Vikipedi özgür ansiklopedi Başkale Gürcüce წეფთა Tzepta tarihsel şavşeti bölgesindeki yerleşim yerlerinden biridir Günüm

Vikipedi ozgur ansiklopedi Baskale Gurcuce წეფთა Tzepta tarihsel Savseti bolgesindeki yerlesim yerlerinden biridir Gunumuzde Baskale adiyla Artvin ilinin Savsat ilcesine bagli Eskikale eski adi Ustamisi koyunun bir mahallesidir Tarihce span Tzepta წეფთა bir tur sarmasik olan Lazca tzepa წეფა kelimesinden turemis olabilir Bu durumda Tzepta sarmasiklar veya sarmasik tepe anlamina gelir Tzepta nin bulundugu Savseti tarihsel Gurcistan i olusturan bolgelerden biriydi Nitekim Osmanlilar bu bolgeyi 16 yuzyilin ortalarinda Gurculerden ele gecirmistir Osmanli donemi oncesinde Tzepta nin koklu bir tarihi oldugu kaynaklardan anlasilmaktadir 8 11 yuzyilda gecen olaylarin anlatildigi anonim Gurcu tarihi Moktsevai Kartlisa Gurcu tarihci ve cografyaci Vahusti nin Gurcistan Kralligi nin Tarihi gibi yapitlarda Tzepta Kalesi den soz edilmistir 998 yilinda III Davit Kurapalati ye yenilen III Bagrat in 975 1014 babasi Gurgen bu kaleye siginmistir 1028 de Gurcu aznaurlar Kral IV Bagrat a 1027 1072 ihanet edip Tzepta Kalesi ni Bizans a teslim etmistir Tzepta Kalesi ve Kale Kilisesi Gurcu Kralligi doneminden kalmistir Tzepta Osmanli idaresinin askere alma ve vergi tahsil etme amaciyla 1835 yilinda sadece erkek nufusunu tespit ettigi sirada Cildir Eyaleti ne bagli Satlel Savsat sancaginin koylerinden biriydi Kucuk bir yerlesim olan koyde bu sirada 4 hanede 14 erkek kaydedilmistir Erkek sayisi kadar kadin eklenince Tzepta koyunun toplam nufusunun yaklasik 28 kisiden olustugu ortaya cikar Soz konusu nufus defterinde Tzepta Osmanli idaresince Zebta adiyla kaydedilmistir Tzepta 93 Harbi nin 1877 1878 ardindan imzalanan Berlin Antlasmasi uyarinca Osmanli Devleti tarafindan savas tazminati kapsaminda Rusya ya birakildi Rus idaresinin 1886 tarihli nufus sayiminda Tsepta Cepta olarak kaydettigi yerlesim Artvin sancaginin Savset Imerhevi kazasinda ucastok yer aliyordu Bu kazaya bagli Cihori nahiyesinin bes koyunden biriydi Tzepta koyunde 31 i erkek ve 29 u kadin olmak uzere 5 hanede 60 kisi yasiyordu Nufusun tamami Gurculerden olusuyordu Gurcu tarihci Zakaria Cicinadze 1893 yilinda Tzeptisdziri წეფთის ძირი olarak soz ettigi yerlesim yerinden Rus idaresi sirasinda 15 hanenin Osmanli ulkesine goc ettigini yazmistir Ayni donemde bir baska kaynakta Tzeptisbari წეფთის ბარი olarak soz ettigi koyde 20 hanenin yasadigini ve koyde Gurcuce konusuldugunu belirtmistir Cicinadze Hozabari ve Tzepta koylerini karistirmis olmalidir Nitekim 1904 yilinda Savseti ve Klarceti bolgelerini gezen Nikolay Marr da Tzeptibari ile Hozabari Hozabavri yer adlarini karistirmistir Tzepta koyu Birinci Dunya Savasi nin sonunda Ruslarin bolgeden cekilmesinin ardindan bir sure Gurcistan in sinirlari icinde kaldi Bu durum 7 Mayis 1920 tarihinde imzalanan Moskova Antlasmasi yla Sovyet Rusya tarafindan da kabul edildi Ancak Kizil Ordu nun Gurcistan i isgali sirasinda 16 Mart 1921 de imzalanan Moskova Antlasmasi uyarinca Tzepta Turkiye ye birakildi Tzepta 1922 nufus cetvelinde ayri bir koy olarak gecmemektedir Bununla birlikte 1925 yilinda ayri bir koy olarak Zebta زبطە adiyla gecen bu yerlesimin adi Bas Kale olarak degistirilmistir Ertesi yil koyde 13 hanede 116 kisi tespit edilmistir Bas Kale باش قلعە koyu 1928 tarihli Osmanlica koy listesinde Artvin vilayetinin Savsat kazasina bagi Imerhevi nahiyesinin koylerinden biriydi Daha sonra ayri koy olarak kayitlarda gecmeyen Baskale nin bu tarihten bir sure sonra Eskikale koyune bir mahalle olarak baglandigi anlasilmaktadir Baskale de icinde tek nefli kilisenin bulundugu Tzepta Kalesi Gurcu Kralligi doneminden kalmis koyde ayrica 2004 yilinda Hevgele ხევღელე olarak adlandirilan yerde eski bir manastirin varligi tespit edilmistir Kaynakca span Ali Tandilava ლაზური ლექსიკონი Lazca Sozluk Tiflis 2013 ISBN 978 9941 427 39 8 Tao Klarceti Tarihsel ve Kulturel Anitlar ტაო კლარჯეთი ისტორიისა და კულტურის ძეგლები Editor Buba Kudava Yazarlar Nestan Bagauri Zurab Batiasvili Irma Beridze Buba Kudava Nikoloz Jgenti Goca Saitidze Natia Hizanisvili Tiflis 2018 s 173 316 ISBN 978 9941 478 17 8 2015 Yili Tao Klarceti Tarihi Eserleri Arastirma Gezisi Sonuclari ტაო კლარჯეთის ძეგლების 2015 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები Tiflis 2016 s 57 6 Mart 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi ISBN 978 9941 9123 9 9 Svod statisticheskih dannyh o naselenii Zakavkazskago kraya izvlechennyh iz posemejnyh spiskov 1886 g Transkafkasya Bolgesinin Nufusuna Dair 1886 Yili Aile Listelerinden Edinilmis istatistik Verilerin Ozeti Tiflis 1893 Batum oblasti 1477 11 Aralik 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 17 Eylul 2022 Zakaria Cicinadze Musluman Gurculerin Osmanli Ulkesine Gocu ქართველ მაჰმადიანთ გადასახლება ოსმალეთში Tiflis 1912 141 7 Ekim 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 10 Mayis 2024 Zakaria Cicinadze Musluman Gurculer ve Gurcistan daki Koyleri მუსულმან ქართველობა და მათი სოფლები საქართველოში Tiflis 1913 s 197 15 Ocak 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 15 Ocak 2024 Niko Mari Savseti ve Klarceti Gezi Gunlukleri შავშეთსა და კლარჯეთში მოგზაურობის დღიურები Batum 2015 Birinci basim 1911 Petersburg Rusca s 241 9 Mayis 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi ISBN 978 9941 434 11 2 Muvahhid Zeki Artvin Vilayeti Hakkinda Malumat i Umumiye 1927 s 161 29 Mayis 2019 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 26 Haziran 2021 Son Teskilat i Mulkiyede Koylerimizin Adlari Osmanlica Istanbul 1928 s 80 2015 Yili Tao Klarceti Tarihi Eserleri Arastirma Gezisi Sonuclari ტაო კლარჯეთის ძეგლების 2015 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები Tiflis 2016 s 57 6 Mart 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi ISBN 978 9941 9123 9 9 gtdSavsat in koyleriKoylerAkdamla Arpali Asagikoyunlu Atalar Balikli Cevizli Ciritduzu Caglipinar Cagliyan Camlica Cavdarli Cayagzi Cermik Ciftlikkoy Corakli Cukurkoy Dalkirmaz Demirci Demirkapi Dereici Dutlu Duzenli Elmali Erikli Eskikale Hanli Ilica Karaagac Karakoy Kayabasi Kayadibi Kirazli Kirecli Kocabey Koprulu Kopruyaka Kurudere Kupluce Maden Meseli Meydancik Misirli Obakoy Otluca Pinarli Savas Saylica Sebzeli Susuz Salci Senkoy Senocak Taskopru Tepebasi Tepekoy Uzumlu Velikoy Yagli Yamacli Yasarkoy Yavuzkoy Yesilce Yoncali Yukarikoyunlu ZiyaretMahalleler eski koyler Aktepe Andriatzminda Ardicli Baskale Cimenli Karayigit Liban Rabat Sogutlu Yenikoy Kategoriler Artvin ili tarihiSavsatTao KlarcetiGizli kategoriler Webarsiv sablonu wayback baglantilariISBN sihirli baglantisini kullanan sayfalar