Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Nur ali Halife 16. yüzyılda yaşamış Safevi devletinin komutanı ve devlet adamıdır . Türkmen aşiretine mensuptu. Şah İsmail döneminde 1511-1515 yılları arasında Erzincan valisi olarak görev yaptı .
| Nur Ali Halife Nur Ali Rumlu | |
|---|---|
 | |
| Ovacık Muharebesinin Selimname'de yer alan minyatürü | |
| Erzincan Valisi | |
| Görev süresi 1511-1515 | |
| Başkan Yardımcısı | Muhammed Bey Aykutoğlu |
| Yerine geldiği | Yok
|
| Yerine gelen | Yok
|
| Kişisel bilgiler | |
| Ölüm | 1515 Ovacık |
| Milliyeti | Türkmen |
| Çocuk(lar) | halefi |
| Mesleği | Komutan |
| Askerî hizmeti | |
| Komutası | Nur Ali Halife İsyanı |
Hayatı
Nur Ali Halifenin Erzincan Valisi olmadan önceki yaşamı hakkında pek bir bilgi yoktur ancak sadece Erzincan'a vali atanmadan önce Horasan ve Türkistan'da Özbeklerle yapılan savaşlara katıldığı sanılmaktadır . Zira Şah İsmail, kendisine tahtı devrederken ilk önce Özbek sınırındaki Belh (bugünkü Afganistan) topraklarını vermek istediğinde, Nur ali Halife de Roma sınırında toprak istemiş ve sonunda Erzincan'a gönderilmiştir.Bu olay Alamara-yi Safavi'de şu şekilde yorumlanmaktadır:
"Adamlarını al ve Erzincan'a git . Sana bu sınır bölgesini tamamen veriyorum. Ayrıca, keskin kılıcının darbesiyle fethettiğin her yer senin olacak!"
Nur Ali'nin de Sultan Murad'a yardım etmesi gerekiyordu ve emrindeki askerlerle ele geçirdiği yerler onun yönetimi altına girecekti. Ancak Şah İsmail de ona, hızlı hareket etmesini ve en kısa zamanda yardımına gelmesini emretti.
İsyan Etmesi
Şebinkarahisar'a gelen Nur Ali Halife, Şah İsmail'in emrini her tarafa duyurdu. Bunun sonucunda aileleriyle beraber üç-dört bin sipahi toplandı.|
Nur Ali Halife yeni katılan Kızılbaşlarla birlikte Malatya üzerine yürüyüp şehri aldı ve sonrasında Tokat üzerine yürüdüler. Tokat ahalisi Nur Ali Halife'ye bağlılıklarını bildirdiler. Tokat'ta Şah İsmail adına hutbe okundu. Nur Ali Halife Tokat'tan ayrılıp gelince Şehzade Ahmed'in oğlu yaklaşık on bin kişilik ordusuyla Kızılbaşlara katıldı.Nur Ali Halife, şehzadeyle tekrar Tokat'a gelince ahali içeri sokmadı. Bunun üzerine Tokat'ı yaktılar ve Niksar'a doğru yöneldiler. Şehzade Murad, Nur Ali Halife'den ayrılarak Şah İsmail'e gitti.
Nur Ali Halife Çemişgezek'i kuşattı ve direniş gösterilmeden şehir teslim edildi. Daha sonra Nur Ali Halife Melkişli aşiretinin ileri gelenlerine ve ahaliye eziyetler edip pek çok kişiyi öldürdü.
Nur Ali Halife dirliği olan Erzincan il merkezine giderken Osmanlı vezirlerinden Sinan Paşa'nın bir ordu ile kendisini takip ettiğini öğrendi. Eyüyazı mevkiinde yapılan savaşta Sinan Paşa yenildi. Bunun ardından Nur Ali Halife muzaffer bir kumandan olarak Erzincan il merkezine döndü.
Ölümü
19 Mayıs 1515'te Erzincan'da Osmanlılara karşı verilen mücadelenin en önemli noktalarından biri olan Kemah Kalesi, Sultan Selim'in de katılımıyla Bıyıklı Paşa lakabıyla anılan Mehmed Paşa komutasındaki kuvvetler tarafından ele geçirildi. Kemah Kalesi'nin fethedilmesi üzerine Mustafa Paşa Erzincan'a ordu gönderdi. Bu haberi duyan Nur ali Halife ve Muhammed Bey Aykutoğlu onları karşılamak üzere yola çıktılar. Ovacık yakınlarındaki Tekiryayağlıda yakınlarında Nur ali Halife'nin 800 askeri ile Bıyıklı Mehmed Paşa'nın 10.000 kişilik ordusu karşı karşıya geldi. Osmanlı ordusunun kazandığı savaşta Nur Ali Halifeyi yendi ve Nur Ali Halife öldü Nur Alinin Öldüğünü gören Safevi askerleri bölgeden kaçtı Muhammed Bey Aykutoğlu diğer halkla birlikte Azerbaycan'a doğru yola çıktı.
Ailesi
Nur ali Halife'nin ailesi hakkında kaynaklarda bilgi bulunmamaktadır. "Alamara-yi Şah İsmail"e göre, halife Nur ali, ölümünün arifesinde, kızını Rum halifesi Süfyan'a verdi ve onu halife ve halefi (varis) olarak atadı ve şöyle dedi: "Sen benim halifemsin. Kızımı da sana veriyorum. Şah'tan izin alacaksın ve lider olacaksın. Benim yerimi cesaretle koruyacaksın." Bu, halifenin kendisinden sonra gelecek kişiyi tayin etme yetkisine sahip olduğunu göstermektedir.
Kaynakça
- ^ Floor, 2008. S. 149
- ^ Savory, Karamustafa, 1998. S. 628-636
- ^ a b c Alamara-yi Safavi.
- ^ a b Musalı 2019.
- ^ Musalı 2011, s. 264.
- ^ "T.C. Erzincan Valiliği - Tarihçe". www.erzincan.gov.tr. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2025.
- ^ a b c d Həsən Bəy Rumlu, Əhsənüt-Təvarih, çeviri: Namiq Musalı & Oqtay Əfəndiyev, s.429
- ^ Süleymanov, 2018 . Sayfa 382
- ^ Tekmiletü’l-Ahbâr, s. 51.
- ^ Şerefnâme, s. 164.
- ^ Tufan Gündüz, Son Kızılbaş Şah İsmail & 5. Baskı, s. 116.
- ^ a b Rumlu 2017, s. 429.
- ^ İLHAN, M. MEHDİ. "BIYIKLI MEHMED PAŞA". TDV İslâm Ansiklopedisi. TDV İslâm Araştırmaları Merkezi. 18 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2025.
- ^ Ünal, M.A., XVI. YÜZYILDA MAZGİRD, PERTEK VE SAĞMAN SANCAKBEYÎLERİ -PİR HÜSEYİN BEY OĞULLARI. URL:http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/19/834/10557.pdf 4 Eylül 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Erişim: 2017-01-28
- ^ Emecen, Feridun (2016). V. Bölüm. İstanbul: Kapı yayınları. s. 175. ISBN .
- ^ 16. YÜZYIL BAŞLARINDA RAMAZANOĞLUPİRİ MEHMET PAŞA DÖNEMİNDE ANADOLU VE ÇUKUROVA BÖLGESİNDE MEYDANA GELEN İSYANLAR Eylül 2022, tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. By Mehmet HERKİLOĞLU.
- ^ Aləmara-yi Şah İsmayıl.
- ^ Musalı 2011, s. 321.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Nur ali Halife 16 yuzyilda yasamis Safevi devletinin komutani ve devlet adamidir Turkmen asiretine mensuptu Sah Ismail doneminde 1511 1515 yillari arasinda Erzincan valisi olarak gorev yapti Nur Ali Halife Nur Ali RumluOvacik Muharebesinin Selimname de yer alan minyaturuErzincan ValisiGorev suresi 1511 1515Baskan Yardimcisi Muhammed Bey AykutogluYerine geldigi Yok Sah Ismail in emri uzerine Nur Ali halifeye ozel bu makam kurulduYerine gelen Yok Erzincan Osmanlilarin Fethi ile kaybedildiKisisel bilgilerOlum 1515 OvacikMilliyeti TurkmenCocuk lar halefiMeslegi KomutanAskeri hizmetiKomutasi Nur Ali Halife Isyani Caldiran Muharebesi Ovacik MuharebesiHayatiNur Ali Halifenin Erzincan Valisi olmadan onceki yasami hakkinda pek bir bilgi yoktur ancak sadece Erzincan a vali atanmadan once Horasan ve Turkistan da Ozbeklerle yapilan savaslara katildigi sanilmaktadir Zira Sah Ismail kendisine tahti devrederken ilk once Ozbek sinirindaki Belh bugunku Afganistan topraklarini vermek istediginde Nur ali Halife de Roma sinirinda toprak istemis ve sonunda Erzincan a gonderilmistir Bu olay Alamara yi Safavi de su sekilde yorumlanmaktadir Adamlarini al ve Erzincan a git Sana bu sinir bolgesini tamamen veriyorum Ayrica keskin kilicinin darbesiyle fethettigin her yer senin olacak Nur Ali nin de Sultan Murad a yardim etmesi gerekiyordu ve emrindeki askerlerle ele gecirdigi yerler onun yonetimi altina girecekti Ancak Sah Ismail de ona hizli hareket etmesini ve en kisa zamanda yardimina gelmesini emretti Isyan EtmesiSebinkarahisar a gelen Nur Ali Halife Sah Ismail in emrini her tarafa duyurdu Bunun sonucunda aileleriyle beraber uc dort bin sipahi toplandi Nur Ali Halife yeni katilan Kizilbaslarla birlikte Malatya uzerine yuruyup sehri aldi ve sonrasinda Tokat uzerine yuruduler Tokat ahalisi Nur Ali Halife ye bagliliklarini bildirdiler Tokat ta Sah Ismail adina hutbe okundu Nur Ali Halife Tokat tan ayrilip gelince Sehzade Ahmed in oglu yaklasik on bin kisilik ordusuyla Kizilbaslara katildi Nur Ali Halife sehzadeyle tekrar Tokat a gelince ahali iceri sokmadi Bunun uzerine Tokat i yaktilar ve Niksar a dogru yoneldiler Sehzade Murad Nur Ali Halife den ayrilarak Sah Ismail e gitti Nur Ali Halife Cemisgezek i kusatti ve direnis gosterilmeden sehir teslim edildi Daha sonra Nur Ali Halife Melkisli asiretinin ileri gelenlerine ve ahaliye eziyetler edip pek cok kisiyi oldurdu Nur Ali Halife dirligi olan Erzincan il merkezine giderken Osmanli vezirlerinden Sinan Pasa nin bir ordu ile kendisini takip ettigini ogrendi Eyuyazi mevkiinde yapilan savasta Sinan Pasa yenildi Bunun ardindan Nur Ali Halife muzaffer bir kumandan olarak Erzincan il merkezine dondu Olumu19 Mayis 1515 te Erzincan da Osmanlilara karsi verilen mucadelenin en onemli noktalarindan biri olan Kemah Kalesi Sultan Selim in de katilimiyla Biyikli Pasa lakabiyla anilan Mehmed Pasa komutasindaki kuvvetler tarafindan ele gecirildi Kemah Kalesi nin fethedilmesi uzerine Mustafa Pasa Erzincan a ordu gonderdi Bu haberi duyan Nur ali Halife ve Muhammed Bey Aykutoglu onlari karsilamak uzere yola ciktilar Ovacik yakinlarindaki Tekiryayaglida yakinlarinda Nur ali Halife nin 800 askeri ile Biyikli Mehmed Pasa nin 10 000 kisilik ordusu karsi karsiya geldi Osmanli ordusunun kazandigi savasta Nur Ali Halifeyi yendi ve Nur Ali Halife oldu Nur Alinin Oldugunu goren Safevi askerleri bolgeden kacti Muhammed Bey Aykutoglu diger halkla birlikte Azerbaycan a dogru yola cikti AilesiNur ali Halife nin ailesi hakkinda kaynaklarda bilgi bulunmamaktadir Alamara yi Sah Ismail e gore halife Nur ali olumunun arifesinde kizini Rum halifesi Sufyan a verdi ve onu halife ve halefi varis olarak atadi ve soyle dedi Sen benim halifemsin Kizimi da sana veriyorum Sah tan izin alacaksin ve lider olacaksin Benim yerimi cesaretle koruyacaksin Bu halifenin kendisinden sonra gelecek kisiyi tayin etme yetkisine sahip oldugunu gostermektedir Kaynakca Floor 2008 S 149 Savory Karamustafa 1998 S 628 636 a b c Alamara yi Safavi a b Musali 2019 Musali 2011 s 264 T C Erzincan Valiligi Tarihce www erzincan gov tr Erisim tarihi 24 Mayis 2025 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link a b c d Hesen Bey Rumlu Ehsenut Tevarih ceviri Namiq Musali amp Oqtay Efendiyev s 429 Suleymanov 2018 Sayfa 382 Tekmiletu l Ahbar s 51 Serefname s 164 Tufan Gunduz Son Kizilbas Sah Ismail amp 5 Baski s 116 a b Rumlu 2017 s 429 ILHAN M MEHDI BIYIKLI MEHMED PASA TDV Islam Ansiklopedisi TDV Islam Arastirmalari Merkezi 18 Agustos 2019 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 19 Mayis 2025 Unal M A XVI YUZYILDA MAZGIRD PERTEK VE SAGMAN SANCAKBEYILERI PIR HUSEYIN BEY OGULLARI URL http dergiler ankara edu tr dergiler 19 834 10557 pdf 4 Eylul 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Erisim 2017 01 28 Emecen Feridun 2016 V Bolum Istanbul Kapi yayinlari s 175 ISBN 9786055147624 16 YUZYIL BASLARINDA RAMAZANOGLUPIRI MEHMET PASA DONEMINDE ANADOLU VE CUKUROVA BOLGESINDE MEYDANA GELEN ISYANLAR Eylul 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi By Mehmet HERKILOGLU Alemara yi Sah Ismayil Musali 2011 s 321