Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Oyun sonu, bir satranç oyununda oyun ortasından sonra gelen son aşamadır. Tahtada az sayıda taş kaldığında başlar.
| a | b | c | d | e | f | g | h | ||
| 8 |        | 8 | |||||||
| 7 | 7 | ||||||||
| 6 | 6 | ||||||||
| 5 | 5 | ||||||||
| 4 | 4 | ||||||||
| 3 | 3 | ||||||||
| 2 | 2 | ||||||||
| 1 | 1 | ||||||||
| a | b | c | d | e | f | g | h | ||
Oyun ortası ile oyun sonu arasındaki çizgi genellikle kesin değildir; bazen kademeli olarak bazen de hızlı lar sonucu ortaya çıkar. Ancak oyun sonu, oyun ortası karşılaştırıldığında farklı özelliklere sahiptir ve oyuncuların stratejik kaygıları da buna göre değişir. Özellikle piyonlar daha önemli hâle gelir çünkü oyun sonları çoğunlukla bir piyonu sekizinci sıraya ilerletip terfi ettirme çabası etrafında döner. Normalde oyunun büyük bölümünde korunan şah, oyun sonunda aktifleşir; piyonlara eşlik eder, rakip piyonlara saldırır, taşları korur ve rakip şahın hareketlerini kısıtlar. Her satranç oyunu oyunsonuna ulaşmaz; bazıları daha erken biter.
Tahtada yedi taşa kadar olan tüm konumlar ve sayesinde bu konumlarda en iyi oyunla (kazanma, kaybetme ya da beraberlik) sonuç kesin olarak bilinir. Yine de çoğu oyun sonu çözülmemiştir ve çözülmüş olanlar bile insanlar için oynaması zor olabilir. Bu yüzden kitaplar faydalı ve öğretir. Açılış teorisi sık sık değişirken, oyun sonu teorisi bu değişimlere daha az açıktır.
Oyun sonları genellikle kalan taşların türüne göre sınıflandırılır.
Oyun sonunun başlangıcı
Oyun sonunun ne zaman başladığına dair katı bir ölçüt yoktur ve yazarlar arasında görüş ayrılıkları bulunur. Eski Dünya Satranç Şampiyonu Alexander Alekhine şöyle der: "Oyun ortasının bittiğini ve oyun sonunun başladığını kesin olarak tanımlayamayız." Standart sistemini kullanan Speelman, oyuncuların her birinin (şah hariç) toplam 13 ya da daha az puanı olduğunda konumları oyun sonu sayar. Alternatif olarak, şahın aktif kullanılabildiği konumları da oyun sonu kabul eder; ancak bunun vardır. Minev, oyun sonlarını şah ve piyonlar dışında en fazla dört taşın bulunduğu konumlar olarak tanımlar. Fine, vezirlerin olmadığı konumları oyun sonu kabul eder. Flear, her iki oyuncunun en fazla bir taşı (şah ve piyon dışında) kaldığında oyun sonuna girildiğini söyler. ise en az bir oyuncunun bu materyal yapısına sahip olduğu konumları oyun sonu olarak görür. Bazı ise oyuncunun her varyasyona karşı kazanmayı veya beraberliği zorlayabildiği anı oyun sonunun başlangıcı sayar.
Alburt ve Krogius oyun sonunun üç özelliğini verir:
- Oyun sonlarında aktif şah avantaj sağlar.
- Geçer piyonların önemi büyük ölçüde artar.
- Zugzwang oyun sonlarında sık görülür, diğer aşamalarda nadirdir.
ve Crouch ise oyun sonunun ne olmadığını şu şekilde tanımlar:
- daha iyi gelişim,
- saldırı için açık hatlar,
- savunmasız şah konumu,
- yanlış yerleşmiş taşlar varsa oyun oyun sonunda değildir.
Genel hususlar
Genel olarak, oyun sonunda taş üstünlüğü olan oyuncu taş değişimlerine gider ama piyon değişiminden kaçınır. Bunun bazı istisnaları vardır:
- İki tarafın da iki kalesi ve birkaç piyonu varsa – fazla piyonu olan oyuncu kalelerden bir çiftini değiştirmemelidir.
- İki tarafın da filleri farklı renkte karelerdeyse ve başka taşlar da varsa – üstün olan taraf diğer taşları değiştirmekten kaçınmalıdır.
- Tüm piyonlar aynı kanatta ise – üstün olan taraf piyon değiştirerek bir geçer piyon yaratmaya çalışmalıdır.
Genellikle, piyonların her iki kanatta olduğu oyun sonlarını kazanmak daha kolaydır ve ilk terfi eden oyuncu, rakip aynı hamlede bunu yapamazsa, oyunu kazanır.
Max Euwe ve Walter Meiden şu beş genel kuralı verir:
- Şah ve piyon oyun sonlarında fazladan bir piyon, %90'dan fazla durumda belirleyicidir.
- Taşlı oyun sonlarında fazladan bir piyon, %50-60 oranında kazandırır. Eğer üstün taraf konumsal avantaj da sahipse, bu oran artar.
- Şah oyun sonunda önemli bir rol oynar.
- oyun sonunda oyunun diğer aşamalarına göre daha değerlidir. Kale oyun sonlarında inisiyatif genellikle en az bir piyona denktir.
- İki bağlı piyon çok güçlüdür; altıncı yataya ulaştıklarında bir kale kadar etkili olabilirler.
Kaynakça
- ^ "4 Basic Chess Opening Principles". Rafael Leitão (İngilizce). 16 Temmuz 2015. Erişim tarihi: 7 Aralık 2022.
- ^ Fiekas, Niklas. "KvK – Syzygy endgame tablebases". syzygy-tables.info (İngilizce). Erişim tarihi: 7 Aralık 2022.
- ^ a b (Fine 1952:430)
- ^ (Whitaker & Hartleb 1960)
- ^ (Speelman 1981:7–8)
- ^ (Minev 2004:5)
- ^ (Flear 2007:7–8)
- ^ Dvoretsky, Mark (8 Haziran 2020). Dvoretsky's Endgame Manual. 5th (İngilizce). Russell Enterprises, Inc.
- ^ (Portisch & Sárközy 1981:vii)
- ^ (Alburt & Krogius 2000:12)
- ^ (Mednis & Crouch 1992:1)
- ^ (Dvoretsky & Yusupov 2008:134)
- ^ (Euwe & Meiden 1978:xvi–xvii)
Bibliyografya
- Alburt, Lev; (2000), Just the Facts!: Winning Endgame Knowledge in One Volume, Newmarket Press, ISBN
- Beliavsky, Alexander; (1995), Winning Endgame Technique, Batsford, ISBN
- Beliavsky, Alexander; Mikhalchishin, Adrian (2003), Modern Endgame Practice, Batsford, ISBN
- Benko, Pal (2007), Pal Benko's Endgame Laboratory, Ishi Press, ISBN
- Capablanca, José Raúl (1966), Last Lectures, Cornerstone Library
- (2008), 100 Endgames You Must Know, , ISBN
- (2006), Dvoretsky's Endgame Manual, 2nd, Russell Enterprises, ISBN
- Dvoretsky, Mark; (2008), Secrets of Endgame Technique, Olms, ISBN
- (2008), The Survival Guide to Rook Endings, , ISBN
- Euwe, Max; Meiden, Walter (1978) [1966], The Road to Chess Mastery, McKay, ISBN
- Fine, Reuben (1941), Basic Chess Endgames, David McKay Company Inc., ISBN
- Fine, Reuben (1952), The Middle Game in Chess, McKay
- Fine, Reuben; Benko, Pal (2003) [1941], , McKay, ISBN
- (2007), Practical Endgame Play – beyond the basics: the definitive guide to the endgames that really matter, Everyman Chess, ISBN
- (2012), Amateur to IM: Proven Ideas and Training Methods, Mongoose, ISBN
- ; (1992), , 2nd, Oxford University Press, ISBN
- (1997), Essential Chess Endings: The tournament player's guide, Batsford, ISBN
- Kaufeld, Jurgen; Kern, Guido (2011), Grandmaster Chess Strategy: What amateurs can learn from 's positional masterpieces, , ISBN
- (2002), Practical Rook Endings, Olms, ISBN
- (1987), Questions and Answers on Practical Endgame Play, Chess Enterprises, ISBN
- Mednis, Edmar; Crouch, Colin (1992), Rate Your Endgame, Cadogan, ISBN
- (2004), A Practical Guide to Rook Endgames, Russell Enterprises, ISBN
- ; (2001), Fundamental Chess Endings, Gambit Publications, ISBN
- Müller, Karsten; Lamprecht, Frank (2007), Secrets of Pawn Endings, Gambit Publications, ISBN
- Nunn, John (1995), Secrets of Minor-Piece Endings, Batsford, ISBN
- Nunn, John (2002), Secrets of Pawnless Endings, Gambit Publications, ISBN
- Nunn, John (2007), Secrets of Practical Chess, 2nd, Gambit Publications, ISBN
- Nunn, John (2010), Nunn's Chess Endings, volume 1, , ISBN
- Portisch, Lajos; (1981), Six Hundred Endings, Pergamon Press, ISBN
- (2003), Grandmaster Secrets: Endings, Thinker's Press, ISBN
- (1981), Endgame Preparation, Batsford, ISBN
- Speelman, Jon; Tisdall, Jon; (1993), Batsford Chess Endings, B. T. Batsford, ISBN
- (2006) [1937], Collection of Chess Studies, Ishi Press, ISBN The last part (pages 197–257) is a supplement containing Troitzky's analysis of two knights versus pawns.
- (1998), Secrets of Modern Chess Strategy, Gambit, ISBN
- ; Hartleb, Glenn (1960), 365 Ausgewählte Endspiele (365 Selected Endings), Ishi Press International, ISBN
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Oyun sonu bir satranc oyununda oyun ortasindan sonra gelen son asamadir Tahtada az sayida tas kaldiginda baslar abcdefgh8877665544332211abcdefghTipik bir oyun sonu konumu Oyun ortasi ile oyun sonu arasindaki cizgi genellikle kesin degildir bazen kademeli olarak bazen de hizli lar sonucu ortaya cikar Ancak oyun sonu oyun ortasi karsilastirildiginda farkli ozelliklere sahiptir ve oyuncularin stratejik kaygilari da buna gore degisir Ozellikle piyonlar daha onemli hale gelir cunku oyun sonlari cogunlukla bir piyonu sekizinci siraya ilerletip terfi ettirme cabasi etrafinda doner Normalde oyunun buyuk bolumunde korunan sah oyun sonunda aktiflesir piyonlara eslik eder rakip piyonlara saldirir taslari korur ve rakip sahin hareketlerini kisitlar Her satranc oyunu oyunsonuna ulasmaz bazilari daha erken biter Tahtada yedi tasa kadar olan tum konumlar ve sayesinde bu konumlarda en iyi oyunla kazanma kaybetme ya da beraberlik sonuc kesin olarak bilinir Yine de cogu oyun sonu cozulmemistir ve cozulmus olanlar bile insanlar icin oynamasi zor olabilir Bu yuzden kitaplar faydali ve ogretir Acilis teorisi sik sik degisirken oyun sonu teorisi bu degisimlere daha az aciktir Oyun sonlari genellikle kalan taslarin turune gore siniflandirilir Bu madde hamleleri aciklamak icin cebirsel notasyon kullanir Oyun sonunun baslangiciOyun sonunun ne zaman basladigina dair kati bir olcut yoktur ve yazarlar arasinda gorus ayriliklari bulunur Eski Dunya Satranc Sampiyonu Alexander Alekhine soyle der Oyun ortasinin bittigini ve oyun sonunun basladigini kesin olarak tanimlayamayiz Standart sistemini kullanan Speelman oyuncularin her birinin sah haric toplam 13 ya da daha az puani oldugunda konumlari oyun sonu sayar Alternatif olarak sahin aktif kullanilabildigi konumlari da oyun sonu kabul eder ancak bunun vardir Minev oyun sonlarini sah ve piyonlar disinda en fazla dort tasin bulundugu konumlar olarak tanimlar Fine vezirlerin olmadigi konumlari oyun sonu kabul eder Flear her iki oyuncunun en fazla bir tasi sah ve piyon disinda kaldiginda oyun sonuna girildigini soyler ise en az bir oyuncunun bu materyal yapisina sahip oldugu konumlari oyun sonu olarak gorur Bazi ise oyuncunun her varyasyona karsi kazanmayi veya beraberligi zorlayabildigi ani oyun sonunun baslangici sayar Alburt ve Krogius oyun sonunun uc ozelligini verir Oyun sonlarinda aktif sah avantaj saglar Gecer piyonlarin onemi buyuk olcude artar Zugzwang oyun sonlarinda sik gorulur diger asamalarda nadirdir ve Crouch ise oyun sonunun ne olmadigini su sekilde tanimlar daha iyi gelisim saldiri icin acik hatlar savunmasiz sah konumu yanlis yerlesmis taslar varsa oyun oyun sonunda degildir Genel hususlarGenel olarak oyun sonunda tas ustunlugu olan oyuncu tas degisimlerine gider ama piyon degisiminden kacinir Bunun bazi istisnalari vardir Iki tarafin da iki kalesi ve birkac piyonu varsa fazla piyonu olan oyuncu kalelerden bir ciftini degistirmemelidir Iki tarafin da filleri farkli renkte karelerdeyse ve baska taslar da varsa ustun olan taraf diger taslari degistirmekten kacinmalidir Tum piyonlar ayni kanatta ise ustun olan taraf piyon degistirerek bir gecer piyon yaratmaya calismalidir Genellikle piyonlarin her iki kanatta oldugu oyun sonlarini kazanmak daha kolaydir ve ilk terfi eden oyuncu rakip ayni hamlede bunu yapamazsa oyunu kazanir Max Euwe ve Walter Meiden su bes genel kurali verir Sah ve piyon oyun sonlarinda fazladan bir piyon 90 dan fazla durumda belirleyicidir Tasli oyun sonlarinda fazladan bir piyon 50 60 oraninda kazandirir Eger ustun taraf konumsal avantaj da sahipse bu oran artar Sah oyun sonunda onemli bir rol oynar oyun sonunda oyunun diger asamalarina gore daha degerlidir Kale oyun sonlarinda inisiyatif genellikle en az bir piyona denktir Iki bagli piyon cok gucludur altinci yataya ulastiklarinda bir kale kadar etkili olabilirler Kaynakca 4 Basic Chess Opening Principles Rafael Leitao Ingilizce 16 Temmuz 2015 Erisim tarihi 7 Aralik 2022 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link Fiekas Niklas KvK Syzygy endgame tablebases syzygy tables info Ingilizce Erisim tarihi 7 Aralik 2022 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link a b Fine 1952 430 Whitaker amp Hartleb 1960 Speelman 1981 7 8 Minev 2004 5 Flear 2007 7 8 Dvoretsky Mark 8 Haziran 2020 Dvoretsky s Endgame Manual 5th Ingilizce Russell Enterprises Inc Portisch amp Sarkozy 1981 vii Alburt amp Krogius 2000 12 Mednis amp Crouch 1992 1 Dvoretsky amp Yusupov 2008 134 Euwe amp Meiden 1978 xvi xvii Bibliyografya Alburt Lev 2000 Just the Facts Winning Endgame Knowledge in One Volume Newmarket Press ISBN 1 889323 15 2 Beliavsky Alexander 1995 Winning Endgame Technique Batsford ISBN 0 7134 7512 9 Beliavsky Alexander Mikhalchishin Adrian 2003 Modern Endgame Practice Batsford ISBN 0 7134 8740 2 Benko Pal 2007 Pal Benko s Endgame Laboratory Ishi Press ISBN 978 0 923891 88 6 Capablanca Jose Raul 1966 Last Lectures Cornerstone Library 2008 100 Endgames You Must Know ISBN 978 90 5691 244 4 2006 Dvoretsky s Endgame Manual 2nd Russell Enterprises ISBN 1 888690 28 3 Dvoretsky Mark 2008 Secrets of Endgame Technique Olms ISBN 978 3 283 00517 7 2008 The Survival Guide to Rook Endings ISBN 978 1 904600 94 7 Euwe Max Meiden Walter 1978 1966 The Road to Chess Mastery McKay ISBN 0 679 14525 7 Fine Reuben 1941 Basic Chess Endgames David McKay Company Inc ISBN 0 7134 0552 X Fine Reuben 1952 The Middle Game in Chess McKay Fine Reuben Benko Pal 2003 1941 McKay ISBN 0 8129 3493 8 2007 Practical Endgame Play beyond the basics the definitive guide to the endgames that really matter Everyman Chess ISBN 978 1 85744 555 8 2012 Amateur to IM Proven Ideas and Training Methods Mongoose ISBN 978 1 936277 40 7 1992 2nd Oxford University Press ISBN 0 19 866164 9 1997 Essential Chess Endings The tournament player s guide Batsford ISBN 0 7134 8189 7 Kaufeld Jurgen Kern Guido 2011 Grandmaster Chess Strategy What amateurs can learn from s positional masterpieces ISBN 978 90 5691 346 5 2002 Practical Rook Endings Olms ISBN 3 283 00401 3 1987 Questions and Answers on Practical Endgame Play Chess Enterprises ISBN 0 931462 69 X Mednis Edmar Crouch Colin 1992 Rate Your Endgame Cadogan ISBN 978 1 85744 174 1 2004 A Practical Guide to Rook Endgames Russell Enterprises ISBN 1 888690 22 4 2001 Fundamental Chess Endings Gambit Publications ISBN 1 901983 53 6 Muller Karsten Lamprecht Frank 2007 Secrets of Pawn Endings Gambit Publications ISBN 978 1 904600 88 6 Nunn John 1995 Secrets of Minor Piece Endings Batsford ISBN 0 8050 4228 8 Nunn John 2002 Secrets of Pawnless Endings Gambit Publications ISBN 1 901983 65 X Nunn John 2007 Secrets of Practical Chess 2nd Gambit Publications ISBN 978 1 904600 70 1 Nunn John 2010 Nunn s Chess Endings volume 1 ISBN 978 1 906454 21 0 Portisch Lajos 1981 Six Hundred Endings Pergamon Press ISBN 978 0 08 024137 1 2003 Grandmaster Secrets Endings Thinker s Press ISBN 0 938650 66 1 1981 Endgame Preparation Batsford ISBN 0 7134 4000 7 Speelman Jon Tisdall Jon 1993 Batsford Chess Endings B T Batsford ISBN 0 7134 4420 7 2006 1937 Collection of Chess Studies Ishi Press ISBN 0 923891 10 2 The last part pages 197 257 is a supplement containing Troitzky s analysis of two knights versus pawns 1998 Secrets of Modern Chess Strategy Gambit ISBN 978 1 901983 07 4 Hartleb Glenn 1960 365 Ausgewahlte Endspiele 365 Selected Endings Ishi Press International ISBN 0 923891 84 6