| V. Ladislaus | |
|---|---|
![]() | |
| Avusturya dükü | |
| Hüküm süresi | 22 Şubat 1440 – 23 Kasım 1457 |
| Önce gelen | V. Albert |
| Sonra gelen | V. Friedrich |
| Naip | V. Friedrich (1440-1452) |
| Macaristan ve Hırvatistan kralı | |
| Hüküm süresi | 15 Mayıs 1440 – 23 Kasım 1457 |
| Taç giymesi | 15 Mayıs 1440 |
| Önce gelen | Albert |
| Sonra gelen | I. Matyas |
| Naip |
|
| Bohemya kralı | |
| Hüküm süresi | 28 Ekim 1453 – 23 Kasım 1457 |
| Taç giymesi | 28 Kasım1453 |
| Önce gelen | Albert |
| Sonra gelen | Poděbradyli Jiří |
| Vekil | Poděbradyli Jiří (1453–1457) |
| Doğum | 22 Ocak 1440 Komárom |
| Ölüm | 23 Kasım 1457 (17 yaşında) Prag, Bohemya Krallığı |
| Defin | Aziz Vitus Katedrali |
| Hanedan | Habsburg |
| Babası | II. Albert |
| Annesi | Lüksemburglu Elisabeth |
V. László (Hırvatça: Ladislav, Çekçe: Ladislav Almanca: Ladislaus; 22 Şubat 1440 – 23 Kasım 1457), Avusturya Dükü ve Macaristan, Hırvatistan ve Bohemya kralıydı. Habsburglu Albert ile Lüksemburglu Elisabeth'in oğluydu. Albert, ölüm döşeğinde tüm topraklarını doğacak oğluna miras bırakmıştı. Ancak vasiyetini yalnızca Avusturya soyluları kabul etti. Osmanlı istilasından korkan Macar lord ve din adamlarının çoğu, tacı Lehistan Kralı III. Vladislaus'a teklif ettiler. Hussit soyluları ve Bohemyalılar, Albert'in soyundan gelenlerin tahta geçme hakkını tanımadıkları gibi, yeni bir kral da seçmediler. Babasının ölümünden sonra doğduğu için Ölümden Sonra László olarak bilinir. (Almanca: Ladislaus Postumus, Macarca: László Utószülöt, Çekçe: Ladislav Pohrobek, Hırvatça: Ladislav Posmtrini)
László'nun doğumundan sonra annesi Kutsal Macaristan Tacını ele geçirdi ve László'nun 15 Mayıs 1440'ta Székesfehérvár'da kral olarak taç giymesini sağladı. Ancak Macaristan Meclisi, László'nun taç giyme törenini geçersiz sayarak Vladislaus'u kral seçti. Elisabeth, çocuğunun velayetini ölen kocasının kuzeni 'e verdi. Ancak daha sonrasında Albrecht'in abisi olan Almanya Kralı III. Friedrich, László'nun velayetini üstlendi.
Annesinin 1442'deki ölümünden sonra László'nun iddiası Macaristan'da Çek bir condottieri olan ve tarafından temsil edildi. László'nun Macaristan'daki rakibi Vladislaus, 1444'te Varna Muharebesi'nde öldü. Ertesi yıl Macaristan Diyeti, III. Friedrich'in velayetinden vazgeçmesi halinde László'nun kral olarak tanınmasını önerdi. III. Friedrich'in teklifi reddetmesinin ardından Macaristan Meclisi 1446'da János Hunyadi'yi naip olarak seçti. Bohemya'da Poděbradyli Jiří 1448'de Prag'ın kontrolünü ele geçirdi. Avusturya Meclisi, Eylül 1452'de III. Friedrich'i vesayetten istifa etmeye ve László'yu kendilerine teslim etmeye zorladı. Hunyadi'nin 1453'ün başlarında naiplikten istifa etmesinin ardından Macaristan'da kraliyet yönetimi resmen yeniden kuruldu.
(annesinin kuzeni), László'nun baş danışmanı oldu. Ancak Avusturyalı bir baron olan , László'yu Ulrich'i sarayından kovmaya zorladı. László 28 Ekim 1453'te Bohemya kralı olarak taç giydi. Ancak Poděbradylı Jiří Bohemyada kontrolü elinde tutmaya devam etti. Sonraki yıllarda Eytzinger, Hunyadi ve Jiří, konumlarını karşılıklı olarak güvence altına almak için yakın işbirliği yaptılar. László, 1455 yılı başlarında II. Ulrich ile barıştı.
Osmanlı Padişahı II. Mehmed'in Macaristan'a sefer düzenleme kararının ardından László ve II. Ulrich, ülkeyi terk ettiler. Sultan Belgrad'ı kuşattı. Hunyadi, 22 Temmuz 1456'da kaleyi kurtardı ancak iki hafta sonra öldü. László ve II. Ulrich Macaristan'a döndüler ve Hunyadi'nin oğlu olan 'yu tüm kraliyet kalelerinden ve gelirlerinden vazgeçirmeye çalıştılar. Ancak László Hunyadi 9 Kasım'da II. Ulrich'i öldürdü ve V. László'yu ona af çıkarmaya zorladı. Fakat Macar baronlarının çoğu László Hunyadi'ye düşmanca yaklaşıyordu. V. László, soyluların desteği sayesinde László Hunyadi ve kardeşi Matyas'ı esir aldı. László Hunyadi'nin Mart 1457'de idam edilmesinin ardından akrabaları V. László'ya karşı bir isyan başlattılar ve V. László, Macaristan'dan kaçmak zorunda kaldı. V. László, Prag'da beklenmedik bir şekilde öldü. Habsburg Hanedanı'nın son erkek üyesiydi.
Hayat
| ]Doğumu
| ]László, Almanya kralı II. Albert ve Lüksemburglu Elisabeth'in oğluydu. Babasının ölümünden sonra doğmuştur. Albert Avusturya düküydü Elisabeth ise aynı zamanda Bohemya ve Macaristan kralı olanSigismund'un tek çocuğuydu. Sigismund, Lüksemburg Dükalığı'nı yeğeni 'e ipotek etmişti. Hem kızı hem de damadı için topraklarını güvence altına almak istiyordu. Ancak Bohemya ve Macaristan zümreleri çiftin kalıtsal yönetim hakkını tanımadı. Sigismund'un Aralık 1437'de ölümünden sonra Albert, Macaristan'ın kralı seçildi. Albert Bohemya'da, Kazimierz'i yendikten sonra oybirliğiyle kral seçildi.
Albert, Macaristan'ın güney bölgelerinde yağma akınları düzenleyen Osmanlılara karşı bir askeri sefer başlatmayı planlıyordu ancak hazırlıklar sırasında ciddi şekilde hastalandı. Ölmekte olan kral, karısının hamile olduğunu öğrendiğinde, karısının bir erkek çocuk doğurması halinde çocuğunun Avusturya, Bohemya ve Macaristan'ı miras almasını istedi. Albert 27 Ekim 1439'da öldü.
Macaristan'a yeni bir Osmanlı seferi yapılmasından korkan Macar lordları ve din adamlarının çoğu, ölen kralın son vasiyetini kabul etmeyi reddetti. Tacı Polonya Kralı III. Vladislaus'a teklif ettiler ve hamile yeni kralla evlenmeye ikna etmeye çalıştılar.
31 yaşındaki Elisabeth, henüz 16 yaşında olan Vladislaus ile evlenmeyi kabul etmiş gibi görünse de, doktorlarının bir oğlu olacağını söylemesi üzerine oğlunun taç giymesi için hazırlıklar yapmaya başladı. 'e Macaristan'ın Kutsal Tacını Vişegrad kalesinden çalmasını emretti. Çok geçmeden Helene Kottanner tacı ele geçirdi. Elisabeth, László'yu 21 Şubat 1440'ta Komárom'da (şimdi Slovakya'daki Komárno ) babasının ölümünden yaklaşık dört ay sonra doğurdu. Adını Kral I. Ladislaus'tan almıştır. onu vaftiz etti.
Miras ve iç savaş
| ]Avusturya Dükalığı'nın temsilcileri, Ladislaus'un yönetme hakkını tanıdı ve seçilen Avusturyalı Friedrich'i, Ladislaus'un babasının son vasiyeti uyarınca naip yaptı. Bohemya'da yalnızca liderliğindeki Katolik lordlar , László'nun yönetim hakkını kabul etti. Annesi Elisabeth kendisinin doğumundan kısa bir süre sonra, Macar temsilcilerini Polonya Kralı III. Władysław ile müzakereleri kesmeye ikna etmek için Polonya'ya elçiler gönderdi. Ancak Macar lordları bunu reddetti ve 8 Mart 1440'ta Vladislaus'u kral seçtiler.
En güçlü lordlar olan , Đurađ Branković, ve Rosenbergli II. Ulrich çocuk krala sadık kaldı. Ancak çoğu soylu, Vladislaus'un yönetimini, onun Osmanlılara karşı krallığın savunmasına liderlik edebileceği umuduyla tercih etti. İki kralın taraftarları arasında yıllarca sürecek bir iç savaş çıktı. Diyet, 29 Haziran 1440'ta László'nun taç giyme törenini geçersiz ilan etti.17 Temmuz'da Başpiskopos Dénes Szécsi, Macaristan'ın ilk kralı olan Kral István'ın mezarından alınan bir taçla Vladislaus'u kral olarak taçlandırdı.
Vladislaus'a karşı savaşı sürdürmek için mali kaynaklara ihtiyaç duyan Elisabeth, 22 Kasım'da Wiener Neustadt'ta Roma Kralı III. Friedrich ile bir antlaşma imzaladı. Bu antlaşmadan sonra László, III. Friedrich'in sarayında yaşamaya başladı.
Kraliçe Elisabeth ile Vladislaus 13 Aralık 1442'de Győr'de bir barış antlaşması imzaladılar. Kraliçe Vladislaus'u kral olarak tanıdı, ancak oğlunun taht iddiasını korudu. Üç veya dört gün sonra kraliçe aniden öldü ve László üçüncü yaş gününden önce yetim kaldı.
Vesayet
| ]Macaristan'ın büyük bir kısmı Vladislaus'un yönetimi altında kaldı. Goertlitzli Elisabeth'in varisi yaptığı İyi Filip, 1443'te onun adına Lüksemburg'u işgal etti. III. Friedrich, Lüksemburg soylularının Philip'e saygı göstermesini istedi. Ancak Goerlitzli Elisabeth'in ölümünden sonra Ladislaus'un dükalığı geri alabileceğini de savundu. Ladislaus'un yaşamı boyunca, Lüksemburg Meclisi, İyi Philip'i meşru hükümdarları olarak tanımadı.
László'nun rakibi Vladislaus, 10 Kasım 1444'te Varna Muharebesi'nde Osmanlılara karşı savaşırken öldü. Bu nedenle Macar meclisi onu kral olarak tanımak zorunda kaldı.
Bohemya'da, Hynce Ptáček'in ölümünden sonra ılımlı Hussite lordlarının liderliğini Poděbradyli Jiří üstlendi. 3 Eylül 1448'de Prag'ı ele geçirdi ve 'ı hapse attı. Ertesi yılın başlarında, Rosenbergli Ulrich ve diğer Katolik lordlar Poděbrady'ye karşı resmi bir ittifak kurdular.
László, III. Friedrich'in sarayında iyi bir eğitim aldı.
János Hunyadi, 22 Ekim 1450'de III. Friedrich ile bir barış antlaşması imzaladı László'nun on sekizinci yaş gününe kadar III. Friedrich'in vesayeti altında kalacağı ve László'nun reşit olmadığı dönemde Hunyadi'nin Macaristan'ı yöneteceği konusunda anlaştılar. Onların anlaşması Avusturyalılar arasında hoşnutsuzluğa yol açtı, çünkü yerel geleneklere göre on iki veya on altıydı. Avusturyalı lordlar, László'nun 1451'in sonlarında Friedrich'e İtalya'da eşlik etmesini engellemeye çalıştılar. Ancak Friedrich, László'yu da yanına alarak Roma'ya gitti ve burada Kutsal Roma İmparatoru olarak taç giydi. İtalya'dan döndükten sonra İmparator Friedrich, László'nun velayetinden vazgeçmeyi reddetti ve bu durum Avusturyalıların 1452'nin başlarında açık bir isyana kalkışmasına neden oldu. İsyan sonucu Friedrich László'nun velayetinden vazgeçmek zorunda kaldı.
Saltanat
| ]29 Ocak 1453'te Bratistlava'da Macaristan Meclisi, László'nun yasal kral olarak konumunu kabul etti. Kendisine karşı Vladislaus'u destekleyenler için af ilan etti. Büyük şansölyelik ve küçük şansölyelik Başpiskopos Dénes Szécsi ve (günümüzde Romanya'daki Varad) 'in yönetimi altında restore edildi.


László, Meclis kapandıktan kısa bir süre sonra Viyana'ya döndü. Sonraki aylarda Celjeli Ulrich, László'nun en etkili danışmanıydı. Ulrich, 16 Nisan'da Poděbradyli Jiří ile bir antlaşma imzaladı.
László, 28 Ekim 1453'te Prag'da Bohemya kralı olarak taç giydi. László'nun taç giyme töreninde hazır bulunan Ulrich Eytzinger, János Hunyadi ve Jiří Poděbrady bir antlaşma imzaladılar. László sonraki bir yıl boyunca Prag'da kaldı. Jiří Poděbrady, László'nun Avusturyalı ve Macar danışmanlarına danışmasını engelledi ve hatta kraliyet mührünü bile László'dan aldı.
László, Kasım 1454'ün sonlarında Prag'dan ayrıldı Silezya ve Moravya'yı ziyaret etti. 16 Şubat 1455'te Viyana'ya döndü. Ulrich Eytzinger'in Avusturyalı soylular arasında giderek artan popülaritesinden yararlanan Celjeli Ulrich, László'yu onu sarayında tekrar göreve getirmeye ikna etti. László Buda'yı ziyaret etti ve Hunyadi'yi kraliyet gelirlerinin bir kısmından çekilmeye ikna etti. Celjeli Ulrich de 7 Nisan'da László Garai ve Nicholas Újlaki ile ittifakını yeniledi.
Yeni seçilen Papa III. Callixtus, Sırbistan'ın büyük bir bölümünü ele geçiren Osmanlı Türklerine karşı bir haçlı seferi ilan etti. Sultan II. Mehmed'in sefer hazırlıkları haberi Macaristan'a 1455 sonbaharında ulaştı. László, Şubat 1456'da Macaristan'a geldi. II. Mehmed'in ordusu Macaristan'ın güney sınırına ulaşmadan önce László Macaristan'ı terk etti ve Viyana'ya döndü.
II. Mehmed, Temmuz 1456'nın başlarında Belgrad'ı kuşattı. Kuşatma başarısızlıkla sonuçlandı. Kuşatmadan iki hafta sonra Hunyadi, Belgrad'da çıkan bir salgından ötürü öldü.
László Eylül ayında Macaristan'a döndü. László ve Celjeli Ulrich, Hunyadi'nin oğlu 'nin tüm gelirlerini almaya karar verdi. Ancak kral ve Celje kontu kaleye girdikten sonra Hunyadi'nin askerleri konta saldırdı ve onu öldürdü. Kraliyet ordusu kısa sürede dağıldı ve kral kendini esir buldu.
László, bir süre sonra Macar baronlarının çoğunun László Hunyadi'ye düşman olduğunu fark etti. László Garai'nin tavsiyesi üzerine kral, László Hunyadi'yi ve kardeşi Matyas'ı Buda'ya gelmeye ikna etti. Matyas 14 Mart 1457'de gelir gelmez László, Hunyadi kardeşleri hapse attırdı. Kraliyet konseyinde toplanan krallığın baronları Hunyadi kardeşleri vatana ihanetten idama mahkûm ettiler ve László Hunyadi 16 Mart'ta başı kesilerek idam edildi. Hunyadi kardeşlerin annesi ve kardeşi , krala karşı isyan ettiler. Bu durum krala sadık olan lordlar ile Hunyadi ailesinin destekçileri arasında bir iç savaşa neden oldu. László, Jan Jiskra'yı kraliyet ordusunun komutanı olarak atadı ve esiri olan Matyas Hunyadi'yi de Haziran başında beraberinde getirerek Macaristan'dan Viyana'ya doğru yola çıktı.
Viyana'dan Prag'a giden László, 23 Kasım 1457'de beklenmedik bir şekilde öldü. Kralın zehirlendiğinden şüphelense de iskeletinin incelenmesi onun ya hıyarcıklı veba ya da lösemi nedeniyle öldüğü düşünülüyor. Prag'daki Aziz Vitus Katedrali'ne gömüldü.
Aile
| ]
,
László hiç evlenmedi. 1457 sonbaharında Prag'a vardığında, VII. Charles'ın kızı ile evlenmek istedi. VII. Charles bu teklifi kabul etti ancak evlilik sözleşmesi Paris'teki elçileri tarafından imzalandığında László ölmüştü. Ladislaus'un ölümüyle Habsburg Hanedanı'nın "" ortadan kalktı. İmparator III. Friedrich ve kardeşi , Avusturya'da onun yerini paylaştılar. Macaristan'da, Matyas Hunyadi, László'nun ölümünden iki ay sonra kral seçildi. Poděbradyli Jiří, 3 Mart 1458'de Bohemya kralı seçildi. Kız kardeşi IV. Kazimierz ile evlendi. Bu evlilikten II. Vladislaus doğdu. Yeğeni Vladislaus 1471'de Bohemya, 1490'da ise Macaristan ve Hırvatistan kralı oldu.
Soyu
| ]| 8. III. Albrecht, Avusturya dükü | |||||||||||||||
| 4. IV. Albrecht, Avusturya dükü | |||||||||||||||
| 9. | |||||||||||||||
| 2. II. Albrecht, Almanya kralı | |||||||||||||||
| 10. | |||||||||||||||
| 5. | |||||||||||||||
| 11. | |||||||||||||||
| 1. V.Ladislaus | |||||||||||||||
| 12. IV. Karl | |||||||||||||||
| 6. Sigismund, Kutsal Roma imparatoru | |||||||||||||||
| 13. | |||||||||||||||
| 3. Lüksemburglu Elisabeth | |||||||||||||||
| 14. | |||||||||||||||
| 7. | |||||||||||||||
| 15. | |||||||||||||||

Kaynakça
| ]- ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af Pálosfalvi 2002.
- ^ a b c d e f g h i j k l Tringli 2012.
- ^ a b c d e Beller 2006.
- ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u Engel 2001.
- ^ a b c d Newcomer 1995.
- ^ a b c d e f g h i j k l m n o Solymosi & Körmendi 1981.
- ^ a b c d e f g Šmahel 2011.
- ^ a b c d Bijvoet 1987.
- ^ a b c d e Bartl et al. 2002.
- ^ a b c Kontler 1999.
- ^ a b c Bak 1994.
- ^ Agnew 2004.
- ^ a b c d e f Mureşanu 2001.
- ^ Fine 1994.
- ^ Spiesz, Caplovic & Bolchazy 2006.
- ^ a b c d e f Kubinyi 2008.
- ^ a b Quirin, Heinz: Albrecht II.. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Bd. 1, Berlin 1953, S. 154–155. (Almanca)
- ^ a b Krones, Franz von (1877), "Elisabeth (deutsche Königin)", Allgemeine Deutsche Biographie (ADB) (Almanca), 6, Leipzig: Duncker & Humblot, ss. 9–22
- ^ a b Krones, Franz von (1875), "Albrecht IV. (Herzog von Österreich)", Allgemeine Deutsche Biographie (ADB) (Almanca), 1, Leipzig: Duncker & Humblot, ss. 283–285
- ^ a b de Sousa, Antonio Caetano (1735). Historia genealogica da casa real portugueza (Portekizce). Lizbon: Lisboa Occidental. s. 147.
- ^ a b Lindner, Theodor (1892), "Sigmund (Kaiser)", Allgemeine Deutsche Biographie (ADB) (Almanca), 34, Leipzig: Duncker & Humblot, ss. 267–282
- ^ a b Quirin, Heinz: Barbara von Cilly. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Bd. 1, Berlin 1953, S. 581. (Almanca)
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Vikipedi ozgur ansiklopedi V Ladislaus sayfasindan yonlendirildi V LadislausAvusturya dukuHukum 160 suresi22 Subat 1440 23 Kasim 1457Once 160 gelenV AlbertSonra 160 gelenV FriedrichNaipV Friedrich 1440 1452 Macaristan ve Hirvatistan kraliHukum 160 suresi15 Mayis 1440 23 Kasim 1457Tac 160 giymesi15 Mayis 1440Once 160 gelenAlbertSonra 160 gelenI MatyasNaipLuksemburglu Elisabeth 1440 1442 Janos Hunyadi 1446 1453 Bohemya kraliHukum 160 suresi28 Ekim 1453 23 Kasim 1457Tac 160 giymesi28 Kasim1453Once 160 gelenAlbertSonra 160 gelenPodebradyli JiriVekilPodebradyli Jiri 1453 1457 Dogum22 Ocak 1440 KomaromOlum23 Kasim 1457 17 160 yasinda Prag Bohemya KralligiDefinAziz Vitus KatedraliHanedanHabsburgBabasiII AlbertAnnesiLuksemburglu Elisabeth V Laszlo Hirvatca Ladislav Cekce Ladislav Almanca Ladislaus 22 Subat 1440 160 32 23 Kasim 1457 Avusturya Duku ve Macaristan Hirvatistan ve Bohemya kraliydi Habsburglu Albert ile Luksemburglu Elisabeth in ogluydu Albert olum doseginde tum topraklarini dogacak ogluna miras birakmisti Ancak vasiyetini yalnizca Avusturya soylulari kabul etti Osmanli istilasindan korkan Macar lord ve din adamlarinin cogu taci Lehistan Krali III Vladislaus a teklif ettiler Hussit soylulari ve Bohemyalilar Albert in soyundan gelenlerin tahta gecme hakkini tanimadiklari gibi yeni bir kral da secmediler Babasinin olumunden sonra dogdugu icin Olumden Sonra Laszlo olarak bilinir Almanca Ladislaus Postumus Macarca Laszlo Utoszulot Cekce Ladislav Pohrobek Hirvatca Ladislav Posmtrini Laszlo nun dogumundan sonra annesi Kutsal Macaristan Tacini ele gecirdi ve Laszlo nun 15 Mayis 1440 ta Szekesfehervar da kral olarak tac giymesini sagladi Ancak Macaristan Meclisi Laszlo nun tac giyme torenini gecersiz sayarak Vladislaus u kral secti Elisabeth cocugunun velayetini olen kocasinin kuzeni VI Albrecht e verdi Ancak daha sonrasinda Albrecht in abisi olan Almanya Krali III Friedrich Laszlo nun velayetini ustlendi Annesinin 1442 deki olumunden sonra Laszlo nun iddiasi Macaristan da Cek bir condottieri olan Brandysli Jan Jiskra ve Rosenbergli II Ulrich tarafindan temsil edildi Laszlo nun Macaristan daki rakibi Vladislaus 1444 te Varna Muharebesi nde oldu Ertesi yil Macaristan Diyeti III Friedrich in velayetinden vazgecmesi halinde Laszlo nun kral olarak taninmasini onerdi III Friedrich in teklifi reddetmesinin ardindan Macaristan Meclisi 1446 da Janos Hunyadi yi naip olarak secti Bohemya da Podebradyli Jiri 1448 de Prag in kontrolunu ele gecirdi Avusturya Meclisi Eylul 1452 de III Friedrich i vesayetten istifa etmeye ve Laszlo yu kendilerine teslim etmeye zorladi Hunyadi nin 1453 un baslarinda naiplikten istifa etmesinin ardindan Macaristan da kraliyet yonetimi resmen yeniden kuruldu Celje Kontu II Ulrich annesinin kuzeni Laszlo nun bas danismani oldu Ancak Avusturyali bir baron olan Ulrich von Eytzinger Laszlo yu Ulrich i sarayindan kovmaya zorladi Laszlo 28 Ekim 1453 te Bohemya krali olarak tac giydi Ancak Podebradyli Jiri Bohemyada kontrolu elinde tutmaya devam etti Sonraki yillarda Eytzinger Hunyadi ve Jiri konumlarini karsilikli olarak guvence altina almak icin yakin isbirligi yaptilar Laszlo 1455 yili baslarinda II Ulrich ile baristi Osmanli Padisahi II Mehmed in Macaristan a sefer duzenleme kararinin ardindan Laszlo ve II Ulrich ulkeyi terk ettiler Sultan Belgrad i kusatti Hunyadi 22 Temmuz 1456 da kaleyi kurtardi ancak iki hafta sonra oldu Laszlo ve II Ulrich Macaristan a donduler ve Hunyadi nin oglu olan Laszlo yu tum kraliyet kalelerinden ve gelirlerinden vazgecirmeye calistilar Ancak Laszlo Hunyadi 9 Kasim da II Ulrich i oldurdu ve V Laszlo yu ona af cikarmaya zorladi Fakat Macar baronlarinin cogu Laszlo Hunyadi ye dusmanca yaklasiyordu V Laszlo soylularin destegi sayesinde Laszlo Hunyadi ve kardesi Matyas i esir aldi Laszlo Hunyadi nin Mart 1457 de idam edilmesinin ardindan akrabalari V Laszlo ya karsi bir isyan baslattilar ve V Laszlo Macaristan dan kacmak zorunda kaldi V Laszlo Prag da beklenmedik bir sekilde oldu Habsburg Hanedani nin Albertinian soyunun son erkek uyesiydi Hayat degistir kaynagi degistir Dogumu degistir kaynagi degistir Laszlo Almanya krali II Albert ve Luksemburglu Elisabeth in ogluydu 91 1 93 Babasinin olumunden sonra dogmustur 91 2 93 Albert Avusturya dukuydu 91 3 93 Elisabeth ise ayni zamanda Bohemya ve Macaristan krali olanSigismund un tek cocuguydu 91 4 93 Sigismund Luksemburg Dukaligi ni yegeni Goerlitzli Elisabeth e ipotek etmisti 91 5 93 Hem kizi hem de damadi icin topraklarini guvence altina almak istiyordu Ancak Bohemya ve Macaristan zumreleri ciftin kalitsal yonetim hakkini tanimadi 91 4 93 Sigismund un Aralik 1437 de olumunden sonra Albert Macaristan in krali secildi 91 4 93 91 6 93 Albert Bohemya da Kazimierz i yendikten sonra oybirligiyle kral secildi 91 7 93 Albert Macaristan in guney bolgelerinde yagma akinlari duzenleyen Osmanlilara karsi bir askeri sefer baslatmayi planliyordu ancak hazirliklar sirasinda ciddi sekilde hastalandi 91 4 93 91 3 93 Olmekte olan kral karisinin hamile oldugunu ogrendiginde karisinin bir erkek cocuk dogurmasi halinde cocugunun Avusturya Bohemya ve Macaristan i miras almasini istedi 91 1 93 Albert 27 Ekim 1439 da oldu 91 4 93 91 3 93 Macaristan a yeni bir Osmanli seferi yapilmasindan korkan Macar lordlari ve din adamlarinin cogu olen kralin son vasiyetini kabul etmeyi reddetti 91 4 93 91 8 93 Taci Polonya Krali III Vladislaus a teklif ettiler ve hamile kraliceyi yeni kralla evlenmeye ikna etmeye calistilar 91 4 93 91 8 93 31 yasindaki Elisabeth henuz 16 yasinda olan Vladislaus ile evlenmeyi kabul etmis gibi gorunse de doktorlarinin bir oglu olacagini soylemesi uzerine oglunun tac giymesi icin hazirliklar yapmaya basladi 91 8 93 Helene Kottanner e Macaristan in Kutsal Tacini Visegrad kalesinden calmasini emretti 91 1 93 91 8 93 Cok gecmeden Helene Kottanner taci ele gecirdi 91 1 93 Elisabeth Laszlo yu 21 Subat 1440 ta Komarom da simdi Slovakya daki Komarno babasinin olumunden yaklasik dort ay sonra dogurdu 91 1 93 91 2 93 Adini Kral I Ladislaus tan almistir 91 1 93 Esztergom Baspiskoposu Denes Szecsi onu vaftiz etti 91 1 93 Miras ve ic savas degistir kaynagi degistir Avusturya Dukaligi nin temsilcileri Ladislaus un yonetme hakkini tanidi ve Roma Krali secilen Avusturyali Friedrich i Ladislaus un babasinin son vasiyeti uyarinca naip yapti 91 3 93 91 1 93 Bohemya da yalnizca Rosenbergli II Ulrich liderligindeki Katolik lordlar 91 7 93 Laszlo nun yonetim hakkini kabul etti 91 1 93 Annesi Elisabeth kendisinin dogumundan kisa bir sure sonra Macar temsilcilerini Polonya Krali III Wladyslaw ile muzakereleri kesmeye ikna etmek icin Polonya ya elciler gonderdi 91 1 93 Ancak Macar lordlari bunu reddetti ve 8 Mart 1440 ta Vladislaus u kral sectiler 91 6 93 91 9 93 En guclu lordlar olan Ladislaus Garai Đurađ Brankovic II Frigyes ve Rosenbergli II Ulrich cocuk krala sadik kaldi Ancak cogu soylu Vladislaus un yonetimini onun Osmanlilara karsi kralligin savunmasina liderlik edebilecegi umuduyla tercih etti 91 4 93 91 10 93 Iki kralin taraftarlari arasinda yillarca surecek bir ic savas cikti 91 6 93 Diyet 29 Haziran 1440 ta Laszlo nun tac giyme torenini gecersiz ilan etti 17 Temmuz da Baspiskopos Denes Szecsi Macaristan in ilk krali olan Kral Istvan in mezarindan alinan bir tacla Vladislaus u kral olarak taclandirdi 91 4 93 91 9 93 Vladislaus a karsi savasi surdurmek icin mali kaynaklara ihtiyac duyan Elisabeth 22 Kasim da Wiener Neustadt ta Roma Krali III Friedrich ile bir antlasma imzaladi 91 4 93 91 6 93 Bu antlasmadan sonra Laszlo III Friedrich in sarayinda yasamaya basladi 91 2 93 Kralice Elisabeth ile Vladislaus 13 Aralik 1442 de Gyor de bir baris antlasmasi imzaladilar 91 9 93 91 6 93 Kralice Vladislaus u kral olarak tanidi ancak oglunun taht iddiasini korudu 91 9 93 91 6 93 Uc veya dort gun sonra kralice aniden oldu ve Laszlo ucuncu yas gununden once yetim kaldi 91 1 93 91 9 93 91 4 93 Vesayet degistir kaynagi degistir Macaristan in buyuk bir kismi Vladislaus un yonetimi altinda kaldi 91 1 93 Goertlitzli Elisabeth in varisi yaptigi Burgonya Duku Iyi Filip 1443 te onun adina Luksemburg u isgal etti 91 5 93 III Friedrich Luksemburg soylularinin Philip e saygi gostermesini istedi Ancak Goerlitzli Elisabeth in olumunden sonra Ladislaus un dukaligi geri alabilecegini de savundu 91 5 93 Ladislaus un yasami boyunca Luksemburg Meclisi Iyi Philip i mesru hukumdarlari olarak tanimadi 91 5 93 Laszlo nun rakibi Vladislaus 10 Kasim 1444 te Varna Muharebesi nde Osmanlilara karsi savasirken oldu 91 4 93 91 11 93 Bu nedenle Macar meclisi onu kral olarak tanimak zorunda kaldi Bohemya da Hynce Ptacek in olumunden sonra ilimli Hussite lordlarinin liderligini Podebradyli Jiri ustlendi 91 7 93 3 Eylul 1448 de Prag i ele gecirdi ve Neuhauslu Menhart i hapse atti 91 7 93 91 12 93 Ertesi yilin baslarinda Rosenbergli Ulrich ve diger Katolik lordlar Podebrady ye karsi resmi bir ittifak kurdular 91 7 93 Laszlo III Friedrich in sarayinda iyi bir egitim aldi 91 1 93 Janos Hunyadi 22 Ekim 1450 de III Friedrich ile bir baris antlasmasi imzaladi 91 13 93 91 4 93 Laszlo nun on sekizinci yas gunune kadar III Friedrich in vesayeti altinda kalacagi ve Laszlo nun resit olmadigi donemde Hunyadi nin Macaristan i yonetecegi konusunda anlastilar 91 13 93 91 4 93 Onlarin anlasmasi Avusturyalilar arasinda hosnutsuzluga yol acti cunku yerel geleneklere gore resit olma yasi on iki veya on altiydi 91 1 93 91 3 93 Avusturyali lordlar Laszlo nun 1451 in sonlarinda Friedrich e Italya da eslik etmesini engellemeye calistilar 91 1 93 91 13 93 Ancak Friedrich Laszlo yu da yanina alarak Roma ya gitti ve burada Kutsal Roma Imparatoru olarak tac giydi 91 13 93 Italya dan dondukten sonra Imparator Friedrich Laszlo nun velayetinden vazgecmeyi reddetti ve bu durum Avusturyalilarin 1452 nin baslarinda acik bir isyana kalkismasina neden oldu 91 13 93 Isyan sonucu Friedrich Laszlo nun velayetinden vazgecmek zorunda kaldi Saltanat degistir kaynagi degistir 29 Ocak 1453 te Bratistlava da Macaristan Meclisi Laszlo nun yasal kral olarak konumunu kabul etti 91 6 93 91 10 93 Kendisine karsi Vladislaus u destekleyenler icin af ilan etti 91 4 93 Buyuk sansolyelik ve kucuk sansolyelik Baspiskopos Denes Szecsi ve Varad Piskoposu gunumuzde Romanya daki Varad Janos Vitez in yonetimi altinda restore edildi 91 4 93 Varad Piskoposu Janos Vitez Cek ressam Adolf Liebscher in Ladislaus un 1453 te Prag a girisini tasvir eden 19 yuzyil tablosu Laszlo Meclis kapandiktan kisa bir sure sonra Viyana ya dondu 91 1 93 Sonraki aylarda Celjeli Ulrich Laszlo nun en etkili danismaniydi 91 1 93 Ulrich 16 Nisan da Podebradyli Jiri ile bir antlasma imzaladi 91 6 93 91 1 93 Laszlo 28 Ekim 1453 te Prag da Bohemya krali olarak tac giydi 91 7 93 91 2 93 Laszlo nun tac giyme toreninde hazir bulunan Ulrich Eytzinger Janos Hunyadi ve Jiri Podebrady bir antlasma imzaladilar 91 1 93 Laszlo sonraki bir yil boyunca Prag da kaldi 91 1 93 Jiri Podebrady Laszlo nun Avusturyali ve Macar danismanlarina danismasini engelledi ve hatta kraliyet muhrunu bile Laszlo dan aldi 91 1 93 Laszlo Kasim 1454 un sonlarinda Prag dan ayrildi 91 1 93 Silezya ve Moravya yi ziyaret etti 91 1 93 91 7 93 16 Subat 1455 te Viyana ya dondu 91 6 93 Ulrich Eytzinger in Avusturyali soylular arasinda giderek artan popularitesinden yararlanan Celjeli Ulrich Laszlo yu onu sarayinda tekrar goreve getirmeye ikna etti 91 1 93 Laszlo Buda yi ziyaret etti ve Hunyadi yi kraliyet gelirlerinin bir kismindan cekilmeye ikna etti 91 4 93 Celjeli Ulrich de 7 Nisan da Laszlo Garai ve Nicholas Ujlaki ile ittifakini yeniledi 91 6 93 Yeni secilen Papa III Callixtus Sirbistan in buyuk bir bolumunu ele geciren Osmanli Turklerine karsi bir hacli seferi ilan etti 91 4 93 91 14 93 Sultan II Mehmed in sefer hazirliklari haberi Macaristan a 1455 sonbaharinda ulasti 91 13 93 Laszlo Subat 1456 da Macaristan a geldi 91 6 93 II Mehmed in ordusu Macaristan in guney sinirina ulasmadan once Laszlo Macaristan i terk etti ve Viyana ya dondu 91 1 93 II Mehmed Temmuz 1456 nin baslarinda Belgrad i kusatti 91 10 93 Kusatma basarisizlikla sonuclandi Kusatmadan iki hafta sonra Hunyadi Belgrad da cikan bir salgindan oturu oldu 91 11 93 91 15 93 Laszlo Eylul ayinda Macaristan a dondu 91 6 93 Laszlo ve Celjeli Ulrich Hunyadi nin oglu Laszlo Hunyadi nin tum gelirlerini almaya karar verdi Ancak kral ve Celje kontu kaleye girdikten sonra Hunyadi nin askerleri konta saldirdi ve onu oldurdu 91 4 93 Kraliyet ordusu kisa surede dagildi ve kral kendini esir buldu 91 16 93 Laszlo bir sure sonra Macar baronlarinin cogunun Laszlo Hunyadi ye dusman oldugunu fark etti 91 16 93 91 1 93 Laszlo Garai nin tavsiyesi uzerine kral Laszlo Hunyadi yi ve kardesi Matyas i Buda ya gelmeye ikna etti 91 16 93 Matyas 14 Mart 1457 de gelir gelmez Laszlo Hunyadi kardesleri hapse attirdi 91 1 93 91 4 93 Kraliyet konseyinde toplanan kralligin baronlari Hunyadi kardesleri vatana ihanetten idama mahkum ettiler ve Laszlo Hunyadi 16 Mart ta basi kesilerek idam edildi 91 4 93 91 16 93 Hunyadi kardeslerin annesi Erzsebet Szilagyi ve kardesi Mihaly Szilagyi krala karsi isyan ettiler Bu durum krala sadik olan lordlar ile Hunyadi ailesinin destekcileri arasinda bir ic savasa neden oldu 91 11 93 Laszlo Jan Jiskra yi kraliyet ordusunun komutani olarak atadi ve esiri olan Matyas Hunyadi yi de Haziran basinda beraberinde getirerek Macaristan dan Viyana ya dogru yola cikti 91 1 93 91 6 93 Viyana dan Prag a giden Laszlo 23 Kasim 1457 de beklenmedik bir sekilde oldu 91 16 93 91 2 93 Kralin zehirlendiginden suphelense de 91 2 93 iskeletinin incelenmesi onun ya hiyarcikli veba 91 16 93 91 2 93 ya da losemi 91 1 93 nedeniyle oldugu dusunuluyor Prag daki Aziz Vitus Katedrali ne gomuldu 91 2 93 Aile degistir kaynagi degistir Ladislaus ve Magdalena nin nisan portresi Laszlo hic evlenmedi 91 1 93 1457 sonbaharinda Prag a vardiginda VII Charles in kizi Magdalena ile evlenmek istedi 91 1 93 91 2 93 VII Charles bu teklifi kabul etti ancak evlilik sozlesmesi Paris teki elcileri tarafindan imzalandiginda Laszlo olmustu 91 1 93 Ladislaus un olumuyle Habsburg Hanedani nin Albertinian Soyu ortadan kalkti 91 2 93 Imparator III Friedrich ve kardesi VI Albrecht Avusturya da onun yerini paylastilar 91 2 93 Macaristan da Matyas Hunyadi Laszlo nun olumunden iki ay sonra kral secildi 91 2 93 91 6 93 Podebradyli Jiri 3 Mart 1458 de Bohemya krali secildi 91 6 93 Kiz kardesi Elisabeth IV Kazimierz ile evlendi Bu evlilikten II Vladislaus dogdu Yegeni Vladislaus 1471 de Bohemya 1490 da ise Macaristan ve Hirvatistan krali oldu Soyu degistir kaynagi degistir 8 III Albrecht Avusturya duku 91 19 93 4 IV Albrecht Avusturya duku 91 17 93 9 Nurnbergli Beatrice 91 19 93 2 II Albrecht Almanya krali10 II Albrecht Bavyera duku 91 20 93 5 Bavyerali Joanna Sophia 91 17 93 11 Briegli Margaret 91 20 93 1 V Ladislaus12 IV Karl 91 21 93 6 Sigismund Kutsal Roma imparatoru 91 18 93 13 Pomeranyali Elisabeth 91 21 93 3 Luksemburglu Elisabeth14 II Hermann Celje kontu 91 22 93 7 Cilli Barbara 91 18 93 15 Schaunbergli Anna 91 22 93 V Ladislaus un kullandigi arma Kaynakca degistir kaynagi degistir a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af Palosfalvi 2002 a b c d e f g h i j k l Tringli 2012 a b c d e Beller 2006 a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u Engel 2001 a b c d Newcomer 1995 a b c d e f g h i j k l m n o Solymosi amp Kormendi 1981 a b c d e f g Smahel 2011 a b c d Bijvoet 1987 a b c d e Bartl et al 2002 a b c Kontler 1999 a b c Bak 1994 Agnew 2004 a b c d e f Muresanu 2001 Fine 1994 Spiesz Caplovic amp Bolchazy 2006 a b c d e f Kubinyi 2008 a b Quirin Heinz 160 Albrecht II In Neue Deutsche Biographie NDB Bd 160 1 Berlin 1953 S 160 154 155 Almanca a b Krones Franz von 1877 Elisabeth deutsche Konigin Allgemeine Deutsche Biographie ADB Almanca 6 Leipzig Duncker amp Humblot ss 160 9 22 160 a b Krones Franz von 1875 Albrecht IV Herzog von Osterreich Allgemeine Deutsche Biographie ADB Almanca 1 Leipzig Duncker amp Humblot ss 160 283 285 160 a b de Sousa Antonio Caetano 1735 Historia genealogica da casa real portugueza Portekizce Lizbon Lisboa Occidental s 160 147 160 a b Lindner Theodor 1892 Sigmund Kaiser Allgemeine Deutsche Biographie ADB Almanca 34 Leipzig Duncker amp Humblot ss 160 267 282 160 a b Quirin Heinz 160 Barbara von Cilly In Neue Deutsche Biographie NDB Bd 160 1 Berlin 1953 S 160 581 Almanca gtdBohemya HukumdarlariPremyslidc 8701198 Dukler I Borivoj I Spytihnev I Vratislaus I Vaclav I Boleslaus II Boleslaus III Boleslaus Vladivoj Cesur Boleslaus1 Jaromir Oldrich I Bretislaus II Spytihnev II Vratislaus I 2 I Conrad II Bretislaus II Borivoj Arslan Svatopluk I Vladislaus I Sobeslaus II Vladislaus I 2 Frederick II Sobeslaus Frederick II Conrad Otto II Vaclav I Ottokar III Henry Bretislaus III Henry Vladislaus11981306 Krallar I Otakar I Vaclav II Otakar II Vaclav III VaclavHanedan disi13061310Carinthian Henry I RudolfLuksemburg13101437Kor Johann IV Karl I IV Vaclav SigismundHabsburg14371457II Albrecht Interregnum Ladislaus PostumusHanedan disi14571471Jiri Matyas Korvinus3Jagiellon14711526II Vladislaus II LajosHabsburg15261780I Ferdinand II Maximilian II Rudolph Matthias II Ferdinand IV Ferdinand V Frederik4 III Ferdinand I Leopold I Joseph VI Karl VII Karl Albert II 3 5 Maria TheresiaHabsburg Lorraine17801918II Joseph II Leopold II Franz I V Ferdinand Franz Joseph I Karl III 1 Piast Hanedani nin Polonya Duku 2 Hanedan kokenli olmaksizin kral unvani aldi 3 Kral degil 4 Wittelsbach Hanedani ndan Elektor Palatin 5 Wittelsbach Hanedani ndan Bavyera Elektor Prensi gtdMacaristan hukumdarlariArpad HanedaniBuyuk PrenslerAlmos c 850 c 895 Arpad c 895 c 907 Zoltan c 907 c 947 Fajsz c 947 c 955 Taksony c 955 c 972 Geza c 972 997 Istvan 997 1000 KrallarI Istvan 1000 1038 Peter 1038 1041 1044 1046 Samuel 1041 1044 I Andras 1046 1060 I Bela 1060 1063 Solomon 1063 1074 I Geza 1074 1077 I Ladislaus 1077 1095 Coloman 1095 1116 II Istvan 1116 1131 II Bela 1131 1141 II Geza 1141 1162 III Istvan 1162 1172 II Ladislaus 1162 1163 IV Istvan 1163 1165 III Bela 1172 1196 Emerik 1196 1204 III Ladislaus 1204 1205 II Andras 1205 1235 IV Bela 1235 1270 V Istvan 1270 1272 IV Ladislaus 1272 1290 III Andras 1290 1301 Premyslid HanedaniIII Wenceslaus 1301 1305 Wittelsbach HanedaniOtto 1305 1307 Anjou HanedaniI Karoly 1308 1342 I Lajos 1342 1382 I Mary 1382 1385 1386 1395 II Karoly 1385 1386 Luksemburg HanedaniSigismund 1387 1437 Habsburg HanedaniAlbert 1437 1439 V Ladislaus 1440 1457 Jagiellon HanedaniI Vladislaus 1440 1444 Hunyadi ailesiI Matyas 1458 1490 Jagiellon HanedaniII Vladislaus 1490 1516 II Lajos 1516 1526 Zapolya ailesiJanos 1526 1540 Janos Sigismund 1540 1570 Habsburg HanedaniI Ferdinand 1526 1564 Maximilian 1564 1576 Rudolf 1576 1608 II Matyas 1608 1619 II Ferdinand 1619 1637 III Ferdinand 1637 1657 IV Ferdinand 1647 1654 I Leopold 1657 1705 I Joseph 1705 1711 III Karl 1711 1740 Maria Theresia 1740 1780 Habsburg Lorraine HanedaniII Joseph 1780 1790 II Leopold 1790 1792 Franz 1792 1835 V Ferdinand 1835 1848 Franz Joseph 1848 1916 IV Karl 1916 1918 gtdHirvatistan hukumdarlariDuklerViseslav Borna Vladislav Ljudemisl Mislav I Trpimir Zdeslav Domagoj Iljko Branimir Muncimir TomislavTrpimirovic HanedaniTomislav II Tripimir I Kresimir Miroslav II Michael Kresimir Stephen Drzislav Svetoslav Suronja III Kresimir Gojslav I Stephen IV Petar Kresimir Demetrius Zvonimir II StephenArpad HanedaniI LadislausSvacic HanedaniPetar SvacicArpad HanedaniColoman II Istvan II Bela II Geza III Istvan II Ladislaus IV Istvan III Bela Emerik III Ladislaus II Andras V Istvan IV Ladislaus III AndrasPremyslid HanedaniIII WenceslausWittelsbach HanedaniOttoAnjou HanedaniI Karoly I Lajos I Mary II KarolyLuksemburg HanedaniSigismundHabsburg HanedaniAlbert V LadislausJagiellon HanedaniI VladislausHunyadi ailesiI MatyasJagiellon HanedaniII Vladislaus II LajosZapolya ailesiI Janos II Janos SigismundHabsburg HanedaniI Ferdinand Maximilian Rudolf II Matyas II Ferdinand III Ferdinand IV Ferdinand I Leopold I Joseph III Karl Maria TheresiaHabsburg Lorraine HanedaniII Joseph II Leopold Franz V Ferdinand Franz Joseph IV KarlKaracorcevic HanedaniI Petar I Aleksandar II PetarSavoy Aosta HanedaniII Tomislav Otorite kontroluBNE XX1677093 BNF cb13339096r data GND 118725866 ISNI 0000 0000 6629 7442 LCCN n85383922 NKC jn20000401592 NLI 987007313459105171 SUDOC 117844373 VIAF 35251425 WorldCat LCCN n85 383922 https tr wikipedia org w index php title V Laszlo amp oldid 36400122 sayfasindan alinmistir Kategoriler Orta Cag 039 da cocuk hukumdarlarMacaristan krallariHirvat hukumdarlariLosemiden olenler1457 039 de olenler1440 dogumlularGizli kategoriler BNE tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriBNF tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriGND tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriISNI tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriLCCN tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriNKC tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriNLI tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriSUDOC tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriVIAF tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriWorldCat LCCN tanimlayicisi iceren Vikipedi maddeleriIncelenmemis ceviri iceren sayfalar



