Vikipedi özgür ansiklopedi Kelehane TürbeleriYerel ad Azerice Kələxana türbələriKonum AzerbaycanAlan250x140 mKuruluşu166

Vikipedi ozgur ansiklopedi Kelehane TurbeleriYerel ad Azerice Kelexana turbeleriKonum AzerbaycanAlan250x140 mKurulusu1663 1664 Kelehane turbeleri Azerice Kelexana turbeleri Samahi sehrinden 6 km uzaklikta koyu yakinlarinda yer alan ve 250x140 m bir alani kapsayan turbeler kompleksidir Komplekse dahil olan dokuz turbeden sekizi gunumuze ulasmistir bunlardan biri ciddi sekilde tahrip olmustur Diger turbeler gunumuze iyi durumda ulasmis bazilarinda ise hicbir yikim meydana gelmemistir Turbelerden yalnizca biri uzerinde kitabe gunumuze ulasmistir Soz konusu kitabede anitin insa tarihi ve defnedilen kisinin kimligi hakkinda bilgi verilmistir Kitabeden anlasildigi uzere turbe hicri 1074 yilinda miladi 1663 1664 rutbeli mimar Amir Ali oglu Abdulazim tarafindan insa edilmistir Tarihce span Cornelis de Bruijn Kelehane turbelerinin tasviri 1703 19 yuzyilin sonlarina kadar Kelehane turbeleri bilimsel literaturde yuzeysel olarak anilmis komplekse dahil olan anitlarin mimari ozellikleri ise esasli bir sekilde incelenmemistir Komplekse dahil olan dokuz turbeden sekizi gunumuze ulasmistir bunlardan biri ciddi sekilde tahrip olmustur Diger turbeler gunumuze iyi durumda ulasmis bazilarinda ise hicbir yikim meydana gelmemistir Turbelerden ucunu cevreleyen savunma duvarlarinin kalintilari da gunumuze kadar gelmistir Bunlardan sadece biri yapinin orijinal gorunumunun bilimsel restorasyonuna imkan verecek durumdadir Cornelis de Bruijn in kitabinda verdigi tasvire gore 18 yuzyilin baslari dokuz turbeden besi portalli girise sahip duvarlarla cevriliydi En kenarda yer alan turbe ise cift katli duvarla cevrelenmisti Arkeolog soyle yazar Ilk bakista dokuzdan az turbe gorunmesine ragmen bu tepeyi yedi kubbe olarak adlandirirlar Birinci turbede 5 mezar ikinci turbede ise 3 mezar vardi De Bruijn ayrica turbeler kompleksinin yerinde daha onceleri bir kalenin oldugunu ve yakinlarda bir pinarin mevcut oldugunu kaydeder Turbelerden yalnizca biri uzerinde kitabe kalmistir Soz konusu kitabede anitin insa tarihi ve defnedilen kisinin kimligi hakkinda bilgi verilmistir Yazida soyle denilmektedir Bu mezarda Cilger seyhlerinden olan Seyh Israfil in soyundan gelen Yuce Allah tarafindan bagislanmis Seyh Ibrahim in oglu Emir Ahmed defnedilmistir Serkar Amir Ali oglu Abdulazim Allah onu bagislasin Yil bin yetmis dort Bu kitabeden turbenin hicri 1074 yilinda miladi 1663 1664 serkar rutbeli mimar Amir Ali oglu Abdulazim tarafindan insa edildigi anlasilmaktadir Kelehane turbeleri Orta Cag Azerbaycan mimari anitlari arasinda ayni donemde insa edilmis nadir kompleks yapilardan biridir Komplekse dahil olan turbelerin ayni zamanda insa edildigini gosteren temel kanitlardan biri 1636 yilinda bolgede bulunan gezgin nin turbeler hakkinda hicbir bilgi vermemesi ancak 18 yuzyilin basinda Sirvan i ziyaret eden Cornelis de Bruijn in kitabindaki resimde dokuz turbenin her birini gostermesidir Turbe uzerinde gunumuze ulasan tarih 1663 1664 de dikkate alindiginda diger turbelerin de yaklasik o yillarda muhtemelen ayni mimar tarafindan insa edildigi dusunulebilir Kitabede insaatcinin serkar olarak adlandirilmasi onun ayni zamanda tum turbelerin insasini denetlemis olmasiyla ilgili olabilir Mimari ozellikleri span Tarihi bilinen turbe plan olarak sekizgen bir forma sahip olup 4 8 metre capindadir Turbenin govdesi sekizgen prizma bicimindedir ve guney tarafinda bir girisi bulunmaktadir Prizmanin yuksekligi 4 11 metreye esittir Turbe govdesi ancak piramidal cati ortusu ile birlesmesi sayesinde belirgin ve kesin bir dikey form kazanir Turbe kucuk bir stilobat kaide uzerinde insa edilmistir Tum dekoratif suslemelerden yoksun birakilan turbe parcalarinin boyutlarinin iyi uyumlanmasi detaylarin hassas cizimi ve kusursuz isciligi sayesinde guclu bir izlenim birakmaktadir Sirvan turbeleri icin karakteristik olan guclu bir sekilde vurgulanmis giris alani Kelehane turbelerinde de gorulmektedir Bu giris alani giris yuzeyinin dusuk kabartmali bir portalle vurgulanmasiyla ifade edilmistir Buna ragmen sade cerceveleme net bir kompozisyon odagi olusturarak tum yapiya gorkemli bir gorunum kazandirir Portal cerceveleri arasinda dis cerceveye kiyasla daha ince olan ic cerceve ozellikle belirtilmistir Abdulvahap Selamzade ye gore yapinin kucuk boyutlarini dikkate alan mimar dis cercevenin ust kismini yapay olarak kuculterek izleyicinin gozunde yapinin daha buyuk gorunmesini saglamayi amaclamistir Sivri giris kemerinin kucuk boyutlu olmasi da ayni amaca hizmet etmektedir A Selamzade soyle belirtir Odunlasmis sekizgen tas turbe tipi dahilinde Kelehane turbelerinin her birine kendine ozgu bireysel bir cehre verilmesi Sirvan mimarlarinin profesyonelligini ve olgunlugunu gosterir Turbelerin ozgunlugu esas olarak her birinin farkli bir giris portali ile vurgulanmasiyla saglanmistir Kompleksin bati tarafinda yer alan turbenin plani Plan acisindan komplekse dahil olan anitlar birbirini tekrarlar Bati tarafinda en ucta yer alan turbe sadece portal detaylarinin ince isciligiyle degil ayni zamanda diger turbelere kiyasla bu turbeyi cevreleyen duvarlarin ve duvarin ortasinda yer alan portalin iyi korunmus olmasiyla da one cikar Duvarlar her bir turbenin daha iyi korunmasi ve turbe alanina girisin kismen de olsa sinirlandirilmasi amaciyla insa edilmistir Savunma karakterinin yani sira bu duvarlar kompozisyon acisindan da onemli bir rol oynarlar Kucuk portal ve turbe ile birlikte bu duvarlar kucuk bir yapi kompleksi olusturarak her uc oge arasindaki uyumlu kutle yaklasimi sayesinde anita onemli bir ifade gucu kazandirmistir Bati tarafta yer alan mukarnasli stalaktitli turbe oranlarinin uzunlugu ve mimari detaylarinin ince isciligi ile komplekse dahil olan diger turbelerden ayrilir Sivri giris yine sivri bir cerceve ile cevrelenmistir Girisin uzerinde duvar yuzeyinden one cikan bir kitabe yeri bulunmaktadir Insaatta kullanilan taslarin cok yuksek seviyede yontulmus olmasi anitin verdigi butunluk ve zarafet izlenimini daha da guclendirmektedir Komplekse dahil olan bir diger turbe ise orgusunde buyuk boyutlu taslarin kullanilmasiyla dikkat ceker Yapinin buyuk taslarla kaplanmasi komsu turbelere kiyasla ona daha heybetli bir gorunum kazandirir Ornegin kitabeli turbenin kaplamasinda kullanilan en buyuk taslarin boyutu 25x45 cm iken bu turbenin kaplamasinda 41x64 cm boyutunda taslar kullanilmistir Bu turbenin bir diger karakteristik ozelligi ise prizmatik govdenin ust friz kusagi ve alt kisim olmak uzere ikiye bolunmesidir Govdenin bu sekilde bolunmesine Azerbaycan in 12 15 yuzyillara ait hemen hemen tum tugla turbelerinde rastlanabilse de Sirvan bolgesinde yukselen tas turbelerde bu duruma nadiren rastlanir Sirvan Abseron mimarlik okulu yapilari arasinda bu tur bir bolunmenin en parlak ornegi olarak Sirvansahlar Saray Kompleksi ne dahil olan Seyyid Yahya Bakuvi Turbesi gosterilebilir Kelehane turbesinin ayirici kusagi da Bakuvi turbesinin kusagindaki suslemeleri tekrarlamaktadir Portal cercevesi komplekse dahil olan diger turbelerin portal cercevesi ile ozdes olsa da ust kismi sadece cercevenin dis kismiyla iliskilendirilen sivri bir kemerle tamamlanir Tas oyma sanatcilarinin ustaligi giris kisminin kemer aynalarinda timpanlarinda yer alan geometrik suslemeli rozetlerde kendini gostermektedir Yapisal acidan Kelehane turbeleri Sirvan Abseron mimarlik okulu icin karakteristik olan ozelliklere sahiptir Iyi yontulmus taslarin arasi kirec harci ile birlestirilmistir Ilginc bir yon ise kirec harcina odun komurunun de eklenmis olmasidir Alci harcina dayaniklilik vermek icin komur eklenmesi Berde ve Nahcivan bolgesinde yaygin olan 12 15 yuzyil turbelerinde de gozlemlenen bir durumdur Ayrica bakiniz span Sirvan Abseron mimarlik okuluKaynakca span Sysoev V M 1926 Poezdka v Shemahinskij uezd s arheologicheskoj celyu Izv Arheologicheskogo komiteta A V Salamzade A A Sadyhzade 1946 Nekotorye pamyatniki Shemahinskogo rajona Arhitekturnye pamyatniki Azerbajdzhana vyp 1 Baku s 90 a b Salamzade 1964 s 42 a b c d e f g Salamzade 1964 s 43 a b c de Bruins Cornelis 1711 Reizen over Moskovie door Persie en Indie Amsterdam a b c d e Salamzade 1964 s 45 a b c d e f g h Salamzade 1964 s 44 Salamzade 1964 s 46 Ileri okumalar span Salamzade A V 1964 Arhitektura Azerbajdana XVI XIX vv Baku Izdatelstvo Akademii nauk Azerbajdzhanskoj SSR Dis baglantilar span Wikimedia Commons ta Kelehane Turbeleri ile ilgili ortam dosyalari mevcuttur Samahi daki dervis turbeleri Kelehane turbeleri Kelehane turbeleri Kelehane turbeleri Terk edilmis tarih Samahi 17 yuzyil turbe kompleksi Rusca Harabeye donmus Kelehane turbelerigdAzerbaycan daki anit mezarlarSeyyid Yahya Bakuvi Sofi Hamid Sirvansahlar Sakir Aga Pir Hasan Yeni SurakhaniBaba Samid Cevad Han Jomard Gassab Khudu Baba Mursal ojaghi Mirza Adigozel bey Nizami i Gencevi Saritapa YaniglyDaglik SirvanDiri Baba ShakhendanKarabagBerde Rzagulu bey Mazan nana Sih Baba Turbesi Melik Ajdar Garghabazar Sofi Hasan Sheikh Ibrahim Shikhbabaly Panahali khan Vagif KhudayarlyNahcivanDarkand Gulistan Karabaglar Mumine Hatun Nuh Yusuf bin Kuseyir Huseyin CavidKuba HacmazPir Celal Seyh Cuneyd Seyh HaydarSeki ZakatalaLenkeran AstaraSayyid Khalifa Seyh ZahidImamzadelerBerde Gence Nahcivan Nehram Otorite kontrolukulturenvanteri com 321801 Kategoriler Gizli kategoriler Commons kategori baglantisi Vikiveri de tanimli olan sayfalarKulturenvanteri tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri