Ed Monuments and Identities in the Caucasus Karabagh Nakhichevan and Azerbaijan in Contemporary Geopolitical Conflict Leiden Brill ss 15 16 ISBN 978 90 04 67738 8 Hewsen 1992 p 195 Ambartsumian Viktor Ed 1975 Aṛan Haykakan sovetakan hanragitaran Armenian Soviet Encyclopedia Ermenice 1 Erevan s 524 525 Bosworth C E 1986 Arran Yarshater Ehsan Ed Encyclopaedia Iranica Online Edition Ingilizce Encyclopaedia Iranica Foundation Kategoriler MO 2 yuzyilda kurulan bolgeler ve ulkelerAntik AzerbaycanAzerbaycan in tarihteki bolgeleriGizli kategori Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler
