Vikipedi özgür ansiklopedi Nuha KalesiNuha KalesiYerel ad Azerice Nuxa qalasıKonumYukarı Baş Devlet Tarih Mimarlık Korum

Vikipedi ozgur ansiklopedi Nuha KalesiNuha KalesiYerel ad Azerice Nuxa qalasiKonumYukari Bas Devlet Tarih Mimarlik Koruma Alani Seki AzerbaycanKurulusuXVIII yuzyilKurucusuMehmedhuseyin HanMimari tarziWeb sitesihttp www sheki az Nuha Kalesi modern Seki sehrinde yer alan bir kaledir Seki sehri 1969 yilina kadar Nuha olarak adlandirildigi icin bu kale de Nuha Kalesi olarak biliniyordu Azerbaycan Cumhuriyeti topraklarinda gunumuze kadar ulasan en buyuk orta cag tahkimati olmasina ragmen Azerbaycan Cumhuriyeti Kultur ve Turizm Bakanligi tarafindan Kale Surlari adi altinda envanter no 330 mimari anit olarak tescil edilmistir Genel bilgiler span Bazi kaynaklara gore kale 1765 yilinda insa edilmistir Kale surlarinin toplam uzunlugu 1300 metredir Kuzey tarafindaki sur 4 metre guney tarafindaki sur ise 8 metre yuksekligindedir Kale surlarinin kalinligi 2 2 metredir Kalenin guney ve kuzey taraflarinda iki kapisi ve koruma amacli kuleleri bulunmaktadir 1825 tarihli bir kaynakta kale duvarlarinin pismis tugladan insa edildigi kaydedilse de yapilan incelemeler surlarin ana malzemesinin nehir tasi oldugunu gostermektedir Feridun Bey Kocerli nin aktarimina gore kale surlarinin plan semasi yukaridan bakildiginda Arapca Muhammed han ibaresini olusturacak bir sekilde insa edilmistir Hanlik doneminde hanin kendisi ailesi ve akrabalari kalede yasamaktaydi Gunumuzde Seki Han Sarayi olarak adlandirilan bina o zamanlar Divanhane idi Ruslarin 1819 da Seki Hanligi ni ortadan kaldirmasinin ardindan Divanhane Sehir Mahkemesi gorodskoj sud olarak tesis edildi 1819 dan sonra Rus askerlerinin konaklamasi icin kalede kisla ve diger ozel amacli binalar insa edildi 1828 de Ruslar kale icindeki camiyi kucuk bir kiliseye cevirdiler Kalede gunumuze ulasan ve Yuvarlak Tapinak olarak adlandirilan yapi Seki bolgesindeki tek Ortodoks kilisesiydi Nuha da olen Rus yetkililer bu kilisenin arkasindaki araziye gomulmustur Rasid Bey Efendiyev e gore kalenin dort kosesinde yer alan dort buyuk dairesel kule de Ruslar tarafindan top atisi amaciyla insa edilmistir 1895 yilinda kalede bir hapishane binasi yapilmis bu yapi 20 yuzyilin 1960 li yillarina kadar asil islevini surdurmustur Nuha Kalesi nde 1895 yilinda insa edilen hapishane binasinin gunumuzdeki gorunumu 1867 de yayinlanan bir kaynak Seki Han Sarayi na ek olarak kalede bir Ortodoks kilisesi ve 14 adet yapi bulundugunu belirtmektedir Ancak 20 yuzyilin ortalarinda kale bolgesini inceleyen uzmanlar cami ile Seki Han Sarayi disinda 6 hektarlik alani kapsayan kalede hana ait baska hicbir yapinin gunumuze ulasmadigi sonucuna varmislardir Nuha Kalesi nin adi Lev Tolstoy un unlu Haci Murad romaninda da gecmektedir Romanda Seyh Samil in en yakin silah arkadaslarindan biri olan ve Ruslar tarafindan esir alinan Haci Murad 1851 1852 yillari arasinda bu kalede tutulmustur Resim galerisi span 1853 yilinda cizilmis Nuha Kalesi plani 1853 yilina ait renkli ve aciklayici bir kale plani 1 Han Sarayi 2 Kapi 3 Eski Cami 1828 de Ortodoks kilisesine donusturuldu 4 5 kisla 6 mustemilatlar 1871 yilinda Yemakov tarafindan cekilmis fotograf Fotografin negatifi Tiflis Tarih Muzesi nde Yemakov un kisisel arsivinde bulunmaktadir Fotografin biraz farkli bir kopyasi ise Baku deki El Yazmalari Enstitusu nde saklanmaktadir Her iki yerde de fotografin altinda Rusca olarak Nuha Mechet i banya yazmaktadir Ancak kalenin surlarina bitisik binada bir levha bulunmaktadir ve bu levhada Rusca olarak Cejhgauz elicavetpolskogo mestnogo batalona Yelisavetpol yerel taburunun silah deposu yazmaktadir bu nedenle fotograftaki kale Gence Kalesi de olabilir Kale duvarlari Kalenin guney girisi Kalenin burclarindan birisi Dis baglantilar span Nuxa qalasinin veziyyeti barede mayor Lisanevicin 1819 cu ilde tertib etdiyi akt Resid bey Efendiyev Nuxa qezasindaki asaru etiqeler haqqinda Baki 1925 Kaynakca span Mikael Aleskerovich Usejnov Istoriya arhitektury Azerbajdzhana Gos izd vo litry po stroitelstvu arhitekture i stroit materialam 1963 Str 305 V verhnej chasti goroda razmeshalas Nuhinskaya krepost byvshaya citadelyu mestnogo hana 2021 08 22 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 2015 02 27 A V Potto Kavkazskaya vojna Parfenov peshkom otpravlen byl v Nuhinskuyu krepost gde ego zabili v kolodki 2021 05 16 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 2015 02 27 Hadzhi Murat dokumenty pisma ocherki fakty Ėho Kavkaza 1999 Str 128 2021 08 22 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 2015 02 27 Iskusstvo Azerbajdzhana Tom 6 Str 212 2021 08 22 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 2015 02 27 Ṭahir Qarahi A M Barabanov Ignatij Yulianovich Krachkovskij Hronika Muhammeda Tahira al Karahi o dagestanskih vojnah v period Shamilya Tom 1 Izd vo Akademii nauk SSSR 1941 Str 228 2021 08 22 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 2015 02 27 Liya Myshkovskaya L Tolstoj rabota i stil Sov pisatel 1939 Str 36 2021 08 22 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 2015 02 27 Shalala Mamedova Interpretaciya totalitarizma stalinizm v Azerbajdzhane 1920 1930 Izd vo Adilogly 2004 Str 101 Posle ukrepleniya v Nuhe povstancy osvobodili vseh arestantov iz Nuhinskoj kreposti 2021 08 22 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 2015 02 27 Azărbai jan SSR Elmlăr Akademii asynyn khăbărlari Bioloġii a vă kănd tăsărru fat elmlări serii asy 1961 Str 67 2021 08 22 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 2015 02 27 Liya Myshkovskaya Masterstvo L N Tolstogo Sovetskij pisatel 1958 str 234 2021 08 22 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 2015 02 27 Jaḣanġir Găḣrămanov Opisanie arkheograficheskikh dokumentov Ėlm 1969 str 7 52 53 2021 08 22 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 2015 02 27 deyir Nuxa qalasi ele bir qala deyil ki burada qosun saxlamaq olsun burada yalniz bir ev var onda da men yasayiram qohumlarimla ve qulluqcylarimla birlikde yasamaq ucun basqa yer yoxdur bax Akty sobrannye Kavkazskoj arheograficheskoj komissiej tom II Tiflis 1868 str 655 1322 2021 05 10 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Dubrovin Nikolaj Fedorovich Istoriya vojny i vladychestva russkih na Kavkaze tom V S Peterburg 1887 str 56 61 seh 13 2012 02 25 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Nuxa qalasi Azerice shaki cls az 2015 02 21 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 2015 02 22 KB1 bakim Tanimlanamayan dil link Azadliq in Arasdirmaci Jurnalistler Qrupu 2011 03 16 Sekinin tarixi qalalari Azerice azadliq info 2015 02 21 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 2015 02 22 KB1 bakim Tanimlanamayan dil link Sekinin tarixi qaynaqlarda 2022 07 14 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Azerbaycan Respublikasi Medeniyyet ve Turizm Nazirliyin resmi sayti 2023 08 05 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 2015 03 21 Opisanie vtorzheniya persiyan v Gruziyu v 1826 godu Zapiski M E Kocebu Kavkazskij sbornik Tom 22 1901 2020 12 02 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 2015 03 31 Kocerli Firudin bey Azerbaycan edebiyyati I cild seh 397 Baki 2005 PDF 2021 08 30 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 2013 02 03 Kocerli Firudin bey Azerbaycan edebiyyati I cild Mirze Feteli Axundov html 2018 04 04 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 2013 02 03 Geograficesko statisticeskij slovar Rossijskoj Imperii 2016 04 01 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 2015 03 14 S A DADAShEV M A USEJNOV ARHITEKTURA AZERBAJDZhANA III XIX VEKA MOSKVA 1948 str 21 2020 01 16 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 2020 09 16 Kategori 1765 te kurulan olusumlarGizli kategoriler Webarsiv sablonu wayback baglantilariKB1 bakim Tanimlanamayan dilVikiveri de OSM iliski kimligi olmayan bilgi kutusu icin harita isaretleyici