Vikipedi özgür ansiklopedi Tüfengçilerşah I Abbas döneminde bir tüfengçi Habibullah Meşhedi nin y 1600 tarihli tablosu i

Vikipedi ozgur ansiklopedi TufengcilerSah I Abbas doneminde bir tufengci Habibullah Meshedi nin y 1600 tarihli tablosu Islam Sanati Muzesi Berlin TipiCogunlukla piyade nadiren suvariGoreviPiyade profesyonel askeriBuyukluk8 000 1517 15 000 20 000 1521 20 000 50 000 veya 60 000 1587 1629 arasi 40 000 50 000 1642 1666 arasi 10 000 1797 TechizatMisket tufegiKomutanlarKomutanTufengci agasi Tufengciler Farsca تفنگچی erken modern Iran daki silahsor birligidir Cogunlukla Iran dilleri konusan koylulerden toplaniyorlardi Tarih span Safevi donemi span Safevi Devleti kurulmadan once Iran da top ve tufekler kullaniliyordu bunlar oraya y 1470 gelmisti 1514 te Safevilerin Kizilbas kuvvetleri atesli silahlari etkili bir sekilde kullanmalari sayesinde ustunluk saglayan Osmanli Imparatorlugu tarafindan Caldiran Muharebesi nde maglup edildiler Bundan dolayi Sah I Ismail h 1501 1524 vekili naibi Mirza Sah Huseyin e Tufengci tufekci birligini olusturmasini emretti bu kelime tam anlamiyla tufekci anlamina gelmektedir Sah I Ismail 50 top ve 2 000 arkebuz yaptirdi Tufengciler katilmasiyla Safevi ordusunun kabile disi bileseni baslangicta kucuktu ancak sonunda onemli ve buyuyen bir parca haline geldi 1517 de Tufengcilerin sayisi 8 000 di Zamanla sayilari degisti 1521 de sayilari 15 000 20 000 arasina cikti Tufengciler ya resmen atanmis ya da firari Portekizli askeri personel tarafindan egitilmistir Portekizli ve Osmanli yenicerilerinin de dahil edilmesi ile Tufengcilerin sayisini daha da artti 1518 de 700 yeniceri Safevilere sigindi bunu 1519 da 1500 yeniceri daha izledi Sah I Ismail sonraki Safevi sahlari gibi Tufengcilerin yeteneklerini sergilemekten keyif aliyordu Atesli silahlar ayrica Sah I Tahmasb h 1524 1576 genis sekilde kullanilmistir Tufengciler genellikle kalelerde konuslandirildiklari ve kaleleri saldirganlardan koruma sorumluluguna sahip olduklari icin binlercesi zaman zaman savasa veya kalelerin savunmasina katiliyordu y 1600 da yogun askeri hizmetlerine ragmen Kizilbas askerleri Tufengcileri kucumseyerek izliyorlardi Ancak Sah I Abbas h 1587 1629 onlara buyuk saygi duyuyordu Mazenderan eyaletinden gelen Tufengciler onun gozdesiydi 1603 te Sah I Abbas in Belh seferi sirasinda askerler arasinda 10 000 Tufengci vardi 1623 1639 Osmanli Safevi Savasi sirasinda Safeviler cogunlukla Tufengcileri kullandi Tufengcilerin sayisi Sah I Abbas doneminde 20 000 50 000 veya 60 000 ve Sah II Abbas h 1642 1666 doneminde 40 000 50 000 civarindaydi Modern atesli silahlar 1650 lerden sonra da kullanilmaya devam etti ancak Safevi doneminde kullanimlari daha az yayginlasti Genellikle koylu kokenli yerli Farsca konusanlardan ve Iran in her yerinden toplanan Tufengciler esasen yerel milislerdi Tufengciler Iran sinirlari cevresindeki askeri operasyonlara kapsamli katilimlarina ragmen oncelikle kirsal kesimde dagilmis yerel bir savunma gucuydu Baris zamanlarinda Tufengciler ciftci olarak calisirlardi Ajrlu Chaghni Enanlu ve Rumlu gibi Kizilbas kabilelerinden ve Cagatay Lakhi ve Mamasani gibi Kizilbas olmayan kabilelerden de Tufengciler vardi Tufengciler genellikle piyade olarak savastilar ve bu da onlara pivadegan e tofang adini kazandirdi ancak suvari olarak da savastiklari da rivayet edilir 17 yuzyilda yazan Fransiz dogumlu Ingiliz gezgin Jean Chardin Tufengcilerin yaya olarak hareket ettigini ancak yolculuklari icin atlara bindiklerini soylemistir Tufengciler komutani idari personel min baslar yuz baslar panjah baslar ve dah baslar dahil olmak uzere bir dizi subayin yardimini alan Tufengci agasi idi Bir vezir ve bir mostoufi muhasebeci Tufengci agasi ya Tufengcilerin birlik listesini yoneterek yardimci olmustur 1665 te Tufengcilerin maasinin yillik 5 7 toman oldugu yazilmistir Afsar Zend ve Kacar donemleri span Afsar Sahi Nadir Sah h 1732 1747 ayrica Iran koylulerinden Tufengcileri de askere aldi Zend hukumdari Kerim Han h 1751 1779 ayrica bati ve orta Iran koylulerinden ozellikle de Basra Korfezi ne bitisik Destistan bolgesinden askere alinan Tufengcileri de kullandi Sah I Abbas a benzer sekilde Kacar Sahi Aga Muhammed Sah h 1794 1797 Mazandaranli Tufengcilerini en guvenilir ve yetenekli askerlerinden biri olarak goruyordu Tehlikeli donemlerde onlarin arasinda kalip uyuyordu ve onlara Sah in gomlegi pirahan e tan e sah diyordu Aga Muhammed Han in 1797 deki olumune kadar Tufengciler 60 000 kisilik ordusunun 10 000 ini olusturuyordu Mazandaran koylulerinden ve Erak ile Hemedan arasindaki bolgeden toplanmislardi Ayrica bakiniz span Baburluler de tufek kullanan askerKaynakca span Ozel a b c d e Floor 2001 s 178 a b c d Farrokh 2015 s 82 a b Behrooz 2023 s 40 Floor 2001 s 176 Eskandari Qajar 2005 s 73 note 1 Floor 2001 s 127 Floor 2001 ss 178 179 Floor 2001 s 179 a b Floor 2001 s 183 a b c Farrokh 2015 s 81 a b c Floor 2001 s 181 Floor 2001 ss 181 182 a b Floor 2001 s 182 Floor 2001 ss 182 183 Floor 2001 Floor 2001 ss 187 188 Perry 1986 Eskandari Qajar 2005 s 69 Behrooz 2023 s 42 Genel 2023 Iran at War Interactions with the Modern World and the Struggle with Imperial Russia I B Tauris ISBN 978 0755637379 Eskandari Qajar Manoutchehr 2005 Mohammad Shah Qajar s Nezam e Jadid and Colonel Colombari s Zambourakchis International Qajar Studies Association 5 53 79 ISBN 9056130706 2015 The Military Campaigns of Shah Abbas I in Azerbaijan and the Caucasus Asatrian Garnik Ed Studies on Iran and The Caucasus In Honour of Garnik Asatrian Brill Publishers ss 75 96 ISBN 978 90 04 30206 8 2001 Safavid Government Institutions Mazda Publishers ISBN 978 1568591353 Perry John R 1986 Army iv Afsar and Zand Periods Yarshater Ehsan Ed Encyclopaedia Iranica Online Edition Ingilizce Encyclopaedia Iranica Foundation Kategori Safeviler in askeri tarihi