Finansta opsiyon değerleme bir model aracılığıyla ya da modelden bağımsız olarak belli kuramlardan hareketle teorik opsiyon fiyatını bulmaya ve nihayetinde opsiyon priminin ne olduğunu belirleme sürecidir. Opsiyonların teorik fiyatının belirlenmesi ve teknikleri (finansal matematik) altında incelenirken, nicel finanstaki finansal ve matematiksel modelleme tekniklerini incelemektedir. Opsiyon değerleme altında sadece opsiyon priminin ana bileşenleri ve opsiyonların fiyatlama modellerinin yüzeysel bir özetine bakılacaktır.
Opsiyon priminin bileşenleri
Bir opsiyonun değerinin iki ana bileşeni vardır: opsiyonun içsel değeri ve daha çok olan dışsal değeri.
İçsel değer
Opsiyonun içsel değeri dayanak varlığın spot fiyatı ile opsiyonun kullanım fiyatı arasındaki ve lehine olan farktır. Bir alım opsiyonu için, olması için dayanak varlığın spot fiyatının kullanım fiyatından daha fazla olması lazımdır. O zaman, opsiyonun içsel değeri spot fiyatının kullanım fiyatından farkıdır. Benzer bir şekilde, bir satım opsiyonu için, olması için dayanak varlığın spot fiyatının kullanım fiyatından daha az olması lazımdır. O zaman, satım opsiyonunun içsel değeri kullanım fiyatının dayanak varlığın spot fiyatından farkıdır.
Dışsal değer
Bir opsiyon primi, opsiyon vadesinin sonuna kadar opsiyonun içsel değerinden her zaman daha büyüktür. Bu değer fazlası, opsiyon yazarı ya da satıcısının üstlendiği risk içindir. Buna zaman değeri denir.
Zaman değeri, opsiyon alıcısının, sözleşmenin vadesinden önce, dayanak varlığın fiyatındaki olumlu bir değişiklik nedeniyle sözleşme değerinin artacağına inanarak sözleşmenin içsel değerinin üstüne ödediği tutardır. Sözleşmenin vadesine kalan süre ne kadar uzunsa, opsiyonun zaman değeri de o kadar yüksek olur. Böylece,
- Zaman değeri = opsiyon primi − içsel değer
olur.
Opsiyon primini etkileyen etmenler
Opsiyon primini etkileyen birçok etmen vardır. Bu etmenler, opsiyon primini değişen yoğunlukta etkiler. Bu etmenlerde bazıları burada listelenmiştir:
- Dayanak varlığın fiyatı: Dayanak olan hisse senedi/endeks/emtianın spot fiyatındaki herhangi bir dalgalanma, bir opsiyon sözleşmesinin primi üzerinde açıkça en büyük etkiye sahiptir. Dayanak varlığın spot fiyatındaki artış, alım opsiyonlarının primini artırır ve satım opsiyonlarının primini azaltır. Dayanak varlığın spot fiyatı azaldığında bunun tersi geçerlidir.
- Kullanım fiyatı: Kullanım fiyatının spot fiyattan uzaklığı da opsiyon primini etkiler. spot fiyatı 5000'den 5100'e çıkarsa, 5000 ve 5100 kullanım fiyatlı opsiyonların primi, kullanım fiyatları 5500 veya 4700 olan sözleşmelerden daha fazla değişecektir.
- Dayanak varlığın oynaklığı (volatilitesi): Dayanak varlıklar, spot fiyatları sürekli ve rastgele değişen varlıklardır. Oynaklık, fiyat dalgalanmalarının derecesidir. Günlük bazda her iki tarafta %5 oranında dalgalanan bir hisse senedi, dalgalanması %2-3 oranında daha istikrarlı hisse senetlerinden daha fazla oynaklığa sahiptir. Oynaklık, alım ve satım opsiyonlarını aynı şekilde etkiler. Daha yüksek oynaklık, satıcıya getirdiği daha büyük risk nedeniyle opsiyon primini artırır.
- Temettü ödemesi: Temettü ödemesi türevlerin değerini doğrudan etkilemez ancak dolaylı olarak hisse senedi fiyatı aracılığıyla etkiler. Temettü hakediş tarihi geçildiğinde, spot fiyat temettü müktarında düşecektir ve bu da satım opsiyonu primlerinde artışa ve alım opsiyonu primlerinde düşüşe neden olacaktır.
Yukarıdakilerin dışında, tahvil getirisi (veya faiz oranı ) gibi diğer faktörler de opsiyon primini etkiler. Bunun nedeni, satıcının yatırdığı paranın her durumda ve dolayısıyla opsiyon satarken de bu risksiz geliri elde edebilmesidir. Satıcı, aldığı daha yüksek risk nedeniyle bundan daha fazlasını kazanmak zorundadır.
Kaynakça
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Finansta opsiyon degerleme bir model araciligiyla ya da modelden bagimsiz olarak belli kuramlardan hareketle teorik opsiyon fiyatini bulmaya ve nihayetinde opsiyon priminin ne oldugunu belirleme surecidir Opsiyonlarin teorik fiyatinin belirlenmesi ve teknikleri finansal matematik altinda incelenirken nicel finanstaki finansal ve matematiksel modelleme tekniklerini incelemektedir Opsiyon degerleme altinda sadece opsiyon priminin ana bilesenleri ve opsiyonlarin fiyatlama modellerinin yuzeysel bir ozetine bakilacaktir Opsiyon priminin bilesenleriBir opsiyonun degerinin iki ana bileseni vardir opsiyonun icsel degeri ve daha cok olan dissal degeri Icsel deger Opsiyonun icsel degeri dayanak varligin spot fiyati ile opsiyonun kullanim fiyati arasindaki ve lehine olan farktir Bir alim opsiyonu icin olmasi icin dayanak varligin spot fiyatinin kullanim fiyatindan daha fazla olmasi lazimdir O zaman opsiyonun icsel degeri spot fiyatinin kullanim fiyatindan farkidir Benzer bir sekilde bir satim opsiyonu icin olmasi icin dayanak varligin spot fiyatinin kullanim fiyatindan daha az olmasi lazimdir O zaman satim opsiyonunun icsel degeri kullanim fiyatinin dayanak varligin spot fiyatindan farkidir Dissal deger Bir opsiyon primi opsiyon vadesinin sonuna kadar opsiyonun icsel degerinden her zaman daha buyuktur Bu deger fazlasi opsiyon yazari ya da saticisinin ustlendigi risk icindir Buna zaman degeri denir Zaman degeri opsiyon alicisinin sozlesmenin vadesinden once dayanak varligin fiyatindaki olumlu bir degisiklik nedeniyle sozlesme degerinin artacagina inanarak sozlesmenin icsel degerinin ustune odedigi tutardir Sozlesmenin vadesine kalan sure ne kadar uzunsa opsiyonun zaman degeri de o kadar yuksek olur Boylece Zaman degeri opsiyon primi icsel deger olur Opsiyon primini etkileyen etmenler Opsiyon primini etkileyen bircok etmen vardir Bu etmenler opsiyon primini degisen yogunlukta etkiler Bu etmenlerde bazilari burada listelenmistir Dayanak varligin fiyati Dayanak olan hisse senedi endeks emtianin spot fiyatindaki herhangi bir dalgalanma bir opsiyon sozlesmesinin primi uzerinde acikca en buyuk etkiye sahiptir Dayanak varligin spot fiyatindaki artis alim opsiyonlarinin primini artirir ve satim opsiyonlarinin primini azaltir Dayanak varligin spot fiyati azaldiginda bunun tersi gecerlidir Kullanim fiyati Kullanim fiyatinin spot fiyattan uzakligi da opsiyon primini etkiler spot fiyati 5000 den 5100 e cikarsa 5000 ve 5100 kullanim fiyatli opsiyonlarin primi kullanim fiyatlari 5500 veya 4700 olan sozlesmelerden daha fazla degisecektir Dayanak varligin oynakligi volatilitesi Dayanak varliklar spot fiyatlari surekli ve rastgele degisen varliklardir Oynaklik fiyat dalgalanmalarinin derecesidir Gunluk bazda her iki tarafta 5 oraninda dalgalanan bir hisse senedi dalgalanmasi 2 3 oraninda daha istikrarli hisse senetlerinden daha fazla oynakliga sahiptir Oynaklik alim ve satim opsiyonlarini ayni sekilde etkiler Daha yuksek oynaklik saticiya getirdigi daha buyuk risk nedeniyle opsiyon primini artirir Temettu odemesi Temettu odemesi turevlerin degerini dogrudan etkilemez ancak dolayli olarak hisse senedi fiyati araciligiyla etkiler Temettu hakedis tarihi gecildiginde spot fiyat temettu muktarinda dusecektir ve bu da satim opsiyonu primlerinde artisa ve alim opsiyonu primlerinde dususe neden olacaktir Yukaridakilerin disinda tahvil getirisi veya faiz orani gibi diger faktorler de opsiyon primini etkiler Bunun nedeni saticinin yatirdigi paranin her durumda ve dolayisiyla opsiyon satarken de bu risksiz geliri elde edebilmesidir Satici aldigi daha yuksek risk nedeniyle bundan daha fazlasini kazanmak zorundadir Kaynakca a b Options Pricing Merrill Edge 22 Ocak 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 31 Aralik 2024
