Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Romanlarda giyim, Roman halkının (bazen Çingeneler olarak adlandırılan) geleneksel kıyafetidir. Romanların geleneksel kıyafetleri, Roman halkının tarihi, kültürü ve kimliğiyle yakından bağlantılıdır.
Bazı bilim insanları, Roman halkının Güney Asya kökenli olması nedeniyle Roman kıyafetleri ile Güney Asya halklarının kıyafetleri arasında bağlantılar kurarlar. Ancak benzerlikler azdır ve geleneksel Roman kıyafetleri Güneydoğu Avrupa stilleri arasında daha uygun bir şekilde konumlandırılmıştır. Roman kıyafetleri farklı alt gruplar arasında büyük ölçüde farklılık gösterebilir, ancak Roman kıyafetlerini bir bütün olarak tanımlayan belirli sürekli benzerlikler vardır. Geleneksel olarak, belirli giyim gelenekleri Romanların birbirlerini tanımalarına yardımcı olmuş olabilir. Dahası, Romanlar zenginliklerinin ve refahlarının dışa vurulmasına değer verirler ve bu geleneksel kıyafetlerine yansır.
Kadınlarda giyim
Roman kadınlarının kıyafetleri saflığı ve Romanların kirlenmemiş olma anlayışını vurgularken, aynı zamanda servetini iyi şansın bir işareti olarak sergileme geleneğini de vurgular. Roman kadınları genellikle altın küpe, kolye, bilezik ve başörtüsü takmayı tercih etmektedirler. Başörtüleri altın paralarla süslenebilir. Diklo, evli Vlax Romani kadınlarının taktığı geleneksel bir başörtüsü türüdür.
Vücudun alt kısmı için, özellikle Hristiyan Roman kadınları olmak üzere Roman kadınları geleneksel olarak etek giyerler. Etek ölçüleri farklı kabilelere, yaşlara ve medeni duruma sahip kişilere göre değişmektedir. Geleneksel olarak etekler kesinlikle diz altında giyilir, çünkü Roman kültüründe alt beden, denizcilik yasaları gereği tabu olarak kabul edilir. Roman kadınları da geleneksel olarak pantolon giymekten kaçınırlardı, ancak bu genç nesil arasında da değişti. Ayrıca, Vlax Romanları arasında evli kadınlar eteklerinin üstüne beyaz bir önlük giyerler. Roman halkının temizlik kuralı gereği önlük, yiyecekleri elbisenin kirinden korumak için kullanılıyordu.
Gaborlar gibi bazı Vlax Roman kültürlerinde, 10 yaş üstü Roman kadınların renkli pileli etek, desenli renkli bluz, etekle aynı kumaştan yapılmış uzun pileli önlük giymesi zorunludur ve evli kadınlar için giyim kuralı olarak başörtüsü kullanılır. Evli ve genç kadınlar saçlarına kırmızı kurdele takarlar. Ayakkabı olarak kadınlar sandalet, terlik, çizme veya ayakkabı giyerler. Eteklerin rengi, Roman kadınların statüsünü ve yaşını yansıtabilir; genç kızlar daha parlak renkleri, yaşlı kadınlar ise daha koyu renkleri kullanır. Siyah etekler, Roman kültüründe yas tutmanın bir işaretidir.
Balkanlar'daki Müslüman Roman topluluklarında, genç nesil kadınlar daha muhafazakar İslami kıyafetler giymeyi tercih ederken, yaşlı nesil ise geleneksel Roman tasarımlarını, renklerini ve sembollerini taşıyan daha geleneksel kıyafetleri tercih etmektedirler. Müslüman Roman kadınlar, amaca göre kesimi değişen şalvar adı verilen pantolonlar giyebilirler. Müslüman Roman toplumunda kadınların giyim tarzı yakından takip edilmekte ve özellikle vücudun alt yarısı söz konusu olduğunda iffet vurgulanmaktadır.
Erkeklerde giyim
Kentsel alanlardaki Roman erkekleri moda, statü ve zarafetin bir göstergesi olarak parlak takım elbise ve kravat takma eğilimindedir. Roman erkekleri genellikle mücevher olarak altın yüzükler ve kolyeler takarlar. Bir Roman erkeğinin fötr şapkası ve yeleği klan bağlılığını gösterir. Alt gövdeyi çevreleyen Roman damgası nedeniyle, Roman erkekler genellikle şort giymekten kaçınır.
Roman erkeklerinin kıyafetleri, kendi klanları genelinde standarttır ve klan üyeleri arasında kıyafet paylaşımı, kardeşliğin sembolü olarak görülmektedir. Gábors gibi bazı Vlax Romani kültürlerinde, erkeklerin geniş kenarlı şapka, bol siyah pantolon, koyu renk palto ve gömlek ve gümüş düğmeli yelekten oluşan bir kıyafet kuralı giymeleri gerekir. Ayakkabı olarak erkekler siyah kapalı blucher ayakkabı giyerler.
Roman giyimine dönük asimilasyon çabaları
Günümüzde birçok bölgede, birinin Roman olarak tanımlanması olumsuz sonuçlar doğurabilmektedir. Giyim gibi çeşitli kültürel göstergelerin en aza indirilmesi yoluyla Roman halkının Avrupa toplumuna asimile edilmesi için çok sayıda girişimde bulunulmuştur. Avrupa devletleri Roman kültürünü asimile etme veya ortadan kaldırma yönünde isteğe bağlı ve zorunlu girişimlerde bulundular. Porajmos ve Romanların kimliklerinin belirlenmesinin tehlikeli olabileceği aşırı zulüm olayları sırasında, birçok Roman kültürel kıyafetlerini terk etmek zorunda kaldı. Ancak Avrupa devletlerinin Roman kültürünü, Roman kıyafetlerini de içeren Roman kültürünü şeytanlaştırma ve yasaklama çabalarına rağmen, Roman halkı bugün bile asimile olmaya direnmeye devam etmektedir.
Bohemyanizm gibi hareketler nedeniyle, birçok Roman olmayan insan Roman gibi giyinmeye başladı. Helen Graham bu eğilimin sorunlu doğasını şöyle açıklamaktadır: "Instagram etiketleriyle ilgili sorun, Roman olmayan kişilerin hiçbir ciddi sonuçla karşılaşmadan bir günlüğüne "Çingene kıyafeti" giyebilirken, gerçek bir Roman, geleneksel kıyafetler veya buna benzer bir şey giydiğinde, tepki acımasız olabilmektedir."
Galeri
-
Romanya'da Çingene bir anne -
Fransa'daki Çingene halkı -
Geleneksel kıyafetlerle Polonya romanları -
Kuzey Kafkasya'da bir Roman erkek, Rusya -
Galler'de geleneksel kıyafetli Galli Roman kadınları -
Roman bir kadın, Macaristan -
İngiltere'deki Appleby At Fuarı'ndaki Roman erkekler -
Kakava şenliğinde geleneksel giysileri ile Türk Romanları -
Türkiye'deki Roman erkekler -
Çek Cumhuriyeti'ndeki Khamoro Roma Festivali'ndeki dansçılar -
İngiltere'deki Roman ailesi -
Bulgaristan'da bir düğünde Roman halkı -
Roman falcı, Amerika Birleşik Devletleri
Kaynakça
- ^ a b c Matras, Yaron (6 Ocak 2015). The Romani Gypsies (İngilizce). Harvard University Press. ISBN . Erişim tarihi: 18 Nisan 2025.
- ^ a b c Tesfay, Saba (2009). "Wearing Gypsy identity in a Gábor Gypsy community in Tîrgu Mureş". Romani Studies. 19 (1): 1-17. ISSN 1757-2274. 9 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi18 Nisan 2025.
- ^ a b c Yaron Matras. "Romani Culture: An Introduction". Avrupa Konseyi. 16 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2025.
- ^ a b c Friedman, Victor A. (29 Eylül 2015). "I Met Lucky People: The Story of the Romani Gypsies. By Yaron Matras. London: Allen Lane, Penguin Books, 2014, 276 pp.; ISBN 978-1-846-14481-3". Social Inclusion (İngilizce). 3 (5): 161-166. doi:10.17645/si.v3i5.302. ISSN 2183-2803. 13 Ekim 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi18 Nisan 2025.
- ^ Jeneen Hobby, Timothy L. Gall, (Ed.) (2009). Worldmark Encyclopedia of Cultures and Daily Life. Gale. s. 400. ISBN .
- ^ Callan, Hilary; Street, Brian; Underdown, Simon (11 Mayıs 2013). Introductory Readings in Anthropology (İngilizce). Berghahn Books. s. 166. ISBN . Erişim tarihi: 18 Nisan 2025.
- ^ Arolda Elbasani; Jelena Tošić (2017). Localized Islam(s): interpreting agents, competing narratives, and experiences of faith (PDF). Nationalities Papers (İngilizce). 45. Cambridge University Press. ss. 499-510. doi:10.1080/00905992.2017.1300792. 2 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 29 Nisan 2025.
- ^ Silverman, Carol (2012). "Education, Agency, and Power among Macedonian Muslim Romani Women in New York City". Signs: Journal of Women in Culture and Society. University of Chicago Press. 38 (1): 30. ISSN 0097-9740. 29 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi29 Nisan 2025.
- ^ Acton, Thomas Alan; Mundy, Gary (1997). Romani Culture and Gypsy Identity (İngilizce). Univ of Hertfordshire Press. ISBN .
- ^ Nidhi Trehan and Angéla Kóczé (15 Ekim 2009). Racism, (neo-)colonialism and social justice: the struggle for the soul of the Romani movement in post-socialist Europe (İngilizce). Liverpool University Press. ss. 50-73. ISBN . 7 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Nisan 2025.
- ^ Graham, Helen; Vergunst, Jo (13 Mart 2019). Heritage as Community Research: Legacies of Co-production (İngilizce). Policy Press. ISBN .
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Romanlarda giyim Roman halkinin bazen Cingeneler olarak adlandirilan geleneksel kiyafetidir Romanlarin geleneksel kiyafetleri Roman halkinin tarihi kulturu ve kimligiyle yakindan baglantilidir Nikolai Yaroshenko nun Cingene Kadini adli yagli boya eseri 1886 Bazi bilim insanlari Roman halkinin Guney Asya kokenli olmasi nedeniyle Roman kiyafetleri ile Guney Asya halklarinin kiyafetleri arasinda baglantilar kurarlar Ancak benzerlikler azdir ve geleneksel Roman kiyafetleri Guneydogu Avrupa stilleri arasinda daha uygun bir sekilde konumlandirilmistir Roman kiyafetleri farkli alt gruplar arasinda buyuk olcude farklilik gosterebilir ancak Roman kiyafetlerini bir butun olarak tanimlayan belirli surekli benzerlikler vardir Geleneksel olarak belirli giyim gelenekleri Romanlarin birbirlerini tanimalarina yardimci olmus olabilir Dahasi Romanlar zenginliklerinin ve refahlarinin disa vurulmasina deger verirler ve bu geleneksel kiyafetlerine yansir Kadinlarda giyimRomanya nin Transilvanya bolgesinde geleneksel kiyafetler icindeki Gabor Roman kadinlari Roman kadinlarinin kiyafetleri safligi ve Romanlarin kirlenmemis olma anlayisini vurgularken ayni zamanda servetini iyi sansin bir isareti olarak sergileme gelenegini de vurgular Roman kadinlari genellikle altin kupe kolye bilezik ve basortusu takmayi tercih etmektedirler Basortuleri altin paralarla suslenebilir Diklo evli Vlax Romani kadinlarinin taktigi geleneksel bir basortusu turudur Vucudun alt kismi icin ozellikle Hristiyan Roman kadinlari olmak uzere Roman kadinlari geleneksel olarak etek giyerler Etek olculeri farkli kabilelere yaslara ve medeni duruma sahip kisilere gore degismektedir Geleneksel olarak etekler kesinlikle diz altinda giyilir cunku Roman kulturunde alt beden denizcilik yasalari geregi tabu olarak kabul edilir Roman kadinlari da geleneksel olarak pantolon giymekten kacinirlardi ancak bu genc nesil arasinda da degisti Ayrica Vlax Romanlari arasinda evli kadinlar eteklerinin ustune beyaz bir onluk giyerler Roman halkinin temizlik kurali geregi onluk yiyecekleri elbisenin kirinden korumak icin kullaniliyordu Gaborlar gibi bazi Vlax Roman kulturlerinde 10 yas ustu Roman kadinlarin renkli pileli etek desenli renkli bluz etekle ayni kumastan yapilmis uzun pileli onluk giymesi zorunludur ve evli kadinlar icin giyim kurali olarak basortusu kullanilir Evli ve genc kadinlar saclarina kirmizi kurdele takarlar Ayakkabi olarak kadinlar sandalet terlik cizme veya ayakkabi giyerler Eteklerin rengi Roman kadinlarin statusunu ve yasini yansitabilir genc kizlar daha parlak renkleri yasli kadinlar ise daha koyu renkleri kullanir Siyah etekler Roman kulturunde yas tutmanin bir isaretidir Balkanlar daki Musluman Roman topluluklarinda genc nesil kadinlar daha muhafazakar Islami kiyafetler giymeyi tercih ederken yasli nesil ise geleneksel Roman tasarimlarini renklerini ve sembollerini tasiyan daha geleneksel kiyafetleri tercih etmektedirler Musluman Roman kadinlar amaca gore kesimi degisen salvar adi verilen pantolonlar giyebilirler Musluman Roman toplumunda kadinlarin giyim tarzi yakindan takip edilmekte ve ozellikle vucudun alt yarisi soz konusu oldugunda iffet vurgulanmaktadir Erkeklerde giyimKentsel alanlardaki Roman erkekleri moda statu ve zarafetin bir gostergesi olarak parlak takim elbise ve kravat takma egilimindedir Roman erkekleri genellikle mucevher olarak altin yuzukler ve kolyeler takarlar Bir Roman erkeginin fotr sapkasi ve yelegi klan bagliligini gosterir Alt govdeyi cevreleyen Roman damgasi nedeniyle Roman erkekler genellikle sort giymekten kacinir Roman erkeklerinin kiyafetleri kendi klanlari genelinde standarttir ve klan uyeleri arasinda kiyafet paylasimi kardesligin sembolu olarak gorulmektedir Gabors gibi bazi Vlax Romani kulturlerinde erkeklerin genis kenarli sapka bol siyah pantolon koyu renk palto ve gomlek ve gumus dugmeli yelekten olusan bir kiyafet kurali giymeleri gerekir Ayakkabi olarak erkekler siyah kapali blucher ayakkabi giyerler Roman giyimine donuk asimilasyon cabalariII Dunya Savasi sirasinda Yugoslavya da idama goturulen Roman erkekler 1941 Gunumuzde bircok bolgede birinin Roman olarak tanimlanmasi olumsuz sonuclar dogurabilmektedir Giyim gibi cesitli kulturel gostergelerin en aza indirilmesi yoluyla Roman halkinin Avrupa toplumuna asimile edilmesi icin cok sayida girisimde bulunulmustur Avrupa devletleri Roman kulturunu asimile etme veya ortadan kaldirma yonunde istege bagli ve zorunlu girisimlerde bulundular Porajmos ve Romanlarin kimliklerinin belirlenmesinin tehlikeli olabilecegi asiri zulum olaylari sirasinda bircok Roman kulturel kiyafetlerini terk etmek zorunda kaldi Ancak Avrupa devletlerinin Roman kulturunu Roman kiyafetlerini de iceren Roman kulturunu seytanlastirma ve yasaklama cabalarina ragmen Roman halki bugun bile asimile olmaya direnmeye devam etmektedir Bohemyanizm gibi hareketler nedeniyle bircok Roman olmayan insan Roman gibi giyinmeye basladi Helen Graham bu egilimin sorunlu dogasini soyle aciklamaktadir Instagram etiketleriyle ilgili sorun Roman olmayan kisilerin hicbir ciddi sonucla karsilasmadan bir gunlugune Cingene kiyafeti giyebilirken gercek bir Roman geleneksel kiyafetler veya buna benzer bir sey giydiginde tepki acimasiz olabilmektedir GaleriRomanya da Cingene bir anne Fransa daki Cingene halki Geleneksel kiyafetlerle Polonya romanlari Kuzey Kafkasya da bir Roman erkek Rusya Galler de geleneksel kiyafetli Galli Roman kadinlari Roman bir kadin Macaristan Ingiltere deki Appleby At Fuari ndaki Roman erkekler Kakava senliginde geleneksel giysileri ile Turk Romanlari Turkiye deki Roman erkekler Cek Cumhuriyeti ndeki Khamoro Roma Festivali ndeki danscilar Ingiltere deki Roman ailesi Bulgaristan da bir dugunde Roman halki Roman falci Amerika Birlesik DevletleriKaynakca a b c Matras Yaron 6 Ocak 2015 The Romani Gypsies Ingilizce Harvard University Press ISBN 978 0 674 36838 5 Erisim tarihi 18 Nisan 2025 a b c Tesfay Saba 2009 Wearing Gypsy identity in a Gabor Gypsy community in Tirgu Mures Romani Studies 19 1 1 17 ISSN 1757 2274 9 Haziran 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi18 Nisan 2025 a b c Yaron Matras Romani Culture An Introduction Avrupa Konseyi 16 Subat 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 18 Nisan 2025 a b c Friedman Victor A 29 Eylul 2015 I Met Lucky People The Story of the Romani Gypsies By Yaron Matras London Allen Lane Penguin Books 2014 276 pp ISBN 978 1 846 14481 3 Social Inclusion Ingilizce 3 5 161 166 doi 10 17645 si v3i5 302 ISSN 2183 2803 13 Ekim 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi18 Nisan 2025 Jeneen Hobby Timothy L Gall Ed 2009 Worldmark Encyclopedia of Cultures and Daily Life Gale s 400 ISBN 9781414464305 Callan Hilary Street Brian Underdown Simon 11 Mayis 2013 Introductory Readings in Anthropology Ingilizce Berghahn Books s 166 ISBN 978 0 85745 969 5 Erisim tarihi 18 Nisan 2025 Arolda Elbasani Jelena Tosic 2017 Localized Islam s interpreting agents competing narratives and experiences of faith PDF Nationalities Papers Ingilizce 45 Cambridge University Press ss 499 510 doi 10 1080 00905992 2017 1300792 2 Temmuz 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi PDF Erisim tarihi 29 Nisan 2025 Silverman Carol 2012 Education Agency and Power among Macedonian Muslim Romani Women in New York City Signs Journal of Women in Culture and Society University of Chicago Press 38 1 30 ISSN 0097 9740 29 Nisan 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi29 Nisan 2025 Acton Thomas Alan Mundy Gary 1997 Romani Culture and Gypsy Identity Ingilizce Univ of Hertfordshire Press ISBN 978 0 900458 76 7 Nidhi Trehan and Angela Kocze 15 Ekim 2009 Racism neo colonialism and social justice the struggle for the soul of the Romani movement in post socialist Europe Ingilizce Liverpool University Press ss 50 73 ISBN 978 1 84631 219 9 7 Nisan 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 29 Nisan 2025 Graham Helen Vergunst Jo 13 Mart 2019 Heritage as Community Research Legacies of Co production Ingilizce Policy Press ISBN 978 1 4473 4529 9