Harosmani (Gürcüce: ხაროსმანი), tarihî Artani bölgesinde, Ardahan ilinin merkez ilçesine bağlı Balıkçılar (Duduna) köyünün yakınlarında ortadan kalkmış bir köydür.
Tarihçe
| ]Harosmani (ხაროსმანი), Gürcüce bir yer adı olup Harosubani'den (ხაროსუბანი) değişime uğramıştır. “Haro” (ხარო) kelimesi kuyu, çukur anlamına gelir. Gürcü Türkolog Sergi Cikia, Cakismani (ჯაყისმანი) adının Cakisubani'den (ჯაყისუბანი) değişime uğradığını, “man” veya “mani” kelimesinin Gürcüce köy veya mahalle anlamındaki “ubani”den (uბანი) geldiğini yazar. Buna bağlı olarak Harosmani veya Harosubani adının “derin köy” veya “çukur köy” anlamı taşıdığı söylenebilir.
Harosmani köyünün bulunduğu Artani bölgesi, tarihsel Gürcistan'ın bir parçasıydı. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmişlerdir. İçinde kilisenin de bulunduğu ve adını bu köyden alan Harosmani Mağaraları bu dönemden kalmıştır.
Harosmani köyü, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine, Gürcistan Vilayeti içinde, Ardahan-i Büzürg livasının Meşe nahiyesine bağlıydı. Harosman (خاروسمان) ve Harosman-i Büzürg (خاروسمان بزرك) olmak üzere, iki ayrı yerleşim olarak kaydedilmişti. Harosman köyünde 14 Hristiyan hane, Harosman-i Büzürg (Büyük Harosmani) köyünde ise 4 Hristiyan hane bulunuyor ve hane reislerinin çoğu Gürcü adlarını taşıyordu. Bu iki yerleşimde buğday ve arpa tarımı ile arıcılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu.
Harosmani köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde Harosman (خاروسمان) adıyla tek köy olarak kaydedilmiştir. Aynı idarî konuma sahip olan köy, Hicri 1126 (1714/1715) tarihinde 6.500 akçe vergi karşılığında Murtaza adında birine tahsis edilmişti.
Osmanlı mufassal defterini yayımlayan Gürcü Türkolog Sergi Cikia, Rusça haritada Harosman (Харъосман) şeklinde geçen Harosmani'nin Duduna köyünün yakınlarında olduğunu yazmıştır. Ancak, 1886 tarihli Rus nüfus sayımında Ardahan sancağının Ardahan kazasında Duduna (Дудуна) köyü yer aldığı halde, Harosman adında bir köy kaydedilmemiştir. Harosmani köyünün bu tarihten önce ortadan kalkmış olduğu, bu kayıttan anlaşılmaktadır.
Kaynakça
| ]- ^ a b c "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი: გამოკვლევა: წიგნი III), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1947-1958, 3 cilt, III. Cilt (1958), s. 546". 15 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2025.
- ^ "ხარო" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt 30 Kasım 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი: გამოკვლევა: წიგნი III), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1947-1958, 3 cilt, III. Cilt (1958), s. 445". 15 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2025.
- ^ 2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო–კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 20. 11 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი: თარგმანი : წიგნი II), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1941-1958, 3 cilt; II. cilt (1941), s. 489". 17 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2025.
- ^ "Defter-i Caba-i Eyalet-i Çıldır 1694-1732 (ჩილდირის ვილაიეთის ჯაბა დავთარი : 1694-1732 წწ.), (Yayıma hazırlayan) Tsisana Abuladze, Tiflis, 1979, Sıra no: 370". 30 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2025.
- ^ "Свод статистических данных о населении Закавказскаго края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (Transkafkasya Bölgesinin Nüfusuna Dair 1886 Yılı Aile Listelerinden Edinilmiş istatistik Verilerin Özeti), Tiflis, 1893, "Kars oblastı": 262-347". 29 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2025.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Vikipedi ozgur ansiklopedi Harosmani Gurcuce ხაროსმანი tarihi Artani bolgesinde Ardahan ilinin merkez ilcesine bagli Balikcilar Duduna koyunun yakinlarinda ortadan kalkmis bir koydur Tarihce span Harosmani ხაროსმანი Gurcuce bir yer adi olup Harosubani den ხაროსუბანი degisime ugramistir Haro ხარო kelimesi kuyu cukur anlamina gelir Gurcu Turkolog Sergi Cikia Cakismani ჯაყისმანი adinin Cakisubani den ჯაყისუბანი degisime ugradigini man veya mani kelimesinin Gurcuce koy veya mahalle anlamindaki ubani den uბანი geldigini yazar Buna bagli olarak Harosmani veya Harosubani adinin derin koy veya cukur koy anlami tasidigi soylenebilir Harosmani koyunun bulundugu Artani bolgesi tarihsel Gurcistan in bir parcasiydi Nitekim Osmanlilar bu bolgeyi ve koyu 16 yuzyilin ortasinda Gurculerden ele gecirmislerdir Icinde kilisenin de bulundugu ve adini bu koyden alan Harosmani Magaralari bu donemden kalmistir Harosmani koyu 1595 tarihli Osmanli mufassal defterine Gurcistan Vilayeti icinde Ardahan i Buzurg livasinin Mese nahiyesine bagliydi Harosman خاروسمان ve Harosman i Buzurg خاروسمان بزرك olmak uzere iki ayri yerlesim olarak kaydedilmisti Harosman koyunde 14 Hristiyan hane Harosman i Buzurg Buyuk Harosmani koyunde ise 4 Hristiyan hane bulunuyor ve hane reislerinin cogu Gurcu adlarini tasiyordu Bu iki yerlesimde bugday ve arpa tarimi ile aricilik yapiliyor koyun ve domuz besleniyordu Harosmani koyu Cildir Eyaleti nin 1694 1732 donemini kapsayan Osmanli cebe defterinde Harosman خاروسمان adiyla tek koy olarak kaydedilmistir Ayni idari konuma sahip olan koy Hicri 1126 1714 1715 tarihinde 6 500 akce vergi karsiliginda Murtaza adinda birine tahsis edilmisti Osmanli mufassal defterini yayimlayan Gurcu Turkolog Sergi Cikia Rusca haritada Harosman Harosman seklinde gecen Harosmani nin Duduna koyunun yakinlarinda oldugunu yazmistir Ancak 1886 tarihli Rus nufus sayiminda Ardahan sancaginin Ardahan kazasinda Duduna Duduna koyu yer aldigi halde Harosman adinda bir koy kaydedilmemistir Harosmani koyunun bu tarihten once ortadan kalkmis oldugu bu kayittan anlasilmaktadir Kaynakca span a b c Defter i Mufassal i Vilayet i Gurcistan გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი გამოკვლევა წიგნი III Yayimlayan Sergi Cikia Tiflis 1947 1958 3 cilt III Cilt 1958 s 546 15 Nisan 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 18 Haziran 2025 ხარო A Comprehensive Georgian English Dictionary Londra 2006 2 cilt 30 Kasim 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi ISBN 0 9535878 3 5 Defter i Mufassal i Vilayet i Gurcistan გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი გამოკვლევა წიგნი III Yayimlayan Sergi Cikia Tiflis 1947 1958 3 cilt III Cilt 1958 s 445 15 Nisan 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 18 Haziran 2025 2014 Yili Tao Klarceti Tarihi Eserleri Arastirma Gezisi Sonuclari ტაო კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები Tiflis 2015 s 20 11 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi ISBN 978 9941 0 7362 5 Defter i Mufassal i Vilayet i Gurcistan გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი თარგმანი წიგნი II Yayimlayan Sergi Cikia Tiflis 1941 1958 3 cilt II cilt 1941 s 489 17 Nisan 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 18 Haziran 2025 Defter i Caba i Eyalet i Cildir 1694 1732 ჩილდირის ვილაიეთის ჯაბა დავთარი 1694 1732 წწ Yayima hazirlayan Tsisana Abuladze Tiflis 1979 Sira no 370 30 Aralik 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 18 Haziran 2025 Svod statisticheskih dannyh o naselenii Zakavkazskago kraya izvlechennyh iz posemejnyh spiskov 1886 g Transkafkasya Bolgesinin Nufusuna Dair 1886 Yili Aile Listelerinden Edinilmis istatistik Verilerin Ozeti Tiflis 1893 Kars oblasti 262 347 29 Haziran 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 18 Haziran 2025 gtdArdahan merkez koyleriAcikyazi Agacli Agzipek Akyaka Alagoz Altas Ardicdere Asagikurtoglu Bagdasan Balikcilar Bayramoglu Besiktas Binbasar Buyuksutluce Caglayik Calabas Camlicatak Cataldere Catalkopru Cegilli Cetinsu Cimenkaya Dagci Dagevi Dedegul Degirmenli Derindere Edegul Golgeli Guzcimeni Guzelyurt Haciali Haskoy Hocvan Haskoy Kartalpinar Kazlikoy Kirac Kocakoy Koprucuk Kucuksutluce Lehimli Mesedibi Nebioglu Ortagecit Otbicen Ovapinar Olcek Omeraga Samanbeyli Sariyamac Sugoze Sulakyurt Taslidere Tazekoy Tepeler Tepesuyu Tuncoluk Uzunova Yalnizcam Yaylacik Yokusdibi YukarikurtogluEski koyler Mahalleler Ahalseni Akameti Almona Anusivani Ardana Burdosani Gurcayir Harosmani Kamrasori Kandreti Karabag Kargsopeli Kizil Kilise Kutarmeliki Meidani Mindaseni Nakomlari Petre Pavle Sadgomi Sepishevi Siglaseni Sirazi Suaeklesia Tagureti Tikaseni Tkistavi Vacara Kategoriler Ardahan merkez belde ve koyleriTao KlarcetiArdahan ili tarihiGizli kategoriler Webarsiv sablonu wayback baglantilariISBN sihirli baglantisini kullanan sayfalar
