Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Kata (Japonca: 形 ya da daha geleneksel olarak 型; kelime anlamı: "biçim"), tek başına ya da ikili olarak uygulanan ayrıntılı hareket dizilerini tanımlayan bir Japonca sözcüktür.Karate katası, adım atma ve dönüşlerle birlikte çeşitli hareketlerden oluşan belirli bir dizi şeklinde icra edilir; bu sırada kusursuz formun korunmasına özen gösterilir. Kata, bir dövüşün bire bir tasviri olmayıp, bir duruştan diğerine geçişin ve akışın gösterimidir; öğrencinin doğru form ve pozisyonu öğrenmesini sağlar ve her hareketin olası kullanım senaryolarını hayal etmesini teşvik eder. Karateciler, hayali olayları açıklamak amacıyla katanın "okunması" uygulamasını yaparlar ki bu, bunkai olarak bilinir. Pek çok kata vardır ve her birinin birçok küçük varyasyonu bulunur.
Kökenler
Kata, eski (Çinli dövüş sanatçıları) tarafından uygulanan eşli saldırı ve savunma alıştırmalarından ortaya çıkmıştır. Bunlara, beş farklı hayvanın dövüş yöntemlerine göre adlandırılan "beş form yumruğu" ya da "beş kalıp" denirdi. Bu formlar Okinawa'ya getirilmiş ve yeni katanın geliştirilmesi için temel olarak kullanılmıştır.
Kata, alıştırmaların savunma bölümlerinden alınan hareket dizilerinin birleştirilmesiyle oluşturulmuş tekli formlar halinde ortaya çıkmıştır. Başlangıçtaki formlar yalnızca hareket zincirlerinden ibaretken, kata'nın eğitim alanlarına uygun şekilde icra edilebilmesi için çeşitli kurallar geliştirilmiştir.
Öğretim
Geleneksel olarak, kata aşamalar halinde öğretilir. Öğrenci bilgi ve deneyim kazandıkça, önceden öğrenilen kata'lar daha iyi teknik veya güç göstermek amacıyla tekrar edilir. Öğrenciler sınavlarda, öğrendikleri tüm kata'ları tekrarlamakla birlikte, bunları daha yüksek bir kalite düzeyinde icra etmeleri beklenir.
Bir teknikler kütüphanesi olarak kata'nın, düzenli tekrar yoluyla en iyi şekilde işlediği kabul edilir. En temel kata bile, karate uygulayıcıları tarafından antrenman boyunca sürekli icra edilir. Bu tekrarın tekniği mükemmelleştirdiğine, bedeni güçlendirdiğine ve nihayetinde karakter geliştiren bir hareketli meditasyon biçimi olarak işlev gördüğüne inanılır.
Karate'nin çeşitli ekolleri farklı kata'ları veya ortak bir çekirdeğin varyasyonlarını çalışır. Bu nedenle bazı kata'lar iki farklı adla bilinebilir; bunlardan biri Japonca, diğeri Okinawa veya Çince olabilir. Bunun nedeni, Gichin Funakoshi ve diğerlerinin, Karate'nin tüm Japonya'ya yayılmasına yardımcı olmak için birçok kata'yı yeniden adlandırmış olmasıdır.
Kata adları
Çin bağlantıları
108 sayısı Dharmî dinlerde mitolojik bir öneme sahiptir ve birçok geleneksel kata'da karşımıza çıkar. Bu sayı, özellikle kökeni ’ye dayanan ve dahil olmak üzere çeşitli karate stillerinde kata adlarında önemli bir yer tutar. İleri düzey Gōjū-ryū kata’sı olan Suparinpei, Fuzhou lehçesinde kelime anlamı olarak “108” şeklinde çevrilir. ’daki gojushi ise Japonca’da “54”ün (108’in yarısı) okunuşudur. Diğer Gōjū-ryū kata’ları olan Sanseru (“36”) ve Seipai (“18”) ise 108'in çarpanlarıdır.
Ancak, Zen Budizmi ile karate arasındaki bu doğrudan bağ son dönemlerde hem modern bir Batılı yanlış yorumlama hem de 19. yüzyılın sonlarında birleşik Japonya'daki ulusal-dini homojenleştirme eğilimlerinin bir sonucu olarak geçerliliğini yitirmiştir.
108 sayısının kata'lardaki kökenine dair diğer görüşler arasında, (Outlaws of the Marsh) efsanesinde geçen 108 kahraman ya da 12. yüzyılda yaşamış Çinli general ’nin geliştirdiği Yibai Lingba Qinna (一百零八擒拿; “108 Kilitleme Tekniği”), Ying Sao (Kartal Eli) veya Ying Kuen (Kartal Yumruğu) sistemleri yer almaktadır. Bu teknikler daha sonra modern Çin boksuna, oradan da karateye etki etmiştir.
Çeşitli stillerde icra edilen kata’lar
Bazı kata'lar ve stiller burada yer almamaktadır; bunun sebebi yalnızca popülerlikleri, kata'larda yaygın kullanım durumları ya da farklı yönetim organları tarafından tanınıp tanınmamalarıdır.
| Kata | Gōjū-ryū | Shitō-ryū | Shotokan | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Bazı | Bazı | ||||||||||
| Evet | Evet | Evet | ||||||||||||||
| Annanko | Evet | Evet | Evet | |||||||||||||
| Evet | Evet | |||||||||||||||
| Evet | Bazı | Evet | Evet | Evet | ||||||||||||
| Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Bazı | Evet | ||||||||
| Chinsu | Evet | |||||||||||||||
| Evet | Bazı | Bazı | Evet | |||||||||||||
| Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | ||||||||||
| Happiken | Evet | |||||||||||||||
| Evet | Evet | Evet | ||||||||||||||
| Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | ||||||||||||
| Evet | Bazı | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | ||||||||||
| Juroku | Evet | Evet | ||||||||||||||
| Kururunfa | Evet | Evet | Evet | Evet | ||||||||||||
| Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | |||||||
| / Tekki | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Bazı | Evet | Evet | ||||||
| Nipaipo / Neipai | Evet | Evet | Evet | |||||||||||||
| Evet | Bazı | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | ||||||||
| Bassai / Passai | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Bazı | Evet | Evet | Bazı | ||||||
| Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Bazı | Evet | Bazı | Evet | ||||||
| Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Bazı | |||||||
| / | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Bazı | ||||||||
| Ryuko | Bazı | Bazı | Bazı | |||||||||||||
| Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | |||||||||||
| Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | ||||||
| Sankakutobi | Evet | |||||||||||||||
| Sanseiryu / Sanseryu | Evet | Evet | Evet | |||||||||||||
| Seichin | Evet | Evet | ||||||||||||||
| Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | |||||||||||
| Seiryu | Evet | Evet | ||||||||||||||
| Evet | Evet | Bazı | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Bazı | ||||||
| Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | ||||||||||
| Evet | Evet | |||||||||||||||
| Evet | Evet | Evet | Evet | |||||||||||||
| Evet | Evet | Evet | Evet | Bazı | ||||||||||||
| Suparimpei / Pechurin | Evet | Evet | Bazı | Evet | ||||||||||||
| / Kihon | Bazı | Evet | Bazı | Evet | Evet | Bazı | Evet | Evet | Evet | Evet | ||||||
| Tenshin | Evet | |||||||||||||||
| Evet | Evet | Bazı | Evet | Evet | Evet | |||||||||||
| Ten No Kata | Evet | Bazı | Bazı | |||||||||||||
| Tsuki No Kata | Evet | |||||||||||||||
| Evet | Evet | Evet | ||||||||||||||
| Wanduan | Evet | |||||||||||||||
| Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Bazı |
Kaynakça
- ^ "The Global Allure of Karate". 2 Ocak 2017. 27 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2018.
- ^ a b McCarthy, Pat (1987). Classical Kata of Okinawan Karate. Ohara. s. 55. ISBN .
- ^ Black Belt Magazine. Active Interest Media, Inc. November 1995. s. 80.
- ^ Toguchi, Seikichi (2001). Okinawan Goju-Ryu II: Advanced Techniques of Shorei-Kan Karate. Black Belt Communications. s. 48. ISBN .
- ^ Pawlett, Ray (2004). The Karate Handbook. New York, NY: Rosen Publishing. ss. 149-233. ISBN .
- ^ "A Performance Theory Analysis of the Practice of Kata in Karate-Do". ejmas.com. 9 Mart 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mayıs 2023.
- ^ (2024). Martial Arts Politics Explained. Amazon Digital Services LLC - KDP. ISBN .
- ^ "Hyaku Hachi No Bonno: 108 Defilements". www.seinenkai.com. Archived from the original on 1 Haziran 2007. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2018.
- ^ Bragg, Melvyn. "In Our Time, Zen". BBC Radio 4. 28 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2022.
- ^ Hopkins, Giles (2021). Suparinpei: The Last Kata of Goju-Ryu Karate. Blue Snake Books. s. 3. ISBN . Erişim tarihi: 23 Mart 2022.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Kata Japonca 形 ya da daha geleneksel olarak 型 kelime anlami bicim tek basina ya da ikili olarak uygulanan ayrintili hareket dizilerini tanimlayan bir Japonca sozcuktur Karate katasi adim atma ve donuslerle birlikte cesitli hareketlerden olusan belirli bir dizi seklinde icra edilir bu sirada kusursuz formun korunmasina ozen gosterilir Kata bir dovusun bire bir tasviri olmayip bir durustan digerine gecisin ve akisin gosterimidir ogrencinin dogru form ve pozisyonu ogrenmesini saglar ve her hareketin olasi kullanim senaryolarini hayal etmesini tesvik eder Karateciler hayali olaylari aciklamak amaciyla katanin okunmasi uygulamasini yaparlar ki bu bunkai olarak bilinir Pek cok kata vardir ve her birinin bircok kucuk varyasyonu bulunur Motobu Chōki Naifanchi yaparken KokenlerKata eski Cinli dovus sanatcilari tarafindan uygulanan esli saldiri ve savunma alistirmalarindan ortaya cikmistir Bunlara bes farkli hayvanin dovus yontemlerine gore adlandirilan bes form yumrugu ya da bes kalip denirdi Bu formlar Okinawa ya getirilmis ve yeni katanin gelistirilmesi icin temel olarak kullanilmistir Kata alistirmalarin savunma bolumlerinden alinan hareket dizilerinin birlestirilmesiyle olusturulmus tekli formlar halinde ortaya cikmistir Baslangictaki formlar yalnizca hareket zincirlerinden ibaretken kata nin egitim alanlarina uygun sekilde icra edilebilmesi icin cesitli kurallar gelistirilmistir OgretimGeleneksel olarak kata asamalar halinde ogretilir Ogrenci bilgi ve deneyim kazandikca onceden ogrenilen kata lar daha iyi teknik veya guc gostermek amaciyla tekrar edilir Ogrenciler sinavlarda ogrendikleri tum kata lari tekrarlamakla birlikte bunlari daha yuksek bir kalite duzeyinde icra etmeleri beklenir Bir teknikler kutuphanesi olarak kata nin duzenli tekrar yoluyla en iyi sekilde isledigi kabul edilir En temel kata bile karate uygulayicilari tarafindan antrenman boyunca surekli icra edilir Bu tekrarin teknigi mukemmellestirdigine bedeni guclendirdigine ve nihayetinde karakter gelistiren bir hareketli meditasyon bicimi olarak islev gordugune inanilir Karate nin cesitli ekolleri farkli kata lari veya ortak bir cekirdegin varyasyonlarini calisir Bu nedenle bazi kata lar iki farkli adla bilinebilir bunlardan biri Japonca digeri Okinawa veya Cince olabilir Bunun nedeni Gichin Funakoshi ve digerlerinin Karate nin tum Japonya ya yayilmasina yardimci olmak icin bircok kata yi yeniden adlandirmis olmasidir Kata adlariCin baglantilari 108 sayisi Dharmi dinlerde mitolojik bir oneme sahiptir ve bircok geleneksel kata da karsimiza cikar Bu sayi ozellikle kokeni ye dayanan ve dahil olmak uzere cesitli karate stillerinde kata adlarinda onemli bir yer tutar Ileri duzey Gōju ryu kata si olan Suparinpei Fuzhou lehcesinde kelime anlami olarak 108 seklinde cevrilir daki gojushi ise Japonca da 54 un 108 in yarisi okunusudur Diger Gōju ryu kata lari olan Sanseru 36 ve Seipai 18 ise 108 in carpanlaridir Ancak Zen Budizmi ile karate arasindaki bu dogrudan bag son donemlerde hem modern bir Batili yanlis yorumlama hem de 19 yuzyilin sonlarinda birlesik Japonya daki ulusal dini homojenlestirme egilimlerinin bir sonucu olarak gecerliligini yitirmistir 108 sayisinin kata lardaki kokenine dair diger gorusler arasinda Outlaws of the Marsh efsanesinde gecen 108 kahraman ya da 12 yuzyilda yasamis Cinli general nin gelistirdigi Yibai Lingba Qinna 一百零八擒拿 108 Kilitleme Teknigi Ying Sao Kartal Eli veya Ying Kuen Kartal Yumrugu sistemleri yer almaktadir Bu teknikler daha sonra modern Cin boksuna oradan da karateye etki etmistir Cesitli stillerde icra edilen kata larBazi kata lar ve stiller burada yer almamaktadir bunun sebebi yalnizca populerlikleri kata larda yaygin kullanim durumlari ya da farkli yonetim organlari tarafindan taninip taninmamalaridir Kata Gōju ryu Shitō ryu ShotokanEvet Evet Evet Evet Evet Bazi BaziEvet Evet EvetAnnanko Evet Evet EvetEvet EvetEvet Bazi Evet Evet EvetEvet Evet Evet Evet Evet Evet Evet Bazi EvetChinsu EvetEvet Bazi Bazi EvetEvet Evet Evet Evet Evet Evet EvetHappiken EvetEvet Evet EvetEvet Evet Evet Evet EvetEvet Bazi Evet Evet Evet Evet EvetJuroku Evet EvetKururunfa Evet Evet Evet EvetEvet Evet Evet Evet Evet Evet Evet Evet Evet Evet Tekki Evet Evet Evet Evet Evet Evet Evet Bazi Evet EvetNipaipo Neipai Evet Evet EvetEvet Bazi Evet Evet Evet Evet Evet Evet EvetBassai Passai Evet Evet Evet Evet Evet Evet Bazi Evet Evet BaziEvet Evet Evet Evet Evet Evet Evet Bazi Evet Bazi EvetEvet Evet Evet Evet Evet Evet Evet Evet Evet Bazi Evet Evet Evet Evet Evet Evet Evet BaziRyuko Bazi Bazi BaziEvet Evet Evet Evet Evet EvetEvet Evet Evet Evet Evet Evet Evet Evet Evet Evet EvetSankakutobi EvetSanseiryu Sanseryu Evet Evet EvetSeichin Evet EvetEvet Evet Evet Evet Evet EvetSeiryu Evet EvetEvet Evet Bazi Evet Evet Evet Evet Evet Evet Evet BaziEvet Evet Evet Evet Evet Evet EvetEvet EvetEvet Evet Evet EvetEvet Evet Evet Evet BaziSuparimpei Pechurin Evet Evet Bazi Evet Kihon Bazi Evet Bazi Evet Evet Bazi Evet Evet Evet EvetTenshin EvetEvet Evet Bazi Evet Evet EvetTen No Kata Evet Bazi BaziTsuki No Kata EvetEvet Evet EvetWanduan EvetEvet Evet Evet Evet Evet BaziKaynakca The Global Allure of Karate 2 Ocak 2017 27 Mart 2019 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 27 Mayis 2018 a b McCarthy Pat 1987 Classical Kata of Okinawan Karate Ohara s 55 ISBN 9780897501132 Black Belt Magazine Active Interest Media Inc November 1995 s 80 Toguchi Seikichi 2001 Okinawan Goju Ryu II Advanced Techniques of Shorei Kan Karate Black Belt Communications s 48 ISBN 978 0 89750 140 8 Pawlett Ray 2004 The Karate Handbook New York NY Rosen Publishing ss 149 233 ISBN 978 1 4042 1394 4 A Performance Theory Analysis of the Practice of Kata in Karate Do ejmas com 9 Mart 2007 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 11 Mayis 2023 2024 Martial Arts Politics Explained Amazon Digital Services LLC KDP ISBN 979 8335564984 Hyaku Hachi No Bonno 108 Defilements www seinenkai com Archived from the original on 1 Haziran 2007 Erisim tarihi 27 Mayis 2018 KB1 bakim Uygun olmayan url link Bragg Melvyn In Our Time Zen BBC Radio 4 28 Kasim 2014 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 23 Mart 2022 Hopkins Giles 2021 Suparinpei The Last Kata of Goju Ryu Karate Blue Snake Books s 3 ISBN 9781623175597 Erisim tarihi 23 Mart 2022