Vikipedi özgür ansiklopedi Makale serilerindenParti siyasetiSiyasi yelpazeSolAşırı solMerkez solMerkezMerkez solRadikal

Vikipedi ozgur ansiklopedi Makale serilerindenParti siyasetiSiyasi yelpazeSolAsiri solMerkez solMerkezMerkez solRadikal merkezMerkez sagSagMerkez sagAsiri sagProgram IdeolojilerAnarsist Bolgeselci Cevreci Cumhuriyetci Demokrat Enternasyonalci Fasist Hristiyan demokrat Ilerici Komunist Koktendinci Kureselci Liberal Liberteryen Milliyetci Muhafazakar Populist Siyasal Islamci Sosyal demokrat Sosyalist Senkretik YesilTurlerBuyuk cadir Seckin parti Kisi partisi Iktidar partisi Kartel parti Kitle partisi Muhalefet partisi Resmi parti statusu Tabela partisi Tek sorun partisiParti organizasyonuAna muhalefet partisi lideri Andicme Arka sira Bas aday Caucus Cogunluk lideri Gensoru Golge kabine Grup baskani Meclis sorusturmasi Merkez Yurutme Kurulu Muesses nizam On sira Parlamento grubu Parti lideri Parti sozcusu Sekreterlik Yasama bagisikligi Dokunulmazlik Parti ici demokrasiSerbest oylama Liderlik secimi Parti kongresi Parti disiplini Parti cizgisi Parti cizgisi oylamasi Parti degistirme Acik listeSiyasi parti sistemiTek parti Baskin parti Iki partili Cok partili PartisizPartilerle koalisyonlarGuvenoyu Buyuk koalisyon Asili parlamento Cogunluk hukumeti Azinlik hukumeti Ulusal birlik hukumeti Donusumlu hukumetUlkelere gore iktidardaki siyasi partiler listesi Bolgelere gore siyasi partiler listesi Siyasi ideolojilerSiyasi ideolojiler listesigtd Liderlik secimi cesitli ulkelerde siyasi bir parti uyelerinin partinin liderini belirlemek icin yaptigi bir siyasi yarismadir Genel olarak herhangi bir siyasi parti liderlik seciminin nasil ve ne zaman yapilacagina iliskin kendi kurallarini belirleyebilir Ornegin Birlesik Krallik ta Liderlik secimleri genellikle mevcut liderin olumu veya istifasi nedeniyle gerceklesir ancak bir parti liderini gorevden almanin ve boylece bir secim yarisini baslatmanin resmi ve gayri resmi yontemleri de bulunmaktadir Ancak ana partilerin liderlerini nasil sectikleri konusunda ortak bir prosedur bulunmamaktadir Liderlik secimi parti kurallari tarafindan belirlenen araliklarda gerekebilir veya mevcut liderlige olan guvensizligi ifade eden oy verenlerin belirli bir oraninin talebi uzerine duzenlenebilir Ornegin Ingiltere Muhafazakar Partisi nde Muhafazakar milletvekillerinin mevcut liderlerine olan guvensizlik oyuyla liderlik secimi tetiklenebilir Dar anlamiyla liderlik secimi tamamen ic isleridir Bir parti ic secimi bir baskan vali basbakan veya bir yasama organinin uyesi gibi harici gorevler icin adaylarini secmek amaciyla duzenlenir ve bunlara birincil secim denir Liderlik secimleri baskanlik sistemlerinde buyuk oneme sahiptir Basbakan gibi baskanlik sisteminin baslica yurutme organi parlamentonun cogunlugundan gucunu alir ve parti icindeki liderler parlamentoda onemli pozisyonlarda bulunur hatta bazen bakan olarak gorev yaparlar lider parti hukumet partisi ise Basbakan diger bir koalisyon ortagi ise baska bir bakanlik gorevinde Bu nedenle cogu parlamento sistemi Basbakanlik onsecimleri duzenlememekte sadece ic liderlerini basbakan adayi olarak secmektedir Ancak liderlik secimleri bir parti liderinin federal bir secimde basbakan veya basbakan premier basbakanin adayi olmasi durumunda birincil secimlerle benzerlik gosterir Bu nedenle liderlik secimi genellikle bir partinin gercekten basbakan veya basbakan premier basbakan adayi icin yapilan bir secim olarak kabul edilir birincil secim de bir partinin baskanlik adayi icin yapilan bir secim olarak kabul edilir Cok sayida partiden olusan bir secim ittifaki her birinin ayri lideri ve organlari olan bir secim ittifaki 2021 Macaristan muhalefet birincil seciminde oldugu gibi birlikte bir Basbakanlik onsecimi de duzenleyebilir veya bir parti liderini korumak isteyebilir ancak Basbakanlik adayini baska biri olarak secebilir Portekiz Sosyalist Partisi nin 2014 te yaptigi gibi Baskanlik ve yari baskanlik sistemlerinde baskan Cumhurbaskani yalnizca belirli durumlarda ve ozel bir prosedurle genellikle bir yasama ustun cogunlugu anayasa mahkemesi tarafindan yapilan bir sorusturma veya her ikisiyle birlikte baslatilabilen bir azil proseduru ile gorevden alinabilir ve gorevden alinma hizli bir secim veya baskan yardimcisi tarafindan otomatik olarak goreve devam etme anlamina gelir Sonuc olarak liderlik secimleri cogunlukla arka planda kalan olaylardir cunku yonetim partisinin politikalari parti icindeki lider tarafindan degil Cumhurbaskani tarafindan belirlenir Bununla birlikte bazi sistemlerde bir kisinin hem Cumhurbaskani hem de yonetim partisinin lideri olarak ayni anda gorev yapmasina veya hatta bunu zorunlu kilmasina izin verilir Tayvan Demokratik Ilerici Partisi gibi Ancak bu parlamento durumuna tamamen benzemez cunku baskanlik sistemlerindeki siyasi partilerin cogunluk ve azinlik liderleri bir basbakan gibi ulkelerinin basyurutme organi degillerdir ancak ulkelerinin yasama organinin gorevlileridir ve bunlar da basbakanin altinda bir konumda olan bir politik partinin grup lideri ki bu da benzer sekilde bir basbakanin altinda bulunan bir gonderme lideri gorevi olarak kabul edilir Kategoriler Liderlik secimleriSiyaset