| Ispahbudhan Hanedanı | |
|---|---|
| Ülke | Part İmparatorluğu, Sasani İmparatorluğu |
| Aktif bölge(ler) | Horasan, Gürgan, |
| Ana hanedan | Koshm Hanedanı, Arşak Hanedanı |
| Kurucu | Aspahpet Pahlav |
| Ünlü üyeleri | Ferruh Hürmüz, Rüstem Ferruhzâd, |
| Güncel durumu | aktif değil |
| Unvan(lar) | Spahbed |
| Alt kolları | |
Ispahbudhan Hanedanı veya Aspahbadh Hanedanı, 'ndan birisidi. Sâsânî Hanedanı gibi, Ahameniş Hanedanı'ndan geldiklerini iddia ediyorlardı. Ayrıca, Zerdüşt kaynaklarına göre Zerdüşt'ün ilk takipçilerinden biri olan Vishtaspa'nın oğlu olan efsanevi Keyânî figürü İsfendiyâr'dan da geldiklerini iddia ediyorlardı.
Kökeni ve ataları
| ]Ailenin kökeni askeri mareşallere (spahbed'ler) dayanıyordu ve ülkede önemli görevlerde bulunuyorlardı. Kökenleri hakkında romantik bir efsaneye göre, Part/Arşak kralı IV. Fraates'in (h. 37-2) Koshm adlı bir kızı "tüm İranlıların generali" ile evlendi; onların çocukları "Aspahpet Pehlevi" unvanını taşıdı ve daha sonra Ispahbudhan klanını oluşturdu. Ispahbudhan, Arsak soyları aracılığıyla Keyânî kralları II. Dara ve İsfendiyâr'ın soyundan geldiklerini iddia ettiler.
Tarih
| ]Sasaniler döneminde, Ispahbudhan o kadar yüksek bir statüye sahipti ki, "Sasanilerin akrabası ve ortakları" olarak kabul ediliyorlardı. Gerçekten de, Rüstem'in babası Ferruh Hürmüz, Sasani Kralların kralı (şahinşah) II. Hüsrev'in (h. 590-628) birinci dereceden kuzeniydi, büyük büyükbabası Şapur ise Şahinşah I. Hüsrev'in (h. 531-579) kuzeniydi. Ispahbudhan'ın kalıtsal vatanının Horasan olduğu görünse de, aile zamanla Adurbadagan'ın kuzeybatı bölgesini (kust) yönetmeye başladı (adını aldığı Adurbadagan eyaletiyle karıştırılmamalıdır). Aile Ferruh Hürmüz, , Rüstem Ferruhzâd, Bistâm, Isfandyadh vb. gibi Sasani İmparatorluğu'ndaki Sasani Hanedanı ile yakın akraba olan birçok güçlü adamı içeriyordu.
Araplara karşı direniş
| ]651'de Müslümanlar, İsfandyadh ve Behrâm adlı Ispahbudhan kardeşlerin toprakları olan Adurbadagan'ı işgal ettiler. Isfandyadh, Araplara karşı bir direniş gösterdi ve burada bir muharebe yaşandı. Ancak Araplar tarafından yenildi ve esir alındı. Isfandyadh esaret altındayken, Arap generali Bukayr ibn Abdullah'a, Adurbadagan'ı hızlı ve barışçıl bir şekilde fethetmek isterse kendisiyle barış yapması gerektiğini söyledi. Belamî'ye göre, Isfandyadh'ın şöyle dediği bilinmektedir: "Eğer beni öldürürseniz, Adurbadagan'ın tamamı kanımın intikamını almak için ayaklanacak ve size karşı savaş açacaktır." Arap generali Isfandyadh'ın tavsiyesini kabul etti ve onunla barış yaptı. Ancak, Isfandyadh'ın kardeşi Behrâm, Arap güçlerine boyun eğmeyi reddetti ve onlara direnmeye devam etti. Ancak, hızla mağlup oldu ve Adurbadagan'dan kaçmak zorunda kaldı. Böylece Adurbadagan Arap egemenliği altına girdi.
Kaynakça
| ]- Özel
- ^ Pourshariati 2008, s. 49.
- ^ Howard-Johnston 2010.
- ^ Shapur Shahbazi 1989, ss. 180–182.
- ^ Pourshariati 2008, ss. 26–27.
- ^ a b Shahbazi 1989, ss. 180–182.
- ^ Lewental 2017b.
- ^ a b Pourshariati 2008, s. 278.
- ^ Pourshariati 2008, s. 279.
- Genel
- Shahbazi, A. Shapur (1989). "Besṭām o Bendōy". Encyclopaedia Iranica, Vol. IV, Fasc. 2. ss. 180–182.
- Lewental, D. Gershon (2017b). "Rostam b. Farroḵ-Hormozd". Encyclopaedia Iranica.
- Howard-Johnston, James (2010). "ḴOSROW II". Encyclopaedia Iranica, Online Edition. Erişim tarihi: 14 February 2016.
- (1989). "BESṬĀM O BENDŌY". Yarshater, Ehsan (Ed.). Encyclopaedia Iranica, Vol. IV, Fasc. 2. London et al.: Routledge & Kegan Paul. ss. 180–182. ISBN .
- Pourshariati, Parvaneh (2008). Decline and Fall of the Sasanian Empire: The Sasanian-Parthian Confederacy and the Arab Conquest of Iran. London and New York: I.B. Tauris. ISBN .
- Shapur Shahbazi, A. (2002). "GOŠTĀSP". Encyclopaedia Iranica, Vol. XI, Fasc. 2. ss. 171–176.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Vikipedi ozgur ansiklopedi Ispahbudhan HanedaniUlkePart Imparatorlugu Sasani ImparatorluguAktif bolge ler Horasan Gurgan Ana hanedanKoshm Hanedani Arsak HanedaniKurucuAspahpet PahlavUnlu uyeleriFerruh Hurmuz Rustem Ferruhzad Guncel durumuaktif degilUnvan lar SpahbedAlt kollari Ispahbudhan Hanedani veya Aspahbadh Hanedani ndan birisidi Sasani Hanedani gibi Ahamenis Hanedani ndan geldiklerini iddia ediyorlardi Ayrica Zerdust kaynaklarina gore Zerdust un ilk takipcilerinden biri olan Vishtaspa nin oglu olan efsanevi Keyani figuru Isfendiyar dan da geldiklerini iddia ediyorlardi Kokeni ve atalari span Ailenin kokeni askeri maresallere spahbed ler dayaniyordu ve ulkede onemli gorevlerde bulunuyorlardi Kokenleri hakkinda romantik bir efsaneye gore Part Arsak krali IV Fraates in h 37 2 Koshm adli bir kizi tum Iranlilarin generali ile evlendi onlarin cocuklari Aspahpet Pehlevi unvanini tasidi ve daha sonra Ispahbudhan klanini olusturdu Ispahbudhan Arsak soylari araciligiyla Keyani krallari II Dara ve Isfendiyar in soyundan geldiklerini iddia ettiler Tarih span Sasaniler doneminde Ispahbudhan o kadar yuksek bir statuye sahipti ki Sasanilerin akrabasi ve ortaklari olarak kabul ediliyorlardi Gercekten de Rustem in babasi Ferruh Hurmuz Sasani Krallarin krali sahinsah II Husrev in h 590 628 birinci dereceden kuzeniydi buyuk buyukbabasi Sapur ise Sahinsah I Husrev in h 531 579 kuzeniydi Ispahbudhan in kalitsal vataninin Horasan oldugu gorunse de aile zamanla Adurbadagan in kuzeybati bolgesini kust yonetmeye basladi adini aldigi Adurbadagan eyaletiyle karistirilmamalidir Aile Ferruh Hurmuz Rustem Ferruhzad Bistam Isfandyadh vb gibi Sasani Imparatorlugu ndaki Sasani Hanedani ile yakin akraba olan bircok guclu adami iceriyordu Araplara karsi direnis span 651 de Muslumanlar Isfandyadh ve Behram adli Ispahbudhan kardeslerin topraklari olan Adurbadagan i isgal ettiler Isfandyadh Araplara karsi bir direnis gosterdi ve burada bir muharebe yasandi Ancak Araplar tarafindan yenildi ve esir alindi Isfandyadh esaret altindayken Arap generali Bukayr ibn Abdullah a Adurbadagan i hizli ve bariscil bir sekilde fethetmek isterse kendisiyle baris yapmasi gerektigini soyledi Belami ye gore Isfandyadh in soyle dedigi bilinmektedir Eger beni oldururseniz Adurbadagan in tamami kanimin intikamini almak icin ayaklanacak ve size karsi savas acacaktir Arap generali Isfandyadh in tavsiyesini kabul etti ve onunla baris yapti Ancak Isfandyadh in kardesi Behram Arap guclerine boyun egmeyi reddetti ve onlara direnmeye devam etti Ancak hizla maglup oldu ve Adurbadagan dan kacmak zorunda kaldi Boylece Adurbadagan Arap egemenligi altina girdi Kaynakca span Ozel Pourshariati 2008 s 49 Howard Johnston 2010 Shapur Shahbazi 1989 ss 180 182 Pourshariati 2008 ss 26 27 a b Shahbazi 1989 ss 180 182 Lewental 2017b a b Pourshariati 2008 s 278 Pourshariati 2008 s 279 GenelShahbazi A Shapur 1989 Besṭam o Bendōy Encyclopaedia Iranica Vol IV Fasc 2 ss 180 182 Lewental D Gershon 2017b Rostam b Farroḵ Hormozd Encyclopaedia Iranica Howard Johnston James 2010 ḴOSROW II Encyclopaedia Iranica Online Edition Erisim tarihi 14 February 2016 1989 BESṬAM O BENDŌY Yarshater Ehsan Ed Encyclopaedia Iranica Vol IV Fasc 2 London et al Routledge amp Kegan Paul ss 180 182 ISBN 1 56859 007 5 Pourshariati Parvaneh 2008 Decline and Fall of the Sasanian Empire The Sasanian Parthian Confederacy and the Arab Conquest of Iran London and New York I B Tauris ISBN 978 1 84511 645 3 Shapur Shahbazi A 2002 GOSTASP Encyclopaedia Iranica Vol XI Fasc 2 ss 171 176 gdPart ImparatorluguKokenParnilerHanedanErmenistan Hint PartSoylu klanlarIspahbudhan Mihran Suren VarazKulturDilSavaslarEkbatan Muharebesi Part Roma Savasi 161 166 Pompey Part istilasi Tizpon Muharebesi 165 Tizpon Muharebesi 198 Carrhae Muharebesi Gulek Bogazi Muharebesi Gindarus Dagi Muharebesi Belen Gecidi MuharebesiIlgiliParthia Part atisiListeler Kategoriler Ispahbudhan HanedaniIranli hanedanlar
