| Kinşasa | |
|---|---|
Villa de Kinshasa | |
![]() | |
![]() Bayrak ![]() Arma | |
![]() Kinşasa Kinşasa'nın Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki konumu | |
| Ülke | |
| Bölge | Kinşasa |
| Kuruluş | 1881 |
| İdare | |
| • Vali | Gentiny Ngobila Mbala |
| Yüzölçümü | |
| • Başkent | 9,965 km² |
| Rakım | 240 m |
| Nüfus (2021) | |
| • Başkent | 17.071,000 |
| • Yoğunluk | 1,462/km² |
| • Kent | 14,970,000 |
| Zaman dilimi | (BAS) |
Kinşasa (Fransızca: Kinshasa) veya eski ismi ile Léopoldville,Afrika kıtasında bulunan Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin başkenti ve en büyük kentidir. 2021 yılı itibarıyla yaklaşık 15 milyonluk nüfusuyla Afrika kıtasının da en büyük şehridir. Kinşasa aynı zamanda ülkenin on bir bölgesinden biri konumunda olup, Başkent Bölgesi statüsüne sahiptir. Şehir Kongo Cumhuriyeti ile bu bölgede sınırı belirleyen Kongo Nehri kıyısında kuruludur.
Coğrafya
| ]Şehir Kongo nehrinin güney yakasında, nehrin Atlas Okyanusu'na döküldüğü yerden 560 km içeride kurulmuştur. Güneyinde Livingstone Çavlanları yer alır. Bu çavlanlar, Atlantik Okyanusu ile Kinşasa arasındaki nehir ulaşımını engeller.Şehrin eski adı Léopoldville 1965 yılında iktidara gelen Joseph Mobutu döneminde yer ve şahıs isimlerinin Afrikalılaştırma projesi kapsamında 1967 yılında Kinşasa olarak değiştirilmiştir. Bu ad zamanında Belçika kralı ve bölgenin özel sahibi II.Léopold şerefine verilmiştir. Şehir Kongo Cumhuriyeti'nin başkenti Brazzaville'in tam karşısında yer almakta olup, Kongo nehri her iki başkenti de birbirinden ayırmaktadır. Kinşasa ve Brazzaville bu konumları ile dünya üzerinde birbirine en yakın başkent özelliğine sahiptirler.
İklim
| ]Şehir tropikal iklim kuşağında yer almaktadır. Şehre yıllık sıcaklık ortalaması 25,3 °C seviyesinde yaşanmaktadır. En sıcak aylar 26,7 °C ila 26,8 °C arasında Mart ve Nisan aylarında yaşanırken, en soğuk ay ise 22 °C ile Temmuz ayında görülmektedir. Yağış sezonu Ekim-Mayıs dönemlerinde gerçekleşirken, Kasım ayında 236 mm ile en çok yağmurun düştüğü ay durumundadır. Haziran ile Ağustos ayları arasında 5 mm yağış ile yağmurun en az yağdığı aylardır.
Nüfus
| ]Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin nüfus yoğunluğu açısından en kalabalık şehri aynı zamanda ülkenin başkenti konumunda olan Kinşasa'da ülke nüfusunun %13'ü yaşamaktadır.
Kinşasa'da da birçok büyük şehirde olduğu gibi nüfus yoğunluğunun giderek artmasına neden olan şehir merkezinin haricinde banliyö ve uydu kentler oluşmuştur. Şehir nüfusu 2021 tahmini verilerine göre 14.950.000 kişidir. Bu sayıyla şehir, nüfus olarak Afrika'nın en büyük şehri unvanını almıştır.
|
|
İdari yapılanma
| ]Kinşasa ülkede var olan il sisteminin dışında tutulmuş bir yer konumundadır. Şehir, başkent bölgesi olarak ayrı bir statüye sahiptir. Şehir kendi içerisinde 24 belediyeye ayrılmış konumda olup bu belediyeler şu şekildedir:
|
|
| ||
Baie de Ngaliema Gombe Barumbu Kin. Ling. K.-V. Ng.-Ng. Kal. Banda- lungwa Kintambo Ngaliema Selembao Bumbu Makala Ngaba Lemba Limete Matete Kinsenso Masina Ndjili Kimbanseke Nsele Mont Ngafula Nsele Maluku | ||
| Kısaltmalar: Kinşasa (Kin.), Kasa-Vubu (K.-V.), Lingwala (Ling.), Ngiri-Ngiri (Ng.-Ng.) |
Kardeş Şehirler
| ]
Bologna (İtalya)
Brazzaville (Kongo Cumhuriyeti)
Brüksel (Belçika) 2002'den bu yana
Dakar (Senegal)
Ankara (Türkiye)
Ayrıca bakınız
| ]Kaynakça
| ]- ^ "Kinshasa, Democratic Republic of the Congo Population (2025)". 21 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Temmuz 2021.
- ^ Institut National De La Statistique. "Projections demographiques 2019-25 (in French)". 2 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Eylül 2020.
- ^ "Kinshasa – national capital, Democratic Republic of the Congo". britannica.com. 18 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2014.
- ^ Ankara′nın Kardeş şehirleri 14 Ocak 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., ankara-bel.gov.tr 29 Haziran 2012 tarihinde erişildi.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Vikipedi ozgur ansiklopedi Kinsasa sayfasindan yonlendirildi KinsasaBaskentVilla de KinshasaBayrakArmaKinsasaKinsasa nin Kongo Demokratik Cumhuriyeti ndeki konumuUlkeKongo Demokratik CumhuriyetiBolgeKinsasaKurulus1881Idare 160 160 ValiGentiny Ngobila MbalaYuzolcumu 160 160 Baskent9 965 km Rakim240 mNufus 160 2021 160 160 Baskent17 071 000 91 2 93 160 160 Yogunluk1 462 km 160 160 Kent14 970 000 91 1 93 Zaman dilimiUTC 01 00 BAS Kinsasa Fransizca 160 Kinshasa veya eski ismi ile Leopoldville 91 3 93 Afrika kitasinda bulunan Kongo Demokratik Cumhuriyeti nin baskenti ve en buyuk kentidir 2021 yili itibariyla yaklasik 15 milyonluk nufusuyla Afrika kitasinin da en buyuk sehridir Kinsasa ayni zamanda ulkenin on bir bolgesinden biri konumunda olup Baskent Bolgesi statusune sahiptir Sehir Kongo Cumhuriyeti ile bu bolgede siniri belirleyen Kongo Nehri kiyisinda kuruludur Cografya degistir kaynagi degistir Sehir Kongo nehrinin guney yakasinda nehrin Atlas Okyanusu na dokuldugu yerden 560 160 km iceride kurulmustur Guneyinde Livingstone Cavlanlari yer alir Bu cavlanlar Atlantik Okyanusu ile Kinsasa arasindaki nehir ulasimini engeller Sehrin eski adi Leopoldville 1965 yilinda iktidara gelen Joseph Mobutu doneminde yer ve sahis isimlerinin Afrikalilastirma projesi kapsaminda 1967 yilinda Kinsasa olarak degistirilmistir Bu ad zamaninda Belcika krali ve bolgenin ozel sahibi II Leopold serefine verilmistir Sehir Kongo Cumhuriyeti nin baskenti Brazzaville in tam karsisinda yer almakta olup Kongo nehri her iki baskenti de birbirinden ayirmaktadir Kinsasa ve Brazzaville bu konumlari ile dunya uzerinde birbirine en yakin baskent ozelligine sahiptirler Iklim degistir kaynagi degistir Sehir tropikal iklim kusaginda yer almaktadir Sehre yillik sicaklik ortalamasi 25 3 160 C seviyesinde yasanmaktadir En sicak aylar 26 7 160 C ila 26 8 160 C arasinda Mart ve Nisan aylarinda yasanirken en soguk ay ise 22 160 C ile Temmuz ayinda gorulmektedir Yagis sezonu Ekim Mayis donemlerinde gerceklesirken Kasim ayinda 236 160 mm ile en cok yagmurun dustugu ay durumundadir Haziran ile Agustos aylari arasinda 5 160 mm yagis ile yagmurun en az yagdigi aylardir Nufus degistir kaynagi degistir Demokratik Kongo Cumhuriyeti nin nufus yogunlugu acisindan en kalabalik sehri ayni zamanda ulkenin baskenti konumunda olan Kinsasa da ulke nufusunun 13 u yasamaktadir Kinsasa da da bircok buyuk sehirde oldugu gibi nufus yogunlugunun giderek artmasina neden olan sehir merkezinin haricinde banliyo ve uydu kentler olusmustur Sehir nufusu 2021 tahmini verilerine gore 14 950 000 kisidir Bu sayiyla sehir nufus olarak Afrika nin en buyuk sehri unvanini almistir Yil Nufus 1920 1 600 1936 40 300 1938 35 900 1939 42 000 1947 126 100 1957 299 800 1959 402 500 1967 901 520 1968 1 052 500 Yil Nufus 1970 1 323 039 1974 1 990 700 1976 2 443 900 1984 2 664 309 1991 3 804 000 1994 4 655 313 2003 6 786 000 2005 7 787 832 2010 8 900 721 Idari yapilanma degistir kaynagi degistir Kinsasa ulkede var olan il sisteminin disinda tutulmus bir yer konumundadir Sehir baskent bolgesi olarak ayri bir statuye sahiptir Sehir kendi icerisinde 24 belediyeye ayrilmis konumda olup bu belediyeler su sekildedir Bandalungwa Barumbu Bumbu Gombe Kalamu Kasa Vubu Kimbanseke Kinshasa Kintambo Kisenso Lemba Limete Lingwala Makala Maluku Masina Matete Mont Ngafula Ndjili Ngaba Ngaliema Ngiri Ngiri Nsele Selembao Kinsasa belediyeleri Brazzaville Kongo Pool Malebo Baie de Ngaliema Gombe Barumbu Kin Ling K V Ng Ng Kal Banda lungwa Kintambo Ngaliema Selembao Bumbu Makala Ngaba Lemba Limete Matete Kinsenso Masina Ndjili Kimbanseke Nsele Mont Ngafula Nsele Maluku Kisaltmalar Kinsasa Kin Kasa Vubu K V Lingwala Ling Ngiri Ngiri Ng Ng Kardes Sehirler degistir kaynagi degistir Bologna Italya Brazzaville Kongo Cumhuriyeti Bruksel Belcika 2002 den bu yana Dakar Senegal Ankara Turkiye 91 4 93 Ayrica bakiniz degistir kaynagi degistir Kongo Demokratik Cumhuriyeti ndeki sehirler listesi Kaynakca degistir kaynagi degistir Kinshasa Democratic Republic of the Congo Population 2025 21 Mart 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 24 Temmuz 2021 160 Institut National De La Statistique Projections demographiques 2019 25 in French 2 Temmuz 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 23 Eylul 2020 160 Kinshasa national capital Democratic Republic of the Congo britannica com 18 Ekim 2014 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 25 Eylul 2014 160 Ankara nin Kardes sehirleri 14 Ocak 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi ankara bel gov tr 29 Haziran 2012 tarihinde erisildi Wikimedia Commons ta Kinshasa ile ilgili ortam dosyalari mevcuttur gtdKongo Demokratik Cumhuriyeti nin bolgeleriAsagi Kongo 160 Bandundu 160 Bati Kasai 160 Dogu 160 Dogu Kasai 160 Ekvator 160 Guney Kivu 160 Katanga 160 Kinsasa 160 Kuzey Kivu 160 Maniema gtdDunyanin en kalabalik sehirleri1 Tokyo Yokohama Japonya 2 Cakarta Endonezya 3 Delhi Hindistan 4 Guangzhou Foshan Cin 5 Mumbai Hindistan 6 Manila Filipinler 7 Sanghay Cin 8 Sao Paulo Brezilya 9 Seul Incheon Guney Kore 10 Meksiko Meksika11 New York ABD 12 Kahire Misir 13 Dakka Banglades 14 Pekin Cin 15 Kalkuta Hindistan 16 Bangkok Tayland 17 Shenzhen Cin 18 Moskova Rusya 19 Buenos Aires Arjantin 20 Lagos Nijerya21 Istanbul Turkiye 22 Karaci Pakistan 23 Bangalore Hindistan 24 Los Angeles ABD 25 Ho Chi Minh Kenti Vietnam 26 Osaka Kobe Kyoto Japonya 27 Cengdu Cin 28 Johannesburg Pretoria Guney Afrika 29 Tahran Iran 30 Kinsasa Kongo Demokratik Cumhuriyeti31 Rio de Janeiro Brezilya 32 Chennai Hindistan 33 Xi an Cin 34 Lahor Pakistan 35 Congcing Cin 36 Londra Birlesik Krallik 37 Paris Fransa 38 Zhengzhou Cin 39 Dongguan Cin 40 Haydarabad Hindistan41 Tientsin Cin 42 Lima Peru 43 Vuhan Cin 44 Bogota Kolombiya 45 Hangzhou Cin 46 Nagoya Japonya 47 Taipei Tayvan Cin1 48 Chicago ABD 49 Luanda Angola 50 Kuala Lumpur MalezyaKaynak Demographia 2022 ss 21 22 1 Tayvan Cin Cumhuriyeti de facto olarak bagimsiz olsa da uluslararasi cemiyetin cogu tarafindan Cin Halk Cumhuriyeti nin bir parcasi olarak taninir bkz Tayvan in siyasi durumu gtdAfrika daki baskentler 160 160 160 Abuja Nijerya Addis Ababa Etiyopya Akra Gana Antananarivo Madagaskar Asmara Eritre Bamako Mali Bangui Orta Afrika Cumhuriyeti Banjul Gambiya Bissau Gine Bissau Bloemfontein Guney Afrika hukuki Brazzaville Kongo Cumhuriyeti Cape Town Guney Afrika kanuni Cezayir Cezayir Cibuti Cibuti Cotonou BeninCuba Guney Sudan Dakar Senegal Dodoma Tanzanya Encemine Cad Freetown Sierra Leone Gaborone Botsvana Gitega Burundi Harare Zimbabve Hartum Sudan Jamestown Saint Helena Kahire Misir Konakri Gine Kampala Uganda Kigali Ruanda Kinsasa Kongo DC Libreville GabonLilongwe Malavi Lobamba Esvatini idari Lome Togo Luanda Angola Lusaka Zambiya Malabo Ekvator Ginesi Mamoudzou Mayotte Maputo Mozambik Maseru Lesotho Mbabane Esvatini krallik ve yasama Mogadisu Somali Monrovia Liberya Moroni Komorlar Nuaksot Moritanya Nairobi KenyaNiamey Nijer Ouagadougou Burkina Faso Port Louis Mauritius Porto Novo Benin yonetim Praia Yesil Burun Adalari Pretoria Guney Afrika yonetim Rabat Fas Saint Denis Reunion Sao Tome Sao Tome ve Principe Trablus Libya Tunus Tunus Victoria Seyseller Windhoek Namibya Yaounde Kamerun Yamoussoukro Fildisi Sahili Otorite kontroluBNE XX458115 BNF cb179948926 data GND 4030682 3 LCCN n78073109 MusicBrainz e9d90440 aadd 4b52 86cd 2764c7595ef4 NARA 10044506 NDL 00628427 NKC ge615923 NLI 987007547818005171 SUDOC 027406237 VIAF 138356270 WorldCat LCCN n78 073109 https tr wikipedia org w index php title Kinsasa amp oldid 35609311 sayfasindan alinmistir Kategoriler Afrika 039 daki baskentlerKongo Demokratik Cumhuriyeti 039 ndeki sehirlerKinsasa1881 039 de kurulan yerlesim birimleriGizli kategoriler Sayisal olmayan formatnum bagimsiz degiskenlerine sahip sayfalarWebarsiv sablonu wayback baglantilariCommons kategori baglantisi Vikiveri 039 de tanimli olan sayfalarBNE tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriBNF tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriGND tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriLCCN tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriMusicBrainz area tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriNARA tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriNDL tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriNKC tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriNLI tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriSUDOC tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriVIAF tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriWorldCat LCCN tanimlayicisi iceren Vikipedi maddeleri




