Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Tiki, , veya tarafından yaratılan ilk erkektir. İlk kadın 'yu bir gölette bulmuştur; Marikoriko onu baştan çıkarmıştır ve Tiki 'nın babası olmuştur. Genişletildiğinde, tiki insansı formda büyük veya küçük ahşap, veya diğer taş oymalarıdır, ancak bu Maori dilinde biraz arkaik bir kullanımdır; burada tiki genellikle hei-tiki, boyuna takılan bir kolyedir. Hei-tiki, özellikle daha eskiyse ve birden fazla nesil boyunca aktarılmışsa, genellikle taonga olarak kabul edilir. Tiki'ye benzer ve tanrılaştırılmış ataları temsil eden oymalar çoğu Polinezya kültüründe bulunur. Bunlar genellikle kutsal veya önemli yerlerin sınırlarını işaretlemek için kullanılır. Kelimenin Tahiti dilinde tiʻi ve Hawaii dilinde kiʻi gibi diğer Polinezya dillerinde de akrabaları vardır. Batı dünyasında, çeşitli Pasifik kültürlerinden esinlenen bir hareket olan Tiki kültürü, 20. ve 21. yüzyılda popüler hale geldi.
Din
Yeni Zelanda'nın Güney Adası'nın Batı Kıyısı geleneklerinde, ilk insan ormanların ve kuşların tanrısı tarafından yaratılan bir kadındır. Genellikle adı Hine-ahu-one'dir. Diğer efsanelerde, Tāne ilk adamı, Tiki'yi yaratır, sonra ona bir eş yapar. Bazı Batı Kıyısı versiyonlarında, Tiki, Rangi ve Papa'nın oğlu olarak, kendi kanını kil ile karıştırarak ilk insanı yaratır ve daha sonra Tāne ilk kadını yaratır. Bazen savaş tanrısı , Tiki'yi yaratır. Başka bir hikayede ilk kadın 'dur. Tiki onunla evlenir ve kızları olur.151-152 Bazı geleneklerde, Tiki Tāne'nin penisidir. Aslında, Tiki üreme eyleminin kökeni ile güçlü bir şekilde ilişkilendirilir.
Birçok varyasyon arasında Tiki'nin bir hikayesinde, Tiki yalnızdı ve arkadaş arıyordu. Bir gün, bir havuzda yansımasını görünce, bir arkadaş bulduğunu düşündü ve onu yakalamak için havuza daldı. Görüntü parçalandı ve Tiki hayal kırıklığına uğradı. Uyuyakaldı ve uyandığında yansımayı tekrar gördü. Havuzu toprakla örttü ve bir kadın doğurdu. Tiki, bir gün kadın bir yılan balığı tarafından heyecanlanana kadar onunla dingin bir şekilde yaşadı. Kadının heyecanı Tiki'ye geçti ve ilk üreme eylemi gerçekleşti.
İsimler ve lakaplar
John White, Maori geleneğinde birkaç Tiki veya belki de Tiki'nin tezahürlerini adlandırır:
- Tiki-tohua, kuşların atası,
- Tiki-kapakapa, balığın ve kuşun atası, tūī,
- Tiki-auaha, insanlığın atası,
- Tiki-whakaeaea, kūmara'nın atası.
Polinezya'nın diğer yerlerinde
Kelime Yeni Zelanda Maoricesinde, Cook Adaları Maoricesinde, ve 'da tiki; Tahiti dilinde tiʻi ve Hawaii dilinde kiʻi olarak geçmektedir. Kelime Batı Polinezya dillerinde veya Rapa Nui dilinde kaydedilmemiştir.
- Hawaii geleneklerinde ilk insan Kumuhonua'ydı. Kāne veya Kāne, ve tarafından yaratılmıştı. Vücudu kırmızı toprağın tükürük ile karıştırılmasıyla yapılmıştı. Dünyanın dört bir köşesinden insanın yaratıldığı toprağı taşıyan Kāne şeklinde yapılmıştı. Kaburgalarından birinden bir kadın yaratılmıştı.511 Kāne ilk insanı yarattığında izliyordu ve o da bir adam yarattı ama onu hayata döndüremedi. Kanaloa daha sonra Kāne'ye "Adamını alacağım ve o ölecek" dedi. Ve böylece ölüm insanlığa geldi.151
- Tahiti'de Tiʻi ilk erkekti ve kırmızı topraktan yaratılmıştı. İlk kadın Tiʻi'nin kemiklerinden birinden (ivi) yaratılan Ivi'ydi.151
- Markiz Adaları'nda çeşitli anlatımlar vardır. Bir efsaneye göre Atea ve karısı insanları yaratmıştır. Başka bir gelenekte Atanua ve babası Atea insanları doğurmuştur.151
- Cook Adaları'nda gelenekler de çeşitlilik gösterir. Rarotonga'da Tiki, yeraltı dünyası olan Avaiki'nin girişinin koruyucusudur. Ölmekte olan birinin ruhuna hediye olarak ona adaklar sunulurdu. Mangaia'da Tiki, doğal bir ölümle ölen ilk kişi olan Veetini'nin kız kardeşi olan bir kadındır. Avaiki'nin (yeraltı dünyası) girişine 'Tiki uçurumu' denir.151
Ayrıca bakınız
Dipnotlar
- ^ Savaş tanrısı Tūmatauenga, ismi 'insan' anlamına gelen Tāne gibi insanı temsil eder.
- ^ John White bu versiyonu Ngāti Hau'ya atfediyor.
- ^ Reed'e göre, "Tiki'nin ... kesin bir fallik öneme sahip olduğu kesindir." Ancak Te Rangi Hiroa (Sir Peter Buck), bu tür referansların yalnızca geç ve tartışmalı bir kaynakta bulunduğunu belirtti.
- ^ Bu hikayede Tiki-tohua, Tāne'nin karısı olması için yaptığı bir kadın olan Hine-ahu-one tarafından üretilen bir yumurtaydı. Bu yumurta tüm kuşların ortaya çıkmasına neden oldu.
- ^ Tiki-kapakapa (Tiki-tohua'dan sonra doğmuştur) daha sonra Hine-a-tauira adını alan bir kızdı. O ve Tāne'nin, Tiki'ye karısı olarak verilen Hine-titamauri adında bir kızı vardı.
Kaynakça
- ^ a b White, John (1887–1891). The Ancient History of the Maori. Wellington: Government Printer.
- ^ Orbell, M. (1998). The Concise Encyclopedia of Māori Myth and Legend. Christchurch: Canterbury University Press. s. 178.
- ^ a b c d e f Tregear, Edward (1891). The Maori-Polynesian comparative dictionary. New York Public Library. Wellington, N.Z., Lyon and Blair.
- ^ Kaynak hatası: Geçersiz
<ref>etiketi;Reed1963_52isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: ) - ^ Hiroa, T.R. (Sir Peter Buck) (1974) [1949]. The Coming of the Maori (Second bas.). Wellington: Whitcombe and Tombs.
- ^ Reed, A.W. (1963). Treasury of Maori Folklore. Wellington: A.H. & A.W. Reed. s. 52.
- ^ a b Shortland, E. (1882). Maori Religion and Mythology. London: Longman, Green. s. 22.
- ^ "Pollex Online". pollex.eva.mpg.de. Erişim tarihi: 2025-05-08.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Tiki veya tarafindan yaratilan ilk erkektir Ilk kadin yu bir golette bulmustur Marikoriko onu bastan cikarmistir ve Tiki nin babasi olmustur Genisletildiginde tiki insansi formda buyuk veya kucuk ahsap veya diger tas oymalaridir ancak bu Maori dilinde biraz arkaik bir kullanimdir burada tiki genellikle hei tiki boyuna takilan bir kolyedir Hei tiki ozellikle daha eskiyse ve birden fazla nesil boyunca aktarilmissa genellikle taonga olarak kabul edilir Tiki ye benzer ve tanrilastirilmis atalari temsil eden oymalar cogu Polinezya kulturunde bulunur Bunlar genellikle kutsal veya onemli yerlerin sinirlarini isaretlemek icin kullanilir Kelimenin Tahiti dilinde tiʻi ve Hawaii dilinde kiʻi gibi diger Polinezya dillerinde de akrabalari vardir Bati dunyasinda cesitli Pasifik kulturlerinden esinlenen bir hareket olan Tiki kulturu 20 ve 21 yuzyilda populer hale geldi Yeni Zelanda daki Whakarewarewa model koyunde oymali ahsap bir tiki uzerine dovme yapan bir Maori adami 1905DinPu uhunua o Hōnaunau Ulusal Tarih Parki ndaki oymalar Yeni Zelanda nin Guney Adasi nin Bati Kiyisi geleneklerinde ilk insan ormanlarin ve kuslarin tanrisi tarafindan yaratilan bir kadindir Genellikle adi Hine ahu one dir Diger efsanelerde Tane ilk adami Tiki yi yaratir sonra ona bir es yapar Bazi Bati Kiyisi versiyonlarinda Tiki Rangi ve Papa nin oglu olarak kendi kanini kil ile karistirarak ilk insani yaratir ve daha sonra Tane ilk kadini yaratir Bazen savas tanrisi Tiki yi yaratir Baska bir hikayede ilk kadin dur Tiki onunla evlenir ve kizlari olur 151 152 Bazi geleneklerde Tiki Tane nin penisidir Aslinda Tiki ureme eyleminin kokeni ile guclu bir sekilde iliskilendirilir Bircok varyasyon arasinda Tiki nin bir hikayesinde Tiki yalnizdi ve arkadas ariyordu Bir gun bir havuzda yansimasini gorunce bir arkadas buldugunu dusundu ve onu yakalamak icin havuza daldi Goruntu parcalandi ve Tiki hayal kirikligina ugradi Uyuyakaldi ve uyandiginda yansimayi tekrar gordu Havuzu toprakla orttu ve bir kadin dogurdu Tiki bir gun kadin bir yilan baligi tarafindan heyecanlanana kadar onunla dingin bir sekilde yasadi Kadinin heyecani Tiki ye gecti ve ilk ureme eylemi gerceklesti Isimler ve lakaplar Markiz Adalari ndan Tiki heykelcigi John White Maori geleneginde birkac Tiki veya belki de Tiki nin tezahurlerini adlandirir Tiki tohua kuslarin atasi Tiki kapakapa baligin ve kusun atasi tui Tiki auaha insanligin atasi Tiki whakaeaea kumara nin atasi Polinezya nin diger yerlerinde Tiki heykel dukkani Hawaii 1959 Kelime Yeni Zelanda Maoricesinde Cook Adalari Maoricesinde ve da tiki Tahiti dilinde tiʻi ve Hawaii dilinde kiʻi olarak gecmektedir Kelime Bati Polinezya dillerinde veya Rapa Nui dilinde kaydedilmemistir Hawaii geleneklerinde ilk insan Kumuhonua ydi Kane veya Kane ve tarafindan yaratilmisti Vucudu kirmizi topragin tukuruk ile karistirilmasiyla yapilmisti Dunyanin dort bir kosesinden insanin yaratildigi topragi tasiyan Kane seklinde yapilmisti Kaburgalarindan birinden bir kadin yaratilmisti 511 Kane ilk insani yarattiginda izliyordu ve o da bir adam yaratti ama onu hayata donduremedi Kanaloa daha sonra Kane ye Adamini alacagim ve o olecek dedi Ve boylece olum insanliga geldi 151 Tahiti de Tiʻi ilk erkekti ve kirmizi topraktan yaratilmisti Ilk kadin Tiʻi nin kemiklerinden birinden ivi yaratilan Ivi ydi 151 Markiz Adalari nda cesitli anlatimlar vardir Bir efsaneye gore Atea ve karisi insanlari yaratmistir Baska bir gelenekte Atanua ve babasi Atea insanlari dogurmustur 151 Cook Adalari nda gelenekler de cesitlilik gosterir Rarotonga da Tiki yeralti dunyasi olan Avaiki nin girisinin koruyucusudur Olmekte olan birinin ruhuna hediye olarak ona adaklar sunulurdu Mangaia da Tiki dogal bir olumle olen ilk kisi olan Veetini nin kiz kardesi olan bir kadindir Avaiki nin yeralti dunyasi girisine Tiki ucurumu denir 151Ayrica bakinizWikimedia Commons ta Tiki ile ilgili ortam dosyalari mevcuttur Vikisozluk te tiki ile ilgili tanim bulabilirsiniz Tiki kulturu Tiki bar Hei tiki Totem diregiDipnotlar Savas tanrisi Tumatauenga ismi insan anlamina gelen Tane gibi insani temsil eder John White bu versiyonu Ngati Hau ya atfediyor Reed e gore Tiki nin kesin bir fallik oneme sahip oldugu kesindir Ancak Te Rangi Hiroa Sir Peter Buck bu tur referanslarin yalnizca gec ve tartismali bir kaynakta bulundugunu belirtti Bu hikayede Tiki tohua Tane nin karisi olmasi icin yaptigi bir kadin olan Hine ahu one tarafindan uretilen bir yumurtaydi Bu yumurta tum kuslarin ortaya cikmasina neden oldu Tiki kapakapa Tiki tohua dan sonra dogmustur daha sonra Hine a tauira adini alan bir kizdi O ve Tane nin Tiki ye karisi olarak verilen Hine titamauri adinda bir kizi vardi Kaynakca a b White John 1887 1891 The Ancient History of the Maori Wellington Government Printer Orbell M 1998 The Concise Encyclopedia of Maori Myth and Legend Christchurch Canterbury University Press s 178 a b c d e f Tregear Edward 1891 The Maori Polynesian comparative dictionary New York Public Library Wellington N Z Lyon and Blair Kaynak hatasi Gecersiz lt ref gt etiketi Reed1963 52 isimli refler icin metin saglanmadi Bkz Kaynak gosterme Hiroa T R Sir Peter Buck 1974 1949 The Coming of the Maori Second bas Wellington Whitcombe and Tombs Reed A W 1963 Treasury of Maori Folklore Wellington A H amp A W Reed s 52 a b Shortland E 1882 Maori Religion and Mythology London Longman Green s 22 Pollex Online pollex eva mpg de Erisim tarihi 2025 05 08 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link