| Lulua Kalesi | |
|---|---|
| Ulukışla, Türkiye | |
| Koordinatlar | 37°34′59″K 34°41′56″D / 37.58306°K 34.69889°D |
| Tip | Kale |
Lulua Kalesi veya Lülüve Kalesi (Yunanca: Λοῦλον, romanize: Lulon; Arapça: لولوة), Türkiye'nin Niğde ilinin Ulukışla ilçesinde bulunan bir kaledir. Kale, Hasangazi köyü yakınlarında yer almaktadır.
Kale, Kilikya Kapıları'nın kuzey çıkışını kontrol ettiği için stratejik öneme sahipti. 8.-9. yüzyıllarda Bizans İmparatorluğu ile Arap Halifeliği arasındaki sınırda yer almış ve birçok kez el değiştirerek dönemin Arap-Bizans savaşlarında önemli bir rol oynamıştır.
Konum
| ]İskoç bilgin W. M. Ramsay, kaleyi, Çakit vadisindeki modern Porsuk köyünün batısında, 300 metre yüksekliğinde dik bir tepe kalesi olarak tanımlarken, modern bilim adamları onu Porsuk'un yaklaşık 13 km kuzeyinde, modern Çanakçı ve Gedelli köyleri arasında 2.100 metre yüksekliğindeki kayalık tepeyle tanımlamaktadır. Tepede 9.-12. yüzyıllara tarihlenen 40 x 60 metrelik duvar kalıntıları, kışla ve sarnıç izleri ve yaygın olarak Erciyes Dağı ile özdeşleştirilen Hasandağı'nın kesintisiz manzarası da bu tanımlamayı desteklemektedir. Argaios, Lulua'yı Bizans'ın başkenti Konstantinopolis'e bağlayan işaretler arasında ikinci sırada yer almaktadır.
Tarihçe
| ]Lulua Kalesi, Müslümanların Küçük Asya'ya yaptığı ilk saldırılar sırasında terk edildiği anlaşılan yakınlardaki Faustinopolis kentinin (başlangıçta Halala olarak anılırdı) sakinleri tarafından yerleşmiş gibi görünüyor. Ramsay ve diğer yazarlar, Orta Çağ'daki "Loulon" adının Faustinopolis'in eski adını yansıttığını varsaydılar, ancak son araştırmalar bu adın kökenini yerel dağ silsilesi için Hitit adı olan "Lolas"a atfetmektedir.
Lulua Kalesi, Bizans ile Halifelik arasındaki sınırın geçtiği Toros-Aladağlar'ın her iki yakasındaki benzer birçok kaleden biriydi; ancak uzun Arap-Bizans savaşları sırasında Bizans kasabası Tyana'yı Kilikya'daki Arapların elindeki Tarsus'a bağlayan kapılar ve ana yol Kilikya'nın kuzey çıkışını kontrol ettiği için özellikle önem taşıyordu. Ayrıca, madeni para basımı ve silah üretimi için kullanılan bölgedeki madenlerin korunmasına da hizmet ediyordu. Bizans yazarları arasında Loulon, Küçük Asya boyunca uzanan ve sınırdan Konstantinopolis'e mesajlar ileten dokuz işaret hattından en güneydeki olanı olarak özellikle dikkate değerdi. Sistem, İmparator Theofilos yönetimindeki Matematikçi Leo tarafından tasarlandı: Loulon'a ve Büyük Konstantinopolis Sarayı'nın deniz fenerine iki özdeş saat yerleştirildi ve on iki saatin her birinde gönderilen mesajlar belirli bir mesaja karşılık geliyordu. Bizans kaynakları, III. Mihail'ın sistemi önemsiz bir nedenden ötürü durdurduğunu bildirmektedir, ancak bu muhtemelen, sonraki Makedon hanedanına sempati duyan daha sonraki yazarlar tarafından onu karalamak için uydurulmuş bir hikayedir. Arap yazarlar kaleyi Lulua olarak biliyorlardı, ancak aynı zamanda modern araştırmacılar tarafından Arap kaynaklarındaki Hisnü'l-Sakalibe, yani "Slavların Kalesi" ile de tanımlanıyor, muhtemelen Slav garnizonuna gönderme yapılmaktadır.
Arap tarihçilere göre Lulua Kalesi, Abbasi halifesi Harun Reşid tarafından ele geçirildi. Tarih MS 805 olarak veriliyor, ancak Ramsay'ın yazdığına göre 782'den sonra, yani Harun'un saltanatının başlangıcından önce Arapların Kilikya Kapılarını istedikleri gibi geçebilmeleri, kalenin o dönemde zaten ele geçirilmiş olmasını mümkün kılmaktadır. Kale MS 811'den bir süre sonra Bizanslılar tarafından geri alındı, ancak Eylül 832'de garnizonu uzun bir kuşatmanın ardından Halife Memûn tarafından fethedildi. 859'un sonlarında, İmparator III. Mihail, Halife tarafından ücret ödenmeyen kale garnizonuna Lulua Kalesi'ni kendisine teslim etmeleri için rüşvet vermeye çalıştı. Garnizon başlangıçta anlayışlıydı, ancak imparator Mart 860'ta subaylarından birini kontrolü ele alması için gönderdiğinde, esir alındı ve Halife'ye teslim edildi. Tarsus'un Arap valisi Urhuz'un maaşları için toplanan parayı zimmete geçirmesi nedeniyle garnizona bir kez daha maaş ödenmediğinde Lulua Kalesi, İmparator I. Basil döneminde 878 yılında Bizanslılar tarafından kesin olarak geri alındı. Bundan sonra Selçuklular tarafından fethedilene kadar Bizans'ın elinde kaldı.
1216-1218 yılları arasında Selçuklu sultanı I. Keykavus, şehri Kilikya Ermeni Krallığı'nın elinden almıştır. Selçuklular surlarını güçlendirerek Sis-Kayseri yolu üzerinde önemli bir ara istasyon haline getirdiler. Bölgenin zengin gümüş yatakları nedeniyle kent, 13. yüzyılın ikinci yarısında önemli bir darphane haline geldi. Hem Anadolu Selçukluları hem de İlhanlılar kasabada Lulua darphanesi adı altında gümüş para basmışlardır.
Kale, 15. yüzyılın sonlarında Osmanlı İmparatorluğu ile Memlûk Devleti arasındaki çatışmalarda rol oynamıştır; iki imparatorluk arasındaki sınır, eski Arap-Bizans sınırına paralel olarak Toros Dağları boyunca uzanmaktadır. Lulua, Osmanlı'nın ileri karakolu, Gülek Kalesi ise sınırın diğer tarafındaki Memlük ileri karakolu olarak hizmet vermekteydi.
Kaynakça
| ]- ^ a b Hild 1977, s. 53.
- ^ Ramsay 2010, ss. 351–353.
- ^ a b Brubaker & Haldon 2011, s. 555.
- ^ Hild 1977, s. 52.
- ^ Ramsay 2010, s. 353.
- ^ Hild 1977, s. 54.
- ^ Brubaker & Haldon 2011, ss. 554–555.
- ^ Ramsay 2010, ss. 351–352.
- ^ Toynbee 1973, ss. 299–300.
- ^ Ramsay 2010, ss. 351, 353–354.
- ^ a b c Ramsay 2010, s. 354.
- ^ Brooks 1923, s. 128.
- ^ Bury 1912, ss. 254, 474–477.
- ^ Brooks 1923, s. 133.
- ^ Bury 1912, ss. 279–281.
- ^ Toynbee 1973, s. 114 (note 2).
- ^ Cahen 1968, s. 123.
- ^ Diler & Hinrichs 2009, ss. 1087–1089.
- ^ Har-El 1995, ss. 50, 213.
Bibliyografi
| ]- Brooks, E. W. (1923). "Chapter V. (A) The Struggle with the Saracens (717–867)". The Cambridge Medieval History, Vol. IV: The Eastern Roman Empire (717–1453). Cambridge: Cambridge University Press. ss. 119-138.
- Brubaker, Leslie; Haldon, John (2011). Byzantium in the Iconoclast Era, c.680–850: A History. Cambridge University Press. ISBN .
- (1912). A History of the Eastern Roman Empire from the Fall of Irene to the Accession of Basil I (A.D. 802–867). Londra: Macmillan and Co.
- Cahen, Claude (1968). Pre-Ottoman Turkey: A general survey of the material and spiritual culture and history c. 1071-1330. New York: Taplinger. hdl:2027/heb.00871. ISBN .
- Diler, Ömer; Hinrichs, Johann-Christoph (2009). Islamic Mints (İslam darp yerleri). 2. İstanbul: Spink. ISBN .
- Har-El, Shai (1995). Struggle for Domination in the Middle East: The Ottoman-Mamluk War, 1485-91. Leiden, New York, Köln: BRILL. ISBN .
- Hild, Friedrich (1977). Das byzantinische Strassensystem in Kappadokien (Almanca). Viyana: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften. ISBN .
- Ramsay, W. M. (2010) [1890]. The Historical Geography of Asia Minor. Cambridge and New York: Cambridge University Press. ISBN .
- Toynbee, Arnold (1973). Constantine Porphyrogenitus and His World. Oxford University Press. ISBN .
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Koordinatlar 37 34 59 K 34 41 56 D 37 58306 K 34 69889 D 37 58306 34 69889 Vikipedi ozgur ansiklopedi Lulua KalesiUlukisla TurkiyeKoordinatlar37 34 59 K 34 41 56 D 37 58306 K 34 69889 D 37 58306 34 69889TipKale Lulua Kalesi veya Luluve Kalesi Yunanca Loῦlon romanize Lulon Arapca لولوة Turkiye nin Nigde ilinin Ulukisla ilcesinde bulunan bir kaledir Kale Hasangazi koyu yakinlarinda yer almaktadir Kale Kilikya Kapilari nin kuzey cikisini kontrol ettigi icin stratejik oneme sahipti 8 9 yuzyillarda Bizans Imparatorlugu ile Arap Halifeligi arasindaki sinirda yer almis ve bircok kez el degistirerek donemin Arap Bizans savaslarinda onemli bir rol oynamistir Konum span Iskoc bilgin W M Ramsay kaleyi Cakit vadisindeki modern Porsuk koyunun batisinda 300 metre yuksekliginde dik bir tepe kalesi olarak tanimlarken modern bilim adamlari onu Porsuk un yaklasik 13 km kuzeyinde modern Canakci ve Gedelli koyleri arasinda 2 100 metre yuksekligindeki kayalik tepeyle tanimlamaktadir Tepede 9 12 yuzyillara tarihlenen 40 x 60 metrelik duvar kalintilari kisla ve sarnic izleri ve yaygin olarak Erciyes Dagi ile ozdeslestirilen Hasandagi nin kesintisiz manzarasi da bu tanimlamayi desteklemektedir Argaios Lulua yi Bizans in baskenti Konstantinopolis e baglayan isaretler arasinda ikinci sirada yer almaktadir Tarihce span Lulua Kalesi Muslumanlarin Kucuk Asya ya yaptigi ilk saldirilar sirasinda terk edildigi anlasilan yakinlardaki Faustinopolis kentinin baslangicta Halala olarak anilirdi sakinleri tarafindan yerlesmis gibi gorunuyor Ramsay ve diger yazarlar Orta Cag daki Loulon adinin Faustinopolis in eski adini yansittigini varsaydilar ancak son arastirmalar bu adin kokenini yerel dag silsilesi icin Hitit adi olan Lolas a atfetmektedir Lulua Kalesi Bizans ile Halifelik arasindaki sinirin gectigi Toros Aladaglar in her iki yakasindaki benzer bircok kaleden biriydi ancak uzun Arap Bizans savaslari sirasinda Bizans kasabasi Tyana yi Kilikya daki Araplarin elindeki Tarsus a baglayan kapilar ve ana yol Kilikya nin kuzey cikisini kontrol ettigi icin ozellikle onem tasiyordu Ayrica madeni para basimi ve silah uretimi icin kullanilan bolgedeki madenlerin korunmasina da hizmet ediyordu Bizans yazarlari arasinda Loulon Kucuk Asya boyunca uzanan ve sinirdan Konstantinopolis e mesajlar ileten dokuz isaret hattindan en guneydeki olani olarak ozellikle dikkate degerdi Sistem Imparator Theofilos yonetimindeki Matematikci Leo tarafindan tasarlandi Loulon a ve Buyuk Konstantinopolis Sarayi nin deniz fenerine iki ozdes saat yerlestirildi ve on iki saatin her birinde gonderilen mesajlar belirli bir mesaja karsilik geliyordu Bizans kaynaklari III Mihail in sistemi onemsiz bir nedenden oturu durdurdugunu bildirmektedir ancak bu muhtemelen sonraki Makedon hanedanina sempati duyan daha sonraki yazarlar tarafindan onu karalamak icin uydurulmus bir hikayedir Arap yazarlar kaleyi Lulua olarak biliyorlardi ancak ayni zamanda modern arastirmacilar tarafindan Arap kaynaklarindaki Hisnu l Sakalibe yani Slavlarin Kalesi ile de tanimlaniyor muhtemelen Slav garnizonuna gonderme yapilmaktadir Arap tarihcilere gore Lulua Kalesi Abbasi halifesi Harun Resid tarafindan ele gecirildi Tarih MS 805 olarak veriliyor ancak Ramsay in yazdigina gore 782 den sonra yani Harun un saltanatinin baslangicindan once Araplarin Kilikya Kapilarini istedikleri gibi gecebilmeleri kalenin o donemde zaten ele gecirilmis olmasini mumkun kilmaktadir Kale MS 811 den bir sure sonra Bizanslilar tarafindan geri alindi ancak Eylul 832 de garnizonu uzun bir kusatmanin ardindan Halife Memun tarafindan fethedildi 859 un sonlarinda Imparator III Mihail Halife tarafindan ucret odenmeyen kale garnizonuna Lulua Kalesi ni kendisine teslim etmeleri icin rusvet vermeye calisti Garnizon baslangicta anlayisliydi ancak imparator Mart 860 ta subaylarindan birini kontrolu ele almasi icin gonderdiginde esir alindi ve Halife ye teslim edildi Tarsus un Arap valisi Urhuz un maaslari icin toplanan parayi zimmete gecirmesi nedeniyle garnizona bir kez daha maas odenmediginde Lulua Kalesi Imparator I Basil doneminde 878 yilinda Bizanslilar tarafindan kesin olarak geri alindi Bundan sonra Selcuklular tarafindan fethedilene kadar Bizans in elinde kaldi 1216 1218 yillari arasinda Selcuklu sultani I Keykavus sehri Kilikya Ermeni Kralligi nin elinden almistir Selcuklular surlarini guclendirerek Sis Kayseri yolu uzerinde onemli bir ara istasyon haline getirdiler Bolgenin zengin gumus yataklari nedeniyle kent 13 yuzyilin ikinci yarisinda onemli bir darphane haline geldi Hem Anadolu Selcuklulari hem de Ilhanlilar kasabada Lulua darphanesi adi altinda gumus para basmislardir Kale 15 yuzyilin sonlarinda Osmanli Imparatorlugu ile Memluk Devleti arasindaki catismalarda rol oynamistir iki imparatorluk arasindaki sinir eski Arap Bizans sinirina paralel olarak Toros Daglari boyunca uzanmaktadir Lulua Osmanli nin ileri karakolu Gulek Kalesi ise sinirin diger tarafindaki Memluk ileri karakolu olarak hizmet vermekteydi Kaynakca span a b Hild 1977 s 53 Ramsay 2010 ss 351 353 a b Brubaker amp Haldon 2011 s 555 Hild 1977 s 52 Ramsay 2010 s 353 Hild 1977 s 54 Brubaker amp Haldon 2011 ss 554 555 Ramsay 2010 ss 351 352 Toynbee 1973 ss 299 300 Ramsay 2010 ss 351 353 354 a b c Ramsay 2010 s 354 Brooks 1923 s 128 Bury 1912 ss 254 474 477 Brooks 1923 s 133 Bury 1912 ss 279 281 Toynbee 1973 s 114 note 2 Cahen 1968 s 123 Diler amp Hinrichs 2009 ss 1087 1089 Har El 1995 ss 50 213 Bibliyografi span Brooks E W 1923 Chapter V A The Struggle with the Saracens 717 867 The Cambridge Medieval History Vol IV The Eastern Roman Empire 717 1453 Cambridge Cambridge University Press ss 119 138 Brubaker Leslie Haldon John 2011 Byzantium in the Iconoclast Era c 680 850 A History Cambridge University Press ISBN 978 0 521 43093 7 1912 A History of the Eastern Roman Empire from the Fall of Irene to the Accession of Basil I A D 802 867 Londra Macmillan and Co Cahen Claude 1968 Pre Ottoman Turkey A general survey of the material and spiritual culture and history c 1071 1330 New York Taplinger hdl 2027 heb 00871 ISBN 1 59740 456 X Diler Omer Hinrichs Johann Christoph 2009 Islamic Mints Islam darp yerleri 2 Istanbul Spink ISBN 978 975 8428 18 2 Har El Shai 1995 Struggle for Domination in the Middle East The Ottoman Mamluk War 1485 91 Leiden New York Koln BRILL ISBN 90 04 10180 2 Hild Friedrich 1977 Das byzantinische Strassensystem in Kappadokien Almanca Viyana Verlag der Osterreichischen Akademie der Wissenschaften ISBN 3 7001 0168 6 Ramsay W M 2010 1890 The Historical Geography of Asia Minor Cambridge and New York Cambridge University Press ISBN 978 1 108 01453 3 Toynbee Arnold 1973 Constantine Porphyrogenitus and His World Oxford University Press ISBN 0 19 215253 X gtdTurkiye deki kalelerAdana Kalesi Afyonkarahisar Kalesi Aha Kalesi Akcakoca Kalesi Alanya Kalesi Alara Kalesi Amasra Kalesi Amasya Kalesi Anadolu Hisari Ankara Kalesi Anavarza Kalesi Anzavi Kalesi Ardahan Kalesi Ardanuc Kalesi Artvin Kalesi Babakale Kalesi Bahcelikisla Kalesi Bakras Kalesi Bayburt Kalesi Beci Kalesi Becin Kalesi Belenkeslik Kalesi Beydag Kalesi Birecik Kalesi Bodrum Kalesi Bodrumkale Boyabat Kalesi Bozcaada Kalesi Bursa Kalesi Caki Kalesi Ciha Kalesi Calan Kalesi Candarli Kalesi Candir Kalesi Cesme Kalesi Dagli Kalesi Darb i Sak Kalesi Diyarbakir Kalesi Egirdir Kalesi Enez Kalesi Evciler Kalesi Foca Kalesi Gaziantep Kalesi Golkoy Kalesi Gozne Kalesi Gulek Kalesi Guvercinada Kalesi Harput Kalesi Hebilli Kalesi Hemite Kalesi Heviskari Kalesi Hisarin Kale Horketi Kalesi Hosap Kalesi Ibrahim Pasa Tabyalari Ideli Kalesi Izmir Liman Kalesi Iznik Kalesi Kadifekale Kaleburnu Kalesi Kalekoy Kalesi Kalepark Kalmahi Kalesi Karaman Kalesi Kars Kalesi Kayseri Kalesi Kazan Kale Kevgir Kalesi Kiz Kalesi Kizlar Kalesi Kol Kalesi Koz Kalesi Kuzucubelen Kalesi Kutahya Kalesi Kvabistsihe Lulua Kalesi Mamure Kalesi Mancinik Kalesi Manisa Kalesi Mardin Kalesi Marmaris Kalesi Mecidiye Kalesi Meydankale Meydancik Kalesi Mindieti Kalesi Mut Kalesi Namrun Kalesi Nif Kalesi Nigde Kalesi Oltu Kalesi Petrisi Kalesi Pertek Kalesi Piklobi Kulesi Riva Kalesi Rize Kalesi Rumeli Hisari Rumkale Sakora Kalesi Samkari Kalesi Samsun Kalesi Sancakburnu Kalesi Savranda Kalesi Seddulbahir Kalesi Sigacik Kalesi Silifke Kalesi Sinop Kalesi Samhi Kalesi Sanliurfa Kalesi Seytan Kalesi Sebinkarahisar Kalesi Sile Kalesi Softa Kalesi Tece Kalesi Tokat Kalesi Tokmar Kalesi Toprakkale Trabzon Kalesi Uri Kalesi Unye Kalesi Van Kalesi Vardosani Kalesi Yeniyurt Kalesi Yilankale Yogurtcu Kalesi Yoros Kalesi Zerzevan Kalesi Zilkale Kategoriler Nigde ilindeki kalelerNigde ilindeki arkeolojik sitlerTurkiye deki harap kalelerUlukisla
