Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Gerhard Doerfer (8 Mart 1920 - 27 Aralık 2003), Türkoloji ve Altay Dilleri alanında yaptığı çalışmalarla öne çıkan bir bilim insanıdır. Özellikle Halaçça (Khalaj) üzerine yaptığı araştırmalarıyla Halaççanın Kâşifi olarak değerlendirilir.
Gerhard Doerfer | |
|---|---|
| Doğum | 8 Mart 1920 Königsberg |
| Ölüm | 27 Aralık 2003 Göttingen |
Biyografi
Doerfer, 8 Mart 1920'de Königsberg'de (bugünkü Kaliningrad), posta memuru Franz Doerfer ve bayan Adina Doerfer'in çocuğu olarak dünyaya geldi. Sekiz yaşındayken Berlin'e taşındılar.
1930-1938 yıllarında Reinickendorf İlköğretim Okulu’nda okudu. Ülkesindeki mevcut konjonktürden dolayı askeri hizmetlere çağrıldı ve 1938'den 1945'e kadar zorunlu olarak devlet işlerinde çalıştı. Bu süre içinde yabancı dilleri incelemeye merak saldı. Bir müddet savaş esiri olarak tutulduktan sonra 1946'da Berlin'e döndü. Bir yandan ray döşeme, hendek kazma, moloz kaldırma, ekmek satma gibi işler yaparken diğer yandan da akşam okuluna devam etti ve 24 Mayıs 1949’da liseyi bitirdi.
1949-1951 yılları arasında Berlin Humboldt Üniversitesi'nde, 1952-1954 yılları arasında Berlin Freie Üniversitesi'nde eğitim gördü. Karl Heinrich Menges'ten Türk ve Altay Dilleri üzerine, ’dan İslam bilimleri ve Sami Dilleri üzerine, ’den İran Dili ve edebiyatı üzerine dersler aldı. Ayrıca ’in dilbilim derslerine katıldı. 29 Temmuz 1954'te doktorasını, Zur Syntax der Geheimen Geschichte der Mongolen (Moğolların Gizli Tarihi adlı antik metnin sözdizimini inceleyen bir çalışma) adlı teziyle tamamladı.
Doerfer, 1955-1957 yılları arasında Mainz Bilim ve Edebiyat Akademisi'nde araştırma görevlisi olarak çalışıp Türk Dili grameri üzerine çok ciltli bir eser olan Philologiae Turcicae Fundamenta (Türkçe Dilbilgisi Temelleri) yayınının editörlüğünü yaptı. 1957-1960 yılları arasında Göttingen Üniversitesi'nde dersler verirken, Çağdaş Farsçada Türk ve Moğol Unsurları (Türkische und Mongolische Elemente im Neupersischen) konulu doktora sonrası tezi üzerinde çalıştı. Bu tezi tamamlamasından sonra Göttingen Üniversitesi (Georg-August Üniversitesi) Türkoloji bölümünde doçent oldu. İlerleyen süreçteki çalışmaları, Türk ve Altay Dilleri üzerine yoğunlaştı. 1966'da Göttingen Üniversitesi'nde profesör oldu.
Doerfer, 1968-1973 yılları arasında, İran'da konuşulan Türk dillerini araştırmak için birkaç keşif gezisine çıktı. Bu geziler esnasında, o güne değin hakkında pek bir şey bilinmeyen Halaççanın Türki bir dil olduğunu keşfetti ve bu keşfini bilim dünyasına tanıttı. Ardından gelen araştırmaları ise Azerice ile Güney Oğuzca lehçelerine (Afşarca da dahil) ve Horasan Türkçesine odaklandı.
1970 yılında Göttingen Üniversitesi'nde Türkoloji ve Altayizm Bilim Dalı’na ordinaryüs profesör olarak tayin edilen Doerfer, 1988 yılında da fahri profesör oldu. Kariyeri boyunca Indiana Üniversitesi (1966-1969), İstanbul Üniversitesi (1975-1976) ve Mainz Üniversitesi (1994) gibi çeşitli kurumlarda konuk profesör olarak görev yaptı.
Doerfer, kapsamlı ve çok yönlü çalışmalarında, Fars kültüründeki Moğol ve Türk menşeli unsurları inceledi ve Farsça-Türkçe etkileşimlerinin incelenmesine önemli katkılarda bulundu. 1975'ten 1979'a kadar Societas Uralo-Altaica'nın icra başkanlığı görevini, 1990'a kadar Deutsch-Türkische Gesellschaft'ın başkanlık vazifesini üstlenen Doerfer, Altay Dil Ailesi kavramının geçerliliğini reddetti. Türkçe, Moğolca, Tunguzca, Korece ve Japonca’da ortak olan kelime ve özelliklerin kültürel ödünçlemelerden kaynaklandığını, diğer benzerliklerin de rastlantısal nedenlere bağlanması gerektiğini savundu.
Kaynakça
Dış Bağlantılar
- Karl Heinrich Menges
- Moğolların Gizli Tarihinin Sözdizimi Üzerine
- Türkçe Dilbilgisi Temelleri
- Çağdaş Farsçada Türk ve Moğol Unsurları
- Ural-Altay Topluluğu
- Alman-Türk Derneği
- Mainz Bilim ve Edebiyat Akademisi
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Bu sayfanin herhangi bir incelenmis surumu bulunmuyor bu yuzden standartlara uygunluk acisindan kontrol edilmemis olabilir Gerhard Doerfer 8 Mart 1920 27 Aralik 2003 Turkoloji ve Altay Dilleri alaninda yaptigi calismalarla one cikan bir bilim insanidir Ozellikle Halacca Khalaj uzerine yaptigi arastirmalariyla Halaccanin Kasifi olarak degerlendirilir Gerhard DoerferDogum8 Mart 1920 KonigsbergOlum27 Aralik 2003 GottingenAlman Dilbilimci Turkolog ve Altayist Gerhard DoerferBiyografiDoerfer 8 Mart 1920 de Konigsberg de bugunku Kaliningrad posta memuru Franz Doerfer ve bayan Adina Doerfer in cocugu olarak dunyaya geldi Sekiz yasindayken Berlin e tasindilar 1930 1938 yillarinda Reinickendorf Ilkogretim Okulu nda okudu Ulkesindeki mevcut konjonkturden dolayi askeri hizmetlere cagrildi ve 1938 den 1945 e kadar zorunlu olarak devlet islerinde calisti Bu sure icinde yabanci dilleri incelemeye merak saldi Bir muddet savas esiri olarak tutulduktan sonra 1946 da Berlin e dondu Bir yandan ray doseme hendek kazma moloz kaldirma ekmek satma gibi isler yaparken diger yandan da aksam okuluna devam etti ve 24 Mayis 1949 da liseyi bitirdi 1949 1951 yillari arasinda Berlin Humboldt Universitesi nde 1952 1954 yillari arasinda Berlin Freie Universitesi nde egitim gordu Karl Heinrich Menges ten Turk ve Altay Dilleri uzerine dan Islam bilimleri ve Sami Dilleri uzerine den Iran Dili ve edebiyati uzerine dersler aldi Ayrica in dilbilim derslerine katildi 29 Temmuz 1954 te doktorasini Zur Syntax der Geheimen Geschichte der Mongolen Mogollarin Gizli Tarihi adli antik metnin sozdizimini inceleyen bir calisma adli teziyle tamamladi Doerfer 1955 1957 yillari arasinda Mainz Bilim ve Edebiyat Akademisi nde arastirma gorevlisi olarak calisip Turk Dili grameri uzerine cok ciltli bir eser olan Philologiae Turcicae Fundamenta Turkce Dilbilgisi Temelleri yayininin editorlugunu yapti 1957 1960 yillari arasinda Gottingen Universitesi nde dersler verirken Cagdas Farscada Turk ve Mogol Unsurlari Turkische und Mongolische Elemente im Neupersischen konulu doktora sonrasi tezi uzerinde calisti Bu tezi tamamlamasindan sonra Gottingen Universitesi Georg August Universitesi Turkoloji bolumunde docent oldu Ilerleyen surecteki calismalari Turk ve Altay Dilleri uzerine yogunlasti 1966 da Gottingen Universitesi nde profesor oldu Doerfer 1968 1973 yillari arasinda Iran da konusulan Turk dillerini arastirmak icin birkac kesif gezisine cikti Bu geziler esnasinda o gune degin hakkinda pek bir sey bilinmeyen Halaccanin Turki bir dil oldugunu kesfetti ve bu kesfini bilim dunyasina tanitti Ardindan gelen arastirmalari ise Azerice ile Guney Oguzca lehcelerine Afsarca da dahil ve Horasan Turkcesine odaklandi 1970 yilinda Gottingen Universitesi nde Turkoloji ve Altayizm Bilim Dali na ordinaryus profesor olarak tayin edilen Doerfer 1988 yilinda da fahri profesor oldu Kariyeri boyunca Indiana Universitesi 1966 1969 Istanbul Universitesi 1975 1976 ve Mainz Universitesi 1994 gibi cesitli kurumlarda konuk profesor olarak gorev yapti Doerfer kapsamli ve cok yonlu calismalarinda Fars kulturundeki Mogol ve Turk menseli unsurlari inceledi ve Farsca Turkce etkilesimlerinin incelenmesine onemli katkilarda bulundu 1975 ten 1979 a kadar Societas Uralo Altaica nin icra baskanligi gorevini 1990 a kadar Deutsch Turkische Gesellschaft in baskanlik vazifesini ustlenen Doerfer Altay Dil Ailesi kavraminin gecerliligini reddetti Turkce Mogolca Tunguzca Korece ve Japonca da ortak olan kelime ve ozelliklerin kulturel odunclemelerden kaynaklandigini diger benzerliklerin de rastlantisal nedenlere baglanmasi gerektigini savundu Kaynakca DOERFER GERHARD Encyclopaedia Iranica Ingilizce Erisim tarihi 2025 06 23 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link Johanson Lars Doerfer Gerhard Ingilizce Brill doi 10 1163 2667 3029 etlo sim 032008 erisim tarihi 2025 06 23 DOERFER Gerhard TDV Islam Ansiklopedisi Erisim tarihi 2025 06 23 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link Dis BaglantilarKarl Heinrich Menges Mogollarin Gizli Tarihinin Sozdizimi Uzerine Turkce Dilbilgisi Temelleri Cagdas Farscada Turk ve Mogol Unsurlari Ural Altay Toplulugu Alman Turk Dernegi Mainz Bilim ve Edebiyat Akademisi