![]() Ardanuç'un eski yerleşmesinde (Adakale) bulunan Ardanuç Kalesi | |
![]() | |
| Diğer ad(lar) | Gevhernik Kalesi |
|---|---|
| Genel bilgiler | |
| Durum | Büyük ölçüde yıkılmış |
| Tür | Kale |
| Konum | Adakale, Ardanuç |
| Koordinatlar | 41°07′36″K 42°03′17″D / 41.12667°K 42.05472°D |
| Açılış | 5. yüzyıl |
| Yenileme | 9. yüzyıl |
| Yükseklik | |
| Mimari | Gürcü mimarisi |
Ardanuç Kalesi (Gürcüce: არტანუჯის ციხე; okunuşu: "art'anucis tsih'e"), tarihsel Klarceti bölgesinde, günümüzde Artvin ilinin Ardanuç kasabasında Orta Çağ'da Gürcülerden kalma bir kaledir. Türkçe kaynaklarda Gevhernik Kalesi olarak da geçer. Gevhernik adı, Farsça "Gevher-i Nik"ten (Hoş Cevher) geliyor olmalıdır. Farsça "gevher" (ﮔﻬﺮ) cevher, inci gibi anlamlara gelir. "Nik" (ﻧﻴﻚ) ise, hoş, güzel demektir.
Ardanuç kale-kenti, tarihsel Klarceti bölgesinin merkeziydi. Kale, Ardanuç Çayı'nın sol kıyısında yer alır. Kalenin içinde yıkılmış halde ve Petre-Pavle Kilisesi olarak bilinen bir kilise bulunmaktadır. Kalenin dışında, Adakale olarak adlandırılan eski kentsel yerleşimde ise, Artanuci Kilisesi bulunmaktadır.
Tarihçe
| ]Gürcü tarihi Kartlis Tshovreba'ya göre Ardanuç Kalesi, Gürcü Kralı Vahtang Gorgasali döneminde (5. yüzyıl), kızkardeşinin oğlu Artavan'a verdiği emir sonucunda inşa edilmiştir. Emevi halifesi II. Mervan zamanındaki Arap saldırıları sırasında yıkılan kaleyi 9. yüzyılda Gürcü hükümdarı I. Aşot Kurapalati güçlendirip Klarceti bölgesinin siyasi ve ekonomik merkezi haline getirmiştir. Osmanlıların kaleyi 1551 yılında Gürcülerden ele geçirmiştir.
Ardanuç Kalesi, eskiden bir köy olan Adakale'de yer alır. Kalenin bulunduğu bölge günümüzde birinci derece arkeolojik sit alanıdır. Adakale'de ve dolayısıyla Ardanuç Kalesi'nde Eylül 2021'de, Osman Aytekin başkanlığında arkeolojik kazı çalışmaları başlamıştır. Aytekin kazı üzerine açıklamalarında, kale ile içindeki kiliseyi inşa eden Gürcülerden söz etmemiş, sadece Osmanlı ve Rus dönemi hakkında bilgiler vermiştir.
Mimari
| ]Bir kale-kent olan Ardanuç, bir kayanın üzerinde yer alan ana kale ile onun kuzeybatısında yer alan yerleşmeden oluşmaktadır. Ardanuç Kalesi, bu kayanın üstteki düz alanda bulunmaktadır. Dış kale ve iç kale olarak olmak üzere iki bölümden oluşan Ardanuç Kalesi, büyük ölçüde yıkılmış ve günümüze surların bazı kısımları kalmıştır. Hayli geniş bir alana kaplamaktadır. Kalenin uzunluğu 220 metre, en geniş alanda genişliği 55 metredir.
Ardanuç Kalesi'nde tek nefli bir kilise bulunmaktadır. Kalenin kilisesi olan bu yapının kuzey tarafında bitişik bir yapı yer alır. Doğu tarafında bulunan apsis gününüze ulaşmış haliyle 2-3 metre yüksekliktedir. Bu kilisenin çatı örtüsünden geriye hiçbir şey kalmamıştır. Kilise, bir kaydan elde edilmiş ve işlenmemiş beyaz taştan inşa edilmiştir. Bazı kısımlarda bu taşlar 1x2 metre ebatlarındadır. Kilisenin iç duvarlarının sıvanmış olduğu ve duvar resimlerine sahip olduğu bugüne kalan mavi boya izlerinden de anlaşılmaktadır.
Kaynakça
| ]- ^ ""Gevher-güher" - Kubbealtı Lugatı". 2 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2026.
- ^ ""Nîk" - Kubbealtı Lugatı". 6 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2026.
- ^ a b 2015 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2015 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2016, s. 70-71 6 Mart 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ The Oxford Dictionary of Late Antiquity, Oxford, 2018, s. 159, .
- ^ ""Artvin Gevhernik Kalesi'nde arkeolojik kazı çalışması başlatıldı" - TRT Haber". 3 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2021.
- ^ "Gevhernik Kalesi'nde arkeolojik kazı çalışması başlatıldı". Anadolu Ajansı. 27 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024.
- ^ ""Gevhernik Kalesi'ndeki kazılarda çeşme ve sarnıç bulundu" - Anadolu Ajansı". 25 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Koordinatlar 41 07 36 K 42 03 17 D 41 12667 K 42 05472 D 41 12667 42 05472 Vikipedi ozgur ansiklopedi Artanuci Kalesi sayfasindan yonlendirildi Ardanuc Kalesi არტანუჯის ციხეArdanuc un eski yerlesmesinde Adakale bulunan Ardanuc KalesiDiger ad lar Gevhernik KalesiGenel bilgilerDurumBuyuk olcude yikilmisTurKaleKonumAdakale ArdanucKoordinatlar41 07 36 K 42 03 17 D 41 12667 K 42 05472 D 41 12667 42 05472Acilis5 yuzyilYenileme9 yuzyilYukseklikMimariGurcu mimarisi Ardanuc Kalesi Gurcuce არტანუჯის ციხე okunusu art anucis tsih e tarihsel Klarceti bolgesinde gunumuzde Artvin ilinin Ardanuc kasabasinda Orta Cag da Gurculerden kalma bir kaledir Turkce kaynaklarda Gevhernik Kalesi olarak da gecer Gevhernik adi Farsca Gevher i Nik ten Hos Cevher geliyor olmalidir Farsca gevher ﮔﻬﺮ cevher inci gibi anlamlara gelir Nik ﻧﻴﻚ ise hos guzel demektir 91 1 93 91 2 93 Ardanuc kale kenti tarihsel Klarceti bolgesinin merkeziydi Kale Ardanuc Cayi nin sol kiyisinda yer alir 91 3 93 Kalenin icinde yikilmis halde ve Petre Pavle Kilisesi olarak bilinen bir kilise bulunmaktadir Kalenin disinda Adakale olarak adlandirilan eski kentsel yerlesimde ise Artanuci Kilisesi bulunmaktadir Tarihce degistir kaynagi degistir Gurcu tarihi Kartlis Tshovreba ya gore Ardanuc Kalesi Gurcu Krali Vahtang Gorgasali doneminde 5 yuzyil kizkardesinin oglu Artavan a verdigi emir sonucunda insa edilmistir 91 4 93 Emevi halifesi II Mervan zamanindaki Arap saldirilari sirasinda yikilan kaleyi 9 yuzyilda Gurcu hukumdari I Asot Kurapalati guclendirip Klarceti bolgesinin siyasi ve ekonomik merkezi haline getirmistir Osmanlilarin kaleyi 1551 yilinda Gurculerden ele gecirmistir Ardanuc Kalesi eskiden bir koy olan Adakale de yer alir Kalenin bulundugu bolge gunumuzde birinci derece arkeolojik sit alanidir Adakale de ve dolayisiyla Ardanuc Kalesi nde Eylul 2021 de Osman Aytekin baskanliginda arkeolojik kazi calismalari baslamistir 91 5 93 Aytekin kazi uzerine aciklamalarinda kale ile icindeki kiliseyi insa eden Gurculerden soz etmemis sadece Osmanli ve Rus donemi hakkinda bilgiler vermistir 91 6 93 91 7 93 Mimari degistir kaynagi degistir Bir kale kent olan Ardanuc bir kayanin uzerinde yer alan ana kale ile onun kuzeybatisinda yer alan yerlesmeden olusmaktadir Ardanuc Kalesi bu kayanin ustteki duz alanda bulunmaktadir Dis kale ve ic kale olarak olmak uzere iki bolumden olusan Ardanuc Kalesi buyuk olcude yikilmis ve gunumuze surlarin bazi kisimlari kalmistir Hayli genis bir alana kaplamaktadir Kalenin uzunlugu 220 metre en genis alanda genisligi 55 metredir Gurcu Bagrationi Hanedani nin merkezi Artanuci kale kenti Nikolay Marr 1904 Ardanuc Kalesi nde tek nefli bir kilise bulunmaktadir Kalenin kilisesi olan bu yapinin kuzey tarafinda bitisik bir yapi yer alir Dogu tarafinda bulunan apsis gununuze ulasmis haliyle 2 3 metre yuksekliktedir Bu kilisenin cati ortusunden geriye hicbir sey kalmamistir Kilise bir kaydan elde edilmis ve islenmemis beyaz tastan insa edilmistir Bazi kisimlarda bu taslar 1x2 metre ebatlarindadir Kilisenin ic duvarlarinin sivanmis oldugu ve duvar resimlerine sahip oldugu bugune kalan mavi boya izlerinden de anlasilmaktadir 91 3 93 Kaynakca degistir kaynagi degistir Gevher guher Kubbealti Lugati 2 Ekim 2019 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 20 Ocak 2026 160 Nik Kubbealti Lugati 6 Eylul 2018 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 20 Ocak 2026 160 a b 2015 Yili Tao Klarceti Tarihi Eserleri Arastirma Gezisi Sonuclari ტაო კლარჯეთის ძეგლების 2015 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები Tiflis 2016 s 70 71 6 Mart 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi ISBN 978 9941 9123 9 9 The Oxford Dictionary of Late Antiquity Oxford 2018 s 159 ISBN 978 0 19 866277 8 Artvin Gevhernik Kalesi nde arkeolojik kazi calismasi baslatildi TRT Haber 3 Eylul 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 3 Eylul 2021 160 Gevhernik Kalesi nde arkeolojik kazi calismasi baslatildi Anadolu Ajansi 27 Eylul 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 25 Eylul 2024 160 Gevhernik Kalesi ndeki kazilarda cesme ve sarnic bulundu Anadolu Ajansi 25 Eylul 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 25 Eylul 2024 160 gtdTurkiye deki kalelerAdana Kalesi Afyonkarahisar Kalesi Aha Kalesi Akcakoca Kalesi Alanya Kalesi Alara Kalesi Amasra Kalesi Amasya Kalesi Anadolu Hisari Ankara Kalesi Anavarza Kalesi Anzavi Kalesi Ardahan Kalesi Ardanuc Kalesi Artvin Kalesi Ayas Kalesi Babakale Kalesi Bahcelikisla Kalesi Bakras Kalesi Bayburt Kalesi Beci Kalesi Becin Kalesi Belenkeslik Kalesi Beydag Kalesi Birecik Kalesi Bodrum Kalesi Bodrumkale Boyabat Kalesi Bozcaada Kalesi Bursa Kalesi Caki Kalesi Ciha Kalesi Calan Kalesi Candarli Kalesi Candir Kalesi Cesme Kalesi Dagli Kalesi Darb i Sak Kalesi Diyarbakir Kalesi Egirdir Kalesi Enez Kalesi Evciler Kalesi Foca Kalesi Gaziantep Kalesi Gevale Kalesi Golkoy Kalesi Gozne Kalesi Gulek Kalesi Guvercinada Kalesi Harput Kalesi Hebilli Kalesi Hemite Kalesi Heviskari Kalesi Hisarin Kale Horketi Kalesi Hosap Kalesi Ibrahim Pasa Tabyalari Ideli Kalesi Izmir Liman Kalesi Iznik Kalesi Kadifekale Kaleburnu Kalesi Kalekoy Kalesi Kalepark Kalmahi Kalesi Karaman Kalesi Kars Kalesi Kayseri Kalesi Kazan Kale Kevgir Kalesi Kiz Kalesi Kizlar Kalesi Kol Kalesi Koz Kalesi Konya Kalesi Kuzucubelen Kalesi Kutahya Kalesi Kvabistsihe Lulua Kalesi Mamure Kalesi Mancinik Kalesi Manisa Kalesi Mardin Kalesi Marmaris Kalesi Mecidiye Kalesi Meydankale Meydancik Kalesi Mindieti Kalesi Mut Kalesi Namrun Kalesi Nif Kalesi Nigde Kalesi Oltu Kalesi Petrisi Kalesi Pertek Kalesi Piklobi Kulesi Riva Kalesi Rize Kalesi Rumeli Hisari Rumkale Sakora Kalesi Samkari Kalesi Samsun Kalesi Sancakburnu Kalesi Savranda Kalesi Seddulbahir Kalesi Sigacik Kalesi Silifke Kalesi Sinop Kalesi Samhi Kalesi Sanliurfa Kalesi Seytan Kalesi Sebinkarahisar Kalesi Sile Kalesi Softa Kalesi Tece Kalesi Tokat Kalesi Tokmar Kalesi Toprakkale Trabzon Kalesi Uri Kalesi Unye Kalesi Van Kalesi Vardosani Kalesi Yeniyurt Kalesi Yilankale Yogurtcu Kalesi Yoros Kalesi Zerzevan Kalesi Zilkale Otorite kontrolukulturenvanteri com 3087 https tr wikipedia org w index php title Ardanuc Kalesi amp oldid 36673284 sayfasindan alinmistir Kategoriler Artvin ilindeki arkeolojik sitlerArtvin ilindeki kalelerArdanuc 039 taki yapilarGizli kategoriler Webarsiv sablonu wayback baglantilariISBN sihirli baglantisini kullanan sayfalarVikiveri 039 de OSM iliski kimligi olmayan bilgi kutusu icin harita isaretleyiciKulturenvanteri tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriKartographer uzantisini kullanan sayfalar

