| Macar Osman Paşa Sándor Adolf Farkas | |
|---|---|
| |
| Macar Osman Paşa'nın fotoğrafı | |
| Kişisel bilgiler | |
| Doğum | 30 Kasım 1822 / 1825 Moravya, Avusturya İmparatorluğu |
| Ölüm | 29 Mayıs 1898 (72-75 yaşında) İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu |
| Ölüm nedeni | İntihar veya kalp krizi |
| Evlilik(ler) | Emine Rıfatî Hanım |
| Çocuk(lar) | Nigâr Hanım |
| Mesleği | Öğretmen |
| Askerî hizmeti | |
| Bağlılığı | |
| Hizmet yılları | 1848–1898 |
| Rütbesi | Tümgeneral |
| Birimi |
|
| Çatışma/savaşları | |
Macar Osman Paşa veya doğum adıyla Sándor Adolf Farkas (30 Kasım 1822 / 1825, Moravya – 29 Mayıs 1898, İstanbul), Macar asıllı askerî öğretmen ve Osmanlı ordusunda Tümgeneral rütbesine sahip olan Osmanlı paşasıdır.1848 Macar Devrimi'nin başarısızlığa uğramasının ardından, pek çok Macar ve Polonyalı mülteci gibi Osmanlı İmparatorluğu'na sığındı ve Müslüman oldu. Osmanlı ordusuna katılarak ölümüne dek neredeyse 50 yıl hizmet verdi. İlk Türk kadın şairlerden biri olan Nigâr Hanım'ın babasıdır.
Hayatı
| ]Gençlik yılları
| ]Sándor Adolf Farkas, ya 30 Kasım 1822'de ya da 1825'te,Avusturya İmparatorluğu'nun Moravya bölgesinde Macar asıllı bir ailede doğdu. Erken yıllarına dair çok fazla bilgi bulunmamakla birlikte, ailesinin kendisi gençken Varad'a taşındığı bilinmektedir.
1848 Macar Devrimi
| ]Farkas 1848 Macar Devrimi'ne katıldı. Erdel'de, daha sonra Osmanlı paşası da olacak olan Polonyalı ulusal kahraman yaverlerinden biri olmuştur. 27 Mart 1849'da, ve Bem'in komutası altında yapılan ve üç saat süren zaferle sonuçlanan bir çatışmada bulunmuştur. Farkas, Gherla'da yüzbaşı olarak görev yaptı. Kendisinin devrimde son büyük bulunduğu çatışma Caraș-Severin bölgesinde gerçekleşti.
Devrimin başarısızlıkla sonuçlanması üzerine Farkas, Lajos Kossuth ve kabinesinin çoğu üyesi, Jozef Bem, György Klapka, , , , Fischel Freund ve diğer pek çok Macar ve Polonyalılar gibi Osmanlı İmparatorluğu'na iltica etti.
Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşamı
| ]Kırım Savaşı
| ]Osmanlı İmparatorluğu'na yerleştikten kısa bir süre sonra İslam'a geçerek Osman Nihalî adını aldı. Kırım Savaşı'na katılmış ve hızla askeri rütbelerde yükseldi. Binbaşı olarak Ömer Lütfi Paşa'nın yaverlerinden biri olarak görev yapmış ve savaşın çoğunlukla Tuna cephesinde aktif oldu. Bir süreliğine Farkas, Kırım'a gönderilen Britanyalı askerlerin Başkomutanı genelkurmayına atandı.
Evliliği
| ]1850'lerin başında Farkas, Sadrazam Mehmed Fuad Paşa'nın mühürdarı olan İzmirli Nûri Bey'in kızı Emine Rıfatî Hanım ile evlendi. Yaklaşık 30 yıl boyunca mutlu bir evlilik sürdükleri söylenmesine rağmen, Farkas'ın yaşamının son yıllarında boşandılar. Bu evlilikten 1856 yılında, Kırım Savaşı'nın hemen ardından doğan çocuklardan biri Nigâr Hanım olup, ilk Türk kadın şairlerinden biridir. Ali adında bir oğulları daha oldu.
Sonraki yaşamı
| ]93 Harbi
| ]1870 yılında Farkas, Sultan Abdülaziz tarafından öğretmen olarak atandı. 93 Harbi sırasında Farkas, Plevne Savunması sırasında Sultan II. Abdülhamid'in İstanbul'dan Gazi Osman Paşa'ya emirlerini iletmekle bizzat görevlendirildi. Bir keresinde, bir mesaj iletmeye çalışırken Rus süvarileri tarafından neredeyse öldürülüyordu. Savaş sırasında çoğunlukla İstanbul'da bulunan Farkas, evinde Macar ziyaretçileri ağırladı. 20 Temmuz 1888'de Farkas'a paşa unvanı verildi.
Budapeşte ziyareti
| ]1880'lerin sonlarında Budapeşte'yi ziyaret eden Farkas, baş editörü ( eşi) ile görüştü. Borostyáni, Farkas'ı "cesur ve yaşlı bir adam" olarak tanımlamıştı. Farkas'ın nadiren Macarca konuştuğunu, ancak Avusturya-Macaristan'daki gelişmeleri gazeteler aracılığıyla takip ettiğini belirtti. Ailesiyle vakit geçirmesinin yanı sıra en keyif aldığı uğraşlar arasında büyük kütüphanesindeki kitapları okumak ve piyano başta olmak üzere müzik yapmak yer almaktaydı. Farkas'ın harem'i ve Emine Rıfatî Hanım dışında birkaç eşi daha bulunmaktaydı; bunlardan biri Çerkes bir kadındı.

Ölümü
| ]Farkas, 29 Mayıs 1898'de 72-75 yaşları arasında öldü. Ölüm nedeni tartışma konusudur. Günlük yürüyüşünü yaptığı sırada Büyükada'da kalp krizi geçirip denize düştüğü söylenmektedir. Ancak kızı Nigâr Hanım, anılarında babasının intihara meyilli biri gibi görünmediğini yazmış olsa da, Farkas'ın ölümüne tanık olanlar askerî üniforma içindeki bir adamın yardım istemek yerine kasten denize atlayarak boğulduğunu ifade etmişlerdi. Eğer gerçekten intihar ettiyse, bunun nedenleri bilinmemektedir; ancak Farkas'ın ailesini ve memleketini çok özlediği için melankolik ve nostaljik olduğu biliniyordu. Bu durum Farkas için intihar motivasyonu olabilirdi. Farkas'ın ölümüne Macaristan'dan taziye sunanlar arasında milletvekili de yer aldı.
Farkas'ın ölümünden sonra Nigâr Hanım, Kaloşvar'daki babasına ait mümkün olduğunca çok eşyanın gönderilmesi talebiyle bir taziye mektubu aldı. Nigâr Hanım "şövalye ruhlu" Macar milletine babasının eşyalarını emanet etmenin kendisi için bir onur olacağını yazarak cevap verdi. Nigâr Hanım, bu mektubu ve Farkas'ın eşyalarını en büyük oğlu Münir'e verdi; Münir ise bunları, önemli bir Osmanlı-Macar paşası olan müzeye göndermesi için teslim etti. Széchenyi, "Macar ve Polonyalı mültecilerin çoğu ya vefat etti ya da ülkeyi terk etti. Bu nedenle devrimcilerin Türkiye'de geride bıraktıkları her şeyi müzeye ulaştırmaya çalışacağım" diye Münir'e yazdı.
Kaynakça
| ]- ^ a b Çıkar, Jutta R. M. (2004). Ruth Bartholomä; Mustafa Çıkar (Ed.). Türkischer Biographischer Index. Münih: K. G. Saur Verlag. s. 770. ISBN .
- ^ Deringil, Selim (2012). Conversion and Apostasy in the Late Ottoman Empire. Cambridge: Cambridge University Press. s. 169. ISBN .
- ^ a b c Atlasz, Márton (29 Aralık 1912). "Nigar Hanum egy Török Költönö" (Macarca). Budapeşte: . s. 33.
- ^ Strauss, Johann (2007). "Istanbul im 19. Jahrhundert: Anatomie eines west-östlichen Kulturzentrums". Benedikt Reinert; Johannes Thomann (Ed.). Islamische Grenzen und Grenzübergänge. 44. Bern: Peter Lang. s. 133. ISBN .
- ^ a b c d "Farkas Oszmán Basa" (PDF) (Macarca). 45 (24). Macaristan: . 12 Haziran 1898. ss. 414-415.
- ^ Marz, Rasim (2016). Ali Pascha – Europas vergessener Staatsmann (Almanca). Berlin: Frank & Timme. s. 81. ISBN . ISSN 1860-1960.
- ^ Čuvalo, Ante (2010). The A to Z of Bosnia and Herzegovina. Reference, Information and Interdisciplinary Subjects Series. Scarecrow Press. s. 138. ISBN .
- ^ L., R. (21 Haziran 1925). "Nigar Hanum hagyatéka" (Macarca). Budapeşte: . s. 12.
- ^ Borostyáni, Nándor (2 Mart 1890). "Nygjar hanym" (Macarca). Budapeşte: . s. 3.
- ^ "Egy török költönö" (Macarca). Budapeşte: . 26 Haziran 1898. s. 16.
Notlar
| ]- ^ Ömer Lütfi Paşa (doğum adıyla Mihajlo Latas; Sırpça: Михајло Латас), Hırvatistan'da doğan ancak aslen Sırp Ortodoks Hristiyan olan bir Avusturya askeriydi. Osmanlı İmparatorluğu'na sığınarak askerî rütbelerde hızla yükseldi ve Serdar-ı ekrem unvanını kazandı.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Vikipedi ozgur ansiklopedi Macar Osman Pasa Sandor Adolf FarkasMacar Osman Pasa nin fotografiKisisel bilgilerDogum 30 Kasim 1822 1825 Moravya Avusturya ImparatorluguOlum 29 Mayis 1898 72 75 yasinda Istanbul Osmanli ImparatorluguOlum nedeni Intihar veya kalp kriziEvlilik ler Emine Rifati HanimCocuk lar Nigar HanimMeslegi OgretmenAskeri hizmetiBagliligi Macaristan Kralligi Osmanli ImparatorluguHizmet yillari 1848 1898Rutbesi TumgeneralBirimi Macar ordusu 1848 1849 Osmanli ordusu 1849 1898 Catisma savaslari 1848 Macar Devrimi Kirim Savasi 93 Harbi Plevne Savunmasi Macar Osman Pasa veya dogum adiyla Sandor Adolf Farkas 30 Kasim 1822 1825 Moravya 29 Mayis 1898 Istanbul Macar asilli askeri ogretmen ve Osmanli ordusunda Tumgeneral rutbesine sahip olan Osmanli pasasidir 1848 Macar Devrimi nin basarisizliga ugramasinin ardindan pek cok Macar ve Polonyali multeci gibi Osmanli Imparatorlugu na sigindi ve Musluman oldu Osmanli ordusuna katilarak olumune dek neredeyse 50 yil hizmet verdi Ilk Turk kadin sairlerden biri olan Nigar Hanim in babasidir Hayati span Genclik yillari span Sandor Adolf Farkas ya 30 Kasim 1822 de ya da 1825 te Avusturya Imparatorlugu nun Moravya bolgesinde Macar asilli bir ailede dogdu Erken yillarina dair cok fazla bilgi bulunmamakla birlikte ailesinin kendisi gencken Varad a tasindigi bilinmektedir 1848 Macar Devrimi span Farkas 1848 Macar Devrimi ne katildi Erdel de daha sonra Osmanli pasasi da olacak olan Polonyali ulusal kahraman en yaverlerinden biri olmustur 27 Mart 1849 da hu ve Bem in komutasi altinda en yapilan ve uc saat suren zaferle sonuclanan bir catismada bulunmustur Farkas Gherla da yuzbasi olarak gorev yapti Kendisinin devrimde son buyuk bulundugu catisma Caraș Severin bolgesinde gerceklesti Devrimin basarisizlikla sonuclanmasi uzerine Farkas Lajos Kossuth ve kabinesinin cogu uyesi Jozef Bem Gyorgy Klapka en en en Fischel Freund ve diger pek cok Macar ve Polonyalilar gibi Osmanli Imparatorlugu na iltica etti Osmanli Imparatorlugu nda yasami span Kirim Savasi span Osmanli Imparatorlugu na yerlestikten kisa bir sure sonra Islam a gecerek Osman Nihali adini aldi Kirim Savasi na katilmis ve hizla askeri rutbelerde yukseldi Binbasi olarak Omer Lutfi Pasa nin yaverlerinden biri olarak gorev yapmis ve savasin cogunlukla Tuna cephesinde aktif oldu Bir sureligine Farkas Kirim a gonderilen Britanyali askerlerin Baskomutani en genelkurmayina atandi Evliligi span 1850 lerin basinda Farkas Sadrazam Mehmed Fuad Pasa nin muhurdari olan Izmirli Nuri Bey in kizi Emine Rifati Hanim ile evlendi Yaklasik 30 yil boyunca mutlu bir evlilik surdukleri soylenmesine ragmen Farkas in yasaminin son yillarinda bosandilar Bu evlilikten 1856 yilinda Kirim Savasi nin hemen ardindan dogan cocuklardan biri Nigar Hanim olup ilk Turk kadin sairlerinden biridir Ali adinda bir ogullari daha oldu Sonraki yasami span 93 Harbi span 1870 yilinda Farkas Sultan Abdulaziz tarafindan en ogretmen olarak atandi 93 Harbi sirasinda Farkas Plevne Savunmasi sirasinda Sultan II Abdulhamid in Istanbul dan Gazi Osman Pasa ya emirlerini iletmekle bizzat gorevlendirildi Bir keresinde bir mesaj iletmeye calisirken Rus suvarileri tarafindan neredeyse olduruluyordu Savas sirasinda cogunlukla Istanbul da bulunan Farkas evinde Macar ziyaretcileri agirladi 20 Temmuz 1888 de Farkas a pasa unvani verildi Budapeste ziyareti span 1880 lerin sonlarinda Budapeste yi ziyaret eden Farkas hu bas editoru hu en esi ile gorustu Borostyani Farkas i cesur ve yasli bir adam olarak tanimlamisti Farkas in nadiren Macarca konustugunu ancak Avusturya Macaristan daki gelismeleri gazeteler araciligiyla takip ettigini belirtti Ailesiyle vakit gecirmesinin yani sira en keyif aldigi ugraslar arasinda buyuk kutuphanesindeki kitaplari okumak ve piyano basta olmak uzere muzik yapmak yer almaktaydi Farkas in harem i ve Emine Rifati Hanim disinda birkac esi daha bulunmaktaydi bunlardan biri Cerkes bir kadindi Oturanlar soldan saga Emine Rifati Hanim Adolf Farkas Nigar Hanim in en kucuk oglu Salih Keramet ve Nigar Hanim Ayakta duranlar soldan saga Nigar in ortanca cocugu Feridun en buyuk oglu Munir ve esi Ihsan BeyOlumu span Farkas 29 Mayis 1898 de 72 75 yaslari arasinda oldu Olum nedeni tartisma konusudur Gunluk yuruyusunu yaptigi sirada Buyukada da kalp krizi gecirip denize dustugu soylenmektedir Ancak kizi Nigar Hanim anilarinda babasinin intihara meyilli biri gibi gorunmedigini yazmis olsa da Farkas in olumune tanik olanlar askeri uniforma icindeki bir adamin yardim istemek yerine kasten denize atlayarak boguldugunu ifade etmislerdi Eger gercekten intihar ettiyse bunun nedenleri bilinmemektedir ancak Farkas in ailesini ve memleketini cok ozledigi icin melankolik ve nostaljik oldugu biliniyordu Bu durum Farkas icin intihar motivasyonu olabilirdi Farkas in olumune Macaristan dan taziye sunanlar arasinda milletvekili hu de yer aldi Farkas in olumunden sonra Nigar Hanim Kalosvar daki en babasina ait mumkun oldugunca cok esyanin gonderilmesi talebiyle bir taziye mektubu aldi Nigar Hanim sovalye ruhlu Macar milletine babasinin esyalarini emanet etmenin kendisi icin bir onur olacagini yazarak cevap verdi Nigar Hanim bu mektubu ve Farkas in esyalarini en buyuk oglu Munir e verdi Munir ise bunlari onemli bir Osmanli Macar pasasi olan en muzeye gondermesi icin teslim etti Szechenyi Macar ve Polonyali multecilerin cogu ya vefat etti ya da ulkeyi terk etti Bu nedenle devrimcilerin Turkiye de geride biraktiklari her seyi muzeye ulastirmaya calisacagim diye Munir e yazdi Kaynakca span a b Cikar Jutta R M 2004 Ruth Bartholoma Mustafa Cikar Ed Turkischer Biographischer Index Munih K G Saur Verlag s 770 ISBN 9783110965773 Deringil Selim 2012 Conversion and Apostasy in the Late Ottoman Empire Cambridge Cambridge University Press s 169 ISBN 9781139510486 a b c Atlasz Marton 29 Aralik 1912 Nigar Hanum egy Torok Koltono Macarca Budapeste s 33 Strauss Johann 2007 Istanbul im 19 Jahrhundert Anatomie eines west ostlichen Kulturzentrums Benedikt Reinert Johannes Thomann Ed Islamische Grenzen und Grenzubergange 44 Bern Peter Lang s 133 ISBN 9783906770192 a b c d Farkas Oszman Basa PDF Macarca 45 24 Macaristan hu 12 Haziran 1898 ss 414 415 Marz Rasim 2016 Ali Pascha Europas vergessener Staatsmann Almanca Berlin Frank amp Timme s 81 ISBN 9783732902477 ISSN 1860 1960 Cuvalo Ante 2010 The A to Z of Bosnia and Herzegovina Reference Information and Interdisciplinary Subjects Series Scarecrow Press s 138 ISBN 9780810876477 L R 21 Haziran 1925 Nigar Hanum hagyateka Macarca Budapeste s 12 Borostyani Nandor 2 Mart 1890 Nygjar hanym Macarca Budapeste hu s 3 Egy torok koltono Macarca Budapeste 26 Haziran 1898 s 16 Notlar span Omer Lutfi Pasa dogum adiyla Mihajlo Latas Sirpca Mihaјlo Latas Hirvatistan da dogan ancak aslen Sirp Ortodoks Hristiyan olan bir Avusturya askeriydi Osmanli Imparatorlugu na siginarak askeri rutbelerde hizla yukseldi ve Serdar i ekrem unvanini kazandi Kategoriler 1822 dogumlular1898 de olenlerIstanbul ilinde olenlerIstanbul ilinde defnedilenlerOsmanli pasalariMacaristan Kralligi ndan Osmanli Imparatorlugu na goc edenlerKirim Savasi nda Osmanli askerleri93 Harbi nde Osmanli askerleriMusluman olan Hristiyanlar
