Vikipedi özgür ansiklopedi Siyenpi Devleti Siyenpi imparatorluğu veya Siyenpi Konfederasyonu günümüz Moğolistan iç Moğol

Vikipedi ozgur ansiklopedi Siyenpi Devleti Siyenpi Imparatorlugu veya Siyenpi Konfederasyonu gunumuz Mogolistan Ic Mogolistan Kuzey Sincan Sincan Uygur Ozerk Bolgesi Kuzeydogu Cin Kansu Buryatya Zabaykalski Krayi Irkutsk Oblasti Tuva Cumhuriyeti Altay Cumhuriyeti ve Dogu Kazakistan da 93 ten 236 ya kadar var olan bir bozkir imparatorluguydu Etnik yapisi konusunda Mogol tezi Tunguz tezi Mogol ve Turk boylarindan olusan bir konfederasyon olduguna dair bir tez de vardir Wilhelm Barthold Siyenpilerin suphesiz Turk bir kavim oldugunu belirtmistir Siyenpi Imparatorlugu 170 te en onemli doneminde 156 civarinda Kuzey Syung nu Siyenpiler tarafindan ezildi ve boyun egdirildi Cinliler tarafindan Tanshihuai 檀石槐 olarak bilinen Siyenpi sefi daha sonra Ili bolgesindeki Usun a ilerledi ve 166 da Usun u fethetti Tanshihuai yonetiminde Siyenpiler topraklarini Ussuri den Hazar Denizi ne dogru buyuk bir genisleme kaydetti Siyenpi Imparatorlugu nu her biri yirmi kabilenin yonettigi uc bolume ayirdi Tanshihuai daha sonra Guney Syung nu ile Sensi ve Kansu ya saldirmak icin bir ittifak kurdu Han Hanedani saldirilarini 158 de basariyla puskurttu 177 de Xia Yu Tian Yan ve Tute Sanyu Siyenpilere karsi 30 000 kisilik bir kuvvete liderlik etti Yenildiler ve orijinal kuvvetlerinin yalnizca dortte biri ile geri donduler O yil yapilan bir anit Siyenpilerin daha once Syung nu ve onlarin 100 000 adet savascilari tarafindan tutulan tum topraklari aldigini kaydediyor Siyenpi topraklarina siginan Han asker kacaklari onlara danisman olarak hizmet ettiler ve islenmis demirin yani sira rafine metaller gibi ilerlemeler kaydedildi Siyenpi silahlari daha keskindi ve atlari Syung nu dan daha hizliydi 185 yilinda sunulan bir baska anit Siyenpilerin neredeyse her yil Han yerlesimlerine baskinlar duzenledigini belirtir Siyenpiler Wa ya Japonya da basarili bir sekilde saldirmis ve Japonlari haraca baglamistir 4 yuzyildan sonra Siyenpiler span Siyenpi kemer tokalari 3 4 yuzyil Onceki Yan in 337 370 mezarinda bir Siyenpi Murong okcusunu tasvir eden resim Imparatorlugun 236 daki dususunden sonra Siyenpi Devleti birkac kucuk bagimsiz bolgeye bolundu Ucuncu yuzyil hem Siyenpi Devleti nin 236 da parcalanmasina hem de cesitli Siyenpi kabilelerinin daha sonra kendi onemli imparatorluklarini kurmak icin kollara ayrilmasina tanik oldu En onde gelen kollar Murong Tabgaclar Kitan halki Siveyler ve Cucenler idi Siyenpi halklari daha sonra Cin Seddi nin guneyine goc ettiler ve On Alti Krallik 304 439 Guney Kuzey Hanedanlari 386 581 Sui Hanedani 581 618 ve Tang Hanedani ninda 618 907 yasamlarini surdurduler En onemlisi etnik olarak Siyenpi hukumdarlari Kuzey Vey 386 535 Bati Vey 535 556 ve Kuzey Zhou 557 581 da dahil olmak uzere bircok kuzey hanedanini yonetiyordu Kuzeydogu Asya da Liao Hanedani ni 916 1125 kuran Kitan halki daha once Bati Vey ve Kuzey Zhou yu da kurmus olan Guney Mogolistan in Yuwen Siyenpisi ne dahil edildi Kitan yonetimindeki Liao Hanedani Hitay in Iran dunyasinda ve Orta Cag Avrupasi nda Cin icin bir isim olarak kullanilmasina yol acti Mogollarin soylari Sivey Siyenpiler icin bir varyant transkripsiyon oldugu Ic Mogolistan ve Kuzeydogu Mogolistan daki Mengwu Sivey den turemistir Siyenpi Konfederasyonu nun hukumdarlari span Bianhe Pianhe 偏和 49 54 Yuchouben 於仇賁 54 Mantou 滿頭 54 120 Wulun 烏倫 120 121 Qizhiqian 其至鞬 121 132 Tanshihuai 檀石槐 132 181 Helian 和連 181 185 Kuitou 魁頭 185 187 Budugen 步度根 187 234 Qianman 騫曼 190 lar Kebineng 軻比能 234 236 Kaynakca span Cosmo 2009 Twitchett 2008 Rene 1970 The Empire of the Steppes Rutgers University Press ss 53 54 ISBN 978 0 8135 1304 1 Nomads in Central Asia SGZ 30 837 838 note 1 Ma Changshou 馬長壽 1962 Liu Xueyao 劉學銚 1994 Wang Zhongluo 王仲荦 2007 Chen Yinke 陳寅恪 1943 Tang dai zheng zhi shi shu lun gao Manuscript of Discussions on the Political History of the Tang Dynasty 唐代政治史述論稿 Chen Yinke 陳寅恪 and Tang Zhenchang 唐振常 1997 Tang dai zheng zhi shi shu lun gao Manuscript of Discussions on the Political History of the Tang Dynasty 唐代政治史述論稿 Wang Qinghuai 王清淮 2008 Yang Jun 杨军 and Lu Jingzhi 吕净植 2008 Wittfogel Karl August and Chia sheng Feng 1949 Cheng Tian 承天 2008 Liu Zhanwu 刘占武 and Ren Xuefang 任雪芳 2007 Fei Xiaotong 费孝通 1999 Zhang Jiuhe 张久和 1998 Kategoriler Eski konfederasyonlarEski imparatorluklar230 larda feshedilmis olusumlar3 yuzyilda varligi sona eren bolgeler ve ulkeler90 larda kurulan bolgeler ve ulkelerAvrasya daki gocebelerIc AsyaMogol tarihiCin tarihindeki devletlerSiyenpi